1 Regionaal plan opvang asielzoekers Kennemerland 2025 en 2026

Collegebesluit

Onderwerp Regionaal plan opvang asielzoekers Kennemerland 2025 en 2026 Nummer 2024/1735168 Portefeuillehouder Wienen, J. Programma/beleidsveld 2.1 Voorzieningen volwassenen Afdeling MO Auteur Buisman, S. Bos, M. Telefoonnummer Email sbuisman@haarlem.nl Voor u ligt het Regionaal plan opvang asielzoekers Kennemerland voor de jaren Kernboodschap 2025 en 2026. Op 1 februari 2024 is de Spreidingswet aangenomen en dat betekende dat er in korte tijd een herijking nodig was op het al bestaande Kennemerlandse regioplan waarin wordt uitgegaan van een opgave van 2.108 duurzame asielopvangplekken. In het vorige plan gingen de Kennemerlandse gemeenten uit van de landelijke raming asielinstroom 2023 waarin rekening werd gehouden met een totale opgave van 2.043 voor 8 gemeenten, 2.108 voor 9 gemeenten (met Zandvoort). De nieuwe (indicatieve) opgave voor Kennemerland, met uitzondering van Zandvoort, bedraagt 3.253. Dit is een forse verhoging en vraagt om extra inzet op gemeentelijk en regionaal niveau.

De strategie van de gemeenten in Kennemerland om de opgave in te vullen is in lijn met het vorige regioplan en kent de volgende uitgangspunten: - De opvangcapaciteit van de regio Kennemerland zal voor de jaren 2025 en 2026 optellen tot het totaal van de indicatieve opgave voor 8 gemeenten: 3.253; - De regio is overeengekomen dat iedere gemeente in ieder geval de opgave uit het vorige regioplan (2.108) duurzaam zal invullen (beschikbaarheid opvangplekken minimaal 5 jaar). - Zolang er een tekort is aan duurzame opvangplekken worden deze aangevuld met flexibele opvangplekken. Dit is een doorlopend proces vanwege de huidige tekorten en zal voorlopig blijven zorgen voor veranderingen in locaties en aantal opvangplekken per locatie. Onzekere toekomst spreidingswet Met de komst van het nieuwe kabinet (2 juli 2024) is er onzekerheid ontstaan over de toekomst van de Spreidingswet. Maar de Spreidingswet is op dit moment van kracht en de 8 gemeenten in de regionale samenwerking houden vast aan de opvangopgave en de manier waarop gemeenten, langs voorliggend plan, deze

Kenmerk: 2024/1735168

1/5

invullen. Als blijkt dat gemeenten binnen de regio of Provincie Noord-Holland geen adequate bijdrage leveren aan de regionale cq. provinciale inzet, nemen de 8 Kennemerlandse gemeenten de indicatieve asielopvangopgave niet over. Geen herverdeling De gemeenten zullen een verdeelbesluit, waarin de asielopvang van weigerachtige gemeenten wordt herverdeeld over de gemeenten die de wet wel uitvoeren, niet accepteren. Naar de mening van de samenwerkende gemeenten kan er in de gegeven omstandigheden van een opgelegde herverdeling geen sprake zijn. Voor zover gemeenten, al dan niet tijdelijk, meer doen dan de indicatieve opgave, wordt opgemerkt dat dat vrijwillig is en voorbehouden aan het lokaal bestuur. De taakstelling van andere gemeenten wordt niet overgenomen. Continuering inzet De acht gemeenten gaan los van de Spreidingswet uit van blijvende solidariteit, het nemen van maatschappelijke verantwoordelijkheid en continuering van de inzet. Hierbij worden in ieder geval asielopvangplekken gerealiseerd voor die aantallen waarvoor in dit plan duurzame opvang is voorzien. Daarbij gelden wel de voorwaarden dat de opgave verantwoord ingevuld kan worden en de uitvoering en kosten door het Rijk (het COA) gedragen worden conform de wet. Behandelvoorstel voor commissie

Dit document betreft een besluit over de inzet van de samenwerkende gemeenten binnen Kennemerland waarlangs invulling wordt gegeven aan de opgave om in de jaren 2025 en 2026 in totaal 3.253 asielzoekers op te vangen. Het college stuurt dit besluit ter kennisname aan de commissies Ontwikkeling en Bestuur.

