1. Jaarverslag 2020-2021 GR Schoolverzuim en Voortijdig Schoolverlat Inhoud document

Informatienota

Onderwerp Jaarverslag 2020-2021 GR Schoolverzuim en Voortijdig Schoolverlaten (VSV) van de RMC-regio ZuidKennemerland en IJmond Nummer Portefeuillehouder Programma/beleidsveld Afdeling Auteur Telefoonnummer Email Kernboodschap

2021/592241 Botter, J. 1.1 Onderwijs en sport JOS/Leerplein Meer, J. van der en Kniese, Y 0614370111 jmeer@haarlem.nl Het GR bestuur heeft op 14 oktober 2021 het Jaarverslag vastgesteld. In het jaarverslag -2020-2021 wordt gerapporteerd over de uitvoering van het Meerjarenbeleidsplan “de Vervolgaanpak bestrijding voortijdig schooluitval 2019 t/m 2022” van de RMC regio Zuid-Kennemerland en IJmond. Er is door de corona omstandigheden over het hele schooljaar 2020-2021 sprake geweest van een heel andere situatie dan voorgaande jaren. Het maakt ook dat de cijfers, zich moeilijk laten vergelijken met die van vorige schooljaren. Voor volledigheid zijn wel in de bijlage de tabellen van het schooljaar 2019-2020 opgenomen.

Behandelvoorstel voor commissie Relevante eerdere besluiten

Het college stuurt de informatienota ter kennisname naar de commissie Samenleving. -de Vervolgaanpak “Voortijdige Schooluitval van jongeren 2021 t/m 2022” in college van 20 november 2018, (2018/695279) -VSV aanvraag 2021 t/m 2024 Regio Zuid-Kennemerland en IJmond in college d.d. 10 november 2020, (2020/790143).

Besluit College d.d. 9 november 2021

1. Het college stelt de informatienota aan de commissie vast. de secretaris,

de burgemeester,

Kenmerk: 2021/592241

1/9

1.Inleiding De gemeente Haarlem heeft diverse taken in het kader van de uitvoering van de Regionale Meld- en Coördinatiefunctie (RMC) en leerplicht. Sinds 1 januari 2014 is sprake van een Gemeenschappelijke Regeling (GR) schoolverzuim en voortijdig schoolverlaten(VSV) voor de regio Zuid- en IJmond. Het bestuur wordt gevormd door de portefeuillehouders uit de zeven regio gemeenten. De uitvoering vindt plaats door het Regionale bureau(RBL) ”Leerplein”. Het GR bestuur brengt verslag uit over het uitgevoerde beleid en heeft het jaarverslag 2020-2021 vastgesteld. Het jaarverslag wordt ter informatie aangeboden aan de colleges van B&W en de raadscommissies van de regiogemeenten. In het jaarverslag 2020-2021 wordt gerapporteerd over de uitvoering van het Meerjarenbeleidsplan “de Vervolgaanpak bestrijding voortijdig schooluitval 2019 t/m 2022” van de RMC regio ZuidKennemerland en IJmond. Gedurende het schooljaar 2020-2021 is sprake van een bijzondere situatie door de (aanhoudende) corona omstandigheden. De uitvoering en resultaten van het RBL Leerplein zijn hierdoor beïnvloed. De scholen voor primair(PO) en voortgezet onderwijs(VO) starten in augustus 2020 met fysiek onderwijs en moesten in december 2020 opnieuw sluiten, waarna weer een periode met online onderwijs volgt voor de leerlingen.

De studenten van het MBO (en ook het HBO en de universiteiten) hadden al alleen online lessen, met uitzondering van de kwetsbare doelgroepen en de lessen in praktijkvakken op het MBO en in het praktijkonderwijs (pro) en voortgezet speciaal onderwijs (VSO). De heropening van het onderwijs start met het PO in februari 2021. Het VO volgt iets later, waarbij een leerling in het voortgezet onderwijs een of twee dagen naar school kan. In mei 2021 vervalt het anderhalve meteradvies voor jongeren op school en kan ook het VO weer volledig onderwijs op locatie in de school geven. Het komt wel geregeld voor dat een hele klas naar huis gestuurd wordt, omdat leerlingen of leerkrachten positief getest worden. De uitvoering van de verzuimaanpak op en door de MBO scholen in het kader van de gezamenlijke VSV aanpak vanaf maart 2020 en het schooljaar 2020-2021 is ook anders gelopen door de vormen van onderwijs die het MBO moest uitvoeren. De landelijke richtlijn is dat er niet gehandhaafd wordt bij verzuim uit de online lessen. Het RBL Leerplein volgt deze richtlijn. Wel zijn veel zgn. deurbezoeken uitgevoerd naar aanleiding van meldingen van scholen en andere kernpartners om jongeren in beeld te houden. In tijden van crisis is het ondersteunen van de doelgroep jongeren extra belangrijk.

