1 Regionaal plan opvang asielzoekers Kennemerland 2025 en 2026

Collegebesluit

Onderwerp Concept-regionaal plan opvang asielzoekers Kennemerland 2025 en 2026 Nummer 2024/573836 Portefeuillehouder Wienen, J. Programma/beleidsveld 2.1 Voorzieningen volwassenen Afdeling PG/MO Auteur Maaike Bos/Sandra Buisman Telefoonnummer 06-18356218 Email sbuisman@haarlem.nl Op 1 februari 2024 is de Spreidingswet aangenomen en dat betekende dat er in Kernboodschap korte tijd een herijking nodig was op het al bestaande Kennemerlandse regioplan waarin we uitgingen van een opgave van 2.108 duurzame asielopvangplekken. De nieuwe (indicatieve) opgave voor Kennemerland bedraagt 3.347. Dit is een forse verhoging en vraagt om extra inzet van de gemeenten binnen de veiligheidsregio Kennemerland. Dit vernieuwde plan is het voorstel van de gemeenten in de regio om aan de regionale indicatieve opgave, die voortvloeit uit de Spreidingswet, te voldoen. De strategie van de gemeenten in Kennemerland om de opgave in te vullen is in lijn met het vorige regioplan en kent de volgende uitgangspunten: -

-

De opvangcapaciteit van de regio Kennemerland zal voor de jaren 2025 en 2026 optellen tot het totaal van de indicatieve opgave: 3.347. De regio is overeengekomen dat iedere gemeente in ieder geval de opgave uit het vorige regioplan (2.108) duurzaam zal invullen (beschikbaarheid opvangplekken minimaal 5 jaar). Zolang er een tekort is aan duurzame opvangplekken, worden deze aangevuld met flexibele opvangplekken. Dit is een doorlopend proces vanwege de huidige tekorten en zal voorlopig blijven zorgen voor veranderingen in locaties en aantal opvangplekken per locatie.

Behandelvoorstel voor commissie

Dit document betreft een besluit over de inzet van gemeenten van Kennemerland waarlangs invulling wordt gegeven aan de opgave om in de jaren 2025 en 2026 in totaal 3.347 asielzoekers op te vangen. Het college stuurt dit besluit ter kennisname aan de commissies Ontwikkeling en Bestuur.

Relevante eerdere besluiten

1. Raadsinformatiebrief Transitieplan crisisnoodopvang asiel (22 november 2022) 2. Raadsinformatiebrief Transitieplan asielopvang Kennemerland (17 januari 2023)

Kenmerk: 2024/573836

1/5

3. Raadsinformatiebrief Transitieplan asielopvang Kennemerland (14 februari 2023) 4. Concept regioplan Kennemerland opvang asiel (28 maart 2023) 5. Locatiekeuze asielzoekerscentrum in Haarlem (20 april 2023) 6. Definitief regioplan Kennemerland opvang asielzoekers (8 gemeenten) (18 juli 2023) Besluit College d.d. 23 april 2024

Het college van burgemeester en wethouders Besluit: 1. Het concept regioplan Kennemerland aan te bieden aan de provincie NoordHolland; de secretaris,

de burgemeester,

1. Inleiding Op 1 februari 2024 is de Spreidingswet aangenomen en dat betekende dat er in korte tijd een herijking nodig was op het al bestaande Kennemerlandse regioplan waarin we uitgingen van een opgave van 2.108 duurzame asielopvangplekken (620 voor de gemeente Haarlem). De nieuwe (indicatieve) opgave voor Kennemerland - inclusief Zandvoort - bedraagt 3.347.

Vooruitlopend op de vaststelling van de Spreidingswet heeft de Haarlemse gemeenteraad in april 2023 ingestemd met twee locaties voor de vestiging van een asielzoekerscentrum. Te weten de Meesterlottelaan 301/Dreef 48 en de Zijlweg 245. Elk met een capaciteit van ongeveer 310 opvangplekken, in totaal de eerder gevraagde 620 plekken. Deze locaties zijn voorgesteld aan het COA. Het COA is in onderhandeling met de eigenaren van beide locaties.

