1 Nemen van verkeersbesluiten voor invoering 30kmu

Collegebesluit

Onderwerp Het nemen van verkeersbesluiten voor invoering van 30km/u 2025/541546 Nummer Portefeuillehouder Leeuwen, B. van Programma/beleidsveld 4.3 Aantrekkelijke leefomgeving Afdeling PCM Auteur Feicko Koller Telefoonnummer 06 39 29 00 78 Email fkoller@haarlem.nl In Haarlem is 30 km/u de nieuwe norm. Op 1 oktober 2025 wordt op 132 wegen in Kernboodschap Haarlem de maximumsnelheid verlaagd naar 30 km/u, zoals eerder bepaald in het wegcategoriseringsplan. Dit gebeurt via tien verkeersbesluiten, verspreid over de stad en opgedeeld per wegcategorie. In verschillende gemeenten zijn al positieve ervaringen opgedaan met de verlaging van de maximumsnelheid. Ook in Haarlem draagt de invoering van 30 km/u bij aan een veilige en leefbare stad, maakt de weg vrij voor duurzame mobiliteit en zorgt op den duur voor een eerlijkere verdeling van de openbare ruimte. De politie adviseert negatief vanwege landelijke richtlijnen. Dit was al voorzien in het Wegcategoriseringsplan 30km/u 2024 Kanttekeningen op het gebied van handhaafbaarheid, aansprakelijkheid en de toekomstige noodzaak tot herinrichting worden erkend. Alles overwegende wordt er gekozen om het verkeersbeeld al aan te passen via bebording en een communicatiecampagne, in lijn met landelijke ambities en het raadsbesluit vaststellen wegcategorisering 30kmu uit 2024. Behandelvoorstel voor commissie

Het college stuurt dit besluit ter informatie naar de Commissie Beheer.

Relevante eerdere besluiten

- Vaststellen Mobiliteitsbeleid (2021/313959) in raadsvergadering 23 september 2021 - Vaststellen wegcategorisering 30kmu 2024 (2024/256109) in raadsvergadering 25 april 2024 -Informatienota Voortgang van de invoering van 30km per uur (2025/256237) in Commissie Beheer van 3 april 2025 1. Een maximumsnelheid van 30 km/u in te stellen op diverse weggedeelten in Haarlem, door middel van de tien bijgevoegde verkeersbesluiten.

Besluit College d.d. 8 juli 2025

de secretaris,

Kenmerk: 2025/541546

de burgemeester,

1/5

1. Inleiding Op 25 april 2024 heeft de gemeenteraad het wegcategoriseringsplan 30 km/u (2024/256109) vastgesteld. Hierin is opgenomen dat op 132 wegen in Haarlem de maximumsnelheid wordt verlaagd van 50 km/u naar 30 km/u. Deze maatregel geeft invulling aan het mobiliteitsbeleid waarin 30 km/u als nieuwe norm binnen de bebouwde kom is vastgelegd. In aansluiting daarop is op 3 april 2025 een informatienota aan de Commissie Beheer gestuurd over de voortgang van deze invoering (2025/256237). Hierin is aangekondigd dat per 1 oktober 2025 op een groot deel van het wegennet 30 km/u zal worden ingevoerd, door middel van bebording. Ook wordt er een communicatiecampagne gelanceerd om mensen te wijzen op deze verandering. Ter uitvoering van dit besluit is een samenhangend pakket van tien verkeersbesluiten opgesteld. Deze zijn opgenomen in bijlage 1. De tien verkeersbesluiten zijn als volgt verdeeld: • Vijf besluiten betreffen erftoegangswegen (ETW); • Vijf besluiten betreffen gebiedsontsluitingswegen 30 km/u (GOW30). Toelichting op de wegtypes: • ETW (Erftoegangswegen) zijn woonstraten waar verblijven centraal staat. Binnen de bebouwde kom is de standaard maximumsnelheid hier 30 km/u. Verkeer wordt gemengd en inrichtingseisen zijn al langere tijd vastgesteld.

