1 Stand van zaken gemeentelijk Nationaal Programma Onderwijsmiddelen

Informatienota

Onderwerp Stand van zaken gemeentelijk Nationaal Programma Onderwijsmiddelen Nummer 2023/1363010 Portefeuillehouder Leeuwen, B. van Programma/beleidsveld 1.1 Onderwijs Afdeling JOS Auteur Bruins, I. Telefoonnummer 023-5114468 Email ibruins@haarlem.nl Kernboodschap Door tijdelijke sluitingen van scholen en kinderopvang en het digitaal lesgeven in het basis- en voortgezet onderwijs vanwege corona, is het onderwijs hard geraakt. Er is bij veel kinderen in de voorschoolse periode en leerlingen in het onderwijs sprake van leervertragingen en/of achterstanden. Om dit in te halen of te verminderen, zijn door de rijksoverheid middelen voor het Nationaal Programma Onderwijs (NPO) vrijgemaakt. Zowel scholen als gemeenten hebben deze NPOmiddelen ontvangen. De gemeente heeft in goed overleg met het onderwijs en andere betrokken partners invulling gegeven aan de besteding van de stedelijke NPO-middelen. Deze middelen stellen scholen en andere betrokken partners in staat om vanaf september 2021 noodzakelijke extra aanvullende onderwijsactiviteiten in gang te zetten. Een voorbeeld van een NPO-initiatief met groot bereik is ‘Summer 23. Een zomerprogramma om vrijetijdsbesteding te realiseren voor jeugd, gericht op de sociale emotionele ontwikkeling en het verbreden van de leefwereld. Ruim 850 jongeren hebben deelgenomen aan het programma.

Behandelvoorstel voor commissie Relevante eerdere besluiten Besluit College d.d. 12 september 2023

In januari 2023 is de raad geïnformeerd over de stand van zaken. Met deze nota informeren we u graag over de huidige stand van zaken (augustus 2023). Het college stuurt de informatienota ter kennisname naar de commissie Samenleving. Haarlemse invulling van de Nationaal Programma Onderwijsmiddelen (NPO), zoals vastgesteld door het college van B&W op 1 maart 2022 (2022/91908). 1. Het college stelt de informatienota aan de commissie vast. de secretaris,

Kenmerk: 2023/1363010

de burgemeester,

1/5

1. Inleiding Door tijdelijke sluitingen van scholen en kinderopvang en het digitaal lesgeven in het basis- en voortgezet onderwijs vanwege corona, is het onderwijs hard geraakt. Er is bij veel kinderen in de voorschoolse periode en leerlingen in het onderwijs sprake van leervertragingen en/of achterstanden. Om dit in te halen of te verminderen, zijn door de rijksoverheid middelen voor het Nationaal Programma Onderwijs (NPO) vrijgemaakt. De NPO-middelen stellen scholen in staat om vanaf september 2021 noodzakelijke aanvullende onderwijsactiviteiten in gang te zetten. Ook ontvangt gemeente Haarlem NPO-middelen om, naast de door de scholen genomen maatregelen, extra aanvullende activiteiten te organiseren. Met als doel de (talent)ontwikkeling van kinderen te stimuleren en leervertragingen op te pakken. Deze extra aanvullende activiteiten worden georganiseerd in samenwerking met het onderwijs, partners in het voorschoolse en jeugdpreventie/jeugdhulp. Het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) heeft vijf brede bestedingsdoelen voor de inzet van de Nationaal Programma Onderwijsmiddelen geformuleerd waaronder de initiatieven moeten vallen. De Haarlemse initiatieven zijn ingedeeld aan de hand van deze vijf bestedingsdoelen. In totaal zijn er op 1 maart 2022 30 Haarlemse initiatieven vastgesteld.

