1 Programma Open Overheid

Informatienota

Onderwerp Programma Open Overheid Nummer Portefeuillehouder Programma/beleidsveld Afdeling Auteur Telefoonnummer Email Kernboodschap

2025/658635 De Raadt, E. Programma Open Overheid PG Hau, W.B. (programmamanager) 06-25464765 whau@haarlem.nl De Wet open overheid (Woo) is op 1 mei 2022 in werking getreden als opvolger van de Wet openbaarheid van bestuur (Wob). De Woo verplicht bestuursorganen tot actieve openbaarmaking van overheidsinformatie. Sinds 1 november 2024 zijn de eerste vijf informatiecategorieën wettelijk verplicht; Haarlem voldoet aan deze verplichting. Tegelijk blijft de gemeentelijke ambitie ‘open, tenzij’ richtinggevend. Het programma Woo is in uitvoering en loopt op schema. De huidige verwachting is dat het programma richting 2028 afgerond zal worden. Landelijke kaders voor de overige Woo-categorieën zijn nog in ontwikkeling. Haarlem bereidt zich daarop voor.

Behandelvoorstel voor commissie Relevante eerdere besluiten Besluit College d.d. 16 september 2025

Deze informatienota schetst de stand van zaken, actuele ontwikkelingen en de vervolgstappen richting een gefaseerde, duurzame en uitvoerbare implementatie van de Woo. Het college stuurt de informatienota ter kennisname naar de commissie. Het informeren van de commissie is toegezegd. Implementatie Wet open overheid (2022/0883090) zoals vastgesteld in gemeenteraad van 13 oktober 2022. 1. Het college stelt de informatienota aan de commissie vast. de secretaris,

Kenmerk: 2025/658635

de burgemeester,

1/3

1. Aanleiding Per 1 mei 2022 is de Wet open overheid (Woo) in werking getreden. Deze wet heeft de Wet openbaarheid van bestuur (Wob) vervangen en introduceert nieuwe verplichtingen voor bestuursorganen op het gebied van openbaarheid en duurzame toegankelijkheid van overheidsinformatie. De intentie is dat bestuursorganen er alles aan doen zo open en transparant als mogelijk te zijn. De kaders zijn eerder door de raad bepaald, waarbij de primaire doelstelling was te voldoen aan de wettelijke verplichtingen en de door de raden gestelde plusambitie. De Woo onderscheidt de passieve en actieve openbaarmaking. Op grond van de Woo worden bestuursorganen verplicht om informatie uit een aantal categorieën actief openbaar te maken. Sinds 1 november 2024 zijn de eerste vijf (van de in totaal 11) informatiecategorieën wettelijk verplicht; Haarlem voldoet aan deze verplichting. Ook is er de afgelopen periode gewerkt aan de informatiehuishouding (het bewaren en terugvinden van informatie), het inrichten van het processen en het operationeel maken van een eigen publicatiekanaal. Afgesproken ambitie De gemeenteraad is bij de start van het programma Open Overheid uitgegaan van een ambitieus uitgangspunt, met als adagium ‘open, tenzij’.

Dit betekent dat de gemeente zich niet alleen wil beperken tot de wettelijke minimumeisen, maar zich proactief inzet op een cultuur van openheid en actieve openbaarmaking, de zogenoemde plusvariant. Transparantie en openbaarheid van informatie staan namelijk hoog in het vaandel en het is belangrijk dat inwoners en bedrijven zoveel mogelijk toegang hebben tot informatie en beleid van de gemeente. Met de huidige inzichten wordt uitgegaan van een gefaseerde uitvoering met een doorlooptijd richting 2028. De raad heeft de middelen voor de jaren 2026 en 2027 al ter beschikking gesteld. 2. Toelichting Haarlem voldoet op tijd aan de wettelijke verplichting Per 1 november 2024 zijn bestuursorganen wettelijk verplicht om vijf informatiecategorieën actief openbaar te maken. Voor gemeenten betreft dit onder andere informatie over de organisatie, werkwijze, bereikbaarheid, wet- en regelgeving, en beleid. De gemeente Haarlem heeft zich in de aanloop naar deze datum voorbereid op de technische en procesmatige kant van deze verplichting. In november 2024 heeft de wethouder de raad laten weten dat de gemeente op tijd voldoet aan de verplichtingen van de Woo die vanaf 1 november golden. Daarmee is een belangrijke eerste mijlpaal in de uitvoering van de Woo gerealiseerd.

De ervaringen uit deze eerste fase vormen ook input voor het vervolg: de voorbereiding op de verplichtingen voor de resterende informatiecategorieën.

Kenmerk: 2025/658635

2/3

Daarnaast kan het college melden we graag dat in de tweede helft van 2025 de volgende zaken worden opgeleverd: - Een eigen publicatiekanaal, - Een geautomatiseerd proces voor het gereedmaken van documenten voor publicatie (anonimiseren, metadateren, waarmerken) wat doorlooptijden en fouten zal reduceren, - De inventarisatie voor het automatisch ontsluiten van documenten uit de verscheidene systemen, waarbij verwacht wordt dat het project in 2026 wordt opgeleverd. Daarmee kan worden gesteld dat de uitvoering van het programma vooralsnog op schema loopt. 3. Resultaten en/of consequenties Verdere landelijke invoering en technische randvoorwaarden vergen tijd De verplichtingen voor actieve openbaarmaking van de overige informatiecategorieën zijn nog niet wettelijk van kracht. Op landelijk niveau wordt gewerkt aan de ontwikkeling van werkdefinities en technische voorzieningen, zoals de zogeheten ‘aanlevermethode’, die nodig zijn om deze informatiecategorieën gecentraliseerd voor eenieder vindbaar te maken. Hoewel de precieze data van inwerkingtreding nog niet bekend zijn, is Haarlem al proactief gestart met de voorbereidingen. Op basis van de huidige inzichten zijn er geen wezenlijke belemmeringen verwacht, mits landelijke kaders en ondersteunende voorzieningen tijdig beschikbaar zijn.

Evaluatie van de Woo door het Rijk De (demissionair) Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties heeft aangegeven dat de Woo eind 2025 wordt geëvalueerd. Daarbij wordt gekeken naar de doeltreffendheid, doelmatigheid en praktische effecten van de wet. Haarlem volgt deze evaluatie nauwlettend en zal de uitkomsten benutten voor eventuele aanscherping of bijstelling van het eigen openbaarmakingsbeleid. Overige lopende ontwikkelingen Daarnaast lopen de volgende ontwikkelingen op het gebied van beleidsontwikkeling, en organisatorische processen verder door in 2026: - De voorbereiding van een beleidsnota over de nadere invulling van het principe ‘open, tenzij’, - De doorontwikkeling van de tijdelijke hulpstructuur vanuit het programma binnen de organisatie in het kader van actief openbaar maken van de wettelijke categorieën. 4. Bijlagen Geen

Kenmerk: 2025/658635

3/3