1 OV knooppunt Nieuw-Zuid Voorlopig Ontwerp vrijgeven voor inspraak

Collegebesluit

Onderwerp OV-knooppunt Haarlem Nieuw Zuid; voorlopig ontwerp vrijgeven voor inspraak Nummer Portefeuillehouder Programma/beleidsveld Afdeling Auteur Telefoonnummer Email Kernboodschap

2023/1133816 Berkhout, R.A.H., Leeuwen, B. van, Roduner, F.J. 4.4 Ruimtegebruik PCM Tobben, P.G.J. 023-5113917 ptobben@haarlem.nl We zetten een volgende stap in de realisatie van het OV-knooppunt Haarlem Nieuw Zuid. De afgelopen periode is er intensief overleg geweest tussen de regionale partners. Het resultaat hiervan geeft met elkaar voldoende vertrouwen in de dekking van het OV-knooppunt en dat dit de komende periode verder wordt uitgewerkt. Daarom wordt het voorlopig ontwerp vrijgeven voor inspraak en starten we de aanbestedingsprocedure om te komen tot een aannemer, die het OV-knooppunt verder gaat uitwerken en realiseren. Het OV-knooppunt Haarlem Nieuw Zuid met een aanliggend nieuw groen plein en de omliggende nieuwe woningbouw met voorzieningen in de plinten, biedt de perfecte condities voor een aantrekkelijk nieuw stedelijk knooppunt in Haarlem. Het levert de voorwaarden voor een goed functionerend regionaal OV-knooppunt. Het nieuwe OV-knooppunt op de Schipholweg bestaat uit een busstation met een ondergrondse fietsenstalling (ca. 2.250 plekken) en een voetgangerspassage, die de fietsenstalling toegankelijk maakt en waarmee tevens de barrièrewerking van de Schipholweg wordt aangepakt.

Voor het OV-knooppunt, dat een cruciale en noodzakelijke schakel vormt in de mobiliteitstransitie en het regionale OV-netwerk, is een voorlopig ontwerp opgesteld door Ingenieursbureau Sweco, Zwart Jansma Architecten (ZJA) en BoschSlabbers landschapsarchitecten. Het omliggende openbaar gebied wordt zoveel mogelijk groen heringericht. De Schipholweg wordt ter plaatse teruggebracht van 4 naar 2 rijstroken waardoor meer ruimte ontstaat voor de bus, fiets en voetganger. Dit is mogelijk omdat het kruispunt met de Schalkwijkerstraat grotendeels wordt opgeheven. Het doorgaande autoverkeer op de Schipholweg en de bussen van en naar het OVknooppunt worden van elkaar gescheiden. Het doorgaand autoverkeer maakt gebruik van de zuidelijke Buitenrustbrug, de bussen en het lokale autoverkeer van de noordelijke brug.

Kenmerk: 2023/1133816

1/17

De Schalkwijkerstraat wordt in één richting (richting de Schipholweg) afgesloten voor autoverkeer om zowel de doorstroming van het busverkeer op het OVknooppunt als het doorgaande autoverkeer op de Schipholweg te bevorderen. Er wordt ingezet op een aantrekkelijke groene verblijfsruimte. Door de ondergrondse fietsenstalling en het verleggen van kabels en leidingen kunnen 148 bomen niet worden gehandhaafd, hiervan worden 40 bomen buiten het plangebied herplant. Dit wordt ruim gecompenseerd door 172 nieuwe bomen en 95 één- en meerstammige heesters. Met dit besluit wordt het voorlopig ontwerp van het OV-knooppunt Haarlem Nieuw Zuid vrijgegeven voor de inspraak, nadat het is besproken in de commissie Beheer. Dit moment wordt ook gebruikt om een uitvraag te doen voor een nieuwe naam voor het OV-knooppunt, waarmee de op 28 maart 2024 vastgestelde motie ‘passende naam, eeuwige faam’ wordt opgepakt. Behandelvoorstel voor commissie

Het college stuurt dit besluit ter bespreking naar de commissie Beheer. Er wordt geheimhouding opgelegd ten aanzien van de financiële paragraaf met de kostenraming en de bekostiging van het OV-knooppunt in bijlage 4, ter bescherming van het financiële en economische belang van de gemeente, zoals bedoeld in artikel 5.1, tweede lid aanhef en onder b van de Wet open overheid. De geheimhouding is op te leggen tot en met de oplevering van het OV-knooppunt Haarlem Nieuw Zuid.

Relevante eerdere besluiten

-

OV knooppunt Nieuw-Zuid; aanvraag ontwerp- en voorbereidingskrediet 2024 (2023/1191989), raadsvergadering 28-03-2024. Motie 19.01 ‘passende naam, eeuwige faam’, raadsvergadering 28-032024. Stedenbouwkundig Plan mobiliteitshub Haarlem Nieuw-Zuid (2023/256530), collegebesluit, 04-04-2023. Vaststellen noordvariant als voorkeursvariant mobiliteitshub Haarlem Nieuw-Zuid (2022/609866), raadsvergadering, 29-06-2022. Variantenkeuze mobiliteitshub Haarlem Nieuw-Zuid (2021/322788), raadsvergadering 25-11-2021. Mobiliteitsbeleid (2021/313959), raadsvergadering , 23 september 2021. Vaststellen Gebiedsplan Bereikbare Steden (2021/0332154), collegebesluit, 06-07-2021.