In deze informatienota wordt per bestedingsdoel een korte toelichting gegeven en wordt er aangegeven wat de stand van zaken is per augustus 2023. 2. Stand van zaken Nationaal Programma Onderwijs (NPO) De extra activiteiten zijn in overleg met de partners in het onderwijs, kinderopvang en jeugdpreventie tot stand gekomen en worden door hen uitgevoerd. De uitvoering en besteding van het NPO-budget ligt op koers (peildatum augustus 2023). Meer informatie wordt gegeven in het gedetailleerde overzicht van de Haarlemse NPO-activiteiten (bijlage 1). In dit overzicht zijn de resultaten en effecten beschreven die tot nu toe zichtbaar zijn om de effectiviteit van de ingezette middelen te monitoren. Bestedingsdoel 1 - bovenschoolse maatregelen De bovenschoolse maatregelen richten zich op extra aanvullende onderwijsmaatregelen op stedelijk niveau. Er worden bijvoorbeeld activiteiten uitgevoerd met als doel het realiseren van vrijetijdsbesteding voor de jeugd in Schalkwijk, gericht op sociaal emotionele ontwikkeling en het verbreden van de leefwereld. Denk hierbij aan de zomerschool en Summer ’23. Ook wordt vervoer naar buitenschoolse cultuuractiviteiten georganiseerd en wordt er met nieuwe vormen van digitaal onderwijs geëxperimenteerd.

Kenmerk: 2023/1363010

2/5

Andere voorbeelden van activiteiten die onder dit bestedingsdoel vallen zijn: de educatieve wetenschapspodcast voor kinderen, het intensiveren van het bibliotheek aanbod en cofinanciering voor het voorzetten van High Dosage Tutoring. Ook wordt door leerlingen gebruik gemaakt van het gratis online leerplatform van JoJo en neemt de vraag hiernaar steeds meer toe. Daarnaast is voor het vergroenen van de schoolpleinen €200.000,- vanuit het NPO-budget vrijgemaakt. Met de schoolbesturen van het primair onderwijs is afgesproken dat alleen de 17 scholen met een wegingscijfer van 33 of hoger een aanvraag voor vergroening kunnen doen. Dit in verband met de grotere leerachterstanden op deze scholen. Het wegingscijfer is een systematiek van het CBS. Met dit cijfer wordt aangegeven wat de kans is op achterstanden op basis van de leerling populatie. De schoolbesturen zijn zelf verantwoordelijk voor het inventariseren en verdelen van de middelen onder deze scholen. Van één schoolbestuur is de aanvraag al compleet ontvangen. De andere twee aanvragen worden eind 2023/begin 2024 verwacht.

Bestedingsdoel 2 - maatregelen in de voorschoolse periode Bij de maatregelen in de voorschoolse periode gaat het om activiteiten bedoeld voor kinderen die in aanmerking komen voor voor-en vroegschoolse educatie (VVE) en die al geïndiceerd zijn én voor kinderen die onder de VVE-doelgroep vallen maar nog niet geïndiceerd zijn. In Haarlem wordt ingezet op het stimuleren van educatief partnerschap bij ouders en professionals, het verbeteren van de communicatiematerialen voor de toeleiding van doelgroepkinderen naar VVE en het starten van VVEprogramma's in de reguliere kinderopvang. Een voorbeeld van een aanvullende activiteit is extra training in gespreksvoering van pedagogisch medewerkers van de kinderopvang, zodat zij beter leren omgaan met moeilijke gesprekken met bijvoorbeeld ouders. Maar ook een training om deskundigheid te versterken in het leren omgaan met prikkelverwerking van kinderen. Op deze wijze wordt onder andere het educatief partnerschap gestimuleerd en de ouderbetrokkenheid verhoogd. In vergelijking met de andere bestedingsdoelen is er beperkt uitgegeven op dit bestedingsdoel. De oorzaak hiervan is de overlapping met de activiteiten van het reguliere Onderwijskansenbeleid (OAB). Binnen dit beleid wordt veel (extra) inzet gepleegd op het voorkomen van (extra) (taal)achterstanden.

Wel wordt bijvoorbeeld (extra) inzet van Boekstart op de voorschoolse educatie locaties, in samenwerking met bibliotheek Zuid-Kennemerland voorbereid. Hierbij wordt ook de samenhang met het Haarlemse programma gezinsaanpak laaggeletterdheid gelegd. Bestedingsdoel 3 - Maatregelen voor zorg en welzijn Onder dit bestedingsdoel vallen maatregelen die gericht zijn op zorg en welzijn in de school of in de verlengde leertijd om coronavertragingen op sociaal en emotioneel vlak in te halen. Het gaat hier om

