1 Realisatie instandhouding openbaar voortgezet gymnasiaal onderwijs 2024

Raadsvoorstel

Onderwerp Realisatie instandhouding openbaar voortgezet gymnasiaal onderwijs 2024 Nummer Portefeuillehouder Programma/beleidsveld Afdeling Auteur Telefoonnummer Email Kernboodschap

2025/716173 Leeuwen, B. van 1.1 Onderwijs JOS Goethem, K. van 3578 kvangoethem@haarlem.nl De gemeenteraad heeft de bevoegdheid om als extern toezichthouder vanuit de Wet Openbaar Onderwijs vast te stellen dat er voldoende openbaar onderwijs is gerealiseerd, op grond van het jaarverslag. De ambitie is dat iedere leerling een gelijke kans krijgt om het beste uit zichzelf te halen en hun talenten te ontwikkelen. Als extern toezichthouder van het openbaar voortgezet onderwijs bevoegd conform de Wet Openbaar Onderwijs, vindt de gemeente dat belangrijk. Onderwijs Stichting Zelfstandige Gymnasia (OSZG) heeft het jaarverslag 2024 ter kennisname ingediend.

Behandelvoorstel voor commissie

De commissie Samenleving wordt verzocht advies te geven aan de raad over het voorstel van het college in paragraaf 2 en over de wijze van agendering van het raadsstuk in de raadsvergadering.

Relevante eerdere besluiten

Realisatie instandhouding openbaar voortgezet gymnasiaal onderwijs 2023, 2024/2059475 zoals tijdens de gemeenteraadsvergadering van 19 december 2024

Besluit college d.d. 11 november 2025

1. Het college van burgemeester en wethouders stelt het voorstel aan de raad vast. de secretaris,

Kenmerk: 2025/716173

de burgemeester,

1/5

Ontwerp-besluit raad d.d. ……….

De raad der gemeente Haarlem, Gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders, Besluit: Vast te stellen dat Onderwijs Stichting Zelfstandige Gymnasia, op grond van het jaarverslag 2024 van deze Stichting, voldoende openbaar voortgezet gymnasiaal onderwijs in 2024 in Haarlem heeft gerealiseerd. de griffier,

de voorzitter,

1. Aanleiding Conform de Wet op Voortgezet Onderwijs inzake de instandhouding van het openbaar onderwijs en de geldende statuten van de Onderwijs Stichting Zelfstandige Gymnasia (OSZG, artikelen 18, 19 en 21) is de gemeenteraad als extern toezichthouder bevoegd vast te stellen dat OZSG de instandhouding van voldoende openbaar voortgezet gymnasiaal onderwijs in 2024 in Haarlem heeft gerealiseerd. Deze vaststelling geschiedt op grond van het jaarverslag 2024 van het schoolbestuur OSZG. Het jaarverslag en het jaarverslag in beeld is door het schoolbestuur OSZG ter kennisname ingediend (zie ook bijlage 1, 2025/0716187). De landelijke Onderwijs Stichting Zelfstandige Gymnasia, een samenwerkingsverband als bedoeld in artikel 53c van de wet op Voortgezet Onderwijs, heeft één school, het “Stedelijk Gymnasium” in Haarlem. 2. Beoogd resultaat Het in stand houden van voldoende openbaar (voortgezet gymnasiaal) onderwijs in Haarlem. 3. Onderbouwing voorstel 4.1 Openbaar voortgezet gymnasiaal onderwijs is in 2024 gerealiseerd. De instandhouding van het openbaar voortgezet gymnasiaal onderwijs past binnen programma 1 “Maatschappelijke participatie” van de programmabegroting 2024. In beleidsveld 1.1 “Onderwijs” is de volgende doelstelling verwoord: ‘Meer kansen voor de jeugd in het onderwijs en peuteropvang’.

Het Stedelijk Gymnasium van OSZG draagt hieraan bij met het openbaar voortgezet gymnasiaal onderwijs. 4.2 Het uitvoeren van openbaar voortgezet gymnasiaal onderwijs vindt verantwoord plaats. OSZG verzorgt het openbaar voortgezet gymnasiaal onderwijs in Haarlem. Op het Stedelijk Gymnasium waren er 829 leerlingen (teldatum 1 oktober 2024).