Kenmerk: 2023/1133816

2/17

-

Besluit College d.d. 24 september 2024

Stedenbouwkundig programma van eisen knooppunt Haarlem Nieuw-Zuid (2021/0266076), raadsvergadering 1 juli 2021. - Reserveringsaanvraag OV-fonds provincie Noord-Holland (2021/291598), collegebesluit 15-06-2021. - Ontwikkeling OV-knooppunt Haarlem Nieuw-Zuid (2020/691440), raadsvergadering 26-11-2020. - Startnotitie integrale Toekomstvisie 2020-2040 Stationsgebied (2019/672177), raadsvergadering 19-12-2019. - Ontwikkelvisie Europaweg (2019/676967), raadsvergadering 21-11-2019. - Structuurvisie openbare ruimte: Haarlem 2040 groen en bereikbaar (2017/477571), raadsvergadering 21-12-2017. Het college van burgemeester en wethouders Besluit: 1. Het Voorlopig Ontwerp van het OV-knooppunt Haarlem Nieuw Zuid vrij te geven voor inspraak, nadat het besproken is met de commissie Beheer. 2. De Allonge Stedenbouwkundig Plan OV knooppunt Haarlem Nieuw Zuid vast te stellen. 3. In te stemmen met het toepassen van een reguliere procedure voor het dempen en verleggen van de watergang langs de zuidzijde van de Schipholweg. 4. In te stemmen met de aanvraag van een kapvergunning voor 7 bomen ouder dan 50 jaar langs de zuidzijde van de Schipholweg, die ruim worden gecompenseerd. 5.

Op grond van artikel 87 van de Gemeentewet geheimhouding op te leggen ten aanzien van de bij dit besluit behorende bijlage, te weten bijlage 4: Financiële paragraaf, ter bescherming van het financiële en economische belang van de gemeente indien kostenramingen en de totstandkoming van de dekking van de kosten in dit collegebesluit door derden gebruikt kunnen worden bij de aanbesteding van het OV-knooppunt en de nog te voeren financiële onderhandelingen door de gemeente met de geselecteerde aannemer, zoals bedoeld in artikel 5.1, tweede lid aanhef en onder b van de Wet open overheid. 6. De geheimhouding op te leggen tot en met de oplevering van het OVknooppunt Haarlem Nieuw Zuid om te voorkomen dat voorinformatie bij financiële onderhandelingen gedurende de uitvoering leidt tot discussie, niet marktconforme kostenopgaven en vertraging.

1. de secretaris,

Kenmerk: 2023/1133816

de burgemeester,

3/17

1. Inleiding We staan voor een grote woningbouwopgave. De groei van het aantal woningen betekent een flinke toename van het aantal reisbewegingen. Ingrijpen in het mobiliteitssysteem is noodzakelijk om negatieve gevolgen van een toename van de verkeersbewegingen te voorkomen: lagere kwaliteit van de leefomgeving en slechtere gezondheid, het niet halen van de klimaatdoelen, toenemende bereikbaarheidsongelijkheid, afname bereikbaarheid van werklocaties en een vastlopend mobiliteitssysteem. Om stad en regio toekomstbestendig te maken en bereikbaar en leefbaar te kunnen houden, moet er meer ruimte worden gegeven aan de voetganger, de fietser en het openbaar vervoer (OV). Maatregelen zijn nu nodig omdat het grootste deel van de verwachte mobiliteitsgroei de komende 10 jaar zullen optreden. Deze groei is op termijn niet op te vangen in het stationsgebied en de binnenstad van Haarlem. Ook biedt de corridor Haarlem-AmsterdamSchiphol onvoldoende capaciteit om deze reizigersgroei te faciliteren. Een schaalsprong in het regionale OV-netwerk naar een metrobus (BusRapidTransit) is nodig. Lijn 1, 2 en 4 in voorgaande figuur zijn de potentiële metrobuslijnen. Een nieuw regionaal OV-Knooppunt aan de zuidoostzijde van de Haarlemse binnenstad is nodig om: 1. de groei en ontwikkeling van het regionale OV op te kunnen vangen; 2.

het regionale netwerk aan de zuidflank van Haarlem en Amsterdam te versterken; 3. het stationsgebied van Haarlem door te kunnen ontwikkelen; 4. uitvoering te kunnen geven aan het mobiliteitsbeleid met de mobiliteitstransitie. Het voorlopig ontwerp van het OV-knooppunt Haarlem Nieuw Zuid is een nadere uitwerking van het op 4 april 2023 vastgestelde Stedenbouwkundig Plan door ingenieursbureau Sweco in samenwerking ZJA architecten en BoschSlabbers landschapsarchitecten. De openbare ruimte wordt ingericht tot een aantrekkelijk verblijfsgebied in de vorm van een plein met veel groen. Het OV-knooppunt met het aanliggende plein (zie afbeelding hiernaast) bieden samen met de omliggende woningbouwprojecten en voorzieningen in de plinten en het toekomstige Spaarnepark aan de zuidzijde de condities voor een nieuw goed functionerend stedelijk knooppunt.

Kenmerk: 2023/1133816

4/17

Op 29 juni 2022 heeft de gemeenteraad de noordvariant voor het OV-knooppunt Nieuw Zuid als definitieve variant vastgesteld. Daarbij is toegezegd om de fietsenstalling ondergronds op te lossen om meer comfort te bieden aan de reiziger en een vlotte overstap mogelijk te maken. Tevens zijn de moties “maak van hoogteverschil geen toegankelijkheidsverschil” en “bus en auto ontvlechten” onderzocht en verwerkt in het ontwerp. Naast trappartijen zijn ook hellingbanen toegepast. Op bijgaande illustratie is noordelijke entree van de fietsenstalling en wandelpassage weergegeven. Door het voorlopig ontwerp vrij te geven voor de inspraak, wordt iedereen in de gelegenheid gesteld om kennis te nemen van het ontwerp en om zienswijzen in te dienen. Op basis daarvan kan een definitief ontwerp worden opgesteld. Het OV-knooppunt Haarlem Nieuw Zuid, het Stationsgebied Haarlem en Oostpoort vormen samen de drie belangrijke OV-knooppunten van Haarlem, die de bereikbaarheid van de stad en de regio moeten borgen.

