1 Maatregelen emissievrij varen op te nemen in Verordening Haarlemse Wateren 2020

Informatienota

Onderwerp Maatregelen emissievrij varen op te nemen in Verordening Haarlemse Wateren 2020 Nummer Portefeuillehouder Programma/beleidsveld Afdeling Auteur Telefoonnummer Email Kernboodschap

2023/1625888 Wienen, J. 4.5 Overige beheerstaken Bedrijven M. Bouwman / J.C. Nab 023-5115660 mbouwman@haarlem.nl Voorliggende nota biedt opties om emissievrij varen te stimuleren, voor zowel ligplaatsvergunninghouders als passanten. Als afronding van de toezegging betreffende elektrificatie (2018/695329), willen we deze maatregelen eerst aan de commissie voorleggen voordat ze worden opgenomen in Verordening Haarlemse Wateren 2020. De handhavingscapaciteit op de vaarwateren van Haarlem is beperkt. Om de maatregelen kostenneutraal uit te voeren is het niet mogelijk om intensief te handhaven. De handhaving op de maatregelen uit deze nota geschiedt alleen steekproefsgewijs.

Behandelvoorstel voor commissie Relevante eerdere besluiten

Besluit College d.d. 10 oktober 2023

Het college stuurt de informatienota ter bespreking naar de commissie beheer. -

Motie Haarlem duurzaam, ook op het water (2020/1030130) in de raadsvergadering op 22 oktober 2020.

-

Informatienotitie Ligplaatsen alleen voor emissievrij varen (2021/212168).

Besluit: 1. Het college stelt de informatienota aan de commissie beheer vast. de secretaris,

Kenmerk: 2023/1625888

de burgemeester,

1/4

1. Inleiding Naar aanleiding van de motie "Haarlem duurzaam, ook op het water"(2020/1030130) hebben we onderzoek gedaan naar de haalbaarheid van emissievrije vaartuigen. Dit leidde tot de informatienota Ligplaatsen alleen voor emissievrij varen (2021/212168). De motie stelde voor om nieuwe ligplaatsvergunningen alleen voor emissievrije vaartuigen te verlenen vanaf 2022, en bestaande vergunninghouders te verplichten om vanaf 2025 emissievrij te zijn. In de informatienota is hierbij aangegeven dat zowel de particuliere investeringen (elektrificeren van het vaartuig) als de gemeentelijke investering (aanpassingen ligplaatsen, plaatsen van laadinfra, opleiden en aantrekken van handhavers) substantieel is. De verwachte winst in emissie-afname zal in beperkte mate bijdragen tot een afname in CO-2 uitstoot. In deze nota informeert het college u over de mogelijkheden tot en de manier van uitvoering van de budgetneutrale maatregelen die bijdragen aan emissie-afname die genoemd zijn in informatienota 2021/212168. In de nota staan voorstellen waarmee onderdelen van de motie ‘Haarlem duurzaam, ook op het water’ (2020/1152652) worden afgedaan. Het uitrollen van meer oplaadpunten vergt meer voorbereidingstijd en kan nog niet worden afgedaan.

Het college is voornemens om deze maatregelen door te voeren in de actualisatie van de verordening Haarlems Wateren die eind 2023 aan de gemeenteraad zal worden voorgelegd ter besluitvorming, maar niet voordat het college de voorstellen in de commissie heeft besproken. 2. Kernboodschap: budgetneutrale maatregelen uit de informatienota Naar aanleiding van de motie "Haarlem duurzaam, ook op het water"(2020/1030130) hebben we onderzocht of emissievrij varen op korte termijn haalbaar is in Haarlem. Daaruit bleek dat zowel de particuliere investeringen (elektrificeren van het vaartuig) als de gemeentelijke investeringen (aanpassingen ligplaatsen, plaatsen van laadinfra, opleiden en aantrekken van handhavers) substantieel zijn. De verwachte winst in emissie-afname zal in beperkte mate bijdragen tot een afname in CO-2 uitstoot. Uit de enquête onder ligplaatshouders en mensen die op de wachtlijst staan voor een ligplaats is duidelijk geworden dat twee derde van de respondenten een oplaadpunt bij hun ligplaats een belangrijke voorwaarde vindt om over te stappen naar emissievrij varen. In Haarlem zijn nu 7 openbare oplaadpunten met in totaal 14 aansluitingen beschikbaar. Wanneer het aantal elektrische vaartuigen onder ligplaatshouders toeneemt, moet op den duur worden geïnvesteerd in meer openbare oplaadpunten.