Kenmerk: 2025/716173

2/5

Het jaarverslag is deze zomerperiode ter kennisname ingediend. In het jaarverslag wordt stilgestaan bij de missie, de visie en de wezenskenmerken van het openbaar onderwijs. Ook worden de ontwikkelingen van de leerlingenaantallen, de personeelssamenstelling, internationalisering en onderzoek in het onderwijsprogramma beschreven. De structuur van OSZG voldoet aan de wettelijke eisen van scheiding tussen de interne toezichthoudende rol van de Raad van Toezicht en de rol van het Stichtingsbestuur. Op 2 oktober 2025 is op bestuurlijk niveau met het schoolbestuur over het jaarverslag 2024 gesproken, waarbij de volgende onderwerpen aan de orde zijn geweest: • • • • • • • •

Het jaarverslag 2024; Het periodiek openstellen van Magister voor ouders, en het stoppen van mobieltjesgebruik in de klas, zodat de mentale druk rondom het gebruik van de app bij jongeren afneemt; Veiligheid in en om school; Kansrijk bevorderen en het hoge onderwijsrendement van het Stedelijk Gymnasium; Het koersplan van de stichting; Het personeelstekort en de lerarenpopulatie; Het aanstaande vertrek van dhr v/d Werff, vanwege het bereiken van de pensioengerechtigde leeftijd; Terugblik op de verbouwing.

Naar aanleiding van deze bespreking en het jaarverslag is geconstateerd dat het genoemde schoolbestuur en het Stedelijk Gymnasium Haarlem op verantwoorde wijze haar werkzaamheden verricht. 4.3 OZSG is een financieel gezonde organisatie. De jaarrekening 2024 is voorzien van een goedkeurende verklaring van de accountant. De jaarrekening geeft een getrouw beeld van de grootte en samenstelling van het vermogen per 31-122024 en van het resultaat over 2024. Tevens voldoen de in de jaarrekening verantwoorde baten, lasten en balansmutaties aan de eisen van financiële rechtmatigheid. Het boekjaar 2024 wordt afgesloten met een negatief resultaat van € 1,4 miljoen. Dit komt grotendeels overeen met de begroting, begroot was een negatief resultaat van bijna € 1,3 miljoen. Ten opzichte van boekjaar 2023 is het resultaat negatiever, dit was minus € 278K over 2023. In vergelijking met de begroting voor 2024 is het resultaat conform begroting, dit wijkt slechts € 100K af. Wel zijn er grote afwijkingen tussen begrote lasten en begrote baten en de realisatie hiervan. De gerealiseerde baten zijn bijna € 1,8 miljoen hoger dat begroot, de belangrijkste redenen hiervoor zijn

Kenmerk: 2025/716173

3/5

•

•

De basisbekostiging is € 1,4 miljoen hoger dan begroot. Redenen hiervoor zijn een hogere indexatie vergoeding dan verwacht, een aantal lerarenbeurzen en een kleine stijging van het leerlingenaantal. Ook zijn er meer opbrengsten uit activiteiten zoals buitenlandse reizen en excursies, het gaat hierbij om een bedrag van € 361K, hiertegenover staan ook hogere lasten.

Naast hogere baten zijn er ook hogere lasten dat begroot: •

•

OSZG heeft hogere personele lasten van bijna € 1,4 miljoen doordat de lonen conform de Cao met 10% zijn gestegen. De formatie is op basis van deze verhoging te laat aangepast waardoor de kosten hoger zijn uitgevallen. Daarnaast zijn er extra kosten gemaakt voor externen. De overige lasten zijn € 547K hoger dat begroot door een kostentoename over de gehele linie en de kosten voor de overige activiteiten.