Om het OV-knooppunt als entree van de wijk, stad en regio te laten fungeren, • wordt de openbare ruimte ingericht als aantrekkelijk stedelijk (park)plein; • wordt een aantrekkelijke fietsenstalling onder het busstation gerealiseerd dat door een voetgangerspassage van de noord- en zuidkant goed toegankelijke is; • wordt de barriè rewerking van de Schipholweg tussen de Slachthuisbuurt en het Spaarnepark en Kruidenbuurt verminderd door de aanleg van de voetgangerspassage; • worden de aangrenzende plinten van de alzijdige en royale woningbouwontwikkelingen Schipholweg 1, Spaarnepoort en Schonenvaert voorzien van een relevant stedelijk programma. Illustratie zuidelijke entree fietsenstalling en wandelpassage

Kenmerk: 2023/1133816

5/17

2. Besluitpunten college Het college van burgemeester en wethouders besluit: 1. Het Voorlopig Ontwerp van het OV-knooppunt Haarlem Nieuw Zuid vrij te geven voor inspraak, nadat het besproken is met de commissie Beheer. 2. De Allonge Stedenbouwkundig Plan OV knooppunt Haarlem Nieuw Zuid vast te stellen. 3. In te stemmen met het toepassen van een reguliere procedure voor het dempen en verleggen van de watergang langs de zuidzijde van de Schipholweg. 4. In te stemmen met de aanvraag van een kapvergunning voor 7 bomen ouder dan 50 jaar langs de zuidzijde van de Schipholweg, die ruim worden gecompenseerd. 5. Op grond van artikel 87 van de Gemeentewet geheimhouding op te leggen ten aanzien van de bij dit besluit behorende bijlage, te weten bijlage 4: Financiële paragraaf, ter bescherming van het financiële en economische belang van de gemeente indien kostenramingen en de totstandkoming van de dekking van de kosten in dit collegebesluit door derden gebruikt kunnen worden bij de aanbesteding van het OV-knooppunt en de nog te voeren financiële onderhandelingen door de gemeente met de geselecteerde aannemer, zoals bedoeld in artikel 5.1, tweede lid aanhef en onder b van de Wet open overheid. 6.

De geheimhouding op te leggen tot en met de oplevering van het OV-knooppunt Haarlem Nieuw Zuid om te voorkomen dat voorinformatie bij financiële onderhandelingen gedurende de uitvoering leidt tot discussie, niet marktconforme kostenopgaven en vertraging. 3. Beoogd resultaat Met het vrijgeven van het voorlopig ontwerp voor de inspraak kunnen zienswijzen worden opgehaald waarmee het document verder kan worden uitgewerkt tot een definitief ontwerp. Op basis hiervan volgen de nadere technische en constructieve uitwerkingen, een omgevingsvergunning en ontheffingsaanvraag (voor de perronkap) én planologische procedure (voor het dempen en verleggen van een watergang) om vanaf medio 2025 de uitvoering met het verleggen van kabels en leidingen te kunnen starten. Met het voorlopig ontwerp van het OV-knooppunt inclusief de omliggende openbare ruimte wordt: a. een busstation met fietsenstalling en voetgangerspassage aangelegd op de Schipholweg waardoor reizigers snel en comfortabel kunnen overstappen van en op de bus, en waarmee een voorwaarde wordt ingevuld voor toekomstige groei van het regionaal openbaar vervoer per bus; b. dit deel van de Schipholweg omgevormd van een drukke autoweg naar een prettig en levendig plein waar het goed verblijven is en op de bus kan worden gewacht; c. het parkgroen aan de zuidzijde doorgezet over de Schipholweg naar de noordzijde; d.

naadloos aangesloten op de omliggende ontwikkelingen, te weten de Schipholweg 1 en Elan Wonen aan de noordzijde en het Spaarnepark, Spaarnepoort en Schonenvaert aan de zuidzijde.

Kenmerk: 2023/1133816

6/17

4. Argumenten 4.1 Het voorlopig ontwerp is de volgende stap om te komen tot een nieuw OV-knooppunt. Het voorlopig ontwerp (bijlage 2) met een nadere toelichting in een vormgevingsdocument (bijlage 3) wordt vrijgegeven voor de inspraak. Zo wordt de gelegenheid geboden om zienswijzen in te dienen. Op basis hiervan kan het ontwerp definitief worden gemaakt en nader technisch worden uitgewerkt door de geselecteerde aannemer. De aanbesteding, om te komen tot een Design&Construct-contract met een aannemer, wordt medio 2025 afgerond door middel van een definitieve gunning. Het definitief ontwerp kan begin 2026 voor besluitvorming worden voorgelegd aan de gemeenteraad, waarmee de ontwerpfase wordt afgerond. 4.2 Het voorlopig ontwerp sluit aan bij eerdere besluitvorming. Het regionale OV-knooppunt Haarlem Nieuw Zuid levert een belangrijke bijdrage aan de noodzakelijke mobiliteitstransitie en geeft daarmee uitvoering aan het Mobiliteitsbeleid. Het gewenste OV-knooppunt is in diverse gemeentelijke beleidsdocumenten opgenomen, zoals in de Omgevingsvisie Haarlem 2024, Structuurvisie openbare ruimte 2040, de Toekomstvisie Stationsgebied en de Ontwikkelvisie Europaweg. Ook bij de partners staat het OV-knooppunt Nieuw Zuid hoog op de agenda.