Relevante eerdere besluiten

1. Raadsinformatiebrief Transitieplan crisisnoodopvang asiel (22 november 2022) 2. Raadsinformatiebrief Transitieplan asielopvang Kennemerland (17 januari 2023) 3. Raadsinformatiebrief Transitieplan asielopvang Kennemerland (14 februari 2023) 4. Concept regioplan Kennemerland opvang asiel (28 maart 2023) 5. Definitief regioplan Kennemerland opvang asielzoekers (8 gemeenten) (18 juli 2023)

Kenmerk: 2024/1735168

2/5

Besluit College d.d. 24 september 2024

Het college van burgemeester en wethouders Besluit: 1. Het Regionaal plan opvang asielzoekers Kennemerland 2025 en 2026 vast te stellen en aan te bieden aan de commissaris van de Koning van de provincie Noord-Holland; de secretaris,

de burgemeester,

1. Inleiding Op 1 februari 2024 is de Spreidingswet aangenomen en dat betekende dat er in korte tijd een herijking nodig was op het al bestaande Kennemerlandse regioplan waarin wordt uitgegaan van een opgave van 2.108 duurzame asielopvangplekken. De huidige opgave zoals deze is opgenomen in de indicatieve opgave op basis van de capaciteitsraming 2024 bedraagt 963 plekken. Vooruitlopend op de vaststelling van de Spreidingswet heeft de Haarlemse gemeenteraad in april 2023 ingestemd met twee locaties voor de vestiging van een asielzoekerscentrum. De Meesterlottelaan 301/Dreef 48 en de Zijlweg 245. Elk met een capaciteit van ongeveer 310 opvangplekken, in totaal de eerder gevraagde 620 plekken. Deze locaties zijn voorgesteld aan het COA. De samenwerking van de Kennemerlandse gemeenten heeft de afgelopen periode tot goede resultaten geleid. De drie gemeenten Haarlem, Haarlemmermeer en Velsen vangen asielzoekers op en acht gemeenten hebben keuzes gemaakt ter voorbereiding op de Spreidingswet. Zo zijn er al meerdere locaties aan het COA aangedragen. Er zijn ook locaties aan het COA aangedragen die - na een zorgvuldig schouwproces – niet hebben geleid tot een positief resultaat. Het regioplan geeft ook van die inzet rekenschap. Onzekere toekomst spreidingswet Met de komst van het nieuwe kabinet (2 juli 2024) is er onzekerheid ontstaan over de toekomst van de Spreidingswet.

Maar de Spreidingswet is op dit moment van kracht en de 8 gemeenten in de regionale samenwerking houden vast aan de opvangopgave en de manier waarop gemeenten, langs voorliggend plan, deze invullen. Als blijkt dat gemeenten binnen de regio of Provincie Noord-Holland geen adequate bijdrage leveren aan de regionale cq. provinciale inzet, nemen de 8 Kennemerlandse gemeenten de indicatieve asielopvangopgave niet over.

Kenmerk: 2024/1735168

3/5

Geen herverdeling De gemeenten zullen een verdeelbesluit, waarin de asielopvang van weigerachtige gemeenten wordt herverdeeld over de gemeenten die de wet wel uitvoeren, niet accepteren. Naar de mening van de samenwerkende gemeenten kan er in de gegeven omstandigheden van een opgelegde herverdeling geen sprake zijn. Voor zover gemeenten, al dan niet tijdelijk, meer doen dan de indicatieve opgave, wordt opgemerkt dat dat vrijwillig is en voorbehouden aan het lokaal bestuur. De taakstelling van andere gemeenten wordt niet overgenomen. Continuering inzet De acht gemeenten gaan los van de Spreidingswet uit van blijvende solidariteit, het nemen van maatschappelijke verantwoordelijkheid en continuering van de inzet. Hierbij worden in ieder geval asielopvangplekken gerealiseerd voor die aantallen waarvoor in dit plan duurzame opvang is voorzien. Daarbij gelden wel de voorwaarden dat de opgave verantwoord ingevuld kan worden en de uitvoering en kosten door het Rijk (het COA) gedragen worden conform de wet. 2. Besluitpunten college Het college van burgemeester en wethouders besluit: 1. Het concept regioplan Kennemerland aan te bieden aan de commissaris van de Koning; 3. Beoogd resultaat Het regioplan Kennemerland geeft inzicht in de wijze waarop de gemeenten in Kennemerland gezamenlijk vorm geven aan de opgave zoals die door het Rijk is neergelegd.

