1 Kadernota 2026-2030 Cocensus zienswijze Raad

Raadsvoorstel

Onderwerp Kadernota 2026-2030 Cocensus zienswijze raad Nummer Portefeuillehouder Programma/beleidsveld Afdeling Auteur Telefoonnummer Email Kernboodschap

2024/2155068 Roduner, F.J. 7.2 Algemene dekkingsmiddelen CC Halima Benhaddou 06-18507558 hbenhaddou@haarlem.nl De Gemeente Haarlem werkt samen met twaalf andere gemeenten binnen de Gemeenschappelijke Regeling Cocensus aan het innen van gemeentelijke belastingen en heffingen. Conform de Gemeenschappelijke Regeling Cocensus, biedt het dagelijks bestuur van Cocensus vóór 15 december van het tweede jaar voorafgaande aan dat jaar waarvoor de begroting dient, de kadernota aan de gemeenteraden van de deelnemende gemeenten aan. De gemeenteraden worden zo in de gelegenheid gesteld hun zienswijze uiterlijk 1 maart in te dienen. De Kadernota 2026 zal vervolgens in de vergadering van het Algemeen Bestuur Cocensus van 12 maart 2025 vastgesteld worden.

Behandelvoorstel voor commissie Relevante eerdere besluiten Besluit college d.d. 21 januari 2025

De Kadernota 2026-2030 sluit financieel en inhoudelijk aan op de bestaande meerjarenraming van Cocensus. Voorgesteld wordt de bijdragen van de deelnemende gemeenten in 2026 met afgerond 3,2% te indexeren ten opzichte van 2025. Het voorliggende voorstel om de structurele bijdrage van de Gemeente Haarlem te verhogen vanaf 2026 naar € 3.860.000 wordt binnen Haarlem bij de Kadernota 2026/Programmabegroting 2026 opgevoerd. De commissie Bestuur wordt verzocht advies te geven aan de raad over het voorstel van het college in paragraaf 2 en over de wijze van agendering van het raadsstuk in de raadsvergadering. Niet van toepassing Het college besluit: 1. Het voorstel aan de raad vast te stellen. de secretaris,

Kenmerk: 2024/2155068

de burgemeester,

1/7

Ontwerp-besluit raad d.d. ………. (wordt ingevuld door de griffie)

De raad der gemeente Haarlem, gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders, besluit: 1. In te stemmen met de Kadernota 2026-2030 van de Gemeenschappelijke Regeling Consensus en deze instemming als zienswijze ter kennis te brengen van het dagelijks bestuur van Consensus. de griffier,

de voorzitter,

1. Inleiding De Gemeente Haarlem werkt samen met twaalf andere gemeenten binnen de Gemeenschappelijke Regeling Cocensus aan het innen van gemeentelijke belastingen en heffingen. De procedures die leiden tot het financiële kader en de begroting zijn vastgelegd in de Gemeenschappelijke Regeling. Vóór 15 december van het tweede jaar voorafgaande aan dat jaar waarvoor de begroting dient, biedt het dagelijks bestuur van Cocensus de kadernota aan de gemeenteraden van de deelnemende gemeenten aan. De gemeenteraden worden zo in de gelegenheid gesteld om uiterlijk 1 maart 2025 hun zienswijze kenbaar te maken. Het algemeen bestuur van Cocensus betrekt deze zienswijzen bij het vaststellen van de begroting 2026 en geeft aan wat de overwegingen zijn geweest met betrekking tot de zienswijzen. 2. Voorstel aan de raad Het college stelt de raad voor: 1. In te stemmen met de Kadernota 2026-2030 van de Gemeenschappelijke Regeling Consensus en deze instemming als zienswijze ter kennis te brengen van het dagelijks bestuur van Consensus. 3. Beoogd resultaat De zienswijze van de raad van Haarlem wordt door de Gemeenschappelijke Regeling Cocensus betrokken bij het opstellen van de begroting 2026.