Het staat in de Bereikbaarheidsvisie van Zuid-Kennemerland en vormt een uitgangspunt in het perspectief op het openbaar vervoer (Toekomst OV-lijnen in Haarlem) en voor de HOV corridorstudie Haarlem Amsterdam/Schiphol. Het is één van de zogenaamde focusknopen in de landelijke actie-agenda OVknooppunten. In MRA verband is de ontwikkeling van het OV-knooppunt Nieuw Zuid samen met het Stationsgebied en Oostpoort één van de pijlers onder Bereikbare Steden; het traject waarin met het Rijk samen stappen worden genomen richting meerkernige verstedelijking in de MRA. 4.3 Het stedenbouwkundig plan wordt op een aantal punten aangepast, goedgekeurd door de AOK. De nadere uitwerking van het vastgestelde stedenbouwkundig plan (SP) door de ontwerpers ZJA en BoschSlabbers heeft geleid tot een aantal wijzigingen op het SP om te komen tot optimalisaties in het ontwerp. Deze wijzigingen zijn in overleg met een kwaliteitsteam, dat adviseert en toetst aan het SP, en de stellers van het SP tot stand gekomen. Het ontwerp is meermaals besproken en zeer positief ontvangen door de Adviescommissie omgevingskwaliteit (AOK). Met het vaststellen van het eerste besluitpunt worden de doorgevoerde wijzigingen als allonge op het SP vastgesteld. In bijlage 1 is de allonge met de wijzigingen op het SP opgenomen.

De belangrijkste wijzigingen zijn: • De hoogte van de overkapping van de perrons varieert tussen de 2,5 en 4,5 meter i.p.v. tussen 3,5 en 4.0 meter. • De laanstructuur van de Schipholweg wordt ter hoogte van het OV-knooppunt niet doorgezet. Er is gekozen om het parkachtige landschap aan de zuidzijde van de Schipholweg door te zetten naar het plein aan de noordzijde. • Op de Schipholweg wordt de rechtsaf strook naar de Schalkwijkerstraat gehandhaafd.

Kenmerk: 2023/1133816

7/17

• • •

Door een knooppunt van kabels en leidingen op de Schipholweg is de ondergrondse infrastructuur deels bepalend geworden voor de bovengrondse inrichting. De hoogteverschillen bij de toegang naar de passage aan de noordkant worden niet opgevangen door keerwanden maar door taluds met parkachtig groen. Door in te spelen op de ontwikkeling met afwijkende modellen voor de fiets is de capaciteit van de fietsenstalling ca. 2.250 i.p.v. 2.500 plekken.

4.4 Voor het dempen en verleggen van een watergang wordt een reguliere procedure gevoerd. Het fietspad aan de zuidzijde van de Schipholweg wordt verlegd (uitgebogen) om de fietsenstalling en de passage aan de zuidzijde met minimale hoogteverschillen toegankelijk te maken. Door deze uitbuiging van het fietspad wordt ook de randsloot mee uitgebogen. Het dempen van de huidige sloot, nadat de sloot is uitgebogen c.q. omgelegd, is strijdig met het vigerende bestemmingsplan. Hiervoor moet een planologische procedure doorlopen worden. Dit kan met een reguliere óf een uitgebreide procedure. Bij grote projecten met grote impact en veel belanghebbenden wordt meestal uitgegaan van een uitgebreide procedure. Het OV-knooppunt Nieuw Zuid als geheel zou logischerwijs als zodanig beschouwd kunnen worden. Het dempen van de huidige sloot is echter een ondergeschikt onderdeel van het plan als geheel, waarbij niet veel partijen direct belanghebbende zijn. Het college stelt daarom voor om voor (uitsluitend) het dempen van de sloot een reguliere 8 weken durende procedure te doorlopen. Ook omdat het OV-knooppunt zelf, inclusief de fietsenstalling en de wandelpassage, binnen de huidige bestemming verkeer passen. Alleen voor de afwijkende hoogte van de perronkap wordt nog een ontheffing gevraagd. Het verleggen van de sloot is opgenomen in de Gebiedsvisie Spaarnepark (2024/465087), dat op 27 juni jl.

door de gemeenteraad is vastgesteld. 4.5 Met het vrijgeven van het voorlopig ontwerp wordt tevens de vraag naar een nieuwe naam uitgezet, waarmee de motie ‘passende naam, eeuwige faam’ wordt opgepakt. Op 28 maart 2024 is in de gemeenteraadsvergadering de motie ‘passende naam, eeuwige faam’ aangenomen om de bewoners te betrekken bij het bepalen van een nieuwe naam voor het OVknooppunt Haarlem Nieuw Zuid. Met het vrijgeven van het voorlopig ontwerp zal ook een (prijs)vraag naar een nieuwe naam breed worden uitgezet in Haarlem. Voor dit moment is gekozen omdat met het vrijgeven van het voorlopig ontwerp voor iedereen informatie over het OVknooppunt en de nieuwe stadslocatie beschikbaar komt. Uit de ingediende naamsuggesties wordt door een jury met onder andere vertegenwoordigers van de gemeente en de provincie NoordHolland een definitieve naam gekozen. De nieuwe naam en de winnaar zal feestelijk bekend worden gemaakt, bijvoorbeeld bij het vaststellen van het definitief ontwerp of op een eerder moment. 4.6 Door het oppakken van de motie ‘ontvlechten van auto en bus’ komt er meer ruimte voor voetganger, fietser en openbaar vervoer. De aansluiting van de Schalkwijkerstraat op de Schipholweg komt voor het autoverkeer naar de Schipholweg te vervallen. Hierdoor vervalt er ook een complex kruispunt op de Schipholweg. Dit is

Kenmerk: 2023/1133816

8/17

gunstig voor de reistijd van zowel het doorgaande autoverkeer op de Schipholweg als voor de doorstroming van het busverkeer van en naar het nieuwe OV-knooppunt. Door het vervallen van het huidige kruispunt ter hoogte van het OV-knooppunt kan het aantal doorgaande rijstroken op de Schipholweg van 4 naar 2 stroken terug worden gebracht en ontstaat er meer ruimte voor de voetganger, fietser en openbaar vervoer. Door verkeersbureau Goudappel zijn de verkeerseffecten modelmatig onderzocht en in een technische sessie op 13 maart 2023 nader toegelicht. Hiermee wordt de in juni 2022 vastgestelde motie ‘ontvlechten van auto en bus’ meegenomen in het ontwerp. 4.7 De verkeerssituatie wordt gewijzigd. Het (grotendeels) opheffen van het kruispunt Schalkwijkerstraat-Schipholweg, als onderdeel van de op 29 juni 2022 vastgestelde noordvariant, maakt twee rijstroken op de Schipholweg ter hoogte van het OV-knooppunt mogelijk. Hierdoor ontstaat er ruimte voor een hoogwaardig OV-knooppunt. De afsluiting heeft echter ook consequenties voor het lokale autoverkeer, vooral van de Slachthuisbuurt en het Rozenprieel. Om de bereikbaarheid van deze buurten zoveel mogelijk te borgen, is de noordelijke Buitenrustbrug niet alleen voor busverkeer maar ook voor het lokale wijkverkeer toegankelijk. Ter hoogte van het OV-knooppunt wordt op de Schipholweg de rechtsafstrook naar de Schalkwijkerstraat gehandhaafd.

