1 Stand van zaken gemeentelijk Nationaal Programma Onderwijsmiddelen

Informatienota

Onderwerp Stand van zaken gemeentelijk Nationaal Programma Onderwijsmiddelen Nummer Portefeuillehouder Programma/beleidsveld Afdeling Auteur Telefoonnummer Email Kernboodschap

2024/1653439 Leeuwen, B. van 1.1 Onderwijs JOS Breuker, A. 023-5114468 abreuker@haarlem.nl Door tijdelijke sluitingen van scholen en kinderopvang en het digitaal lesgeven in het basis- en voortgezet onderwijs vanwege corona, is er bij kinderen in de voorschoolse periode en leerlingen in het onderwijs sprake van leervertragingen en/of achterstanden. Om dit in te halen of te verminderen, zijn door de rijksoverheid middelen voor het Nationaal Programma Onderwijs (NPO) vrijgemaakt. Zowel scholen als gemeenten hebben deze NPO-middelen ontvangen. De gemeente heeft in goed overleg met het onderwijs en andere betrokken partners invulling gegeven aan de stedelijke NPO-middelen (2022/91908). Deze middelen stellen scholen en andere betrokken partners in staat om vanaf september 2021 noodzakelijke extra aanvullende onderwijsactiviteiten in gang te zetten. De regeling loopt tot en met 31 juli 2025. In januari 2023 (2023/323234) en augustus 2023 (2023/1363010) is de raad geïnformeerd over de stand van zaken. Met deze nota wordt u over de huidige stand van zaken (juli 2024) geïnformeerd.

Behandelvoorstel voor commissie Relevante eerdere besluiten Besluit College d.d. 17 september 2024

Het college stuurt de informatienota ter kennisname naar de commissie Samenleving. Haarlemse invulling van de Nationaal Programma Onderwijsmiddelen (NPO), zoals vastgesteld door het college van B&W op 1 maart 2022 (2022/91908). 1. Het college stelt de informatienota aan de commissie vast. de secretaris,

Kenmerk: 2024/1653439

de burgemeester,

1/5

1. Inleiding Door de tijdelijke sluitingen van scholen, kinderopvang en het digitaal lesgeven in het basis- en voortgezet onderwijs vanwege corona, is er bij kinderen in de voorschoolse periode en leerlingen in het onderwijs sprake van (extra) leervertragingen en/of achterstanden. Om dit in te halen of te verminderen, zijn door de rijksoverheid middelen voor het Nationaal Programma Onderwijs (NPO) vrijgemaakt. De NPO-middelen stellen scholen in staat om vanaf september 2021 noodzakelijke aanvullende onderwijsactiviteiten in gang te zetten. Ook ontvangt gemeente Haarlem NPO-middelen om, naast de door de scholen genomen maatregelen, extra aanvullende activiteiten te organiseren. Met als doel de (talent)ontwikkeling van kinderen te stimuleren en leervertragingen op te pakken. Deze extra aanvullende activiteiten worden georganiseerd in samenwerking met het onderwijs, partners in het voorschoolse veld en jeugdpreventie/jeugdhulp. Het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) heeft vijf brede bestedingsdoelen voor de inzet van de Nationaal Programma Onderwijsmiddelen geformuleerd waaronder de initiatieven moeten vallen. De Haarlemse initiatieven zijn ingedeeld aan de hand van deze vijf bestedingsdoelen. In totaal zijn er op 1 maart 2022 30 Haarlemse initiatieven vastgesteld.

In dit nota wordt per bestedingsdoel een korte toelichting van het betreffende bestedingsdoel gegeven en wat de stand van zaken per bestedingsdoel is. 2. Stand van zaken Nationaal Programma Onderwijs (NPO) In deze nota wordt de stand van zaken per juli 2024 beschreven. De extra activiteiten zijn in overleg met de partners in het onderwijs, kinderopvang en jeugdpreventie tot stand gekomen en worden door hen uitgevoerd. Een aantal NPO-initiatieven is in 2023 afgerond. Veel projecten lopen nog door tot en met eind 2024 of tot 31 juli 2025. Voor meer informatie verwijzen wij u naar het gedetailleerde overzicht van de Haarlemse NPO-activiteiten (bijlage 1). Bestedingsdoel 1 - bovenschoolse maatregelen De bovenschoolse maatregelen richten zich op extra aanvullende onderwijsmaatregelen op stedelijk niveau. Er worden bijvoorbeeld activiteiten uitgevoerd met als doel het realiseren van vrijetijdsbesteding voor de jeugd in Schalkwijk, gericht op sociaal emotionele ontwikkeling en het verbreden van de leefwereld. Voorbeelden van activiteiten die onder dit bestedingsdoel vallen zijn: de educatieve wetenschapspodcast voor kinderen en cofinanciering voor het voorzetten van High Dosage Tutoring. Ook wordt door leerlingen gebruik gemaakt van het gratis online leerplatform van JoJo.

