1 Laden met eigen kabel

Opinienota

Onderwerp Laden met eigen kabel Nummer Portefeuillehouder Programma/beleidsveld Afdeling Auteur Telefoonnummer Email Kernboodschap

2025/448578 Leeuwen, B. van 4.3 Aantrekkelijke leefomgeving BBOR Keur, J. +31 6 33016281 jkeur@haarlem.nl De gemeenteraad heeft op 7 maart 2024 het initiatievoorstel 'Laden met de eigen kabel’ vastgesteld waarin voorgesteld wordt om kabelgoten en kabelarmen te faciliteren. Dit voorstel is uitgewerkt in nadere regels voor kabelgoten en -armen. Op basis van nieuwe CROW richtlijnen en proef met de ambassadeurs van Toegankelijkheid Haarlem heeft het college een alternatief voorstel uitgewerkt om kabelmatten te faciliteren. Kabelmatten hebben een aantal voordelen op kabelgoten en -armen, zoals betaalbaarheid voor de gebruiker, beter vorm te geven voor een bepaalde termijn en mindere belasting van de ambtelijke (beheer)organisatie. We vragen de raad om richting te bepalen in de twee mogelijke vervolgopties: (1) Voortzetten implementatie van kabelgoten en -armen of (2) op korte termijn toestaan van kabelmatten.

Behandelvoorstel voor commissie Relevante eerdere besluiten Besluit college d.d. 13 mei 2025

Het college stuurt de opinienota ter bespreking naar de commissie Beheer. Met de input wordt zo snel mogelijk toegewerkt naar een definitieve regeling omtrent verlengd privaat laden. - Initiatiefvoorstel Laden met de eigen kabel (2023/1079050) 1. Het college van burgemeester en wethouders stemt in met de opinienota voor de commissie Beheer. de secretaris,

Kenmerk: 2025/448578

de burgemeester,

1/10

1. Aanleiding De gemeenteraad heeft op 7 maart 2024 het initiatievoorstel 'Laden met de eigen kabel’ vastgesteld. In het voorstel is opgenomen om kabelgoten en kabelarmen te faciliteren. Afgelopen periode is gewerkt aan dit voorstel. Om deze twee wijze van verlengd privaat laden te faciliteren moet een vergunningenstelsel worden vormgegeven. Daarnaast moeten gebruiksregels worden vastgelegd om te kunnen handhaven. In Bijlage A zijn concept nadere regels uitgewerkt die hiervoor dienen. Tijdens het uitwerken van het initiatiefvoorstel zijn de voor -en nadelen per verlengd private aansluiting (VPA) in beeld gebracht. De kabelmat heeft een aantal voordelen ten opzichte van de kabelgoten en -armen. Het is betaalbaarder, niet altijd in de openbare ruimte aanwezig hierdoor minder claimgedrag van de parkeerplaats en geen inzet vereist van de ambtelijke (beheer)organisatie voor het verlenen van vergunningen. Op basis van nieuwe CROW1 richtlijnen en de proef met de ambassadeurs van Toegankelijkheid Haarlem kunnen we eisen stellen aan de kabelmat om de toegankelijkheid van het voetpad te borgen. Daarnaast is op het gebied van laadinfrastructuur veel ontwikkeling. Denk aan netcongestie, bidirectioneel laden, publiek laden met eigen energiecontract, uitbreiding snellaadnetwerk, slimme laadtechnieken en batterijcapaciteit-/efficiëntie.

Deze ontwikkelingen zorgen ervoor dat de wijze en de intensiteit van het laden verandert. We bevinden ons in een transitiefase naar elektrische gedreven auto’s waarbij het onduidelijk is of de VPA nodig blijft in de toekomstige laadmix. Gezien de ontwikkelingen en onzekerheden is het daarom wenselijk om een termijn (van ongeveer 3 jaar) aan het toestaan van VPA’s te koppelen. Na dit termijn moet bezien worden waar de ontwikkelingen staan en of de VPA hier nog wel in past. Een termijn koppelen aan de VPA-oplossing zorgt voor een andere kijk op de passendste oplossing. De investeringskosten moeten namelijk op een kortere termijn terug te verdienen zijn en de VPAoplossing moet terug te draaien zijn. Bij voorkeur moet het gebruikte materiaal elders inzetbaar zijn om de duurzaamheid te borgen. Het initiële voorstel om het gebruik van kabelgoten en -armen te reguleren past hier minder goed bij. De investeringskosten zijn hoog en de VPA-oplossing is niet gemakkelijk te verwijderen. Het alternatief om kabelmatten te gebruiken wordt ook aan de orde gesteld in het initiatiefvoorstel maar op basis van toegankelijkheid weggeschreven.