Daarmee wordt extra autoverkeersruk op de Merovingenstraat en bij de Lange Brug beperkt. Dee rechtsaf-strook bij het OV-knooppunt en de verbinding over de noordelijke Buitenrustbrug voor het bestemmingsverkeer Rozenprieel maakt tevens een rechtsaf-strook op de N205 naar de Rustenburgerlaan overbodig, waardoor aan de westzijde van het Spaarne ruimte vrij komt voor meer bomen en groen (zie ook paragraaf 4.10).

Kenmerk: 2023/1133816

9/17

4.8 Er wordt een fietsenstalling met voldoende capaciteit aangelegd. Bij het ontwerpen van de ondergrondse fietsenstalling is gekeken naar de ligging van (regionale) hoofdleidingen voor gas, water en elektra. Om tijdens de bouw van de fietsenstalling de doorstroming op de Schipholweg te kunnen borgen is ook gekeken naar de mogelijke fasering, aanlegduur, kosten, technische aspecten, stallingscapaciteit en tijdelijke maatregelen. Op basis hiervan is een split-level oplossing voor de fietsenstalling als het meest optimaal naar voren gekomen. Een enkel-laagse oplossing bood te weinig capaciteit en toekomstwaarde, een dubbellaagse oplossing kent nadelen met betrekking tot het comfort voor de gebruiker, toezicht en sociale veiligheid.

De entree van de fietsenstalling is op het niveau van de voetgangerspassage onder het busstation en de Schipholweg. Van daaruit is er overzicht over de hele fietsenstalling met twee niveaus. Deze oplossing geeft een open en ruimtelijk effect en heeft met circa 2.250 fietsenstallingen voldoende capaciteit. Bij het bepalen van de capaciteit is rekening gehouden met de verwachte ontwikkelingen, waarbij een verdeling is gehanteerd voor standaard fietsen, afwijkende fietsen (kratjes en elektrisch), fatbikes en bakfietsen. 4.9 Toegankelijkheid en (sociale) veiligheid is integraal opgenomen in het ontwerp. De fietsenstalling en voetgangerspassage zijn per trap en hellingbanen toegankelijk. Hiervoor is bewust gekozen omdat liften door onderhoud of defecten buiten gebruik kunnen zijn. Mochten we in de toekomst toch voor een lift willen kiezen dan is hierop in het ontwerp geanticipeerd. De ontwerpers hebben de Ambassadeurs van Toegankelijkheid Haarlem en de Stichting Drempelloos Haarlem geconsulteerd en de tips en aandachtspunten meegenomen zoals gidslijnen, verlichting, voldoende contrast, hellingen enzovoort. Hiermee is de op 29 juni 2022 aangenomen motie ‘maak van hoogteverschil geen toegankelijkheidsverschil’ opgepakt.

Kenmerk: 2023/1133816

10/17

Ook de nood- en hulpdiensten zijn betrokken. De fietsenstalling krijgt aan de oostkant twee ruime toegangen en aan de westkant een nooduitgang. Het plein aan de noordkant van het busstation is toegankelijk voor politie, brandweer en ambulance. Met het oog op de sociale veiligheid zijn zitgelegenheden verschillend gericht zodat de gebruikers verschillende kanten op kijken. De voetgangerspassage is ontworpen op zichtlijnen. Tussen de voetgangerspassage en de fietsenstalling zit een glazen pui zodat er altijd zicht is van de passage in de fietsenstalling en omgekeerd. De 24/7 aanwezigheid van een beheerder van de fietsenstalling draagt eveneens bij aan goed toezicht en sociale veiligheid. De beheerder heeft zicht op de hele stalling én op de wandelpassage. Ook daarom is gekozen voor een zogenaamde split-level in plaats van een dubbellaagse stalling. 4.10 Groenparagraaf: een ontwerp met een parkachtige groene uitstraling. Bij het OV-knooppunt Haarlem Nieuw Zuid wordt ingezet op een aantrekkelijke groene verblijfsruimte. Hiertoe wordt het parkgroen vanuit het Spaarnepark over de Schipholweg doorgezet tot op het plein aan de noordzijde. De lineaire beplantingsstructuur van de Schipholweg gaat ter hoogte van het OV-knooppunt en het nieuwe plein over in een meer parkachtige beplantingsstructuur, aansluitend op het groen in het Spaarnepark.

Langs het Spaarne blijven de groenstructuren behouden en worden deze tot aan de Buitenrustbruggen doorgezet, langs de Schalkwijkerstraat zijn dit platanen, langs de Noord Schalkwijkerstraat zijn dit wilgen.

