1. Raadsbesluit vaststellen Nota parkeernormen

Raadsstuk

Onderwerp Nota parkeernormen Nummer Portefeuillehouder Programma/beleidsveld Afdeling Auteur Telefoonnummer Email Kernboodschap

Behandelvoorstel voor commissie Relevante eerdere besluiten

2022/1689260 Roduner, F.J. 4.1 Duurzame stedelijke ontwikkeling BBOR Gracht, E. van der 023-5115470 evandergracht@haarlem.nl Haarlem groeit. De aankomende jaren worden duizenden extra woningen en aanverwante functies aan de stad toegevoegd. In deze ruimtelijke ontwikkelingen moet het fiets- en autoparkeren op een ordentelijke manier zijn opgelost. Deze oplossing moet bovendien aansluiten bij de ambities van de stad zoals vastgelegd in de Omgevingsvisie, het Mobiliteitsbeleid en het coalitieakkoord ‘Actie! Aan de slag voor een sociale, groene en leefbare stad’. Met de Nota parkeernormen vertaalt Haarlem haar ambities in eisen die gelden voor fiets- en autoparkeren in nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen. De gewenste mobiliteitstransitie vormt het uitgangspunt. De aanleg van voldoende, kwalitatief hoogwaardige fietsparkeerplaatsen heeft prioriteit. Nieuwe bewoners, forenzen en bezoekers moeten maximaal worden gestimuleerd om zich met de fiets te verplaatsen. Haarlem kiest voor een verlaging van haar autoparkeernormen. Ook biedt Haarlem initiatiefnemers de ruimte om minder autoparkeerplaatsen aan te leggen als zij mobiliteitsconcepten duurzaam inzetten. Uitgangspunt blijft dat de parkeerbehoefte volledig op eigen terrein wordt opgelost.

De Commissie Ontwikkeling wordt verzocht advies te geven aan de raad over het voorstel van het college in paragraaf 2 en over de wijze van agendering van het raadsstuk in de raadsvergadering. - Nota parkeernormen concept vrijgeven voor inspraak (2022/903619) door het college van burgemeester en wethouders op 11 oktober 2022. - Nota parkeernormen ter bespreking in de Commissie Ontwikkeling (2022/903619) op 27 oktober 2022. - Vaststellen Mobiliteitsbeleid (2021/313959) in de Gemeenteraad op 23 september 2021. - Aanpassen parkeernormen voor woningen op basis van reëel autobezit in Haarlem (2018/747877) in de Gemeenteraad op 31 januari 2019 (vaststelling van de 2e wijziging van de Beleidsregels Parkeernormen 2015).

Kenmerk: 2022/1689260

1/6

Besluit College d.d. …………. (wordt ingevuld door BC)

Besluit: 1. Het college stelt het voorstel aan de raad vast. Overige besluiten college: 2. Nadat de raad de Nota parkeernormen heeft vastgesteld, stelt het college de Nota parkeernormen vast als beleidsregels ex artikel 4:81 Algemene wet bestuursrecht (Awb). de secretaris,

Besluit Raad d.d. ………. (wordt ingevuld door de griffie)

de burgemeester,

De raad der gemeente Haarlem, Gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders, Besluit: 1. De Nota van beantwoording met de reacties op de ingebrachte zienswijzen vast te stellen. 2. De Nota parkeernormen vast te stellen als wijziging van de Beleidsregels Parkeernormen 2015 (2e wijziging, vastgesteld op 31 januari 2019).

de griffier,

de voorzitter,

1. Inleiding In Haarlem vinden veel ruimtelijke ontwikkelingen plaats. Iedere ontwikkeling brengt een behoefte aan fiets- en autoparkeerplaatsen met zich mee. De omvang van deze behoefte is afhankelijk van de aard en omvang van de betreffende ontwikkeling. Haarlem hanteert fiets- en autoparkeernormen waarmee een onderbouwde inschatting wordt gemaakt van het aantal benodigde parkeerplaatsen. Met de Nota parkeernormen brengt Haarlem haar fiets- en autoparkeernormen en de wijze waarop zij deze toepast in lijn met de ambities van de stad zoals vastgelegd in de Omgevingsvisie, het Mobiliteitsbeleid en het coalitieakkoord ‘Actie! Aan de slag voor een sociale, groene en leefbare stad’. Het college van burgemeester en wethouders heeft de concept Nota parkeernormen op 11 oktober 2022 vrijgegeven voor inspraak. De inspraakperiode liep tot 30 november 2022. Het college heeft 27 zienswijzen ontvangen. Deze zienswijzen zijn van een reactie voorzien en hebben geleid tot wijzigingen en correcties in de Nota parkeernormen. Met dit besluit wordt het resultaat hiervan, de definitieve Nota parkeernormen, ter vaststelling aangeboden aan de Raad.