Daarnaast is voor het groener en beweegvriendelijker maken van de schoolpleinen €200.000,- vanuit het NPO-budget vrijgemaakt. Met de schoolbesturen van het primair onderwijs is afgesproken dat

Kenmerk: 2024/1653439

2/5

alleen de 14 scholen met een wegingscijfer van 33 of hoger een aanvraag voor vergroening kunnen doen. Deze NPO subsidie richt zich op de motorische ontwikkelachterstand die met name bij achterstandsleerlingen wordt geconstateerd. De schoolbesturen zijn zelf verantwoordelijk voor het inventariseren en verdelen van de middelen onder deze scholen. De andere scholen in Haarlem kunnen middels de regeling vergroenen van schoolpleinen een aanvraag doen. In schooljaar 2023-2024 is ook de subsidie aan de bibliotheek voor extra (lees)ondersteuning gecontinueerd. Deze ondersteuning bestaat onder andere uit een boekenvoorleespakket, een boekstartCoach op het consultatiebureau, leesbevorderingspakketten op de basisscholen en op 4 middelbare scholen. Andere initiatieven en hun stand van zaken staan verder uiteengezet in bijlage 1. Bestedingsdoel 2 - maatregelen in de voorschoolse periode Bij de maatregelen in de voorschoolse periode gaat het om activiteiten bedoeld voor kinderen die in aanmerking komen voor voor-en vroegschoolse educatie (VVE) en die al geïndiceerd zijn én voor kinderen die onder de VVE-doelgroep vallen maar nog niet geïndiceerd zijn.

In Haarlem wordt ingezet op het stimuleren van educatief partnerschap bij ouders en professionals, het verbeteren van de communicatiematerialen voor de toeleiding van doelgroepkinderen naar VVE en het starten van VVEprogramma's in de reguliere kinderopvang. Een voorbeeld van een aanvullende activiteit is extra training in gespreksvoering van pedagogisch medewerkers van de kinderopvang, zodat zij sterker worden in het voeren van moeilijke gesprekken met bijvoorbeeld ouders. Maar ook een training om deskundigheid te versterken in het leren omgaan met prikkelverwerking van kinderen. Op deze wijze wordt het educatief partnerschap gestimuleerd en de ouderbetrokkenheid verhoogd. Dit heeft tijdens lockdown een achterstand opgelopen. In vergelijking met de andere bestedingsdoelen is er beperkt uitgegeven op dit bestedingsdoel. De oorzaak hiervan is de overlapping met de activiteiten en middelen van het reguliere Onderwijskansenbeleid (OKB). Binnen de uitvoering van het OKB wordt immers al veel inzet gepleegd op het voorkomen van (taal)achterstanden Actualisatie onderwijskansenbeleid 2024, zoals besloten in de raad. Wel wordt vanuit het NPO-budget bijvoorbeeld inzet van Boekstart op de voorschoolse educatie locaties, in samenwerking met bibliotheek Zuid-Kennemerland uitgevoerd. Hierbij wordt ook de samenhang met het Haarlemse programma gezinsaanpak laaggeletterdheid gelegd.

Vanuit de subsidie 'Boekstart in de Kinderopvang’ in 2024 hebben voorschoolse educatie locaties het lespakket voor de Nationale Voorleesdagen ontvangen. Daarnaast zijn de groepen bezocht door een

Kenmerk: 2024/1653439

3/5

leesconsulent. Ook heeft een training voor lees coördinatoren plaatsgevonden. Andere initiatieven en hun stand van zaken staan verder uiteengezet in bijlage 1. Bestedingsdoel 3 - Maatregelen voor zorg en welzijn Onder dit bestedingsdoel vallen maatregelen die gericht zijn op zorg en welzijn in de school of in de verlengde leertijd om coronavertragingen op sociaal en emotioneel vlak in te halen. Het gaat hier om aanvullende activiteiten zoals extra aanbod voor welzijn, door het gebruik van methodieken zoals Rolmodel+ en Time For Change of extra beschikbaarheid van bijvoorbeeld de CJG-coaches op scholen. Hierdoor kan de doelgroep met coronaproblematieken beter bereikt worden en kan zorg en school beter met elkaar verbonden worden. Deze verbinding van de zorgkant aan de scholen leidt tot een eerdere signalering van problemen bij kinderen en jongeren. Een ander voorbeeld is logopedie op scholen in het basisonderwijs. Deze subsidie is toegekend als bijdrage voor het screenen, beperken en inlopen van taalachterstanden. In schooljaar 2023-2024 is op vier scholen een logopedist ingezet. Andere initiatieven en hun stand van zaken staan verder uiteengezet in bijlage 1.

