1. Jaarverslag 2021-2022 GR schoolverzuim en voortijdig schoolverlaten (VSV) van de RMC regio Zuid-Kennemerland en IJmond

Informatienota

Onderwerp Jaarverslag 2021-2022 GR schoolverzuim en voortijdig schoolverlaten (VSV) van de RMC regio ZuidKennemerland en IJmond Nummer Portefeuillehouder Programma/beleidsveld Afdeling Auteur Telefoonnummer Email Kernboodschap

Behandelvoorstel voor commissie Relevante eerdere besluiten

Besluit College d.d. 24 januari 2023

2023/78624 Leeuwen, B. van 1.1 Onderwijs en sport JOS Meer, J. van der 023-5115091 jmeer@haarlem.nl Op 12 december 2022 is het Jaarverslag vastgesteld door het GR bestuur. In het jaarverslag 2021-2022 wordt gerapporteerd over de uitvoering van het Meerjarenbeleidsplan “de Vervolgaanpak bestrijding voortijdig schooluitval 2019 t/m 2022” van de RMC (Regionale Meld- en Coördinatie functie)regio ZuidKennemerland en IJmond. In het jaarverslag komt naar voren dat er een stijging is van het verzuim, thuiszitten en voortijdig schoolverlaten in het schooljaar 2020-2021 vergeleken met het schooljaar 2019-2020. De cijfers zijn echter niet goed vergelijkbaar door de verschillende omstandigheden in de coronaperiode. Het gaat hierbij om de doelgroep jongeren zonder een startkwalificatie (minimaal Havo of MBO 2 diploma) en/of in kwetsbare positie. Complexe (gezins)problematiek blijft één van de oorzaken waarom jongeren uitvallen. Met de rapportage in het Jaarverslag wordt de uitvoering van het Meerjarenbeleidsplan gemonitord en daar waar nodig het beleid en de uitvoering bijgesteld. Het college stuurt de informatienota ter kennisname naar de commissie Samenleving. -de Vervolgaanpak “Voortijdige Schooluitval van jongeren 2021 t/m 2022” in college van 20 november 2018, (2018/695279) -VSV aanvraag 2021 t/m 2024 Regio Zuid-Kennemerland en IJmond d.d. 10 november 2020, (2020/790143). 1.

Het college stelt de informatienota aan de commissie vast. de secretaris,

Kenmerk: 2023/78624

de burgemeester,

1/8

1.Inleiding De gemeente Haarlem heeft diverse taken in het kader van de uitvoering van de Regionale Meld- en Coördinatiefunctie (RMC) en leerplicht. Sinds 1 januari 2014 is sprake van een Gemeenschappelijke Regeling (GR) schoolverzuim en voortijdig schoolverlaten(VSV) voor de regio Zuid-Kennemerland en IJmond. Het bestuur wordt gevormd door de portefeuillehouders uit de zeven regio gemeenten. De uitvoering vindt plaats door het Regionale bureau(RBL) Leerplein. Het GR bestuur brengt verslag uit over het uitgevoerde beleid en heeft het jaarverslag 2021-2022 vastgesteld op 12 december 2022. Het jaarverslag wordt ter informatie aangeboden aan de colleges van B&W en de raadscommissies van de regiogemeenten. In het jaarverslag 2021-2022 wordt gerapporteerd over de uitvoering van het Meerjarenbeleidsplan “de Vervolgaanpak bestrijding voortijdig schooluitval 2019 t/m 2022” van de RMC regio ZuidKennemerland en IJmond. Totaal is het aantal jongeren van 5 tot 23 jaar in de hele RMC regio Zuid-Kennemerland en IJmond : 73.822 namelijk: 53.711 totaal leerplichtige/ kwalificatie plichtige jongeren van 5 tot 18 jaar en 20.111 jongeren van 18 tot 23 jaar in Zuid-Kennemerland en IJmond Dit zijn potentieel de jongeren die vanuit het Leerplein begeleid worden.

