1 Stand van zaken bibliotheek Schalkwijk en vrijgeven krediet

Raadsvoorstel

Onderwerp Stand van zaken nieuwbouw bibliotheek Schalkwijk en vrijgeven krediet Nummer Portefeuillehouder Programma/beleidsveld Afdeling Auteur Telefoonnummer Email Kernboodschap

2025/0684485 Loenen, D. van 4.2 Economie, toerisme en cultuur PCM Weijers, A.M. 14023 amweijers@haarlem.nl De ontwikkeling van het centrum Schalkwijk is in volle gang, de werkzaamheden zijn begin 2025 gestart. Een sociaal maatschappelijk cluster is onderdeel van dit centrum. Binnen dit cluster kan de Bibliotheek Zuid-Kennemerland (hierna bibliotheek) een sleutelrol vervullen, samen met Buurts. Om het ontwerp van afbouw en interieur verder uit te werken is krediet nodig. Dit krediet is ook nodig voor de aankoop van het casco. De gesprekken met de ontwikkelaar zijn in volle gang. De definitieve verkoop, - en realisatieovereenkomst zal op een later moment middels een collegebesluit (met zware voorhangprocedure) aan de commissie worden voorgelegd. Het streven is dit in Q2 2026 af te ronden.

Behandelvoorstel voor commissie

De commissie ontwikkeling wordt verzocht advies te geven aan de raad over het voorstel van het college en over de wijze van agendering van het raadsvoorstel in de raadsvergadering. Een verplichting tot geheimhouding wordt opgelegd ten aanzien van bijlage 1 bij dit besluit, omdat in deze bijlage informatie is opgenomen die raakt aan de economische en financiële belangen van de gemeente. De geheimhoudings verplichting kan als opgeheven worden beschouwd na levering van het casco.

Relevante eerdere besluiten

• •

• •

Kadernota 2026 Kadernota Gemeente Haarlem IP post BIB.02 Centrum Schalkwijk nieuwbouw bibliotheek geïndexeerd naar 6,33mln (prijspeil eind 2026). Centrum Schalkwijk – Programmatische wijziging en Sluiten aan- en verkoopovereenkomst met Trebbe/De Nijs voor de ontwikkeling van fase 2, bouwblokken F en G, Anterieure overeenkomst blok F, (agendapunt 20) d.d. 27-06-2024. Vaststellen Masterplan, beeldkwaliteitscriteria en ontwikkelstrategie Centrum Schalkwijk met als bijlage 1.03 Eindrapport Schalkwijk_STIPO 0724 (agendapunt 14) d.d. 17 april 2025 Collegebesluit Strategisch Huisvestingsplan Gewoon in de Wijk 2024/907669 agendapunt 2 d.d. 25 juni 2024

Kenmerk: 2025/0684485

1/9

•

• •

Besluit college d.d. 16 december 2025

Centrum Schalkwijk - Ontwerp Stedenbouwkundig Programma van Eisen voor herontwikkeling van fase 2 met als bijlage 2 haalbaarheidsstudie bibliotheek Schalkwijk 2021/580472 (Commissie Ontwikkeling agendapunt 14) d.d. 14 april 2022. Vastgesteld raadsstuk Vernieuwing bibliotheek vestigingen 2020/598996 (Gemeenteraad agendapunt 14) d.d. 22 oktober 2020. Startnotitie vernieuwing bibliotheken 2019/768956 (Gemeenteraad agendapunt 10) d.d. 30-03-2020.