• GOW30 (Gebiedsontsluitingswegen 30 km/u) zijn wegen met een gemengde functie: het ontsluiten van verkeer en het verblijven van mensen. Voor deze wegen zijn pas recent – in 2023 – de voorlopige inrichtingskenmerken gepubliceerd door CROW. Definitieve richtlijnen ontbreken nog. In sommige gevallen is er fysiek onvoldoende ruimte om deze wegen in te richten als volwaardige 50 km/u-wegen. De politie adviseert positief op de vijf GOW30-besluiten, maar negatief op de vijf ETW-besluiten. De adviezen zijn opgenomen in bijlage 2. De negatieve adviezen zijn gebaseerd op het ontbreken van een 30 km/u-conforme inrichting. In de huidige situatie voldoet de inrichting echter ook niet aan de richtlijnen voor een 50km/u-weg. De politie benadrukt dat handhaving dan feitelijk niet mogelijk is. Bij de vaststelling van het wegcategoriseringsplan is echter bewust gekozen om de fysieke aanpassing van wegen gefaseerd uit te voeren, gekoppeld aan reguliere onderhoudsmomenten.

Kenmerk: 2025/541546

2/5

2. Beoogd resultaat Het invoeren van 30 km/u op een groot deel van het Haarlemse wegennet zoals opgenomen in de uitvoeringsagenda wegcategorisering 30 km/u. De verlaging van de maximumsnelheid naar 30 km/u draagt op termijn bij aan een eerlijkere verdeling van de ruimte in de stad en is positief voor de leefbaarheid en verkeersveiligheid. 3. Onderbouwing voorstel 3.1 De verkeersbesluiten geven concreet invulling aan de gemeentelijke en landelijke kaders De verkeersbesluiten zijn onderdeel van de uitvoering van de eerste stap in de uitvoeringsagenda 30 km/u en sluiten aan op de mobiliteitstransitie zoals verwoord in de Omgevingsvisie. Alle 132 wegen in korte tijd van een nieuwe inrichting voorzien is niet mogelijk. Bij het vaststellen van de uitvoeringsagenda is daarom de afweging gemaakt om voor deze wegen niet te wachten met uitvoering totdat werk met werk gemaakt kan worden. De beperkingen die dat oplevert voor de handhaving en het risico dat de politie negatief zou adviseren op een deel van de verkeersbesluiten waren onderdeel van die afweging. 3.2 Uitvoering van een samenhangend snelheidsbeeld voorkomt onlogische situaties Invoering op alleen de wegen met positief politieadvies leidt mogelijk tot onduidelijke situaties, zoals een lagere maximumsnelheid op de ontsluitingswegen (GOW30) terwijl de omliggende woonstraten (ETW) nog 50 km/u blijven.

Het gezamenlijk invoeren van alle verkeerbesluiten voorkomt verwarring over het snelheidsbeeld. 3.3 De landelijke trend voor invoering van 30 km/u wordt onderbouwd door verkeersveiligheidscijfers Uit cijfers van SWOV blijkt dat de meeste verkeersongevallen plaatsvinden op 50 km/u-wegen binnen de bebouwde kom. Invoering van 30 km/u op meer wegen is daarmee landelijk in opmars. 3.4 Nieuwe richtlijnen ondersteunen de beleidskeuze Met de aangenomen motie Kröger/Stoffer (2020) en het bijbehorende CROW/SWOV-afwegingskader wordt 30 km/u binnen de bebouwde kom de nieuwe standaard, tenzij er zwaarwegende argumenten zijn om een weg 50 km/u te houden. Hiermee lopen landelijk de ontwikkelingen vooruit op vastgestelde inrichtingskenmerken die gelden als uitgangspunt voor de politie. 3.5 Belangen van hulpdiensten zijn zorgvuldig meegewogen De hulpdiensten hebben aangegeven dat de effecten op aanrijtijden vooral afhangen van herinrichtingsmaatregelen. Omdat de herinrichtingen nu niet plaatsvinden, is het directe effect op de bereikbaarheid beperkt. 3.6 De invoering van 30 km/u bevordert op den duur een eerlijke verdeling van ruimte en duurzame mobiliteit Door de snelheid terug te brengen, ontstaat op den duur meer bewegingsvrijheid voor voetgangers en fietsers.

