1 Nota Garanties en Leningen

Raadsvoorstel

Onderwerp Nota Garanties en Leningen Nummer Portefeuillehouder Programma/beleidsveld Afdeling Auteur Telefoonnummer Email Kernboodschap

2025/166166 Roduner, F.J. 7.2 Algemene dekkingsmiddelen CC Welsink, M. 06-46215473 mwelsink@haarlem.nl De huidig van kracht zijnde Nota Garanties en Leningen dateert van 2021 en is aan actualisatie toe, daarom wordt deze geactualiseerde nota aan de raad voorgelegd. In de voorliggende nota zijn beperkte wijzigingen verwerkt, voornamelijk gericht op het verduidelijken van (teksten omtrent) het huidige beleid en te volgen processen. Voorbeelden hiervan zijn het toevoegen van enkele definities en het concreter benoemen van de onderdelen waarop een lening- of garantieaanvraag wordt beoordeeld. Daarnaast is in 2021 de werkwijze omtrent het aangaan van een achtervangpositie voor woningcorporaties aangepast, iets wat nu ook is verwerkt in de geactualiseerde nota.

Behandelvoorstel voor commissie

De commissie Bestuur wordt verzocht advies te geven aan de raad over het voorstel van het college in paragraaf 2 en over de wijze van agendering van het raadsstuk in de raadsvergadering.

Relevante eerdere besluiten

Nota Garanties en leningen (2020/1146570) Nieuwe achtervangovereenkomst met het Waarborgfonds Sociale Woningbouw (2021/288718) Nieuwe achtervangovereenkomst tussen gemeente en Waarborgfonds Sociale Woningbouw (2023/1919637)

Besluit college d.d. 25 februari 2025

1. Het college van burgemeester en wethouders stelt het voorstel aan de raad vast. de secretaris,

Kenmerk: 2025/166166

de burgemeester,

1/4

Ontwerp-besluit raad d.d. ………. (wordt ingevuld door de griffie)

De raad der gemeente Haarlem, Gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders,

Besluit: 1. 1. De Nota Garanties en Leningen vast te stellen. 2. 2. De Nota Garanties en leningen (2020/1146570) uit 2021 in te trekken. de griffier,

de voorzitter,

1. Aanleiding Haarlem staat garant voor een bedrag ter grootte van € 1,3 miljard. Dit bedrag betreft voor 96% de achtervangfunctie voor particuliere woningbouw en woningcorporaties. Het risico bij deze garanties is nihil en bij optreden van het risico is het gevolg dat de gemeente renteloze leningen moet verstrekken aan het Waarborgfonds Sociale Woningbouw (WSW). Naast de garanties heeft Haarlem voor ruim € 19 miljoen aan uitstaande leningen, waarbij het overgrote deel (98%) bestaat uit revolverende fondsen verstrekt en beheerd door het Stimuleringsfonds Volkshuisvesting (SVn). De huidig van kracht zijnde nota dateert van 2021 en is aan actualisatie toe. Zo is de werkwijze omtrent achtervang voor woningcorporaties gewijzigd en waren enkele verduidelijkingen in het proces wenselijk. Voor het verstrekken van individuele garanties en leningen geldt een strakke interne procedure, die nogmaals wordt benadrukt in deze nota. In principe worden er géén garanties en leningen verstrekt. In de praktijk blijken er soms toch uitzonderingen te zijn en voor die situaties van “nee, tenzij..” biedt deze nota inzicht in de mogelijkheden tot het verstrekken van garanties en leningen op basis van het wettelijk kader. Ook biedt de nota een verbeterde structuur in de te volgen werkwijzen en ieders positie daarin. 2.