Met veel jongeren gaat het goed in het onderwijs; slechts een beperkte groep verzuimt, zit thuis of valt voortijdig uit zonder diploma of certificaat. De doelgroep van de GR betreft jongeren zonder een startkwalificatie (= minimaal Havo of MBO 2 diploma) en/of jongeren in kwetsbare posities. Gedurende het schooljaar 2021-2022 is nog deels sprake geweest van een bijzondere situatie door de (aanhoudende) corona omstandigheden. De uitvoering en resultaten van het RBL Leerplein zijn hierdoor beïnvloed. Het werk van het Leerplein is dus ook in schooljaar 2021-2022 zoveel mogelijk doorgegaan, maar in aangepaste vorm. De gesprekken met jongeren en/of ouders vinden ook in de periode 2021-2022 deels fysiek (deurbezoeken of gesprekken op locatie), deels telefonisch/videobellen of online via teams of facetime plaats en soms tijdens wandelingen met jongeren. Kortom er is nog steeds sprake geweest van een andere situatie dan in 2018-2019 en daarvoor. 2. Kernboodschap 2.1.Het jaarverslag valt onder programma 1.Maatschappelijke participatie, beleidsveld 1.1.: Meer kansen voor de jeugd/ alle jongeren hebben een startkwalificatie. Op 12 december 2022 is het Jaarverslag vastgesteld door het GR bestuur.

In het jaarverslag 20212022 wordt gerapporteerd over de uitvoering van het Meerjarenbeleidsplan “de Vervolgaanpak bestrijding voortijdig schooluitval 2019 t/m 2022” van de RMC (Regionale Meld- en Coördinatie functie)regio Zuid-Kennemerland en IJmond. In het jaarverslag komt naar voren dat er een stijging is van het verzuim, thuiszitten en voortijdig schoolverlaten in het schooljaar 2020-2021 vergeleken met het schooljaar 2019-2020. De cijfers zijn echter niet goed vergelijkbaar door de verschillende omstandigheden in de coronaperiode. Het gaat hierbij om de doelgroep jongeren zonder een startkwalificatie (minimaal Havo of MBO 2 diploma) en/of in kwetsbare positie. Complexe (gezins)problematiek blijft één van de oorzaken

Kenmerk: 2023/78624

2/8

waarom jongeren uitvallen. Met de rapportage in het Jaarverslag wordt de uitvoering van het Meerjarenbeleidsplan gemonitord en daar waar nodig het beleid en de uitvoering bijgesteld. Hieronder zijn de belangrijkste resultaten samengevat. 2.2.Totale verzuimaanpak Er zijn verschillende soorten verzuim: Ongeoorloofd verzuim wil zeggen dat een jongere zonder geldige reden minimaal 16 uur in vier weken niet op school aanwezig is. Dit verzuim heet relatief en kan zorgwekkend zijn. Daarnaast is er ook absoluut verzuim en dan is een leerplichtige jongere niet ingeschreven op school. Luxe verzuim is spijbelen rond de vakantieperiode. De scholen melden verzuim bij de regio. Naast het ongeoorloofd verzuim is ook sprake van zgn. geoorloofd verzuim. Dit verzuim wordt geregistreerd door de scholen en mag tot op heden niet worden gemeld aan de regio. Hierbij kan ook sprake zijn van vermoedelijk ongeoorloofd verzuim. Dit wordt door leerplicht in de aanpak met de partners (school, JGZ/GGD, CJG e.d.) beoordeeld. In december 2020 is met alle betrokken schoolbesturen en andere kernpartners zoals GGD en CJG een Convenant schoolverzuim (schoolaanwezigheid) PO en VO voor de hele regio op bestuurlijk niveau afgesloten, waarbij de te ondernemen stappen eenduidig in een uitvoeringsagenda worden vastgelegd in de regio.