Kenmerk: 2022/1689260

2/6

2. Voorstel aan de Raad Het college stelt de Raad voor: 1. De Nota van Beantwoording met de reacties op de ingebrachte zienswijzen vast te stellen. 2. De Nota parkeernormen vast te stellen. 3. De Beleidsregels Parkeernormen 2015 (2e wijziging, vastgesteld op 31 januari 2019 in te trekken). 3. Beoogd resultaat Het beoogde resultaat van de Nota parkeernormen is het vormen van een beleidskader dat de ambities van de stad, zoals vastgelegd in de Omgevingsvisie, het Mobiliteitsbeleid en het coalitieakkoord ‘Actie! Aan de slag voor een sociale, groene en leefbare stad’, vertaalt naar eisen die gelden voor fiets- en autoparkeren in ruimtelijke ontwikkelingen. Deze eisen dragen bij aan het tot stand brengen van de gewenste mobiliteitstransitie. De gewenste mobiliteitstransitie: het autogebruik in de stad neemt niet toe Een belangrijk uitgangspunt van het Mobiliteitsbeleid is dat het autogebruik in de stad niet toeneemt, bovenop de autonome groei van het autogebruik. De manier waarop in ruimtelijke ontwikkelingen het fiets- en autoparkeren wordt opgelost, speelt een cruciale rol in het verwezenlijken van deze ambitie. Een verhuizing naar Haarlem of het vinden van een nieuwe baan in Haarlem vormen bij uitstek momenten om mobiliteitsgedrag duurzaam te veranderen. Haarlem grijpt deze kans met beide handen aan.

Haarlem schept in ruimtelijke ontwikkelingen de juiste condities om de mobiliteitstransitie tot stand te brengen. Ruimtelijke ontwikkelingen moeten relatief gezien tot minder autogebruik leiden. Dit wordt bereikt door in te zetten op het gebruik van duurzame modaliteiten (fiets, openbaar vervoer, deelmobiliteit). Voor de fiets geldt dat hiervoor voldoende, kwalitatief hoogwaardige fietsparkeervoorzieningen aangelegd moeten worden. 4. Argumenten 1. Mobiliteitsbeleid: Haarlem kiest voor lagere autoparkeernormen In het Mobiliteitsbeleid is opgenomen dat Haarlem kiest voor lagere autoparkeernormen. De Nota parkeernormen geeft uitvoering aan dit uitgangspunt. Omdat het effect dat wordt bereikt met lagere autoparkeernormen afhankelijk is van het kader waarbinnen parkeernormen worden toegepast, heeft Haarlem gekozen voor een integrale herziening van de Beleidsregels parkeernormen 2015 (2e wijziging, vastgesteld op 31 januari 2019). De Nota parkeernormen is hier het resultaat van. 2. Ruimtelijke ontwikkelingen leiden niet tot een verhoging van de parkeerdruk Verschillende Haarlemse wijken kenmerken zich door een hoge parkeerdruk. Het aantal beschikbare parkeerplaatsen is onvoldoende voor het aantal geparkeerde auto’s. Ook in en rondom deze wijken vinden ruimtelijke ontwikkelingen plaats. Omdat de parkeerdruk al hoog is, wil Haarlem voorkomen

Kenmerk: 2022/1689260

3/6

dat ontwikkelingen leiden tot een stijging van de parkeerdruk in de openbare ruimte. Om dit te bewerkstelligen is het uitgangspunt in de Nota parkeernormen dat de parkeerbehoefte volledig op eigen terrein moet worden opgelost. Om te voorkomen dat ontwikkelingen alsnog leiden tot een toename van de parkeerdruk, worden alle adressen binnen ontwikkelingen uitgesloten van openbare parkeerrechten. Met openbare parkeerrechten worden parkeervergunningen voor de primaire doelgroepen bedoeld (bij woonfuncties de bewonersparkeervergunning en de digitale bezoekersregeling en bij bedrijven de bedrijfsparkeervergunning). Voor sociale woningbouw geldt een uitzondering. Deze uitzondering is van toepassing op ruimtelijke ontwikkelingen waarin (een gedeelte van) de parkeerbehoefte van sociale woningbouw in de openbare ruimte wordt opgelost. Op de betreffende adressen moet een bewonersvergunning en bezoekersregeling aangevraagd kunnen worden om in de openbare ruimte te kunnen parkeren. 3. Bijdrage aan de Haarlemse woningbouwopgave Het oplossen van fiets- en autoparkeren in ruimtelijke ontwikkelingen is vaak een complexe opgave. Voor de aanleg van autoparkeerplaatsen is fysieke ruimte nodig, ruimte die in Haarlem schaars is. Ook kan de aanleg van parkeerplaatsen een aanzienlijke kostenpost vormen. Dit geldt zeker als er een parkeergarage moet worden gebouwd.

