1 Opheffen Uitstalverbod

Collegebesluit

Onderwerp Opheffen Uitstalverbod Nummer Portefeuillehouder Programma/beleidsveld Afdeling Auteur Telefoonnummer Email Kernboodschap

Behandelvoorstel voor commissie Relevante eerdere besluiten

Besluit college d.d. 2 september 2025

2024/847642 Berkhout, R.A.H., Wienen, J. 4.2 Economie, toerisme en cultuur ECDW Burgh, A.J.M. van der 06-46215335 avdburgh@haarlem.nl In de raadsvergadering van 29 februari 2024 is het college verzocht de kansen en risico’s van het verruimen van mogelijkheden voor ondernemers om in de 17 straten waar nu een uitstalverbod is (Actualisatie Uitstallingenbeleid 2024/364897) uitstallingen te plaatsen. De toegankelijkheid van het centrum is hierbij een aandachtspunt. In het kader van een brede blik op toegankelijkheid is een pilot ingesteld van 15 januari tot en met 15 april 2025 en gedurende die periode is gemonitord wat de gevolgen zijn van het opheffen van het uitstalverbod op de toegankelijkheid en veiligheid in de 17 straten met een uitstalverbod. De uitkomst van de pilot is dat het uitstalverbod kan komen te vervallen, waarbij de overblijvende Algemene regels voor uitstallingen voor alle ondernemers komen te gelden. Voor de 17 straten met een uitstalverbod betekent dit dat er met het opheffen van het uitstalverbod ruimte gegeven wordt om uit te stallen mits er minimaal 1.50 m. van het voor voetgangers bestemde gedeelte van de weg vrij blijft. Het college stuurt dit besluit ter informatie naar de commissie Ontwikkeling en de commissie Bestuur n.a.v.

de Motie vreemd: ”Winkeluitstalling? Gezellig maar verantwoord” - Actualisatie Uitstallingenbeleid (2014/364897) besproken in de Commissie ontwikkeling d.d. 03 -03-2015 - Opheffen uitstalverbod Zijlstraat en Generaal Cronjéstraat (2018/623037) besproken in de Commissie ontwikkeling d.d. 10-01-2019 - Raadsinformatiebrief Opheffen uitstalverbod (2024/1980698) besproken in de Commissie ontwikkeling d.d. 12-12-2024 1. Algemene regels uitstallingen 2025 gemeente Haarlem vast te stellen. 2. Hoofdstuk 3 van het Reclame- en uitstallingenbeleid 2013 (2013/50350) voor zover nodig te laten vervallen. 3. De regels van de nota actualisatie Uitstallingenbeleid (2015/35140) zoals opgenomen in bijlage A van die nota voor zover nodig te laten vervallen. de secretaris,

Kenmerk: 2024/847642

de burgemeester,

1/6

1. Aanleiding De gemeenteraad heeft met de motie vreemd “Winkeluitstalling? Gezellig maar verantwoord” aan het college gevraagd te onderzoeken wat de kansen en risico’s zijn van het verruimen van mogelijkheden voor ondernemers in straten waar op grond van het Reclame- en uitstallingenbeleid 2013 een uitstallingsverbod van kracht is. De verruiming houdt in het plaatsen van uitstallingen (met inbegrip van handelswaren) voor winkelpanden. Om de kansen en risico’s hiervan te onderzoeken is van 15 januari t/m 15 april 2025 de pilot Opheffen uitstalverbod uitgevoerd. Gedurende de pilotperiode mochten de ondernemers, in de 17 straten met een uitstalverbod, uitstallingen plaatsen onder de Algemene regels uitstallingen. Deze regels gelden voor alle straten in Haarlem. (Bijlage 1: Algemene regels uitstallingen). Op deze algemene regels voor uitstallingen is tijdens de pilotperiode wel gehandhaafd om de veiligheid en toegankelijkheid te borgen. Tijdens de pilot is gemonitord wat de gevolgen zijn van het opheffen van het uitstalverbod op de toegankelijkheid en veiligheid (Bijlage 2: Evaluatie). Door de raad is naar aanleiding van de RIB2024/1980698 gevraagd niet alleen de uitkomst van de pilot mee te nemen bij het bespreken van het de Uitvoeringsagenda Toegankelijk Haarlem eind mei 2025 maar de bevindingen van de pilot ook vanuit economisch perspectief te bezien. 2.