Doel is te komen tot 10% minder verzuimmeldingen ten opzichte van het peiljaar 2018-2019 (regulier schooljaar) en meer inzicht te krijgen in ongeoorloofd en geoorloofd verzuim. Totaal is er in de regio Zuid Kennemerland en IJmond over het schooljaar 2021-2022 in 1313 situaties sprake van ongeoorloofd verzuim. De verzuimcijfers voor het schooljaar 2021-2022 zijn weergegeven in de tabel hieronder. Schooljaar 2021-2022 WPO

WEC

WVO

Onderwijs Geen onbekend inschrijving

WEB

Relatief verzuim

44

44

346

215

1

0

650

Relatief verzuim 18+ ZK

0

0

13

261

4

0

278

Luxe verzuim

83

4

31

1

0

0

119

Absoluut verzuim (18-)

5

8

11

0

0

1

25

132

56

401

477

5

1 1.072

Relatief verzuim 18+ IJmond

0

0

87

149

5

0

241

Subtotaal 18+ IJmond

0

0

87

149

5

0

241

132

56

488

626

10

1 1.313

Subtotaal 5-23 ZK

Totaal

Kenmerk: 2023/78624

3/8

WPO=Wet primair Onderwijs, WEC= Wet Expertise Centra :(Voortgezet) Speciaal onderwijs /(V)SO) , WVO=Wet Voortgezet Onderwijs, inclusie Praktijkonderwijs (PRO), WEB=Wet Educatie en Beroepsonderwijs.

Complexe (gezins)problematiek bij jongeren blijft een van de oorzaken van (langdurig) verzuim, waardoor zij niet naar school gaan. Er is minder sprake van luxe verzuim door het slechts beperkt op vakantie kunnen gaan in de corona periode. Het aantal overige verzuimmeldingen is wat lager dan in een regulier schooljaar, maar wel weer hoger dan in schooljaar 2020-2021, waar de corona situatie nog meer van invloed was; verklaring is uiteraard de wijze waarop het onderwijs al dan niet moest worden gegeven. 2.3.Thuiszitters-aanpak Een thuiszittende jongere is een leer- of kwalificatieplichtige jongere die is ingeschreven op een school en deze school ongeoorloofd 4 weken of langer niet bezoekt Onder de groep thuiszitters is een grote groep jongeren die op het moment van rapporteren (nog) niet staat ingeschreven op een school (absoluut verzuimers). Hieronder vallen ook jongeren die overstappen van VO naar MBO en nog geen officiële inschrijving hebben. In december 2020 is met alle betrokken schoolbesturen en andere ketenpartners een Regionaal Thuiszitterspact voor de hele regio op bestuurlijk niveau afgesloten, waarbij de te ondernemen acties door betrokken ketenpartners in de regio eenduidig zijn vastgelegd in een uitvoeringsagenda. Doel is te komen tot het doen van een passend aanbod binnen drie maanden en 10% minder thuiszitters ten opzichte van het peiljaar 2018-2019.

In de regio zijn over 2021-2022 73 thuiszitters geweest in de regio Zuid-Kennemerland en IJmond waarvan 59 langer dan 3 maanden. Opgelost zijn in het schooljaar 14 situaties. Oorzaken is ook hier complexe problematiek. Er wordt zoveel mogelijk maatwerk verricht door de scholen c.q. Samenwerkingsverbanden om voor de leerling een aanbod te regelen in overleg met de regio. Veelal is er sprake van hulpverleningsproblematiek en wordt gezocht naar bijvoorbeeld een onderwijs-zorgarrangement. 2.4. Herplaatsingen RMC jongeren en jongeren in kwetsbare posities Totaal 1322 RMC jongeren over het schooljaar 2021-2022 In de tabel hieronder worden de resultaten voor jongeren vanaf 18-23 jaar die geen startkwalificatie(= diploma op minimaal Havo of MBO 2 niveau) hebben gespecificeerd weergegeven. Herplaatsingen RMC jongeren Scholing ,Combinatie werk en scholing, Stagetrajecten/Werkervaringstraject(WET),WEB, opvangvoorzieningen Zorg voorliggend Werk Niet herplaatst Nog in traject bij RMC of kernpartner werk, dagbesteding Geen doelgroep RMC, startkwalificatie of verhuisd naar andere regio Uitkering WW,P wet of Wajong Totaal