1 Kennisinstituut voor infrastructuur, openbare ruimte, verkeer en vervoer, en werk en veiligheid.

Kenmerk: 2025/448578

2/10

Nieuwe CROW richtlijnen De CROW is een kennisinstituut voor infrastructuur, openbare ruimte, verkeer en vervoer, en werk en veiligheid. Zij vormen belangrijke richtlijnen voor deze vakgebieden. De CROW heeft concept richtlijnen gepubliceerd die gaan over de toegankelijkheid van VPA’s. Daarin worden voorwaarden en eisen gesteld aan het gebruik van kabelmatten. Denk hierbij aan hoogte, profiel en zichtbaarheid van de kabelmat. Om er zeker van te zijn of de kabelmat als alternatief kan dienen hebben we dit getest met de ambassadeurs van Toegankelijkheid Haarlem. Toegankelijkheid Haarlem Samen met de ambassadeurs van Toegankelijkheid Haarlem hebben we de toegankelijkheid van diverse kabelmatten getest. Bij de proef hebben we onderzocht of de kabelmat überhaupt als optie kan dienen voor verlengd privaat laden en welke eisen en voorwaarden daar het best bijpassen. De kabelmatten verschilde in dimensionering, profiel en zichtbaarheid. Tijdens de proef is ook regenachtig weer gesimuleerd door de matten nat te maken. Aan de proef deden inwoners mee die verschillende hulpmiddelen hadden zoals rolstoel, rollator, scootmobiel en geleide stok. Uit de proef kwam naar voren dat de kabelmat wel als oplossing kan dienen als deze goed zichtbaar is en niet verschuift bij het overrijden met een rolstoel. Daarnaast mag deze niet te hoog zijn, een zogeheten kabelbrug is geen optie.

De voorkeur heeft een rubberen kabelmat met bovenzijde van stof materiaal. Deze is stroef om eroverheen te lopen en de wielen van de rolstoel blijven niet hangen. Het nadeel is dat deze kabelmat lang nat blijft bij slecht weer. De opgehaalde informatie kunnen we als eisen en randvoorwaarden meenemen in de regelgeving omtrent verlengd privaat laden.

Figuur 2 Kabelbrug

Figuur 1 Kabelmat

Kenmerk: 2025/448578

3/10

Ook andere gemeenten kiezen voor kabelmat VPA’s is een nieuwe ontwikkeling, iedere gemeenten moet besluiten of ze het toestaan en op welke wijze. Verschillende gemeenten, zoals Amersfoort, Zaanstad, Schagen, Nieuwegein en ‘s Hertogenbosch en Haarlemmermeer, staan de kabelmatten toe. En dit aantal is groeiende. 2. Kernvraag aan de commissie Gelet op de bovenstaande ontwikkelingen, het uitgangspunt om een termijn te koppelen aan het toestaan van VPA’s en de resultaten van de kabelmatten proef vragen we de raad om hun voorkeur uit te spreken over de twee onderstaande vervolgopties, waarbij het college voorkeur heeft voor de 2e optie. Vervolgoptie 1 - Voorzetten implementatie van de kabelgoten en kabelarmen Vervolgoptie 2 – Op korte termijn toestaan van kabelmatten

3. Onderbouwing en opties 3.1. Verlengd private aansluiting vormen A. Kabelgoot Kabelgoottegels zijn verzonken in het trottoir met een rubberen afdekstrip. De afdekstrip is stroef om struikelgevaar te beperken, wel moet er veel kracht worden gebruikt om de kabel erin te krijgen. Voordelen: -

De gemeente is eigenaar van de kabelgoot; Kabel wordt in de goot gelegd en levert zo minder struikelgevaar.