Kenmerk: 2024/2155068

2/7

4. Argumenten De Kadernota 2026-2030 Cocensus is opgesteld in lijn met eerdere besluiten en de meerjarenraming. De gemeentelijke bijdrage wordt voor 2026 geïndexeerd met afgerond 3,2%. De methodiek van indexatie sluit aan op de systematiek van de Gemeente Haarlem, waarbij Cocensus wel eerder vooruitkijkt naar 2026 dan de Gemeente Haarlem. Dit kan tot marginale verschillen leiden tussen de door Cocensus berekende gemeentelijke bijdrage voor 2026 en de door de Gemeente Haarlem beschikbaar te stellen dekking hiervoor bij de Kadernota 2026/Programmabegroting 2026. De structurele bijdrage van de Gemeente Haarlem wordt vanaf 2026 verhoogd met € 120.000 van € 3.740.000 naar € 3.860.000. De begrotingsmutatie die hieruit voortvloeit wordt bij de Kadernota 2026/Programmabegroting 2026 opgevoerd. Specifieke (beleids)wijzigingen/ontwikkelingen als opgenomen in voorliggende Kadernota 2026-2030 Cocensus zijn o.a.: Aansluiting nieuwe gemeenten bij Concensus Vanaf 1 januari 2025 zal de gemeente Landsmeer zich aansluiten bij Cocensus. Daarnaast hebben enkele regionale gemeenten interesse getoond om toe te treden tot de gemeenschappelijke regeling, waarbij een positief besluit kan resulteren in toetreding in 2026 of 2027. Uitbreiding takenpakket Concensus Het takenpakket van Cocensus zal de komende jaren verder worden uitgebreid.

Zo zal voor een aantal deelnemers parkeerbelastingen worden opgelegd via naheffingsaanslagen. Mogelijke uitbreiding van lokale belastingheffingen De komende jaren moet Cocensus rekening houden met de mogelijke uitbreiding van het gemeentelijk belastinggebied. Deze verruiming, onderdeel van een bredere hervorming van het belastingstelsel en de financiële verhouding tussen Rijk en gemeenten, kan betekenen dat gemeenten nieuwe heffingen mogen invoeren, zoals een ingezetenenbelasting en een ozbgebruikersheffing op woningen. Dit zou kunnen leiden tot een stijging van de lokale belastingopbrengsten maar ook gepaard kunnen gaan met een verlaging van de rijksuitkering uit het Gemeentefonds. NB: De commissie Rinooy-Kan pleit in haar rapport ‘bepalen betekent betalen’ uit 2015 voor een uitbreiding van het lokale belastinggebied gekoppeld aan uitbreiding van taken. Hiertoe dient een verschuiving van rijks- naar gemeentelijke belastingen plaats te vinden. Wet stroomlijning keten voor derdenbeslag: betere gegevensuitwisseling beslagleggende partijen Het wetsvoorstel stroomlijning keten voor derdenbeslag beoogt een wettelijke basis te creëren voor betere gegevensuitwisseling tussen beslagleggende partijen bij samenloop van beslagen en verrekeningen. Dit gebeurt via een routeervoorziening, die helpt om het bestaansminimum te beschermen en onnodige kosten en schulden te voorkomen.

Kenmerk: 2024/2155068

3/7

Beslagleggers kunnen vooraf zien of er al beslag ligt en bepalen of ze door moeten gaan met hun beslag. Ook kunnen ze onderling informatie uitwisselen, bijvoorbeeld over de beslagvrije voet, en inzicht krijgen in de coördinerend deurwaarder. Op dit moment is er nog geen duidelijkheid wat betreft het tijdstip van invoering. Cocensus volgt de ontwikkelingen op de voet. NIS 2.0 richtlijn: versterking van cyberbeveiliging en weerbaarheid De NIS2-richtlijn is een EU-wetgeving die cyberbeveiliging en weerbaarheid wil versterken voor essentiële diensten, waaronder overheidstaken. Deze richtlijn breidt de eerste NIS-richtlijn uit naar meer sectoren en legt strengere normen op, zoals een zorgplicht, meldplicht voor incidenten, en onafhankelijk toezicht. In Nederland moeten ook lokale overheden, inclusief gemeenschappelijke regelingen zoals Cocensus, voldoen aan NIS2- vereisten. Hoewel specifieke uitzonderingen bestaan voor organisaties met activiteiten op het gebied van nationale veiligheid of rechtshandhaving, geldt de richtlijn voor de meeste andere overheidsinstanties. Kwijtschelding 3.0: verbeterde dienstverlening kwijtschelding Het inlichtingenbureau en de werkgroep kwijtschelding van de LVLB hebben de dienstverlening op het gebied van de kwijtschelding doorontwikkeld. Dit nieuwe product wordt KWS 3.0 genoemd.