Beoogd resultaat Het kunnen uitstallen door ondernemers om de aantrekkelijkheid van hun winkel te vergroten zonder verrommeling en met behoud van de toegankelijkheid van het trottoir en de verkeersveiligheid. Dit wordt bereikt door het uitstalverbod te laten vervallen in de 17 straten met een uitstalverbod. Duidelijke algemene regels op basis van criteria: toegankelijk, veilig (afgestemd op passanten- en verkeersstromen en hulpdiensten), economische versterking (kwaliteit van de binnenstad en aantrekkelijkheid van het straatbeeld voor bezoekers) en handhaafbaarheid (duidelijke regels voor ondernemers en handhavers). Voor alle ondernemers gelden dezelfde Algemene regels voor uitstallingen. 3. Onderbouwing voorstel 1. Economisch Het besluit tot het opheffen van het uitstalverbod sluit aan bij de Economische visie 2020-2024 en het Convenant Binnenstad 2023-2027. De Economische visie en het Convenant Binnenstad zijn door de gemeente samen met de partners in de stad opgesteld ter bevordering van een aantrekkelijke stad en een sterke lokale economie. Uitstallingen dragen hier aan bij.

Kenmerk: 2024/847642

2/6

2. Het belang van uitstallen voor ondernemers. Haarlem is van oudsher een echte winkelstad, met een mooi gevarieerd aanbod van kleine speciaalzaken tot de grote ketens. We zien echter, sinds corona, een terugloop van het aantal winkels. Voor ondernemers van de fysieke winkels wordt het steeds moeilijker om zich staande te houden. Zij hebben te kampen met uitgestelde betalingen vanwege corona, huurverhogingen, stijgende energieprijzen en krapte op de arbeidsmarkt. Ook de online verkopen laten nog steeds een stijgende lijn zien. Winkels zorgen voor de aantrekkelijkheid van de stad en uitstallingen dragen daar aan bij. - Een uitstalling heeft, net als de etalage, een brugfunctie: zij bevindt zich op de grenslijn tussen straat of wandelgebied en winkelvloer, tussen voorbijganger en klant. - Een uitstalling geeft de ondernemer de kans te laten zien wat de aard is van de winkel: wat wordt er verkocht, op welke doelgroep richt de ondernemer zich. - Tegenwoordig houden veel ondernemers hun deuren dicht om energie te besparen, een uitstalling zorgt er dan voor dat potentiële klanten wel zien dat de winkel open is. - Uitstallingen zijn belangrijk om klanten te trekken en dragen bij aan omzetverhoging. 3. Uitkomst pilot Er is op basis van de pilot geen reden het nu geldende uitstalverbod te continueren. 4. Uitstraling Uitstallingen dragen bij aan de aantrekkelijkheid van de stad.

5.Veiligheid(verkeersveiligheid) Er zijn tijdens de pilot geen meldingen geweest m.b.t. verkeersonveiligheid. Er is op basis van de bevindingen met betrekking tot veiligheid, geen reden om het nu geldende uitstalverbod te continueren. 6. Toegankelijkheid De ambassadeurs van Toegankelijk Haarlem, de afdeling Veiligheid & Handhaving en de afdeling Beheer en Beleid Openbare Ruimte hebben tijdens de pilot in de straten met een uitstalverbod gekeken naar de gevolgen van het opheffen van het uitstalverbod op het gebied van toegankelijkheid. Uit de pilot blijkt dat de uitstallingen in de meeste straten niet tot een belemmering van de toegankelijkheid leidden. De toegankelijkheid is met name in het geding in de straten waar verkeersstromen (fietsers en voetgangers) samenkomen (met name in de Gierstraat en Lange Veerstraat/Kleine Houtstraat). Dit komt echter niet alleen door de geplaatste uitstallingen, maar door de aanwezigheid van verschillende obstakels/factoren in deze straten.

Kenmerk: 2024/847642

3/6

Geplaatste prullenbakken, geparkeerde fietsen, terrassen, stoepborden en paaltjes zorgen ervoor dat voetgangers zich bevinden op dezelfde plek als de fietsers in de straat. Dit leidde tot onveilige situaties. Uit deze bevindingen is gebleken dat de toegankelijkheid niet in het geding komt door het opheffen van het uitstalverbod, mits men zich aan de geldende Algemene regels voor uitstallingen houdt. 7. Handhaafbaarheid Uit de evaluatie blijkt dat het opheffen van het uitstalverbod mogelijk is onder dezelfde voorwaarden als in andere straten waar geen uitstalverbod geldt. 8. Wijziging zorgt voor een duidelijk kader richting ondernemers en handhavers Voor alle ondernemers gelden dezelfde Algemene regels voor uitstallingen. Er zijn geen verschillende regels voor verschillende straten meer. 4. Risico’s en kanttekeningen De risico’s zijn aanvaardbaar. De Algemene regels voor Uitstallingen borgen voldoende de toegankelijkheid en veiligheid van de winkelstraten. De afdeling Veiligheid & Handhaving, Beheer en Beleid Openbare Ruimte en Juridische Zaken zien geen bezwaar om het uitstalverbod op te heffen. Er is, op basis van de resultaten van de pilot, geen reden om het nu geldende uitstalverbod te continueren. De algemene regels voor uitstallingen laten we nu vaststellen, maar wijzigen inhoudelijk niet. Dit is een technische wijziging.