Beoogd resultaat De nota beoogt het realiseren van adequate besluitvormings- en werkprocessen met betrekking tot het verstrekken van garanties en leningen waarin risicosignalering en -beheersing een centrale plaats heeft. Dit betekent een juiste afweging tussen de (financiële) risico’s en het publieke belang. Wat blijft in stand? - Het uitgangspunt blijft dat er géén garantie of lening verstrekt wordt vanuit de gemeente, er geldt een “nee, tenzij..” principe. De gemeente treedt in principe niet op als kapitaalverstrekker. De gemeente is terughoudend in deze rol omdat het marktverstoring en

Kenmerk: 2025/166166

2/4

ongeoorloofde staatssteun wil voorkomen. Het tenzij-scenario komt alleen voor bij marktfalen. Dit houdt in dat commerciële banken of andere kapitaalvestrekkers, ondanks een positieve business case, niet bereid zijn om kapitaal te verstrekken of dit enkel te doen tegen niet-proportionele voorwaarden. -

Het proces bij het verstrekken en monitoren van garanties en leningen gebeurt (grotendeels) door de Treasury Commissie. De Treasury Commissie beoordeelt daarbij het door de beleidsafdeling aangedragen maatschappelijke belang en de mogelijke (financiële) gevolgen voor de gemeente en adviseert op basis hiervan het bestuur.

-

Er worden geen wijzigingen aangebracht in de bevoegdheden. Een garantie wordt verstrekt middels een collegebesluit. Het verstrekken van een lening wordt bekrachtigd met een collegebesluit met (lichte) voorhangprocedure.

Wat verandert er? Naast enkele verduidelijkingen en tekstverbeteringen zijn de (grotere) wijzigingen in de geactualiseerde nota: - Er zijn (aanvullende) definities opgenomen voor Kredietnemer, Kredietverstrekker, Kredietwaardigheid en Rente(risico)-opslag. -

Enkele wijzigingen in wetteksten en/of artikelnummers zijn geactualiseerd.

-

De methodiekwijziging uit 2021 omtrent de achtervang voor woningcorporaties, met als doel een gelijkmatige verdeling van de achtervang over meerdere gemeenten, is verwerkt.

-

Het concreter benoemen van de onderdelen waarop een lening- of garantieaanvraag wordt beoordeeld.

3. Onderbouwing voorstel 1. Voortzetting en verduidelijking huidig beleid Met het vaststellen van de geactualiseerde nota wordt gezorgd voor voortzetting en verduidelijking van het huidige Nee, tenzij.. beleid en de bijbehorende processen bij het verstrekken van individuele leningen en garanties. 2. Actualisatie werkwijze achtervang woningcorporaties Per 1 augustus 2021 is de methodiek omtrent de achtervang voor woningcorporaties gewijzigd (2021/288718) en per 1 mei 2024 heeft er nog een kleine aanpassing plaatsgevonden van de betreffende achtervangovereenkomst tussen gemeente en Waarborgfonds Sociale Woningbouw (2023/1919637). Actualisatie van de nota Garanties en Leningen zorgt ervoor dat dit weer met elkaar in één lijn ligt.

Kenmerk: 2025/166166

3/4

4. Risico’s en kanttekeningen 4.1 Risico’s 1. Financiële risico’s Na het verstrekken van een garantie of lening ontstaat voor de gemeente per definitie een risico. De kans bestaat altijd dat een garantie geëffectueerd wordt of dat een lening niet wordt afbetaald. In dat geval zijn er nadelige financiële consequenties, maar mogelijk ook voor het publiek belang waarvoor de lening of garantie diende. Om de (financiële) risico’s te beperken vindt jaarlijks een beoordeling van de uitstaande leningen en garanties plaats en wordt er een risico-opslag gerekend. 2. Hoeveelheid aanvragen Doordat het ‘’nee, tenzij..” principe niet verandert, heeft de nieuwe nota geen gevolgen voor de verwachte omvang van het aantal garanties en leningen. Deze nota brengt geen versoepeling in het al dan niet goedkeuren van een aanvraag. Het vaststellen van de geactualiseerde nota zelf leidt niet tot risico’s. 5. Consequenties en uitvoering Wanneer de raad instemt met de voorgestelde besluiten zal de nota uit 2021 ingetrokken worden en zal de voorliggende nota het kader gaan vormen omtrent het verlenen van garanties en leningen. 6. Bijlagen 1. Nota Garanties en Leningen 2025

Kenmerk: 2025/166166

4/4