Nadelen: -

De kabelgoot kan andere gemeentelijk beleid en ontwikkelingen belemmeren. (bv. gebiedsplannen om straten te vergroenen) De kabelgoot vergt een vergunning voor het aanleggen. Dit vereist ambtelijke capaciteit die niet beschikbaar is; De kabelgoot is een kostbare investering voor de aanvrager. Hierdoor is de terugverdientijd langer; Bij beleidswijziging of verlopen van termijn is het juridisch lastig om de kabelgoottegels te verwijderen. Daarnaast vereist dit extra budget; Geen duurzame oplossing. De kabelgoot kan niet voor andere doeleinde worden ingezet als het beleid wijzigt;

Kenmerk: 2025/448578

4/10

-

Het is lastiger en kostbaarder grondwerkzaamheden uit te voeren, de tegels moeten weer op dezelfde locatie terugkomen. Een kabelgoottegel kan in kleine mate hinderlijk zijn voor wielen (denk bijvoorbeeld aan kinderwagens, stepjes en rollators), maar ook bijvoorbeeld wandelstokken en krukken. Het is niet flexibel naar welke parkeerplek de kabel wordt gelegd, indien er meerdere parkeerplekken voor de woning aanwezig zijn. Doordat de kabelgoot permanent in het straatbeeld zichtbaar is, is de kans op claimgedrag hoger; Extra toezicht en handhaving op controle van vergunningen voor kabelgoten.

B. Kabelarm Een kabelarm is een metalen constructie die in de voortuin kan worden geplaatst. Hij kan uitklappen om over een voetpad heen de laadkabel te brengen naar de auto. Met deze methode is er geen struikelgevaar voor voetgangers op het voetpad. Wel dient de kabelarm voldoende hoog te zijn om geen obstakel te vormen. Voordelen: -

De kabel ligt niet op/in de stoep daardoor geen kans op struikelgevaar; Geen kosten voor aanleg door de gemeente; Minder kans op claimgedrag van parkeerplaats doordat de kabelarm kan inklappen.

Nadelen: -

Aantasting van de ruimtelijke kwaliteit van een straat; Zeer kostbare investering met een lange terugverdientijd; Geen duurzame oplossing. De kabelarm kan niet voor andere doeleinden worden ingezet als het beleid wijzigt; Vereist een omgevingsvergunning die aangevraagd moet worden bij het omgevingsloket; Vereist extra capaciteit om de omgevingsvergunningen te toetsen; Extra toezicht en handhaving op controle van vergunningen voor kabelgoten; Verhoogde kans op vandalisme.

C. Kabelmat De kabel wordt afgedekt door een rubberen mat om struikelgevaar te voorkomen. De mat moet aan bepaalde voorwaarden voldoen om de toegankelijkheid van het trottoir te waarborgen. Denk hierbij aan goede zichtbaarheid, overrijdbaarheid en stroefheid.

Kenmerk: 2025/448578

5/10

Voordelen: -

Lage aanschafkosten voor de gebruiker. Hierdoor is de terugverdientijd laag; Kabelmatten zijn niet permanent in het straatbeeld aanwezig; Kabelmatten zorgen voor minder claimgedrag van de parkeerplaats; Minder inspanning benodigd voor de gemeentelijke capaciteit, er is geen vergunningplicht; Op basis van duidelijke nadere regels kan er gehandhaafd worden op de soort kabelmat en het gebruik daarvan. Om zo de toegankelijkheid zo veel mogelijk te waarborgen; De tijdelijkheid van de regeling is eenvoudiger in te regelen. De nadere regels kunnen worden ingetrokken wat weer een verbod oplevert; Geen onderhoudsmatige consequenties voor de gemeente.

Nadelen: -

Niet alle soorten kabelmatten zijn inclusie-vriendelijk; De kabelmatten kunnen bij hele sterke wind (storm)wegwaaien; Extra inzet van handhaving.