Door in te stemmen met dit regioplan geeft de gemeente Haarlem voor haar deel uitvoer aan de opgave vanuit het Rijk voor de regio Kennemerland. 4. Argumenten Het besluit past in ingezet beleid waarin de gemeente zich sinds 2023 voorbereidt op de implementatie van de Spreidingswet die inmiddels van kracht is geworden. Het besluit om samen met de overige gemeenten in de regio in te zetten op het realiseren van de asielopvangplekken, is in lijn met de besluiten die het college eerder nam in maart en juli 2023 en in april 2024. De strategie van de gemeenten in Kennemerland om de opgave in te vullen is in lijn met het vorige regioplan. Het besluit van het college van B&W om in te stemmen met de strategie waarlangs de gemeente bijdraagt aan het realiseren van 3.253 asielopvangplekken voor 8 gemeenten in de regio Kennemerland, geeft de kaders voor vervolgbesluiten en voorstellen. De gemeenteraad blijft actief betrokken en besluit over de locaties die aan het COA worden voorgedragen.

Kenmerk: 2024/1735168

4/5

5. Risico’s en kanttekeningen Risico regionale samenwerking De inzet van de samenwerkende gemeenten in Kennemerland is de volledige opgave van 3.253 asielopvangplekken tijdig, in dit geval voor 1 juli 2025, beschikbaar te stellen aan het COA. Bijgevoegd regioplan geeft de inzet van de betrokken gemeenten weer, maar nog niet alle gemeenten hebben concrete locaties aan het COA voorgedragen. Daar ligt een risico voor de regionale samenwerking. Wanneer gemeenten geen locaties aan het COA beschikbaar (kunnen) stellen, wordt bovendien de druk voor andere gemeenten of regio’s om meer opvangplekken te realiseren, groter. Wanneer niet tijdig aan deze afspraken wordt voldaan, kan sprake zijn van interbestuurlijk toezicht of een in de plaats stelling door het rijk. Duurzame opvangplekken en een flexibele schil Dit vernieuwde plan is het voorstel van de gemeenten in de regio om aan de regionale indicatieve opgave, die voortvloeit uit de Spreidingswet, te voldoen. Het voorstel is om voor het overgrote deel duurzame opvangplekken (beschikbaarheid minimaal 5 jaar) te bewerkstelligen in combinatie met een flexibele schil van (crisis)noodopvangplekken.

Dit besluit is gebaseerd op het feit dat de ‘capaciteitsraming, provinciale opvangopgave en indicatieve verdeling per gemeente 2024’ (hierna: capaciteitsraming 2024) die 31 januari 2024 voor de jaren 2025 en 2026 bekend is gemaakt, fors hoger ligt dan de instroom in de jaren 2022 en 2023 en waarmee gemeenten bijdragen aan een stabiel opvanglandschap dat duurzaam én wendbaar is. Het realiseren van duurzame opvangplekken is een stuk complexer en vergt meer tijd dan het creëren van (crisis)noodopvangplekken. Draagvlak opvangen asielzoekers Het draagvlak voor het opvangen van asielzoekers is aan verandering onderhevig. Als het draagvlak afneemt, heeft dat effect op de wijze waarop gemeenten en COA resultaten kunnen bereiken. Gemeenten staan voor een forse opgave om voldoende opvangplekken te realiseren. Bovendien brengt de asielopvangopgave extra behoefte aan voorzieningen zoals zorg en onderwijs met zich mee. 6. Uitvoering De Provinciale Regietafels worden gecoördineerd door de commissarissen van de Koning in hun rol als Rijksorgaan. De commissaris van de Koning van de provincie Noord-Holland brengt hier voor 1 november 2024 verslag van uit aan de Minister van Asiel en Migratie. Als gemeenten tot een sluitende verdeling komen, legt de staatssecretaris dit vast in een verdeelbesluit. 7. Bijlagen 1. Regionaal plan opvang asielzoekers Kennemerland 2025 en 2026

Kenmerk: 2024/1735168

5/5