Het hanteren van lagere autoparkeernormen heeft een positief effect op de ruimtelijke- en financiële haalbaarheid van ontwikkelingen. Hiermee draagt de Nota parkeernormen bij aan de woningbouwopgave. In de Nota parkeernormen heeft Haarlem in het bijzonder aandacht voor sociale woningbouw. Voor sociale woningbouw geldt dat de aanleg van parkeerplaatsen een barrière kan vormen in de totstandkoming hiervan. Op basis van onderzoek naar het autobezit onder bewoners van sociale huurwoningen (Autobezit bij Sociale huurwoningen, januari 2021), is de autoparkeernorm voor sociale huurwoningen verlaagd. 4. Tegemoetkoming aan de behoeften van initiatiefnemers Bij de ruimtelijke ontwikkelingen die in de stad plaatsvinden zijn verschillende initiatiefnemers betrokken (projectontwikkelaars, woningcorporaties, etc.). De gemeente staat in nauw contact met deze partijen. Onder initiatiefnemers heerst de sterke behoefte om ontwikkelingen te realiseren op basis van lagere autoparkeernormen. In deze ontwikkelingen wordt de behoefte aan mobiliteit met alternatieve, duurzame, mobiliteitsconcepten (fiets, openbaar vervoer, deelmobiliteit) gefaciliteerd. Haarlem komt met de Nota parkeernormen tegemoet aan de behoefte van initiatiefnemers. 5. Het bieden van een duidelijk juridisch kader in bezwaar- en beroepsprocedures In de stad vinden veel ruimtelijke ontwikkelingen plaats.

Met deze ontwikkelingen zijn veel, vaak uiteenlopende, belangen gemoeid. Ontwikkelingen kunnen om deze reden tot juridische procedures leiden. Uit deze procedures komt naar voren dat Haarlem geen robuust juridisch kader heeft voor fiets- en autoparkeren in ruimtelijke ontwikkelingen. Verschillende aspecten van het huidige beleid zijn verouderd en bieden onvoldoende rechtszekerheid. Het beleid is sinds de vaststelling van de Beleidsregels parkeernormen in 2015 grotendeels ongewijzigd gebleven. De rechtbank heeft in een

Kenmerk: 2022/1689260

4/6

beroepsprocedure kenbaar gemaakt dat actueel, eenduidig en gemotiveerd beleid, nieuwe juridische procedures kan voorkomen. Met de Nota parkeernormen geeft Haarlem gehoor aan deze oproep. 6. Ingebrachte zienswijzen hebben het beleid mede gevormd De Nota parkeernormen is een nieuwe beleidsnota. Omdat de nota een uitwerking is van het Mobiliteitsbeleid (waarvoor een participatieproces is georganiseerd), is geen participatieproces georganiseerd. Haarlemmers, projectontwikkelaars en woningcorporatie konden een reactie op de nota geven door een zienswijze in te dienen. Het college heeft 27 zienswijzen ontvangen. De zienswijzen en opmerkingen in de Commissie ontwikkeling hebben ertoe geleid dat de nota op verschillende punten is aangepast. Op 7 plekken zijn wijzigingen aangebracht en op 14 plekken zijn correcties gedaan. Naar aanleiding van de inspraak is de overgangsregeling voor lopende ruimtelijke ontwikkelingen aangescherpt. De definitieve overgangsregeling geeft duidelijker aan wanneer een ontwikkeling wel onder de overgangsregeling valt en wanneer niet. Het uitgangspunt dat de autoparkeernorm geldt als een maximum norm is losgelaten. De mobiliteitscorrectie (onderdeel van het stappenplan op basis waarvan de parkeernormen worden toegepast) is op drie punten aangepast. Een overzicht van de wijzigingen en correcties is terug te vinden in bijlage 2 bij dit raadsbesluit. 7.