3.2 Kosten per VPA-oplossing (voorbeeldberekening) Naast de kosten van de verlengd private aansluiting heeft de gebruiker ook kosten voor het realiseren van de aansluiting. Denk hierbij aan het verzwaring van de netaansluiting (€ 300) en het realiseren van een oplaadpunt (€ 1.500). Dit is afhankelijk van de behoefte van de aanvrager en welke werkzaamheden die zelf uitvoert of laat doen. Gemiddeld is het ongeveer € 1.8002 wat men kwijt is voor de algehele installatie. Daarbij komen dan nog onderstaande kosten om de kabel over openbare grond bij de auto te krijgen. Voor elke berekening gaan we uit van een trottoir van 1,20 meter. De bedragen zijn gemiddeld en gebaseerd op andere gemeenten. A. Kabelgoot Kabelgoottegels (4x) Aanlegkosten Legeskosten

€ 200,€ 200,€ 373,-

Totale investering

€ 773,-

(legesverordening art. 1.16.8)

2

https://www.vattenfall.nl/laadpaal/kosten-laadpaal-thuis

Kenmerk: 2025/448578

6/10

B. Kabelarm Kabelarm3 Legeskosten

€ 1.600,€ 373,-

Totale investering

€ 1.973,-

(legesverordening art. 1.16.8)

C. Kabelmat Kabelmat

€ 50,-

Totale investering

€ 50,-

De totale investering voor de kabelarm is hoog. Dit zorgt voor een langere terugverdientijd dan de andere VPA vormen. De kabelgoot is goedkoper maar vergt nog steeds een substantiële investering. De kabelmat is voor de gebruikers het voordeligst met een kortere terugverdientijd wat beter aansluit bij de termijnoplossing. 3.3 Toegankelijkheid De CROW heeft nieuwe (concept) richtlijnen gepubliceerd over toegankelijkheid bij het gebruik van verlengd private laadoplossingen. De richtlijn beschrijft op welke wijze verlengd private aansluiting de toegankelijkheid van de openbare ruimte kan waarborgen. A. Kabelgoot Uit oogpunt van toegankelijkheid en veiligheid zijn kabelgoten een goede oplossing omdat ze verzonken liggen in het trottoir en daarmee geen oneffenheden met zich meebrengen. Voorwaarden zijn dat ze geen gleuf breder dan 2 centimeter hebben, voldoende stroef zijn en haaks op het trottoir worden aangebracht. Ook moet er op worden toegezien dat de kabel steeds goed in de goot wordt gelegd en dat de goot goed onderhouden wordt. B. Kabelarm Deze kunnen in potentie een goede oplossing zijn, mits er geen delen van de arm of kabel lager dan 2,30 m boven het trottoir komen te hangen. Dit betekent dat de arm niet korter mag zijn dan de breedte van het trottoir. Het betekent ook dat de eigenaar van de arm er voor moet zorgen dat de kabel niet deels te laag boven het trottoir hangt.

3 https://laaddirect.nl/product/chargearm/

Kenmerk: 2025/448578

7/10

C. Kabelmat Deze zouden in theorie een bruikbare oplossing kunnen zijn indien ze aan alle gestelde eisen voldoen. In de praktijk geregeld een hindernis voor mensen die een rollator, rolstoel of kinderwagen gebruiken ze kunnen leiden tot struikelen. Het toestaan van kabelmatten vergt dan ook dat er eisen aan de soort mat worden gesteld. Samen met de ambassadeurs van Toegankelijkheid Haarlem zijn diverse kabelmatten getest. Daaruit kwam naar voren dat het mogelijk is om de kabelmat toe te staan als we hier eisen aan stellen. De opgehaalde informatie kunnen we als eisen en randvoorwaarden meenemen in de regelgeving omtrent verlengd privaat laden. 3.4 Handhaving Handhaving op de VPA-vormen vindt plaats conform het Uitvoeringsprogramma Handhaving 20252026. Er wordt gehandhaafd bij gevaarzettingen, spoedgevallen en (meerdere) meldingen. Het actief handhaven wordt meegenomen in het algehele handhavingsvraagstuk dat voorkomt uit het nieuwe parkeerbeleid. Verlengd privaat laden is een zeer klein onderdeel van het totale parkeeraanbod en moet in een algeheel werkpakket worden opgenomen. 4. Consequenties en vervolg 4.1 Financiën en gemeentelijke capaciteit Vervolgoptie 1 – Kabelgoten en -armen Uitgangspunt is dat de VPA vorm volledig kostendekkend is. Bij de kabelgoot en kabelarm worden leges geheven voor het in behandeling nemen van de aanvraag.