Kenmerk: 2023/1133816

11/17

Er is een bomeninventarisatie uitgevoerd waarbij de positie, soort en staat van de bomen in kaart zijn gebracht. Voor de aanleg van de fietsenstalling, de toegangen en de wandelpassage, voor het verleggen van de Schipholweg en kabels en leidingen én voor het kunnen faseren van de bouwwerkzaamheden kunnen aan de oostkant van het Spaarne 139 bomen niet worden gehandhaafd, waarvan er 40 bomen (o.a. eiken, iepen en esdoorns) buiten het plangebied herplant kunnen worden. Er komen 114 inheemse bomen en 25 uitheemse bomen voor terug. Aanvullend worden er 75 meerstammige en 20 éénstammige heesters geplant in verschillende soorten met een variatie in kleur, bloei en textuur. Heesters kunnen wel boven kabels en leidingen worden aangebracht. Door de variatie in bomen en heesters en het toepassen van zowel inheemse als uitheemse soorten wordt tevens ingespeeld op de biodiversiteit en robuustheid; het mogelijke effect van ziektes en plagen is bij een gevarieerd groenbestand immers kleiner. Op maaiveld wordt gebruikt gemaakt van zoveel mogelijk inheemse vaste planten en grassen en een inheems bloemen/of kruidenrijk grasmengsel. Aan de westkant van het Spaarne wordt de aansluiting met de Rustenburgerlaan aangepast. Van de huidige 20 bomen komen er 9 te vervallen om een goede aansluiting te kunnen realiseren op de noordelijke Buitenrustbrug voor het lokale autoverkeer en het busverkeer.

In het ontwerp worden 33 bomen nieuw toegevoegd zodat de balans op 44 bomen komt. In totaal kunnen door de ingrijpende werkzaamheden, vooral in de ondergrond, 148 bomen niet worden gehandhaafd, waarvan 40 bomen buiten het plangebied herplant kunnen worden. In totaal worden 172 nieuwe bomen en 95 heesters terug geplaatst. De hoeveelheid m2 groen blijft ongeveer gelijk. Naast de aantrekkelijkheid van groen in de verblijfsruimte, is het groen ook ingezet en gepositioneerd als maatregel tegen hittestress en windhinder. 4.11 Ondergrondse maatregelen maken het verwijderen van 7 bomen ouder dan 50 jaar noodzakelijk. De aanleg van de ondergrondse fietsenstalling inclusief de toegangen, de hiervoor te verleggen kabels en leidingen én de bouwfasering, om de N205 niet voor langere tijd te hoeven af te sluiten, hebben gevolgen voor de huidige bomenstructuur. Om de zuidelijke toegang naar de fietsenstalling en de wandelpassage te kunnen realiseren én om het autoverkeer van de N205 langs de bouwplaats te kunnen leiden moeten resp. 3 en 4 bomen ouder dan 50 jaar verwijderd worden. Deze 7 bomen zijn paars weergegeven en rood omcirkeld. Voor de totale bomenbalans wordt verwezen naar de vorige paragraaf. Het niet faseren van het autoverkeer op de N205 zorgt voor onacceptabel veel verkeer op andere routes zoals de Merovingenstraat, de Langebrug (verfroller) en de Singel.

NB: er zijn nu geen 47 - 50-jarige bomen in het plangebied, die ten tijde van de uitvoering 50+ zijn.

Kenmerk: 2023/1133816

12/17

4.12 Duurzaamheidsparagraaf: de openbare ruimte wordt robuust en klimaatbestendig ingericht. Het uitgangspunt is een robuuste inrichting met het oog op beheersbaarheid en het voorkomen van schade. Om hoogteverschillen te overbruggen worden geen mechanische voorzieningen zoals een lift of tapis roulant toegepast, omdat ze buiten gebruiken kunnen raken, maar altijd toegankelijke hellingbanen. De glazen wand tussen de wandelpassage en de fietsenstalling bestaat uit inbraakwerend glas. Daardoor hoeft de wandelpassage niet afgesloten te worden. Er worden wel voorzieningen in het ontwerp opgenomen om indien gewenst op termijn alsnog te kunnen afsluiten. Ook wordt er in het ontwerp rekening gehouden met de fundering voor een lift indien daar later alsnog voor wordt gekozen. Veel groen in het plan moet voor verkoeling en schaduw zorgen, gebaseerd op een hittestressonderzoek. Er komt meer beplanting dan in de huidige situatie en ze moeten droogte en hitte aankunnen. Er komt groen op het dak van de fietsparkeerkelder. Een daksysteem met bewatering moet uitdroging voorkomen. Een groene omgeving draagt bij aan het welzijn en de gezondheid van de gebruikers. Het moet bovendien een sociaal veilige omgeving zijn met zichtlijnen en goede verlichting. In het verlichtingsplan wordt gezocht naar een goede balans met het oog op sociale veiligheid en de fauna in de groene omgeving.

Van de huidige eiken in de middenberm(en) van de Schipholweg, kunnen de meeste (28 stuks) elders worden herplant. Spaarnelanden laat het vrijkomend hout van bomen die niet verplant kunnen worden verwerken tot nieuwe producten zoals bankjes en paaltjes, die gemeente vervolgens weer kan gebruiken. Het op te breken materiaal wordt zoveel mogelijk in de funderingen verwerkt. Herbruikbaar bestratingsmateriaal, zoals bij de nieuwbouw van Elan Wonen, wordt conform een grondstoffenplan opnieuw toegepast. Er worden duurzame en vervangbare materialen toegepast zoals klinkerverhardingen en natuursteen, dat mooi veroudert zodat hergebruik mogelijk is. De overkapping van het busstation is met het oog op hergebruik demontabel ontworpen. Op de overkapping komen zonnepanelen zodat in het benodigde energiegebruik kan worden voorzien. Het voornemen is om een ondergrondse waterbuffer op te nemen om enerzijds te gebruiken voor opvang bij wateroverlast en anderzijds in te zetten voor het bewateren van de groenvoorzieningen bij droogte. Met het oog op de biodiversiteit wordt uitgegaan van een bloemrijke kruidenvegetatie, een vaste plantenmix die tegen hitte en droogte bestand is en een grote variatie in beplanting. 4.13 Het kwaliteitsteam en de adviescommissie omgevingskwaliteit (AOK) zijn positief.