Kenmerk: 2023/78624

2021-2022 191 10 336 262 158 343 22 1322

4/8

Ook de jongeren die nu scholing, een combinatietraject, stagetraject, werk of dagbesteding (opvangvoorziening) hebben kunnen weer uitvallen en terugkomen bij Leerplein/RMC. Deze jongeren moeten gemonitord blijven. Tot slot komen er elk schooljaar nieuwe voortijdig schoolverlaters bij. RMC voert ook taken (scholingsadviezen) uit voor de doelgroep jongeren van 23 tot 27 jaar, die een uitkering op grond van de Participatiewet aanvragen. Daarnaast wordt er samengewerkt voor de dienstverlening van WW-jongeren zonder kwalificaties met het UWV en het WSP (Werkgeversservicepunt), re-integratiepartners, het Leerwerkloket en wordt deel genomen aan met het tijdens de corona omstandigheden ingestelde Regionale Mobiliteitsteam (RMT). Totaal 872 jongeren in kwetsbare posities (jikp) in beeld gebracht in 2021-2022 Een jongere in kwetsbare positie is volgens de wettelijke definitie een jongere die vanuit bepaalde onderwijsposities (praktijkonderwijs, voortgezet speciaal onderwijs, Vmbo basisberoepsgericht of MBO 1) is uitgestroomd of doorgestroomd In de tabel hieronder wordt de stand van zaken weergegeven.

Herplaatsingen Jikp jongeren Scholing ,Combinatie werk en scholing, Stagetrajecten/werkervaringstraject(WET),WEB, opvangvoorzieningen Zorg voorliggend Werk Niet herplaatst Nog in traject bij RMC of kernpartner werk, dagbesteding Geen doelgroep RMC of verhuisd naar andere regio Uitkering WW,P wet of Wajong Arbeid zonder bemiddeling Geen contact gekregen Totaal

2021-2022 99 8 125 57 156 21 32 349 25 872

Jongeren gaan vaker aan het werk zonder diploma’s door de gunstige arbeidsmarktsituatie. De groep jikp heeft extra begeleiding nodig naar passende routes. Meer jongeren hebben te maken met complexe problematiek. Er wordt zoveel mogelijk intensieve begeleiding geboden. Ook zijn aanvullende maatregelen getroffen. 2.5. Voortijdig schoolverlaters en aanvullende VSV aanpak, inclusief jongeren in kwetsbare posities Een voortijdig schoolverlater is volgens de wettelijke definitie een jongere tussen de 12-23 jaar die niet staat ingeschreven op een school en geen startkwalificatie heeft. Over 2020-2021 (de meest recente landelijke officiële cijfers) zijn er 517 nieuwe voortijdig schoolverlaters (vsv-ers) bekend volgens de definitieve cijfers van de rijksoverheid. Deze vsv-ers vallen onder de RMC doelgroep. Voortijdig schoolverlaten is een hardnekkig probleem en het aantal vv-ers vertoont schommelingen

Kenmerk: 2023/78624

5/8

over de afgelopen jaren en is over 2020-2021 landelijk weer gestegen; in onze regio is het aantal licht gestegen. In januari 2021 is de vernieuwde aanvullende VSV aanpak en de aanpak voor jongeren in kwetsbare posities 2021 t.m.2024 ingevoerd samen met de schoolbesturen van VO en MBO. Ook is een maatwerkbudget beschikbaar om complexe en domein overstijgende casuïstiek op te lossen, als geen reguliere financiering aanwezig is. De aanvullende vsv maatregelen voor 2021-2022 zijn: - heroriëntatietrajecten - aanpak aanwezigheid studenten 18+ - de inzet van leerwerkmakelaars - extra begeleiding van en maatwerk aanbod aan jongeren in kwetsbare posities op basis van hun ondersteuningsbehoefte, in het bijzonder bij de overstapmomenten (van onderwijs naar onderwijs of van onderwijs naar werk of dagbesteding) - extra inzet op maatregelen VO en Internationale Schakelklas (ISK) - een plusvoorziening op het MBO Ook voor jongeren in kwetsbare posities is in dit kader een specifieke, integrale en regionale aanpak geïnitieerd, mede op basis van wet- en regelgeving, waarbij de RMC regio de coördinerende functie heeft sinds 2019. Over deze aanpak wordt door de RMC regio overeenkomstig de regelgeving met de kernpartners separaat gerapporteerd op kalenderjaren. 2.5. Cijfers Haarlem De cijfers van de regio zijn uitgesplitst naar gemeente. De wijkcijfers staan in de bijlage.