De aanvrager betaalt de volledige realisatiekosten van de kabelgoot. In paragraaf 5 onder e van het initiatiefvoorstel wordt als kanttekening de ambtelijke capaciteit benoemd. De druk op het ambtelijke apparaat blijft hoog. Voor de kabelgoot en kabelarm moet een aanvraagproces worden ingeregeld op de gemeentelijke website. Dit gehele afhandeling moet geprogrammeerd worden in de back office. Dit vergt veel tijd en ambtelijke capaciteit die momenteel niet aanwezig is. Daarnaast moeten de aanvragen in behandeling worden genomen en getoetst (+/- 3 uur per aanvraag, exclusief bezwaarprocedure). Vervolgoptie 2 - Kabelmatten In de desbetreffende paragraaf wordt als optie het gebruik van kabelmatten genoemd als er geen capaciteit beschikbaar is. De kabelmat kost weinig ambtelijke capaciteit voor het inregelen. Op korte termijn (Q3) kunnen nadere regels met eisen aan de mat worden vastgesteld en gepubliceerd. Dit is voldoende om de kabelmat te faciliteren en op te handhaven.

Kenmerk: 2025/448578

8/10

4.2 Communicatie Op het moment van invoering publiceren we informatie op de gemeentelijke website over de toegestane wijze van verlengd privaat laden. Bij de kabelgoot en kabelarm wordt een mogelijkheid gegeven om het vergunningaanvraag te starten. Daarbij staan de belangrijkste voorwaarden waar aan voldaan moet worden. Er wordt via sociale media aandacht besteedt aan het onderwerp om zo de toegestane wijze van verlengd privaat laden onder de aandacht te brengen. 4.3 Juridisch Vervolgoptie 1 - Kabelgoten en -armen In bijlage A zijn de concept nadere regels opgenomen voor de kabelgoten en kabelarmen. Daarin staan de gebruiksregels en de randvoorwaarden om in aanmerking te komen voor een vergunning. Daarnaast wordt in de legesverordening het in behandeling nemen en de aanleg van de kabelgoot opgenomen.

Vervolgoptie 2 - Kabelmatten Voor de kabelmat worden ook nadere regels opgesteld met de gebruiksregels en de eisen aan de kabelmat. Deze eisen komen voort uit de richtlijnen en de proef met de ambassadeurs van Toegankelijkheid Haarlem. Deze nadere regels kunnen op korte termijn (Q3) worden vastgesteld en gepubliceerd. 4.4 Vervolg Vervolgoptie 1 - Kabelgoten en -armen Na bespreking van bovengenoemde kaders in de commissie worden de nadere regels voor het laden met kabelgoot en kabelarm indien nodig aangepast. Vervolgens wordt hierover een besluit genomen en de nadere regels gepubliceerd. Tegelijkertijd wordt een vergunningsproces ingeregeld. Ambtelijke capaciteit moet geworven (ingehuurd) en getraind worden om vervolgens het proces in te programmeren. We streven om eind dit jaar aanvragen in behandeling te nemen. Vervolgoptie 2 - Kabelmatten Voor kabelmatten zijn de nadere regels met daarin de eisen aan de soort kabelmat en de voorwaarden aan het gebruik nodig. De eisen worden gebaseerd op de input uit de proef met de

Kenmerk: 2025/448578

9/10

ambassadeurs van Toegankelijkheid Haarlem. Het proces vereist geen vergunning waardoor het na besluitvorming en publicatie direct van kracht is. Dit is realiseerbaar in het derde kwartaal van dit jaar.

5. Bijlagen De volgende bijlagen worden meegestuurd: A. (Concept) Nadere regels elektrische laden voertuigen in de openbare ruimte vanuit private laadvoorziening Haarlem, mei 2025

Kenmerk: 2025/448578

10/10