Er wordt bij KWS 3.0 meer (bron) informatie beschikbaar gesteld ter ondersteuning van het kwijtscheldingsproces. Cocensus maakt onderdeel uit van de werkgroep kwijtschelding van de LVLB en neemt deel aan de pilot. De verwachting is dat KWS 3.0 uiterlijk in 2025 geïmplementeerd zal worden. Vernieuwing van onderbouwing WOZ-taxaties Vanaf belastingjaar 2024 is Cocensus gestart met de implementatie van veranderingen rondom de onderbouwing van WOZ-taxaties. Het huidige taxatieverslag, dat de afgelopen 25 jaar weinig is aangepast, wordt vernieuwd. Deze aanpassingen komen voort uit de wens van de Waarderingskamer om de onderbouwing van de WOZ-waarde te verbeteren. Samen met betrokken partijen is er gewerkt aan een nieuw verantwoordingsdocument en een vernieuwd taxatieverslag, die samen de onderbouwing van de WOZ-waarde moeten vormen. Het doel is om hiermee te voorkomen dat aanvullende gegevens verstrekt moeten worden tijdens bezwaar- en beroepsprocedures. Ook wordt er gewerkt aan een gemoderniseerde versie van het taxatieverslag, die automatisch gegenereerd zal worden en mogelijk via moderne communicatiekanalen aan belanghebbenden wordt verstrekt.

Inwoners krijgen regie over secundaire objectkenmerken van hun woning Landelijk is een project gestart met als doel inwoners zelf verantwoordelijk te maken voor hun secundaire objectkenmerken, zoals de staat van de keuken, badkamer of toilet. De regie over deze kenmerken komt daarmee bij de inwoner te liggen. De gemeente biedt inwoners transparantie door te laten zien welke gegevens bekend zijn over hun object en hen eenvoudige opties te geven om wijzigingen door te geven.

Kenmerk: 2024/2155068

4/7

Motie voor onderzoek naar tweejaarlijkse herwaardering WOZ-waarden In juni 2024 is tijdens de algemene ledenvergadering van de VNG een motie aangenomen om de mogelijkheden van een tweejaarlijkse herwaardering te onderzoeken. Onderdeel van deze motie is ook om het bredere gebruik van de WOZ-waarde in kaart te brengen. Datawetenschappen om maatwerkadvies aan inwoners te bieden Datawetenschap biedt de mogelijkheid om op maat gemaakte adviezen aan inwoners te verstrekken met betrekking tot hun financiële situatie en hun eventuele recht op kwijtschelding. Dit betekent dat inwoners niet zelf op zoek hoeven te gaan naar deze informatie; het wordt hen proactief aangeboden. Dit draagt bij aan een meer efficiënte en effectieve dienstverlening, waarbij de belangen en behoeften van inwoners centraal staan. Inzet van BI-tools voor verbeterde rapportages en procesoptimalisatie Om de rapportagemogelijkheden te verbeteren en meer inzicht te krijgen in lopende processen, gaat Cocensus zich oriënteren op het gebruik van Business Intelligence (BI)-tools. BI-tools stellen organisaties in staat om data uit verschillende bronnen te verzamelen, analyseren en om te zetten in waardevolle inzichten. De inzet van BI-tools zoals dashboards, KPI-monitoring, en rapportages maakt het mogelijk om trends en knelpunten snel te identificeren.

Dit helpt Cocensus om processen efficiënter in te richten, prestaties te verbeteren, en proactief in te spelen op veranderingen of uitdagingen binnen de organisatie en in de dienstverlening. Verlenging overeenkomst server -en IT beheer en toenemende aanbestedingen door groei De aanbesteding voor server- en IT-beheer is augustus 2024 afgerond. Omdat Concensus bij dezelfde organisatie blijft, is de impact op de bedrijfsvoering minimaal. De nieuwe overeenkomst loopt tot augustus 2029 en kan worden verlengd. Op dit moment zijn de belangrijkste contracten binnen de organisatie nog langlopend. Door verdere groei bereiken steeds meer van de bestaande contracten de Europese aanbestedingsdrempel. De lijst met toekomstige Europese aanbestedingen zal daarom de komende jaren verder toenemen. Externe expertise om WOZ-proces te optimaliseren Binnen het kader van de doorontwikkeling van bestaand beleid heeft Cocensus in 2024 externe expertise in geschakeld om het WOZ-proces verder te optimaliseren. In een project worden samen met de eigen medewerkers alle WOZ-processen kritisch onder de loep genomen en aanbevelingen gedaan voor verbeteringen.