In de geest van de motie zijn een aantal maatregelen door te voeren die emmissievrij varen stimuleren. Hierbij leggen we de maatregelen aan de commissie voor, voordat ze worden opgenomen in Verordening Haarlemse Wateren 2020.

Kenmerk: 2023/1625888

2/4

De volgende budgetneutrale maatregelen worden doorgevoerd. A. Voorrang voor emissievrije vaartuigen op de wachtlijst Er worden alleen nieuwe ligplaatsvergunningen verstrekt aan emissievrije vaartuigen. Alvorens een vergunning wordt verstrekt dient een aanvrager ter controle bij de havendienst zijn vaartuig te laten controleren. Deze maatregel wordt hiermee verbreed ten opzichte van hetgeen in de informatienota van 2021 is beschreven. Risico’s:  De tijd dat mensen op een ligplaats moeten wachten is lang, meerdere jaren. We verwachten bezwaar van mensen op de wachtlijst die al een vaartuig hebben die niet elektrisch is.  De huidige toereikendheid van het aantal beschikbare openbare oplaadpunten kan een knelpunt vormen wanneer het aantal emissievrije vaartuigen sneller stijgt dat het aantal beschikbare oplaadpunten. B. Korting op liggelden Het voornemen is om de korting op liggelden voor emissievrije vaartuigen per 2025 te verhogen van 20% naar 25%. Om de opbrengsten gelijk te houden worden de standaardtarieven met 5% verhoogt. Dit kan een goede prikkel zijn om ook huidige vergunninghouders te stimuleren over te gaan op emissievrij varen. C. Uitfasering vervuilende 2-taktmotoren Het voornemen om een milieuzone voor bepaalde specifieke vaartuigen in te stellen.

In de milieuzone is het verboden om te varen binnen de gemeente Haarlem, uitgezonderd het Spaarne, als het vaartuig te veel luchtvervuiling veroorzaakt. Het college acht het haalbaar deze maatregel door te voeren door 2-taktmotoren stammend van voor 2007 per 1 januari 2026 te verbieden. Er is voor invoering in 2026 gekozen omdat hiermee eigenaren van deze vaartuigen de mogelijkheid wordt geboden zich aan te passen aan de nieuwe situatie. Er is bij vaartuigen echter geen ‘kentekenplaat’ zoals dat bij het wegverkeer wel het geval is, waardoor hier niet door middel van een systeem/scanner op kan worden gecontroleerd. Het is voor een nautisch handhaver wel mogelijk om op basis van het motor serienummer, dat op de motor is aangebracht te controleren of hier sprake is van een 2-taktbuitenboordmotor. Dit kan binnen de huidige capaciteit nautische handhaving slechts steekproefsgewijs plaatsvinden. Voor een verdere uitwerking zie bijlage 2. D. Voordelen emissievrij varen onder de aandacht brengen Ligplaatsvergunninghouders en mensen die op de wachtlijst staan worden via een brief geïnformeerd over de milieuvoordelen van emissievrij varen, de al bestaande mogelijkheden om op te laden in de openbare ruimte en het belastingvoordeel op de havengelden. Uit de enquête is gebleken dat er een informatiebehoefte is.

Kenmerk: 2023/1625888

3/4

3. Vervolg Begin 2024 zal er een wijziging van de Verordening Haarlemse Wateren 2020 worden voorgelegd aan de gemeenteraad. Hierin worden de maatregelen doorgevoerd waarin de commissie zich kan vinden. Binnen de onderhoudsbudgetten van de beleidsafdeling voor de openbare ruimte is maar zeer beperkt ruimte voor het realiseren van beleidsopgaven die niet gefinancierd worden vanuit het beleidsprogramma. Gezien de forse budgetten die nodig zijn voor de laadpalen voor vaartuigen is er dus tot nu toe geen projectopdracht uitgegeven waarin de laadpalen zijn toegevoegd. Om toch hiermee aan te vangen zal het beschikbaar maken van een (stevig) budget en projectcapaciteit kunnen helpen. Al geeft de werkdruk ook nog een uitdaging (prioriteitenlijst staat niets over de laadpalen (ook niet voor auto’s). Maar door de vastgestelde prioriteitenlijst en het ontbreken van budget wordt hier vooralsnog geen uitwerking aan gegeven. Ook het project aan de Zomervaart heeft om die reden geen invulling gekregen met laadpalen voor vaartuigen.

Kenmerk: 2023/1625888

4/4