1. Het college van burgemeester en wethouders stelt het voorstel aan de raad vast. 2. Op grond van artikel 87 van de Gemeentewet een verplichting tot geheimhouding op te leggen ten aanzien van de bij dit besluit behorende bijlage(n), te weten Bijlage 1 ter bescherming van concurrentiegevoelige bedrijfs- en fabricagegegevens, als bedoeld in en artikel 5.1.2b Economische of financiële belangen van de overheid (artikel 5.1, tweede lid, onder b, Woo). 3. De geheimhoudingsplicht ten aanzien van delen van de bijlage 1 (specificatie krediet) op te leggen tot na realisatie en levering van het casco. de secretaris,

Ontwerp-besluit raad d.d. ………. (wordt ingevuld door de griffie)

de burgemeester,

De raad der gemeente Haarlem, Gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders,

Besluit: 1. 1. Een krediet van € 4,7 miljoen excl. BTW vrij te geven voor aankoop van het pand en het uitwerken van het ontwerp voor de bibliotheek Schalkwijk, ten laste van IP post BIB.02 Schalkwijk centrum nieuwbouw bibliotheek. 2. de griffier, de voorzitter,

Kenmerk: 2025/0684485

1. Aanleiding Bibliotheek in het hart van Schalkwijk De ontwikkeling van het centrum Schalkwijk is in volle gang. De bouw van blok F in fase 2, waar op de onderste twee lagen de nieuwe bibliotheek is beoogd, is in januari van dit jaar gestart. Half november is de 2e verdiepingsvloer gestort en start men met de bouw van 240 appartementen voor Pré wonen en Ymere. In de anterieure overeenkomst met de ontwikkelaar is opgenomen dat de gemeente eerste recht van koop heeft. Op dit moment zijn de gesprekken met de ontwikkelaar over de aankoopprijs en de voorwaarden in volle gang. Om dit aan te kunnen kopen is krediet nodig. Om het ontwerp van afbouw en interieur voor bibliotheek Schalkwijk verder uit te werken worden voorbereidingskosten gemaakt. Ook hiervoor is krediet nodig. Totaal wordt aan de raad een krediet van € 4,7 miljoen gevraagd. De definitieve verkoop, - en realisatieovereenkomst zal middels een collegebesluit (met zware voorhangprocedure) voor zienswijzen aan de raad worden voorgelegd. Het streven is de besluitvorming in Q2 van 2026 af te ronden. 2. Beoogd resultaat Het doel van dit project is het realiseren van een nieuwe bibliotheek in Centrum Schalkwijk op de daarvoor aangewezen plek, en invulling geven aan de resterende vierkante meters door activiteiten van Buurts, met een activiteiten hub voor de wijk. 3. Onderbouwing voorstel

Het belang van de bibliotheek voor de omgeving Het Stedenbouwkundig Programma van Eisen (SPvE) voor fase 2 van centrum Schalkwijk is begin 2022 door de raad vastgesteld. Daarbij is ook het haalbaarheidsonderzoek naar de verhuizing van bibliotheek Schalkwijk naar deze plek gedeeld. Dit onderzoek benoemde de verhuizing van de bibliotheek als een van de belangrijkste pijlers voor de revitalisering van het stadsdeelhart van Schalkwijk: de maatschappelijke kansen die deze verhuizing biedt zijn groot en zullen een langdurig effect hebben op de wijk Schalkwijk en haar bewoners. Dit is in het Masterplan en de daarbij gedane onderzoeken bevestigd.

Kenmerk: 2025/0684485

3/9

Oplossing voor de overmaat Het deel van Blok F van fase 2 dat gereserveerd is voor een maatschappelijke functie heeft een groter aantal vierkante meters dan de bibliotheek op dit moment in gebruik heeft. Dit is in de haalbaarheidsfase al gesignaleerd. Het bouwdeel dat in blok F voor de bibliotheek is gereserveerd, heeft een omvang van 2.049 m2 BVO. De wens van de bibliotheek is hetzelfde metrage in de nieuwe locatie als op het Fie Carelse plein. Hier is 1.500 m2 GO (gebruiksoppervlak) beschikbaar. Met een standaard omrekenfactor van 0,85 (BVO naar GO) komt dit uit op 1.770 m2 BVO. In de haalbaarheidsstudie is aangegeven dat beoogd is dit aan te vullen met een andere cultureel maatschappelijke organisatie. Bij voorkeur één die complementair is aan de diensten van de bibliotheek. Door activiteiten hub van Buurts een plek te geven in het gebouw, wordt hieraan voldaan en is een deel van de extra meters (10%, 200 m2) ingevuld. Dit deel kan niet groter in verband met het terugvorderen van de BTW op de verbouwingskosten. Na invulling door Buurts is er theoretisch nog een kleine overmaat aanwezig in het casco. Momenteel wordt er veel gebouwd in Haarlem. Op basis van de prognoses zal het inwonertal in Haarlem in 2032 waarschijnlijk het sterkst gegroeid zijn in de stadsdelen Oost (ongeveer 17% toename met ongeveer 4.000 extra inwoners in 2032 t.o.v.