Kenmerk: 2024/2155068

5/7

5. Risico’s en kanttekeningen De deelnemende gemeenten staan garant en hebben derhalve een achtervangfunctie indien de GR geconfronteerd wordt met grote onverwachte, niet te beïnvloeden kostenposten. Dat betekent dat de GR niet op voorhand hoeft te worden voorzien van weerstandsvermogen. De GR kent een strak begrotingsregime, inclusief efficiencytaakstellingen. Dat betekent dat het realiseren van de begroting op zich al een succes is en er geen ruimte is voor het vooraf ramen van dotaties aan de reserve. Mochten er overschotten ontstaan in de jaarrekening, dan is afgesproken dat de GR deze overschotten mag toevoegen aan de reserve tot een gemaximeerd bedrag van € 250.000. Actuele op Cocensus van toepassing zijnde risico’s als opgenomen in voorliggende Kadernota 20262030 Cocensus zijn o.a.: Verruiming van het gemeentelijk belastinggebied Voor Cocensus betekent de verruiming van het gemeentelijk belastinggebied dat de belastingheffing mogelijk complexer wordt en dat systemen en processen aangepast moeten worden om nieuwe heffingen efficiënt te implementeren en te innen. NIS 2.0 De invoering van de NIS2-richtlijn vereist dat Cocensus aanvullende maatregelen neemt om haar cyberveiligheid en informatiebeveiliging verder te versterken.

Verantwoordingsdocument en taxatieverslag nieuwe stijl Het opstellen van het verantwoordingsdocument vraagt jaarlijks om extra inspanning, maar de verwachting is dat dit gecompenseerd wordt door minder complexiteit in bezwaar- en beroepsprocedures. Secondaire object kenmerken De secundaire objectkenmerken zijn vaak aanleiding voor bezwaren. Door de regie hierover bij de inwoners te leggen, hoopt Cocensus deze informatie al vóór de waardering te ontvangen en te verwerken, wat het aantal bezwaren kan verminderen. Het project is geïnitieerd door een aantal belastingkantoren, waaronder Cocensus, in samenwerking met de Waarderingskamer. Bij positief resultaat zal deze werkwijze in 2026 worden ingevoerd. Motie tweejaarlijkse herwaardering De WOZ-waarde wordt voor steeds meer doeleinden gebruikt. Daarbij is het van belang om de gevolgen die dit bredere gebruik voor gemeenten heeft inzichtelijk te krijgen vooral wat betreft de financiële consequenties. Immers breder gebruik kan tot gevolg hebben dat inwoners om een andere redenen dan de OZB-bezwaar maken tegen de vastgestelde waarde. Personeel Cocensus heeft tot op heden succesvol het personeelsbestand op orde weten te houden, deels dankzij het gebruik van detachering. Dit heeft ze in staat gesteld om de benodigde expertise en capaciteit te behouden om diensten op een hoog niveau te kunnen blijven leveren.

Echter, ondanks deze positieve ontwikkelingen, blijft de krapte op de arbeidsmarkt een voortdurend risico.

Kenmerk: 2024/2155068

6/7

Informatiebeveiliging en Gegevensbescherming Informatiebeveiliging en gegevensbescherming blijven voor Cocensus belangrijke aandachtspunten, vooral met de komende verplichtingen vanuit de NIS2-richtlijn. Cocensus heeft deze onderwerpen tot topprioriteit benoemd om te voldoen aan de strengere eisen rond cyberveiligheid en gegevensbeheer. Gegevenslevering grootwatergebruik PWN heeft aangekondigd dat zij niet meer de volledige gegevens met betrekking tot grootwaterverbruik gaan leveren uit oogpunt van privacywetgeving. Op dit moment wordt in samenspraak met de VNG onderzocht of PWN eenzijdig dit besluit kan nemen. Mocht dit niet tot een oplossing leiden dan kan dat gevolgen hebben voor de verordeningen 2026 voor die gemeenten die met name voor de rioolheffing grootwaterverbruik als maatstaf voor de heffing hebben opgenomen. 6. Uitvoering Na besluitvorming door de raad wordt hierover gecommuniceerd met het dagelijks bestuur van de GR Cocensus. 7. Bijlagen Bijlage 1. Kadernota Cocensus 2026-2030

Kenmerk: 2024/2155068

7/7