4.4. Er is sprake van een geïntegreerd kwaliteits- en financieel toezicht door de Inspectie van het Onderwijs. De Onderwijsinspectie toetst eens in de vier jaar of alle leerlingen onderwijs van voldoende kwaliteit krijgen en scholen voldoen aan de wet- en regelgeving. Omdat het schoolbestuur hiervoor verantwoordelijk is, begint en eindigt het toezicht van de Inspectie bij het schoolbestuur. Jaarlijks maakt zij een analyse van iedere school op basis van de informatie die zij heeft over het bestuur en de hieronder vallende scholen. De Inspectie neemt ook een eventuele overschrijding van de signaleringswaarde “het normatieve publieke eigen vermogen” in haar toezicht mee.1 De waarde van het OZSG bedraagt in 2024 0,8 en ligt daarmee iets onder de signaleringswaarde (in 2022 nog 1,06, 2023 0,92). Het bestuur verwacht met de begrote resultaten op termijn, de jaren 2025 t/m 2027 en het beleidsrijker begroten te sluiten met een tekort, waardoor zij binnen de signaleringswaarde blijven. 4.5 Het jaarverslag van het Stedelijk Gymnasium 2024 geeft een verantwoord financieel overzicht. Het Stedelijk Gymnasium Haarlem is één van de scholen vallend onder de OSZG. De onder de OSZG vallende scholen zijn vrijwel volledig autonoom in het besteden van de financiën op schoolniveau en worden specifiek verantwoord. Op dit moment is het OSZG een financiële gezonde organisatie.

Er zijn voldoende buffers om tegenvallers op te vullen en deze buffers blijven de komende jaren intact. Door met name hoge 1 Het normatieve publieke eigen vermogen is het bedrag dat een bestuur redelijkerwijs aan eigen vermogen

nodig heeft om bezittingen te financieren en risico’s op te vangen. Een waarde hoger dan 1.0 geeft aan dat mogelijk sprake is van een te hoog eigen vermogen. Bij een score boven de 1,0 zal de onderwijsinspectie nader onderzoek doen en het gesprek hierover aan gaan met het bestuur van de instelling.

Kenmerk: 2025/716173

4/5

personeelslasten en een slechts kleine stijging in leerlingenaantallen, verwacht het OSZG de komende jaren negatieve resultaten. Hierdoor staan ook kengetallen zoals het weerstandsvermogen flink onder druk. Het OSZG is zich bewust van deze risico’s en heeft zichzelf een taakstelling van € 1 miljoen opgelegd, die reeds voor € 640.000 is gerealiseerd doordat geplande bezuinigingen op de randstadtoelage niet doorgaan. De jaren hierna is de taakstelling € 550.000 in 2027 en € 660.000 in 2028. Hiervoor worden in 2025 plannen ontwikkeld. De begrote Rijksbekostiging wordt bepaald door het aantal leerlingen. Hiervoor wordt een lichte stijging verwacht. In de begroting zijn de salariskosten opgehoogd met 1,62% Verdere loonstijgingen zijn niet meegenomen omdat niet duidelijk is welke compensatie hiervoor vanuit het Rijk komen. 4.6 Het Stedelijk Gymnasium neemt deel aan lokale en regionale samenwerkingsvormen. Het Stedelijk Gymnasium neemt deel aan lokale samenwerkingsvormen. Zo is zij convenantspartner van de Lokale Educatieve Agenda (LEA) (2019/9522025) en participeert in LEA- werkgroepen waaronder werkgroep onderwijshuisvesting en -financiën. Ook is zij betrokken bij de Verwijsindex voor risicojongeren.

Hiernaast is zij lid van diverse regionale samenwerkingsvormen, waaronder het Samenwerkingsverband Passend Onderwijs VO Zuid-Kennemerland en het Regionaal Besturen overleg Onderwijs met de Regionale Educatie Agenda. Het Stedelijk Gymnasium werkt, samen met de andere VO-scholen, in de regio samen met de toeleverende (basis)scholen en vervolgopleidingen om het onderwijsaanbod goed te laten aansluiten op regionale ontwikkelingen en behoeften. Het Stedelijk Gymnasium zet zich daarnaast in op meer diversiteit van de leerlingenpopulatie in het kader van kansengelijkheid. De school werkt met 12 basisscholen in vooral Schalkwijk en HaarlemOost samen om leerlingen van deze scholen met hun ouders kennis te laten maken met gymnasiaal onderwijs. 4. Risico’s en kanttekeningen Geen. 5. Consequenties en uitvoering Onderwijs Stichting Zelfstandige Gymnasia / Stedelijk Gymnasium verzorgt het openbaar voortgezet gymnasiaal onderwijs in Haarlem. 7. Bijlagen - Bijlage 1: Jaarverslag 2024 Onderwijs Stichting Zelfstandige Gymnasia

Kenmerk: 2025/716173

5/5