Kenmerk: 2023/1363010

3/5

aanvullende activiteiten of extra beschikbaarheid van bijvoorbeeld het Centrum voor Jeugd en Gezin (CJG) op scholen. Hierdoor kan de doelgroep met coronaproblematieken beter bereikt worden en wordt bijvoorbeeld zorg en school beter met elkaar verbonden. Deze verbinding van de zorgkant aan de scholen leidt tot een eerdere signalering van problemen bij kinderen en jongeren. Activiteiten die hieronder vallen zijn het stimuleren van extra inzet van de CJG-coaches op scholen en extra logopedische ondersteuning. Maar ook wordt ingezet op extra aanbod voor welzijn, door het gebruik van methodieken zoals Rolmodel+ en Time For Change. Bestedingsdoel 4 - Bevordering van samenwerking in de gemeente Onder dit bestedingsdoel vallen de activiteiten die gericht zijn op het bevorderen van lokale (en regionale) samenwerking tussen schoolbesturen, samenwerkingsverbanden passend onderwijs en andere partijen. In Haarlem valt hieronder bijvoorbeeld de vorming en/of verdere versterking van Integrale Kindcentra (IKC’s). Door scholen meer met andere maatschappelijke functies in een wijk in contact te brengen, verbetert voor ouders en leerlingen de toegang naar jeugdpreventie/jeugdhulp en maakt het interactie en samenwerking tussen organisaties makkelijker.

Door de samenwerking tussen de betrokken partners wordt actief ingezet op het verminderen van de leerachterstanden, wat bijdraagt aan de onderwijskansen in Haarlem. Een voorbeeld van een aanvullende activiteit is “Wijzer als merk". Deze activiteit is gericht op de doorontwikkeling van de samenwerking tussen de partijen die betrokken zijn bij het integraal kinden wijkcentrum Wijzer. Bestedingsdoel 5 - Maatregelen voor thuiszitters Onder dit bestedingsdoel vallen de activiteiten in het kader van de aanpak van (dreigende) thuiszitters. In Haarlem worden activiteiten uitgevoerd om de overgang van het primair naar het voortgezet onderwijs te versoepelen en de positie van kwetsbare jongeren in het voortgezet onderwijs te vergroten. Deze laatste activiteit wordt in Zuid-Kennemerland en IJmond regionaal opgepakt in het kader van de thuiszitters- en voortijdig schoolverlaten- aanpak. Het gaat om extra begeleiding, coaching en aanbod voor jongeren om te bewerkstelligen dat zij (weer) aansluiting (blijven) vinden op school. Concreet worden bijvoorbeeld extra zorgcoördinatoren of sportcoaches door VO-scholen ingezet. Ook is er het aanbod van online huiswerkbegeleiding en voor intensieve begeleiding die in een aantal gevallen op een locatie buiten de school wordt uitgevoerd.

Kenmerk: 2023/1363010

4/5

3. Financiën en uitvoering in 2023 Er is voor de uitvoering van de Haarlemse NPO-activiteiten €3.363.069,- beschikbaar. Dit bedrag dient uitgegeven te worden door de gemeente tussen september 2021 en juli 2025 en wordt via een aparte controle verantwoord aan het Rijk (de zogenoemde SISA-verantwoording). In eerste instantie zou de gemeente tot 2023 de tijd hebben om deze middelen uit te geven. Deze termijn is echter door de rijksoverheid met twee jaar verlengd. De hoogte van het totaalbedrag is niet meegegroeid. Dit betekent dat genoemd bedrag gedurende vier jaar uitgegeven kan worden. De besteding van het NPO-budget verloopt conform planning. Per 1 augustus 2023 is €2.033.426,van het van het totaalbedrag uitgegeven, waarvan €1.163.374,- in kalenderjaar 2023. De verwachting is dat per juli 2025 alle gemeentelijke NPO-middelen zijn besteed. De NPO-middelen zijn incidentele middelen, bedoeld om corona-achterstanden te verminderen. Tegelijkertijd zijn er bij de 30 initiatieven zaken benoemd die structureler van aard zijn, zoals de verbinding tussen onderwijs en jeugdpreventie/jeugdhulp en het aanbieden van zomerprogramma’s. Met de partners wordt gekeken naar mogelijke inbedding hiervan in regulier beleid van alle betrokken partijen. Ook als activiteiten langduriger uitgevoerd zouden moeten worden dan de door de rijksoverheid ingekaderde vier jaar om wenselijk effect te krijgen.

Maar ook als er bijvoorbeeld door groot succes de wens is om de activiteit te continueren.

4. Vervolg In september 2024 wordt een volgende tussentijdse rapportage gegeven. 5. Bijlagen  Bijlage 1: gedetailleerd overzicht stand van zaken NPO - per bestedingsdoel en Haarlems initiatief.

Kenmerk: 2023/1363010

5/5