Het voorlopig ontwerp is opgesteld door Sweco in samenwerking met BoschSlabbers landschapsarchitecten en Zwart Jansma Architecten. Een extern kwaliteitsteam voor het OVknooppunt Haarlem Nieuw Zuid met architect Willem Hein Schenk als voorzitter, architect Miranda Reitsma (Reitsma Stedenbouw en lid AOK) en architect Joost Vos (partner Benthem Crouwel) heeft de beeldkwaliteit van het ontwerp getoetst. Uitgangspunt hiervoor was het vastgestelde stedenbouwkundig plan Knooppunt Nieuw Zuid.

Kenmerk: 2023/1133816

13/17

Het voorlopig ontwerp is op 31 juli 2023 en 17 juni 2024 besproken met de AOK en positief ontvangen. De meeste meegegeven aandachtspunten zoals materialisering en detaillering zijn opgenomen in het vormgevingsdocument van het voorlopig ontwerp (bijlage 3). Het knooppunt wordt als special aangemerkt en wijkt af van de HIOR. Een aantal details wordt nog samen met de zienswijzen meegenomen in de nadere uitwerking van het voorlopig ontwerp tot een definitief ontwerp door de nog te selecteren aannemer. 4.14 Participatie en inspraak. De stakeholders zijn bij het vaststellen van de definitieve locatie in 2020 en bij het varianten onderzoek voor een OV knooppunt in 2021 meegenomen in het ontwikkelingsproces. Begin 2021 heeft het stedenbouwkundig programma van eisen van het ‘Knooppunt Haarlem NieuwZuid’ ter inzage gelegen voor inspraak. In juni en november 2022 zijn informatiemarkten georganiseerd over resp. het Knooppunt NieuwZuid1 en de Europawegzone, waarbij middels stands is geïnformeerd over de stand van zaken met betrekking tot het OV-knooppunt. Voor de ontwerpfase (en verder) is een communicatieplan c.q. participatie- en inspraakplan (PIP) opgesteld. Ten behoeve van de start van het ontwerp is op 27 juni 2023 een bewonersbijeenkomst georganiseerd waarbij een toelichting is gegeven op het stedenbouwkundig plan en op de eerste aanzetten van het voorlopig ontwerp.

Daarnaast zijn er overleggen geweest met o.a. de Fietsersbond Haarlem, Reizigersvereniging Rover, Platform Groen, brandweer, verkeerspolitie, de nutsbedrijven, Hoogheemraadschap van Rijnland, de eerder genoemde Ambassadeurs van toegankelijk Haarlem en Stichting Drempelloos Haarlem én de omliggende ontwikkelaars. Er is een Omgevingstafel samengesteld met vertegenwoordigers van bewoners uit de omliggende wijken. Er zijn inmiddels vier bijeenkomsten geweest waarin diverse ontwerponderdelen zijn besproken. De Omgevingstafel zal ook in het verdere traject betrokken worden. Na de vaststelling door het college en bespreking in de commissie Beheer wordt het voorlopig ontwerp vrijgegeven voor inspraak en kunnen zienswijzen worden ingediend. Alle reacties worden afgewogen in de nadere uitwerking tot een definitief ontwerp in de tweede helft van 2025. 4.15 Financiële paragraaf - opleggen geheimhouding Zie hiervoor de geheime bijlage 4: Financiële paragraaf.

1

Met het Knooppunt Nieuw-Zuid wordt een groter gebied bedoeld dan alleen de OV-knooppunt Haarlem Nieuw Zuid. Het OV-knooppunt bestaat uit het busstation met fietsenstalling en passage. Het Knooppunt Nieuw-Zuid omvat ook de aanliggende ontwikkelingen Schipholweg 1, Spaarnepoort, Elan Wonen en Schonenvaert.

Kenmerk: 2023/1133816

14/17

Op de financiële paragraaf wordt ter bescherming van het financiële en economische belang van de gemeente, zoals bedoeld in artikel 5.1, tweede lid aanhef en onder b van de Wet open overheid, geheimhouding opgelegd. Indien kostenramingen en de totstandkoming van de dekking van de kosten in dit collegebesluit openbaar worden gemaakt, bestaat het risico dat marktpartijen voorinformatie kunnen vinden en er zodoende geen marktconforme aanbiedingen worden ingediend bij de komende aanbesteding van het OV-knooppunt. Dit geldt ook voor het totaalbedrag van de kostraming omdat vervolgens de geraamde aanneemsom herleidbaar is. Daarnaast bestaat het risico dat, als gevolg van kennis van voorinformatie, eventuele noodzakelijke financiële onderhandelingen gedurende de uitvoering leidt tot discussie, niet marktconforme kostenopgaven en vertraging. Daarom wordt de geheimhouding opgelegd tot en met de oplevering van het OV-knooppunt Haarlem Nieuw Zuid. 5. Risico’s en kanttekeningen Voor het project is een risicodossier opgesteld met gevolgen en beheersmaatregelen. Dit dossier wordt gemonitord en bijgesteld. Het OV-knooppunt Haarlem Nieuw Zuid zal met een besluit worden opgenomen in de Regeling Grote en Risicovolle Projecten. 5.1 Verlegging kabels en leidingen kunnen de planning frustreren.