Beleidsevaluatie De Nota parkeernormen bevat verschillende beleidsuitgangspunten die aan verandering onderhevig zijn. Een voorbeeld hiervan is de vervangingswaarde van deelauto’s ten opzichte van privé auto’s. Op basis van de huidige inzichten is in de nota bepaald dat één deelauto vijf privé-auto’s vervangt. Aan de hand van beleidsevaluatie wil de gemeente inzichtelijk maken of dit uitgangspunt bij de Haarlemse werkelijkheid aansluit. Op basis van deze evaluaties kunnen beleidsuitgangspunten op een later moment (indien nodig) worden aangescherpt. 5. Risico’s en kanttekeningen 1. Gewenningsperiode na de inwerkingtreding De Nota parkeernormen is, ten opzichte van de Beleidsregels Parkeernormen 2015 (2e wijziging, vastgesteld op 31 januari 2019), een aanzienlijke beleidsmatige koerswijziging. De beleidsregels hadden een meer vraagvolgend karakter, de Nota parkeernormen is meer sturend van aard. Deze koerswijziging zal voor initiatiefnemers van ruimtelijke ontwikkelingen, de gemeente Haarlem en andere betrokkenen gepaard gaan met een zekere gewenningsperiode. Deze partijen moeten de Nota parkeernormen eigen maken en met het nieuwe beleid leren werken. Indien nodig biedt de gemeente hierbij ondersteuning richting ontwikkelende partijen.

Kenmerk: 2022/1689260

5/6

2. Relatie met de Nota uitwerking parkeerregulering Besluitvorming over de Nota parkeernormen vindt gelijktijdig plaats met de besluitvorming over de Nota uitwerking parkeerregulering. Beide nota’s kennen een sterke onderlinge samenhang. Deze samenhang is, dat adressen kunnen worden uitgesloten van openbare parkeerrechten (bijvoorbeeld als een adres over parkeren op eigen terrein beschikt). Daar waar bewoners in ongereguleerd gebied zonder beperkingen in de openbare ruimte kunnen parkeren, geldt dit in gereguleerd gebied niet. Omdat het uitwijken naar de openbare ruimte over een aantal jaar in grote delen van de stad niet meer mogelijk is, ontstaat mogelijk spanning op (in het verleden) bedachte parkeeroplossingen. Dit geldt bijvoorbeeld voor bewoners die geen eigen parkeerplaats hebben in een parkeergarage en op dit moment in de openbare ruimte parkeren. Als op een adres geen bewonersparkeervergunning kan worden aangevraagd, dan moeten bewoners zelfs elders parkeergelegenheid organiseren. 3. Hardheidsclausule In de Nota parkeernormen is geen mogelijkheid opgenomen om, in geval van een uitzonderlijke, niet voorziene, situatie die zou leiden tot een onredelijk, benadelend, gevolg voor belanghebbende(n) af te wijken van de nota. Dit is de zogenoemde hardheidsclausule.

Deze keuze is gemaakt omdat deze hardheidsclausule in algemene zin is opgenomen in de Algemene wet bestuursrecht (artikel 4:84 Awb). Hier kan het college in voorkomende gevallen gemotiveerd gebruik van maken. 6. Uitvoering 1. Vaststelling door het college in de vorm van beleidsregels Op basis van artikel 4:81 Algemene wet bestuursrecht (Awb) is het de bevoegdheid van het college om beleidsregels vast te stellen. Ook het verlenen van een omgevingsvergunning is een bevoegdheid van het college. Het college maakt bij het beoordelen van de aanvraag om een omgevingsvergunning voor het onderdeel fiets- en autoparkeren gebruik van de Nota parkeernormen. Om de gewenste consistentie te creëren, stelt het college na de vaststelling door de Raad de Nota parkeernormen vast in de vorm van beleidsregels ex artikel 4:81 Awb. 2. Communicatie Het is van belang dat initiatiefnemers van ruimtelijke ontwikkelingen en andere geïnteresseerden de Nota parkeernormen eenvoudig kunnen vinden op de website van de gemeente Haarlem. Op deze manier wordt het risico op onduidelijkheid over het vigerende parkeernormenbeleid verkleind. De Nota parkeernormen wordt ook integraal gepubliceerd in het Gemeenteblad. De gebiedsindeling van de Nota parkeernormen wordt als laag toegevoegd in het open data platform van de gemeente. 7. Bijlagen 1. Nota parkeernormen. 2. Overzicht wijzigingen en correcties. 3.

Nota van beantwoording.

Kenmerk: 2022/1689260

6/6