Totale verzuimaanpak De verzuimcijfers voor het schooljaar 2020-2021 zijn voor de 5.433 jongeren van 5 tot 23 jaar woonachtig in de gemeente Haarlem als volgt:

Schooljaar 2021-2022 WPO Relatief verzuim

WEC 66

Absoluut verzuim (18-) Totaal

Onderwijs onbekend

WEB

Geen inschrijving

7

261

168

502

2

8

211

221

54

3

22

1

80

3

5

7

123

17

298

Relatief verzuim 18+ ZK Luxe verzuim

WVO

Kenmerk: 2023/78624

380

25

1

16

4

819

6/8

Thuiszittersaanpak: In Haarlem zijn over 2021-2022 39 thuiszitters geweest waarvan 39 langer dan 3 maanden. Opgelost zijn in het schooljaar 5 situaties, dus totaal 34 thuiszitters. Herplaatsingen RMC jongeren Totaal 579 RMC jongeren over het schooljaar 2021-2022 Herplaatsingen RMC jongeren Scholing ,Combinatie werk en scholing, Stagetrajecten/Werkervaringstraject(WET),WEB, opvangvoorzieningen Zorg voorliggend Werk Niet herplaatst Nog in traject bij RMC of kernpartner werk, dagbesteding Geen doelgroep RMC of verhuisd naar andere regio Uitkering WW,P wet of Wajong Totaal

2021-2022 71 1 144 111 73 175 4 579

Totaal 327 jongeren in kwetsbare posities in beeld gebracht over schooljaar 2021-2022 Herplaatsingen Jikp jongeren Scholing ,Combinatie werk en scholing, Stagetrajecten/werkervaringstraject(WET),WEB, opvangvoorzieningen Zorg voorliggend Werk Niet herplaatst Nog in traject bij RMC of kernpartner werk, dagbesteding Geen doelgroep RMC of verhuisd naar andere regio Uitkering WW,P wet of Wajong Arbeid zonder bemiddeling Geen contact gekregen Totaal

2021-2022 35 3 55 25 78 6 12 111 2 327

VSV- aanpak Over 2021-2022 zijn er 233 nieuwe Haarlemse vsv-ers bekend volgens de definitieve cijfers van de rijksoverheid. 3. Consequenties Door de rapportage in het Jaarverslag wordt de uitvoering van het Meerjarenbeleidsplan gemonitord en daar waar nodig wordt het beleid en de uitvoering bijgesteld.

Kenmerk: 2023/78624

7/8

4.Vervolg De uitvoering wordt geïntensiveerd voortgezet op basis van de acties, zoals vermeld in het nieuwe Meerjarenbeleidsplan 2023 t.m. 2026 van de RMC regio Zuid-Kennemerland en IJmond en de aanvullende VSV aanpak 2021 t/m 2024. 5. Bijlagen -Bijlage 1 : Jaarverslag 2021-2022 GR Schoolverzuim en Voortijdig Schoolverlaten (VSV) van de RMC- regio Zuid-Kennemerland en IJmond -Bijlage 2: Jaarverslag 2021-2022 Schoolverzuim en Voortijdig Schoolverlaten (VSV) van de RMC- regio Zuid-Kennemerland en IJmond Cijfers per gemeente

Kenmerk: 2023/78624

8/8