Kenmerk: 2024/573836

2/5

De huidige opgave zoals deze is opgenomen in de indicatieve opgave op basis van de capaciteitsraming 2024 bedraagt 963 plekken inclusief 82 plekken voor Alleengaande Minderjarige Vluchtelingen (AMV). De forse verhoging van 2108 naar 3347 plekken vraagt om extra inzet voor Haarlem en op regionaal niveau. De samenwerking van de Kennemerlandse gemeenten heeft de afgelopen periode tot goede resultaten geleid. De drie gemeenten Haarlem, Haarlemmermeer en Velsen vangen asielzoekers op en acht gemeenten hebben keuzes gemaakt ter voorbereiding op de Spreidingswet. Zo zijn er al meerdere locaties aan het COA aangedragen. Er zijn ook locaties aan het COA aangedragen die - na een zorgvuldig schouwproces – niet hebben geleid tot een positief resultaat. Het regioplan geeft ook van die inzet rekenschap. De gemeente Zandvoort bespreekt 23 april 2024 met de raad de wijze waarop de gemeente aan de strategie van de regio Kennemerland bijdraagt. Het is op dit moment dus nog niet duidelijk of en hoe Zandvoort aan haar verplichtingen zal voldoen. In de tabellen is voor Zandvoort daarom alleen de opgave meegenomen, nu nog niet duidelijk is hoe deze ingevuld gaat worden.

2. Besluitpunten college Het college van burgemeester en wethouders besluit: 1. Het concept regioplan Kennemerland aan te bieden aan de provincie Noord-Holland;

3. Beoogd resultaat Het regioplan Kennemerland geeft inzicht in de wijze waarop de gemeenten in Kennemerland gezamenlijk vorm geven aan de opgave zoals die door het Rijk is neergelegd. Door in te stemmen met dit concept regioplan geeft de gemeente Haarlem voor haar deel uitvoer aan de opgave vanuit het Rijk voor de regio Kennemerland. 4. Argumenten Het besluit past in ingezet beleid en de eerder ingezette lijn Het besluit past in ingezet beleid waarin de gemeente zich sinds 2023 voorbereidt op de implementatie van de Spreidingswet die inmiddels van kracht is geworden. Het besluit om samen met de overige gemeenten in de regio in te zetten op het realiseren van de asielopvangplekken, is in lijn met de besluiten die het college eerder nam in maart en juli 2023. De strategie van de gemeenten in Kennemerland om de opgave in te vullen is in lijn met het vorige regioplan en kent de volgende uitgangspunten:

Kenmerk: 2024/573836

3/5

  

De opvangcapaciteit van de regio Kennemerland zal optellen tot het totaal van de indicatieve opgave: 3.347. De gemeenten zijn overeengekomen dat iedere gemeente in ieder geval de opgave uit het vorige regioplan (2.108) duurzaam zal invullen (beschikbaarheid minimaal 5 jaar). Zolang er een tekort is aan duurzame opvangplekken, worden deze aangevuld met flexibele opvangplekken. Dit is een doorlopend proces vanwege de huidige tekorten en zal de komende tijd blijven zorgen voor veranderingen in locaties en aantal opvangplekken per locatie.

Het besluit van het college van B&W om in te stemmen met de strategie waarlangs de gemeente bijdraagt aan het realiseren van 3.347 asielopvangplekken in de regio Kennemerland, geeft de kaders voor vervolgbesluiten en voorstellen. De gemeenteraad blijft actief betrokken en besluit over de locaties die aan het COA worden voorgedragen. 5. Risico’s en kanttekeningen Risico regionale samenwerking De inzet van de gemeenten in Kennemerland is de volledige opgave van 3.347 asielopvangplekken tijdig, in dit geval voor 1 juli 2025, beschikbaar te stellen aan het COA. Bijgevoegd regioplan geeft de inzet van de betrokken gemeenten weer, maar nog niet alle gemeenten hebben concrete locaties aan het COA voorgedragen. Als de gemeente Zandvoort niet tot een adequate invulling komt, zullen de andere 8 gemeenten in de regionale samenwerking de indicatieve asielopvangopgave van Zandvoort niet overnemen. Daar ligt een risico voor de regionale samenwerking. Wanneer gemeenten geen locaties aan het COA beschikbaar (kunnen) stellen, wordt bovendien de druk voor andere gemeenten of regio’s om meer opvangplekken te realiseren, groter. Wanneer niet tijdig aan deze afspraken wordt voldaan, kan sprake zijn van interbestuurlijk toezicht of een in de plaats stelling door het rijk.