In de Schipholweg liggen belangrijke kabels en leidingen zoals hogedruk gasleidingen, hoogspanningskabels en een regionale watertransportleiding. Door de ondergrondse fietsenstalling en de voetgangerspassage met hellingbaan en trappartijen moeten deze kabels en leidingen worden verlegd. Hiervoor gelden lange procedures en ontstaat er een afhankelijkheid van onder andere Liander, Waternet en PWN. Medewerking en voortgang is van belang om het OV-knooppunt conform ontwerp en planning te kunnen realiseren. Er vindt intensief overleg plaatsen met de nutsbedrijven en de werkzaamheden zijn en worden geoffreerd en ingepland, zodat de gemeente tijdig opdracht kan geven en de verlegging vanaf medio 2025 van start kan gaan. 5.2 Overlast tijdens de realisatie is te beperken maar niet te voorkomen. Het OV-knooppunt Haarlem Nieuw Zuid wordt een aanwinst voor stad en regio, waar reizen, wonen, werken en recreëren (Spaarnepark) samen komen. Het levert een bijdrage aan het bereikbaar en leefbaar houden van Haarlem én de regio. De werkzaamheden die hiervoor nodig zijn, zijn zeer ingrijpend en kunnen niet worden gedaan zonder dat dit overlast oplevert voor het autoverkeer op de Schipholweg en de directe omgeving. Het voor langere tijd volledig afsluiten van de Schipholweg is met het oog op de bereikbaarheid van stad en regio geen optie.

Verkeersmodellen laten zien dat de overlast op meerder plekken in de stad onacceptabel wordt. Dit kan worden voorkomen door gefaseerd te bouwen en de eindsituatie voor het autoverkeer (2 in plaats van 4 rijstroken ter hoogte van het OV-knooppunt) al bij de start van de realisatie in te voeren.

Kenmerk: 2023/1133816

15/17

Samen met de Bereikbaarheidsregisseur zijn de eisen en wensen opgehaald bij de stakeholders, waarbij de nadruk lag op doorstroming van de Schipholweg. Het openbaar vervoer moet zoveel mogelijk alle routes conform de huidige dienstregeling kunnen blijven rijden, zodat de stad en omgeving bereikbaar blijven. Er is een analyse uitgevoerd van de omgeving en de projecten die in dezelfde periode in ontwikkeling zijn en waarvan de gemeente opdrachtgever is. Denk hierbij aan Prins Bernardlaan en de Europaweg. De werkzaamheden worden op elkaar afgestemd. De planning van de omliggende ontwikkelprojecten (zoals Schipholweg 1 en Spaarnepoort) zijn iets minder zeker. Er is hierover contact met de betreffende projectteams en bereikbaarheidscoördinator om in te kunnen spelen bij eventuele wijzigingen in de planning. Door de Bereikbaarheidscoördinator is een zogenaamde LTC-aanvraag gedaan met betrekking tot een stremming op de Schipholweg tussen de Merovingenstraat en Rustenburgerlaan van medio 2025 tot eind 2028. 5.3 De afgelopen jaren was er sprake van een uitzonderlijke hoge prijsstijging. De kosten van materialen, arbeid en brandstof zijn de afgelopen jaren uitzonderlijk gestegen, namelijk bijna 30% van 2021 tot 2024 conform de GWW-index van het CBS.

Bij het opstellen van de kostenraming voor het voorlopig ontwerp is zowel met een aanpassing van het prijspeil naar 2024 rekening gehouden als met een geprognotiseerde prijsstijging tot en met 2028, wanneer de start van de oplevering is gepland. De dekking van de kosten vindt plaats door een eigen gemeentelijke bijdrage en een bijdrage van het Rijk, de Provincie, de vervoerregio Amsterdam en GR mobiliteit Zuid-Kennemerland. Het Rijk indexeert haar bijdrage, zij het met een lager percentage dan de GWW-index van het CBS. Met de regionale partners vinden intensieve gesprekken plaats over de regionale dekking. Het ziet ernaar uit dat we er gezamenlijk uitkomen en hiervoor wordt de komende periode bij alle partijen bestuurlijke besluitvorming voorbereid. 6. Uitvoering Het project bevindt zich nu in de ontwerpfase van het gecombineerde Haarlems Ruimtelijk en Civiel Planproces. Het project is als een ruimtelijk planproces begonnen met onder andere het Stedenbouwkundig Programma van Eisen. Nu ligt de focus op de inrichting van de openbare ruimte met de bijbehorende verkeerskundige aspecten en het in de inspraak brengen van het voorlopig ontwerp, waardoor het civiele planproces wordt gevolgd.

Omdat het OV-knooppunt Haarlem Nieuw Zuid een project met grote impact is, wordt het collegebesluit voor vrijgave van het voorlopig ontwerp eerst besproken met de commissie Beheer, voordat de inspraakperiode van 6 weken wordt gestart. Op basis van zienswijzen wordt een definitief ontwerp opgesteld en begin 2026 aan de gemeenteraad voorgelegd.

Kenmerk: 2023/1133816

16/17

Tegelijk met het vrijgeven van het voorlopig ontwerp wordt ook de selectiefase van aanbestedingsprocedure gestart om te komen tot een aannemer die het OV-knooppunt gaat realiseren. Parallel aan dit traject volgt de planologische procedure met een ontheffing voor de hoogte van de perronkappen (binnenplanse ontheffing) en een vergunning voor het dempen en verleggen van een sloot (buitenplans omgevingsplan/BOPA).

fase Initiatieffase Definitiefase

Ontwerpfase

Voorbereidingsfase Realisatiefase

product Startnotitie Locatiekeuze SPvE Variantenonderzoek Definitieve variant Stedenbouwkundig Plan Voorlopig Ontwerp Definitief Ontwerp Planologische procedure

bevoegdheid Raad Raad Raad Raad Raad B&W B&W Raad Raad

Start verleggen k&l Start uitvoering Start oplevering

planning December 2019 November 2020 Juli 2021 November 2021 Juni 2022 April 2023 September 2024 Begin 2026 2025/2026 Medio 2025 Najaar 2026 Eind 2028

7. Bijlagen 1. 2. 3. 4.

Allonge Stedenbouwkundig Plan OV-knooppunt Haarlem Nieuw Zuid Voorlopig Ontwerp OV-knooppunt Haarlem Nieuw Zuid Vormgevingsdocument (toelichting op Voorlopig Ontwerp OV-knooppunt Nieuw Zuid) GEHEIM: Financiële paragraaf

Kenmerk: 2023/1133816

17/17