2024) en Schalkwijk (ongeveer 15% toename met ruim 5.000 extra inwoners). Dit betekent dat er op termijn meer vierkante meters nodig zijn om deze bevolkingstoename te bedienen. Daarmee is het gebouw klaar voor de toekomst. Buurts als maatschappelijk partner Zowel in het huisvestingsplan Gewoon in de Wijk (juni 2024) als in het eindrapport van STIPO ‘Een nieuwe toekomst voor Centrum Schalkwijk’ (april 2025) wordt er geadviseerd om een ‘huiskamer’ te realiseren in Centrum Schalkwijk, bij voorkeur in samenwerking met de bibliotheek. Dit past bij een bibliotheek met een sociale wijkfunctie, dat een divers publiek aantrekt. De nieuwbouw biedt de kans om een pand te ontwikkelen wat in de basis ontwikkeld is om multifunctioneel gebruik en samenwerking tussen bibliotheek en Buurts te stimuleren. Door de bundeling van functies komen ontmoeting, informatievoorziening, educatie en ondersteuning samen op één centrale plek. Dit verlaagt drempels voor inwoners die anders moeilijk de weg vinden naar hulp of activiteiten. De koppeling met welzijnsdiensten vergroot tevens de mogelijkheid om vroegtijdig te signaleren en daarmee meer inwoners te kunnen ondersteunen. Door multifunctioneel gebruik van ruimtes is meer doen met minder ruimte, ruimere openingstijden en kruisbestuiving mogelijk.

Het delen van ruimtes, faciliteiten en ondersteuning leidt tot een optimaler gebruik van gemeentelijke middelen. Een gezamenlijk programma en ontwerp Op basis van het STIPO-advies hebben de gemeente, bibliotheek en Buurts de afgelopen tijd samengewerkt om de huisvesting van Buurts’ activiteiten in de bibliotheek verder uit te werken. Vanuit de gedachte: “door onze krachten te bundelen profiteren we van elkaars bereik en verlagen we de drempels voor een grotere doelgroep.”

Kenmerk: 2025/0684485

Bij de uitwerking is uitgegaan van multifunctioneel gebruik van alle ruimtes, zoals de activiteitenruimte, spreekkamers en kantoor. Op basis van een PvE van de bibliotheek en Buurts is een inpassingsstudie gedaan en een schetsontwerp voor de inrichting gemaakt, hieruit blijkt dat het programma er in past. Het gezamenlijke programma is de basis voor het voorlopig ontwerp. De bibliotheek en Buurts kiezen er bewust voor om het oppervlak van de nieuwe vestiging niet te verdelen, maar samen gebruik te maken van de verschillende elementen. Zo wordt zo efficiënt mogelijk gebruik gemaakt van de ruimtes. Ook kunnen de organisaties straks makkelijker naar elkaar doorverwijzen. Visualisaties van het voorlopig ontwerp (Includi) begane grond en eerste verdieping

Uit ervaring op andere locaties van de bibliotheek is bekend dat bezoekers soms tegen meer dan één uitdaging tegelijk aanlopen: iemand die bij het inloopspreekuur van de bibliotheek komt voor hulp om een DigiD te activeren, blijkt bijvoorbeeld ook te worstelen met het aanvragen van toeslagen. Door spreekuren tegelijk te organiseren kunnen bezoekers met meer uitdagingen tegelijk geholpen worden.