Duurzame opvangplekken en een flexibele schil Dit vernieuwde plan is het voorstel van de gemeenten in de regio om aan de regionale indicatieve opgave, die voortvloeit uit de Spreidingswet, te voldoen. De gemeenten zijn overeengekomen dat zij de indicatieve opgave van 3.347 gaan realiseren. Het voorstel is om voor het overgrote deel duurzame opvangplekken (beschikbaarheid minimaal 5 jaar) te bewerkstelligen in combinatie met een flexibele schil van (crisis)noodopvangplekken. Dit besluit is gebaseerd op het feit dat de ‘capaciteitsraming, provinciale opvangopgave en indicatieve verdeling per gemeente 2024’ (hierna: capaciteitsraming 2024) die 31 januari 2024 voor de jaren 2025 en 2026 bekend is gemaakt, fors hoger ligt dan de instroom in de jaren 2022 en 2023 en waarmee gemeenten bijdragen aan een stabiel opvanglandschap dat duurzaam én wendbaar is. Het realiseren van duurzame opvangplekken is een stuk complexer en vergt meer tijd dan het creëren van (crisis)noodopvangplekken.

Kenmerk: 2024/573836

4/5

Draagvlak opvangen asielzoekers Het draagvlak voor het opvangen van asielzoekers is aan verandering onderhevig. Als het draagvlak afneemt, heeft dat effect op de wijze waarop gemeenten en COA resultaten kunnen bereiken. We staan voor een forse opgave om voldoende opvangplekken te realiseren. Bovendien brengt de asielopvangopgave extra behoefte aan voorzieningen zoals zorg en onderwijs met zich mee. 6. Uitvoering Er is sprake van twee bestuurlijke besluitvormingstrajecten: a. het vaststellen van het dit regionale plan door de colleges; b. het vaststellen van de individuele locaties door de gemeenteraden. Collegebesluit: het regioplan Dit regioplan opvang asielzoekers Kennemerland 2025 en 2026 is het voorstel van de Regionale RegieTafel Kennemerland aan de provincie Noord-Holland waarmee de gemeenten invulling geven aan de indicatieve opgave om 3.347 opvangplekken te creëren. Op basis van de vigerende gemeentelijke bestuurlijke processen, zal bespreking van het regionaal plan opvang asielzoekers Kennemerland 2025-2027 plaatsvinden in de maanden april en mei 2024. Na de zomer wordt een definitief plan ter vaststelling aangeboden aan de colleges.

Om het vastgestelde plan vervolgens voor 1 oktober aan de bieden aan de Commissaris van de Koning Raadsbesluit: locatiekeuzes Gemeenteraden stellen het regionaal plan niet vast, zij zijn niet bevoegd een besluit te nemen over locaties in de regio, alleen in hun eigen gemeente. Om die reden stellen de gemeenten ieder individueel een raadsbesluit op waarmee de eigen gemeenteraad om instemming wordt gevraagd over de locatiekeuze en de onderbouwing daarvan in de eigen gemeente. In deze fase (april 2024) zijn er, in aanvulling op het vorige regioplan, enkele locaties in onderzoek. De betreffende colleges zullen na de voltooiing van de onderzoeken al dan niet locaties voordragen voor goedkeuring aan hun gemeenteraden. Voor Haarlem betreft dit alleen nog de locatiekeuze voor de AMV-locaties. Dit naar verwachting plaats in de raadsvergadering van juli. Het gesprek aan de Provinciale RegieTafel kan verandering brengen in regionale opgaven als er bovenregionaal verevend wordt. De Provinciale Regietafels worden gecoördineerd door de commissarissen van de Koning (CdK’s) in hun rol als Rijksorgaan. De CdK brengt hier voor 1 november van het jaar verslag van uit aan de staatssecretaris van Justitie en Veiligheid. Als gemeenten tot een sluitende verdeling komen, legt de staatssecretaris dit vast in een verdeelbesluit. 7. Bijlagen 1.

Regionaal plan opvang asielzoekers Kennemerland 2025 en 2026 2. Overzicht duurzame locaties Kennemerland, aan COA aangeboden

Kenmerk: 2024/573836

5/5