Bestedingsdoel 4 - Bevordering van lokale samenwerking tussen partners Onder dit bestedingsdoel vallen de activiteiten die gericht zijn op het bevorderen van lokale (en regionale) samenwerking tussen schoolbesturen, samenwerkingsverbanden passend onderwijs en andere partijen. In Haarlem valt hieronder bijvoorbeeld de vorming en/of verdere versterking van Integrale Kindcentra (IKC’s). Door scholen meer met andere maatschappelijke functies in een wijk in contact te brengen, verbetert voor ouders en leerlingen de toegang naar jeugdpreventie/jeugdhulp en maakt het interactie en samenwerking tussen organisaties makkelijker. Door de samenwerking tussen de betrokken partners wordt actief ingezet op het verminderen van de leerachterstanden, wat bijdraagt aan de onderwijskansen in Haarlem. Bestedingsdoel 5 - Maatregelen voor thuiszitters Onder dit bestedingsdoel vallen de activiteiten in het kader van de aanpak van (dreigende) thuiszitters. In Haarlem worden activiteiten uitgevoerd om de overgang van het primair naar het voortgezet onderwijs te versoepelen en de positie van kwetsbare jongeren in het voortgezet onderwijs te vergroten. Deze laatste activiteit wordt in Zuid-Kennemerland en IJmond regionaal opgepakt in het kader van de thuiszitters- en voortijdig schoolverlaten- aanpak.

Het gaat om extra begeleiding, coaching en aanbod voor jongeren om te bewerkstelligen dat zij (weer) aansluiting (blijven) vinden op school.

Kenmerk: 2024/1653439

4/5

Concreet worden bijvoorbeeld extra zorgcoördinatoren of sportcoaches door VO-scholen ingezet. Ook is er het aanbod van online huiswerkbegeleiding en van intensieve begeleiding die in een aantal gevallen op een locatie buiten de school wordt uitgevoerd. In het najaar 2024 worden de aantallen ongeoorloofde thuiszitters (Jaarverslag RBL Leerplein) bekend. De scholen hebben inzicht in het aantal geoorloofde thuiszittende leerlingen. Het tussentijdse beeld is dat door inzet van de extra activiteiten het aantal thuiszittende jongeren niet nog meer opgelopen en zijn jongeren wel terug naar school geleid. Dit wordt in het Jaarverslag RBL Leerplein in het najaar zichtbaar. 3. Financiën en uitvoering in 2024 Er is voor de uitvoering van de Haarlemse NPO-activiteiten €3.363.069,- beschikbaar. Dit bedrag dient uitgegeven te worden door de gemeente tussen september 2021 en juli 2025 en wordt via een aparte controle verantwoord aan het Rijk (de zogenoemde SISA-verantwoording). In eerste instantie zou de gemeente tot 2023 (2 jaren) de tijd hebben om deze middelen uit te geven. Deze termijn is echter door de rijksoverheid met twee jaar verlengd. De hoogte van het totaalbedrag is niet meegegroeid. Dit betekent dat genoemd bedrag gedurende vier jaar uitgegeven kan worden. Per juli 2024 is €2.999.512,- van het van het totaalbedrag uitgegeven.

Het resterende bedrag staat gereserveerd voor geplande NPO-projecten in 2024 en 2025. Er zijn derhalve geen financiële middelen meer beschikbaar voor nieuwe projecten. 4. Vervolg De NPO-middelen zijn incidentele middelen, bedoeld om corona-achterstanden te verminderen. Tegelijkertijd zijn er bij de initiatieven zaken benoemd die structureler van aard zijn, zoals de verbinding tussen onderwijs en jeugdpreventie/jeugdhulp en het aanbieden van zomerprogramma’s. Met de partners wordt gekeken naar mogelijke inbedding hiervan in regulier beleid van alle betrokken partijen. Maar ook als er bijvoorbeeld door groot succes de wens is om de activiteit te continueren. Gesprekken hierover zijn in 2024 opgestart en lopen. In de eindverantwoording aan het Ministerie in 2025, zal de inbedding waar noodzakelijk en mogelijk, vermeld worden. De raad ontvangt deze eindverantwoording tegelijkertijd, dit zal naar verwachting in het laatste kwartaal in 2025 zijn.

5. Bijlagen  Bijlage 1: gedetailleerd overzicht stand van zaken NPO - per bestedingsdoel en Haarlems initiatief.

Kenmerk: 2024/1653439

5/5