1 Realisatie instandhouding openbaar primair (speciaal) onderwijs 2022

Raadsstuk

Onderwerp Realisatie instandhouding openbaar primair (speciaal) onderwijs 2022 Nummer Portefeuillehouder Programma/beleidsveld Afdeling Auteur Telefoonnummer Email Kernboodschap

Behandelvoorstel voor commissie Relevante eerdere besluiten Besluit College d.d. 31 oktober 2023

2023/1786163 Leeuwen, B. van 1.1 Onderwijs JOS Out-Schipper, I. 023-5113486 i.out@haarlem.nl Spaarnesant heeft het jaarverslag 2022 ter kennisname ingediend. We zien dat Spaarnesant een financieel gezonde organisatie is die het openbaar primair (speciaal) onderwijs in de komende jaren in Haarlem kan verzorgen. Iedere leerlingen krijgt een gelijke kans om het beste uit zichzelf te halen, waardoor ze goed voorbereid en met zelfkennis en zelfvertrouwen hun volgende stap kunnen maken. Dit vinden wij als gemeente als extern toezichthouder van het openbaar primair (speciaal) onderwijs bevoegd conform de Wet op het Primair Onderwijs zeer waardevol. Spaarnesant heeft voldoende openbaar primair (speciaal) onderwijs in 2022 in Haarlem gerealiseerd. De commissie Samenleving wordt verzocht advies te geven aan de raad over het voorstel van het college in paragraaf 2 en over de wijze van agendering van het raadsstuk in de raadsvergadering. Realisatie instandhouding openbaar primair onderwijs 2021 (2022/1108807), zoals tijdens de gemeenteraadsvergadering van 15 december 2022 is vastgesteld. 1. Het college stelt het voorstel aan de raad vast. de secretaris,

Kenmerk: 2023/1786163

de burgemeester,

1/5

Besluit Raad d.d. ………. (wordt ingevuld door de griffie)

De raad der gemeente Haarlem, Gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders, Besluit: Vast te stellen dat Stichting Spaarnesant, op grond van het jaarverslag 2022 van deze Stichting, voldoende openbaar primair (speciaal) onderwijs in 2022 in Haarlem heeft gerealiseerd. de griffier,

de voorzitter,

1. Inleiding Conform de Wet op Primair Onderwijs inzake de instandhouding van het openbaar onderwijs en de statuten van Stichting Spaarnesant is de gemeenteraad bevoegd vast te stellen dat deze stichting de instandhouding van voldoende openbaar primair (speciaal) onderwijs in Haarlem in 2022 heeft gerealiseerd. Deze vaststelling geschiedt op grond van het jaarverslag 2022 van het schoolbestuur Spaarnesant. Het jaarverslag 2022 (2023/2023/1786359) en het jaarverslag 2022 in beeld (2023/1786372) zijn door Spaarnesant ter kennisname ingediend. 2. Voorstel aan de raad Het college stelt de raad voor: 1. Vast te stellen dat Stichting Spaarnesant, op grond van het jaarverslag 2022 van deze Stichting, voldoende openbaar primair (speciaal) onderwijs in 2022 in Haarlem heeft gerealiseerd. 3. Beoogd resultaat Het in standhouden van voldoende openbaar primair (speciaal) onderwijs. 4. Argumenten 4.1 Openbaar primair (speciaal) onderwijs is in 2022 gerealiseerd. De instandhouding van het openbaar primair (speciaal) onderwijs past binnen programma 1 ‘Maatschappelijke participatie ’van de programmabegroting 2022. In beleidsveld 1.1. ‘Onderwijs en Sport’ is de volgende doelstelling verwoord: ‘Meer kansen voor de jeugd in het onderwijs en peuteropvang’. Spaarnesant draagt hieraan bij met het openbaar primair (speciaal) onderwijs.