Kenmerk: 2025/541546

3/5

3.7 Opmerkingen politie zijn verwerkt in de verkeersbesluiten De opmerkingen van de politie over bebording en zonering zijn verwerkt in bijlage 1, waarmee de verkeersbesluiten technisch beter onderbouwd zijn. 3.8 Er wordt vaker afgeweken van het advies van de politie Het advies van de politie is een aanbeveling en niet een bepaling van dwingend recht. Eerder adviseerde de politie ook negatief over het invoeren van 30 km/u op de P.C. Boutenstraat, Velserstraat, Eksterlaan, Zomervaart, Van der Aartweg en delen van de Zaanenlaan en Delftlaan. 3.9 De huidige inrichting van de wegen voldoet ook niet aan de CROW-richtlijnen voor 50 km/u De politie wijst in haar negatieve adviezen op het ontbreken van een 30 km/u-inrichting volgens CROW en Duurzaam Veilig. Daarbij gaat zij echter voorbij aan het feit dat de huidige inrichtingen ook niet voldoen aan de inrichtingseisen voor 50 km/u. Vrij liggende fietspaden en oversteekvoorzieningen ontbreken grotendeels. Aangezien deze wegen een verblijfsfunctie hebben, is een lagere snelheid wenselijk vanuit oogpunt van verkeersveiligheid voor voetgangers en fietsers. 3.10 De gemeente houdt regie op de fasering van de invoering van 30 km/u Door nu verkeersbesluiten te nemen voor alle geselecteerde wegen, kan de gemeente de invoering van 30 km/u op één moment doorvoeren, terwijl de aanpassing van de weginrichting stapsgewijs plaatsvindt.

Dit geeft ruimte om herinrichting zorgvuldig te plannen binnen bestaande onderhoudsprogramma’s en beschikbare middelen. 4. Risico’s en kanttekeningen 1. Er ontstaat voor de politie geen handhaafbare verkeerssituatie De politie geeft in haar advies aan, dat van handhaving op het overschrijden van de maximumsnelheid geen sprake is bij de constatering dat wegen niet conform de eisen zijn ingericht en de werkelijk gereden snelheid van het verkeer niet op of nabij de geldende maximumsnelheid ligt. Ook in Amsterdam was de politie kritisch bij het invoeren van 30km/u op grote schaal. Inmiddels is gebleken dat het aantal verkeersongevallen in Amsterdam 1 jaar na invoering sterk is afgenomen. Daarnaast heeft in Amsterdam een geslaagde pilot plaatsgevonden met flexflitsers op nieuwe 30 km/u-wegen. Het Openbaar Ministerie geeft aan dat het aanvragen van flexflitsers voor GOW30wegen voor andere gemeenten nu ook mogelijk is. Daarbij blijven de bestaande criteria voor flitspalen wel gelden, waarbij de geloofwaardigheid van de inrichting het belangrijkste criterium is. Niet iedere Haarlemse GOW30 weg zal aan deze criteria kunnen voldoen. Op basis van snelheidsmetingen na uitvoering van de verkeersbesluiten wordt contact gezocht met het Openbaar Ministerie om de mogelijkheden voor flexflitsers op GOW30-wegen in Haarlem te bespreken. 2.

Het aansprakelijkheidsrisico bij ongevallen blijft bestaan De gemeente kan aansprakelijk worden gesteld als blijkt dat de inrichting bijdraagt aan een onveilige situatie. Dit risico is er nu ook bij 50 km/u en wordt door dit besluit niet vergroot.

Kenmerk: 2025/541546

4/5

3. Het college kan nog steeds worden gedwongen om de inrichting aan te passen Er zijn voorbeelden waarbij het college, bijvoorbeeld door burgerinitiatief via de raad, ertoe wordt aangezet om de inrichting van de weg aan te passen zodat die past bij een maximumsnelheid van 30 km/u. Dat risico bestaat in de huidige situatie ook, maar de kans dat het zich voordoet is kleiner omdat het onwaarschijnlijk is dat inwoners de gemeente vragen om de inrichting van hun straat aan te passen conform een maximumsnelheid van 50 km/u. 5. Consequenties en uitvoering Na vaststelling van dit besluit worden de tien verkeersbesluiten gepubliceerd. De bezwaartermijn bedraagt zes weken. Bezwaar op het collegebesluit wordt aangemerkt als bezwaar tegen (een van) de verkeersbesluiten. Op 1 oktober wordt de nieuwe maximumsnelheid op de wegen uit de verkeersbesluiten ingevoerd via het aanpassen van de bebording en een communicatiecampagne. 6. Bijlagen - 0626 – Bijlage 1 Verkeersbesluiten 30kmu 2025, Haarlem - 0626 – Bijlage 2 Politieadviezen verkeersbesluiten 30kmu 2025, Haarlem

Kenmerk: 2025/541546

5/5