Kenmerk: 2025/0684485

5/9

Gunstige positie in de wijk De locatie voor de nieuwe bibliotheek Schalkwijk en de activiteiten van Buurts is stedenbouwkundig en programmatisch zeer gunstig gepositioneerd. De bibliotheek beslaat de volledige zuidzijde van een nieuw te realiseren verbindingsstraat tussen het detailhandel circuit (winkelstraat) en het nieuwe marktplein. De bibliotheek heeft hiermee een strategische ligging tussen twee publiekstrekkende plekken in het nieuwe Centrum Schalkwijk. De ligging in de straat geeft de straat tevens een duidelijke bestemming en begeleidt het publiek van de winkelstraat naar het marktplein. De bibliotheek zal een stedelijke allure krijgen met een twee verdiepingen tellende transparante gevel. De westzijde van het pand ligt zichtbaar aan het einde van de winkelstraat en de oostzijde van het pand ligt prominent aan het marktplein. De bibliotheek komt in een groter stedelijk blok te zitten. In het carré van dit stedelijk blok komt een binnentuin die aansluit op de tweede verdieping van de bibliotheek. Deze binnentuin is voor de bibliotheek en Buurts te gebruiken voor wijk- en educatieve activiteiten.

In de paarse cirkel in bouwdeel F is de bibliotheek gepositioneerd op de begane grond en eerste verdieping. Op de tweede verdieping is toegang tot de daktuin.

Kenmerk: 2025/0684485

Maatschappelijke kansen De kans die voorligt is het verhuizen van de bibliotheek naar een prominente plek in Centrum Schalkwijk. Dit realiseert de doelstellingen van de bibliotheek en is een logische en cruciale volgende stap in de gewenste ontwikkeling van Centrum Schalkwijk, zoals opgenomen in het vastgesteld Masterplan Centrum Schalkwijk. Deze verhuizing en samenwerking zal een langjarig effect hebben op de wijk Schalkwijk en haar bewoners. Een revitalisering waar de gemeente zichzelf tot doel heeft gesteld een “huiskamer” voor de wijk te creëren met commerciële-, culturele- en maatschappelijke voorzieningen en wonen. Een plek om te ontmoeten en te verblijven en waar alle bewoners van Schalkwijk zich thuis voelen. ”

Impressie: Aanzicht vanaf de Oostzijde van het Marktplein met in het paarse vak de bibliotheek

4. Risico’s en kanttekeningen 4.1 Risico’s • Risico is de ongewisse ontwikkeling van bouwprijzen. Over de ontwikkeling van deze prijzen valt weinig te zeggen. In het ontwerp zal men rekening moeten houden met keuzes vanwege beschikbaarheid en betaalbaarheid van materialen. • Het pand wordt casco opgeleverd door de ontwikkelaar. In overleg met de ontwerpende partijen van de bibliotheek, gemeente en ontwikkelaar heeft zoveel mogelijk afstemming plaatsgevonden. Toch zijn er een aantal keuzes gemaakt die wellicht voor de inrichting minder gunstig zijn en kunnen leiden tot aanvullende kosten, zoals beperkte vrije hoogte op sommige

Kenmerk: 2025/0684485

7/9

• •

plekken, leidingwerk onder het plafond van de woningen erboven, positie van de trap richting 2de verdieping en de wens voor een extra entree vanuit stedenbouwkundig perspectief. In de haalbaarheidsfase is voor de kosten van inrichting uitgegaan van het budget wat hiervoor beschikbaar is, namelijk 600k. De raming op basis van het schetsontwerp ligt hoger. Hier wordt in het Voorlopig Ontwerp nog naar gekeken. In de haalbaarheidsstudie zijn de kosten berekend op 1500m2 BVO. Het huidig aantal m2 dat beschikbaar is, is 2049m2. Dit is een toename van 30-35% en zal tot uitdrukking komen in de uiteindelijke de afbouw en inrichting. Hier is nog geen goede raming van beschikbaar, dit wordt in de volgende fase in kaart gebracht.