Kenmerk: 2023/1786163

2/5

4.2 Uitvoeren van openbaar primair (speciaal) onderwijs vindt verantwoord plaats. Spaarnesant verzorgt het openbaar primair (speciaal) onderwijs in Haarlem. In totaal volgen 7.054 leerlingen (teldatum 1 februari 2022) openbaar primair (speciaal) onderwijs. Het jaarverslag is ter kennisname ingediend. Op 17 oktober 2023 is op bestuurlijk niveau met het schoolbestuur over het jaarverslag 2022 gesproken. Naar aanleiding van dit bestuurlijk overleg is geconstateerd dat Stichting Spaarnesant op verantwoorde wijze haar werkzaamheden verricht. 4.3 Het jaarverslag 2022 geeft een verantwoord financieel overzicht. Het jaarverslag 2022 inclusief de jaarrekening bevat een financiële verantwoording over het kalenderjaar 2022, waarbij een transparant beeld van de grootte, de samenstelling van het vermogen per 31 december 2022 en het resultaat over 2022 gegeven wordt. De in de jaarrekening verantwoorde baten, lasten en balansmutaties voldoen aan de eisen van financiële rechtmatigheid. De accountant van Spaarnesant heeft op grond van de getrouwheid en rechtmatigheid een goedkeurende controleverklaring afgegeven. Het jaarverslag in beeld 2022 is een visuele weergave op hoofdlijnen van het jaarverslag 2022. De jaarrekening sluit af met een voordelig resultaat van € 2.821.365.

Van dit voordeel maken de in 2022 ontvangen middelen uit het Nationaal Onderwijs Programma (NPO) à € 3.124.425 onderdeel uit. Deze baten worden aan een bestemmingsreserve NPO gedoteerd ten behoeve van besteding in de jaren 2023-2025. Na aftrek hiervan resteert een negatief resultaat van € 303.060. In de begroting 2022 was rekening gehouden met een negatief resultaat van € 1.076.034 zodat er sprake is van voordelig verschil van € 772.974. Dit voordelig verschil kan vooral toegeschreven worden aan een hogere groeibekostiging in verband met het aantal leerlingen alsook een hogere bijdrage in de bekostiging van de eerste opvang van vreemdelingen in verband met de oorlog in de Oekraïne. Uit de jaarrekening 2022 van Spaarnesant blijkt dat de solvabiliteit en liquiditeit net als in voorgaande jaren ruim binnen de geldende bandbreedte in het primair onderwijs liggen. De rentabiliteit in 2022 van 4,3% ligt ruim boven de streefaarde van 0. Dit heeft te maken met de in 2022 ontvangen extra rijksbijdragen waaronder de NPO middelen. Het weerstandvermogen, dat de relatie tussen het eigen vermogen en de totale baten aangeeft, is ruim voldoende.

Er is sprake van een geïntegreerd kwaliteits- en financieel toezicht door de Inspectie van het Onderwijs, waarbij zij eens in de vier jaar toetst of alle leerlingen onderwijs van voldoende kwaliteit krijgen en scholen voldoen aan de wet- en regelgeving. Omdat het schoolbestuur hiervoor verantwoordelijk is begint en eindigt het toezicht van de Inspectie bij het schoolbestuur. In 2020 is ook een nieuwe signaleringswaarde voor reserves geïntroduceerd, het normatief publiek eigen vermogen. Dit is het bedrag dat een bestuur redelijkerwijs aan eigen vermogen nodig heeft om bezittingen te financieren en risico’s op te vangen. Het ministerie van OCW geeft aan dat het niet om een norm gaat, maar om een startpunt van een gesprek. Is het eigen vermogen hoger dan het

Kenmerk: 2023/1786163

3/5

normatieve eigen vermogen, dan zal de inspectie bij een goede onderbouwing voor de hogere reserves nagaan of en hoe dit geld uiteindelijk wordt besteed. Ontbreekt een goede onderbouwing, dan zal de inspectie vragen het eigen vermogen af te bouwen. Schoolbesturen moeten zich over de hoogte van de reserves in het jaarverslag verantwoorden. In 2022 is het eigen vermogen van € 24,5 miljoen hoger dan het normatief eigen vermogen van € 21 miljoen. Dit komt doordat, naast de NPOmiddelen ook andere extra rijksmiddelen in 2022 zijn ontvangen. Na correctie van de bestemmingsreserve NPO van € 5 miljoen ligt het eigen vermogen van € 19,5 miljoen onder deze norm. Ook voor 2023 en volgende jaren blijft het eigen vermogen onder het normatief publiek eigen vermogen. In het jaarverslag 2022 wordt niet alleen gerapporteerd over 2022 maar ook aandacht besteed aan de continuïteit van de schoolorganisatie in de vorm van een meerjarenraming 2023-2027. Uit de meerjarenraming blijkt dat Spaarnesant in 2024 en 2025 een tekort van resp. € 3.706.000 en € 3.985.000 geraamd. Ook voor de jaren hierna 2026 en 2027 is er sprake van een bewust begrotingstekort. Spaarnesant kiest er voor om het te hoge eigen vermogen af te bouwen en extra te investeren in de kwaliteit van het onderwijs, personeel en huisvesting. De tekorten zijn verantwoord gezien de hoogte van het eigen vermogen.