(heldere regels in begrijpelijke taal, bijlage 3) 4.1 Kanttekeningen Uit de pilot is gebleken dat er meerdere factoren spelen die, in sommige gevallen, de toegankelijkheid belemmeren. De toegankelijkheid en veiligheid is met name in het geding wanneer verkeerstromen (fietsers en voetgangers) samenkomen zoals bijvoorbeeld in de Gierstraat, de Kleine Houtstraat/Lange Veerstraat. Dit komt echter niet door de geplaatste uitstallingen maar door meerdere factoren samen zoals prullenbakken, geparkeerde fietsen, terrassen, fout geplaatste stoepborden en paaltjes die er voor zorgen dat voetgangers zich bevinden op dezelfde plek als de fietsers in de straat. Dit kan leiden tot onveilige situaties. Uit deze bevindingen is gebleken dat de toegankelijkheid niet in het geding komt door het opheffen van het uitstalverbod, mits men zich aan de geldende Algemene regels voor uitstallingen houdt.

Kenmerk: 2024/847642

4/6

Voor de 17 straten met een uitstalverbod betekent dit dat er met het opheffen van het uitstalverbod ruimte gegeven wordt om uit te stallen mits er minimaal 1.50 m. van het voor voetgangers bestemde gedeelte van de weg vrij blijft. In de praktijk betekent dit dat er in de straten Achterlangs, Barteljorisstraat, Drossestraat, Gierstraat, Grote Houtstraat, Hortusplein, Jacobstraat, Kruisstraat, Kruisweg, Lange Veerstraat, Verwulft zuidzijde voldoende ruimte is om uit te stallen. Voor de Keizerstraat, Smedestraat, Kloosterstraat, Schoterweg en Amsterdamstraat betekent dit in de praktijk dat uitstallen niet overal mogelijk zal zijn omdat daar niet overal 1.50 m. van het voor voetgangers bestemde gedeelte van de weg vrij blijft. In de Barrevoetestraat is uitstallen om dezelfde reden helemaal niet mogelijk. Consequenties en uitvoering Het besluit wordt na vaststelling bekendgemaakt in het elektronisch gemeenteblad op overheid.nl. Verder worden deze stukken opgenomen in het lokale regelingenbestand van gemeente Haarlem. Het besluit wordt gecommuniceerd aan de ambassadeurs van Toegankelijk Haarlem en Stichting Drempelloos en aan de ondernemers van de straten met een uitstalverbod. Met dit collegebesluit wordt de motie vreemd “Winkeluitstalling? Gezellig maar verantwoord” afgedaan, maar de punten benoemd onder kanttekeningen, punt 4.1.

zijn opgenomen als onderdeel van de Uitvoeringsagenda Toegankelijk Haarlem 2025-2027. 5.1 Financiën Er zijn geen financiële gevolgen wanneer het uitstalverbod wordt opgeheven. 5.2 Communicatie Het besluit wordt gecommuniceerd aan de ambassadeurs van Toegankelijk Haarlem en Stichting Drempelloos en aan de ondernemers van de straten met een uitstalverbod. 5.3 Participatie De ambassadeurs van Toegankelijk Haarlem en Stichting Drempelloos zijn op de hoogte gesteld van de pilot. Aan hen is gevraagd melding te doen wanneer de toegankelijkheid en hun veiligheid in het geding komt door een uitstalling. Er is door de ambassadeurs van Toegankelijk Haarlem, de afdeling Veiligheid & Handhaving en de afdeling Beheer en Beleid Openbare Ruimte een gezamenlijke schouw gelopen. 5.4 Juridisch De diverse en rommelige besluitvorming in het verleden, in combinatie met het feit dat deze regels nergens op overheid.nl terug te vinden zijn, maakt dat het formeel juridisch erg onduidelijk is wat nu de geldende regels zijn. Dit lossen we op door alle oude besluiten m.b.t. uitstallingen (voor zover nodig) te laten vervallen en nu de nieuwe set apart te laten vaststellen.

Kenmerk: 2024/847642

5/6

De algemene regels voor uitstallingen laten we nu vaststellen, maar wijzigen inhoudelijk niet. Dit is een technische wijziging. (heldere regels in begrijpelijke taal) 6. Bijlagen Bijlage 1: Algemene regels uitstallingen 2025 Bijlage 2: Evaluatie Bijlage 3: Was/wordt lijst

Kenmerk: 2024/847642

6/6