5. Consequenties en uitvoering 5.1 Financiën In de Kadernota 2026 is het budget voor bibliotheek Schalkwijk geactualiseerd naar € 6,33 miljoen, op basis van prijspeil eind 2026 voor zowel de aankoop van het casco als de inrichting. Dit bedrag is gebaseerd op 1.500 m2 BVO. Het krediet van € 4,7 miljoen excl. BTW wordt uit dit budget gedekt. Het deel van blok F wat wordt aangekocht en ingericht voor een maatschappelijke functie is groter, namelijk 2.049 m2 BVO. Dit heeft ook invloed op de totale kosten. De extra meters worden deels (200 m2) ingevuld door de activiteiten hub van Buurts een plek te geven in het gebouw. Daarmee is voor een deel van de verhoogde kosten, dekking uit IP post maatschappelijk huis van de wijk in Schalkwijk. Het overgebleven budget op die IP-post wordt gebruikt voor een hub in het nieuw te ontwikkelen sportcluster in de noordoosthoek van het Centrum Schalkwijk. De gewijzigde invulling van het huis van de wijk in Centrum Schalkwijk en de hub wordt in de Kadernota 2027 verwerkt. Voorafgaand aan de aanvraag van het uitvoeringskrediet zullen zowel de verhoogde totale kosten als de beschikbare aanvullende dekking van Buurts en de bibliotheek, verder worden uitgewerkt op basis van het definitief ontwerp van installaties, inrichting en afbouw.

Eén van de voorwaarden om btw belast te kunnen verhuren, is dat het verhuurde voor minimaal 90 % gebruikt wordt voor btw belaste prestaties. Buurts krijgt ook een functie in het gebouw, hierbij is het belangrijk om te borgen dat aan het 90% criterium wordt voldaan. Als de ruimte niet BTW belast kan worden verhuurd, mag de gemeente de BTW op de verbouwingskosten niet terugvorderen bij de belastingdienst. In alle gemeentelijke budgetten wordt wel gerekend met terug te vorderen BTW. Door het verhuurde aantal m2 onder de 10% te houden kan Buurts hieraan voldoen. Door aankoop van dit pand komt de huidige locatie aan het Fie Carelsenplein vrij. De plannen zijn om dit in te vullen als broedplaats. Deze toekomstige invulling sluit aan bij de Cultuurnota 2022-2028. 5.2 Communicatie en participatie Het algemene participatieverslag masterplan Centrum Schalkwijk is in april 2025 met de raad gedeeld. De communicatie voor de bouw van het casco wordt verzorgd door de ontwikkelaar. Voor de inrichting van de bibliotheek zullen in de ontwerpfase ook diverse communities, die een plek

Kenmerk: 2025/0684485

krijgen in de bibliotheek, worden benaderd om mee te praten over de look en feel en de indeling. Ook de stichting ongehinderd is inmiddels betrokken bij het project. 5.3 Geheimhouding Er ligt een voorstel van de ontwikkelaar maar de gesprekken over details van de aankoop van het casco met de ontwikkelaar zijn nog niet afgerond. Daarom is de specificatie van het krediet geheim totdat deze definitief zijn. 5.4 Planning Het proces doorloopt de fases van het Haarlems Ruimtelijk Planproces. De streefplanning is globaal als volgt:

Fase

Product

Bevoegdheid

Planning

Aankoop casco

Verkoop,- en realisatie overeenkomst

Collegebesluit met zienswijze van de raad (zware voorhang)

Q2 2026

Stuurgroep

jan 2026/ eind 2026

Ontwerpfase interieur VO en DO en afbouw Casco afgerond

Oplevering en overdracht casco

Vrijgeven uitvoeringskrediet Voorbereidingsfase

Eind 2027 Raad

Contractstukken en aanbesteding

2de helft 2027 2de helft 2027

Realisatiefase afbouw & interieur

Q1/Q2 2028

Ingebruikname

Eind 2028

6. Bijlagen Bijlage 1 Geheime bijlage: Specificatie krediet

Kenmerk: 2025/0684485

9/9