Uit de gecomprimeerde balans blijkt dat het vrij besteedbare eigen vermogen ten gevolge van de geraamde negatieve resultaten terugloopt van € 19,5 miljoen ultimo 2022 naar € 11,7 miljoen ultimo 2027. Dit bedrag ligt ruim boven het op basis van de risicoanalyse berekende minimaal benodigde eigen vermogen (exclusief bestemmingsreserves) van 4 miljoen. Uit de risicoanalyse van Spaarnesant blijkt dat de drie grootste risico’s gerelateerd zijn aan de bekostigingswijze van rijkswege: de instabiliteit in en onvolledige indexatie van deze bekostiging en de toename van incidentele bekostiging met hieruit voortvloeiende structurele kosten. Door toekenning van rijksmiddelen met een specifieke looptijd, zoals de NPO middelen, kunnen in principe geen structurele afspraken gemaakt worden. Spaarnesant kiest er voor om deze middelen wel zo veel mogelijk structureel in te zetten. Hoewel de middelen op termijn niet toereikend zijn, heeft het een grotere impact qua formatie. Zij adviseert haar scholen dan ook om vakkundig personeel direct aan te nemen omdat deze medewerkers na afloop van een subsidieperiode, naar verwachting een plaats in de reguliere formatie kunnen krijgen. 4.4.

Spaarnesant is een financieel gezonde organisatie Uit de jaarrekening, meerjarenbegroting en de risicoparagraaf blijkt dat Spaarnesant over voldoende reserves beschikt om ingeval zich een risico of een calamiteit voordoet, de gevolgen hiervan incidenteel te kunnen opvangen. Uit genoemd verslag wordt duidelijk dat Spaarnesant een financieel gezonde organisatie is.

Kenmerk: 2023/1786163

4/5

4.5 De wezenskenmerken van het openbaar onderwijs worden door Spaarnesant in stand gehouden In het bestuurlijk overleg over het jaarverslag 2022 is stilgestaan bij de wezenskenmerken van het openbaar onderwijs. Deze wezenskenmerken zijn niet expliciet in het jaarverslag 2022 opgenomen, omdat deze in de kader stellende Kompas 2022-2025 van Spaarnesant (2022/1108807) aan de orde komen. Spaarnesant geeft aan haar onderwijs op deze grondslag ingericht te hebben. 4.6 Inspectie van het Onderwijs kent alle scholen van Spaarnesant een basisarrangement toe. De inspectie van het Onderwijs heeft Spaarnesant bestuurlijk gezien op basis van de inspectiecriteria als goed beoordeeld en is van mening dat het bestuur op de gebieden van n aanbod, zicht op ontwikkeling, didactisch-pedagogisch handelen haar scholen zodanig aanstuurt dat zij op dit gebeid goed valideert. Alle basisscholen van Spaarnesant hebben een basisarrangement van de Inspectie van het Onderwijs met de waardering voldoende ontvangen. Door het steekproefsgewijs toetsen op schoolniveau door de Onderwijsinspectie hebben acht scholen (De Piramide, De Peppelaer, Bos & Vaart, De Argonauten, de Erasmus, De Zonnewijzer, De Zuidwester en Van Voorthuijsenschool) van de Inspectie ook de waardering goed gekregen. 5. Risico’s en kanttekeningen Geen. 6.

Uitvoering Stichting Spaarnesant verzorgt het openbaar primair (speciaal) onderwijs in Haarlem. Het bestuur van Spaarnesant is vertegenwoordigd bij de bespreking van dit raadsstuk in Commissie Samenleving. 7. Bijlagen - bijlage A: Jaarverslag 2022 Stichting Spaarnesant - bijlage B: Jaarverslag in beeld 2022 Spaarnesant - bijlage C: Kompas 2022-2025

Kenmerk: 2023/1786163

5/5