Het perspectief van deze leerlingen op de arbeidsmarkt is in een aantal sectoren extra onder druk komen te staan. Als gevolg van de Covid-19 omstandigheden konden (externe) stages soms niet doorgaan. Daarnaast volgen de leerlingen minder arbeids- en praktijktraining met bijbehorende certificering op de school, omdat met nog kleinere groepen gewerkt moet worden. De sluitende aanpak en inzet door alle partners op de scholen in samenwerking met de regio is voor deze groep jongeren in normale tijden al noodzakelijk, maar zeker in crisistijd. Zo kunnen scholen van praktijkonderwijs (Pro) en voortgezet speciaal onderwijs (VSO) door de aanvullende Europese (REACT/ESF) financiering extra instrumenten en begeleiding bieden aan meer jongeren in kwetsbare posities, in overleg met de regio. Ook is er door het MBO in afstemming met de Samenwerkingsorganisatie Beroepsonderwijs en Bedrijfsleven(SBB), de leerwerkmakelaars van MBO en Leerplein, het Leerwerkloket en het Stagebureau zoveel mogelijk ingezet op het regelen van stageplekken. Tot slot is door het Leerplein samen met de Arbeidsmarktregio de aanpak van de jeugdwerkloosheid in gang gezet met het MBO, de Pro en VSO scholen.

Kenmerk: 2021/592241

2/9

Het werk van het Leerplein gaat dus zoveel mogelijk door, maar in aangepaste vorm. De gesprekken met leerlingen en/of ouders vinden in 2020-2021 deels fysiek (deurbezoeken of gesprekken op locatie), deels telefonisch/videobellen of online via Teams of via Facetime plaats en soms tijdens wandelingen met jongeren. Kortom er is sprake geweest van een heel andere situatie dan voorgaande jaren. 2. Kernboodschap 2.1.Het jaarverslag valt onder programma 1.Maatschappelijke participatie, beleidsveld 1.1.: Meer kansen voor de jeugd/ alle jongeren hebben een startkwalificatie. In Zuid-Kennemerland wonen 33.819 leerplichtige jongeren van 5 tot 18 jaar. In IJmond wonen 22.217 leerplichtige jongeren van 5 tot 18 jaar. In de regio Zuid-Kennemerland en IJmond wonen totaal 20.165 jongeren van 18 tot 23 jaar, de RMC doelgroep. Met veel jongeren gaat het goed in het onderwijs; slechts een beperkte groep verzuimt, zit thuis of valt voortijdig uit zonder diploma of certificaat. Het jaarverslag bevat inhoudelijke achtergrondinformatie met een overzicht van de uitvoering en resultaten over het schooljaar 2020-2021 van de uitvoering van leerplicht Zuid-Kennemerland, RMC en VSV Zuid-Kennemerland en IJmond. 2.2.Totale verzuimaanpak Totaal is er in de regio Zuid Kennemerland en IJmond over het schooljaar 2020-2021 in 1171 situaties sprake van ongeoorloofd verzuim.

De verzuimcijfers voor het schooljaar -2020-2021 zijn als volgt: zie ook de tabel • • • • •

Wet Educatie en Beroepsonderwijs ( WEB) :Middelbaar Beroepsonderwijs (MBO) en Voortgezet Algemeen Volwassenen Onderwijs(Vavo) Het aantal verzuimmeldingen op basis van de WEB is totaal 674. Wet Voortgezet onderwijs (VO) Er is sprake van totaal 353 meldingen van ongeoorloofd verzuim op basis van de Wet VO. Deze meldingen betreffen ook het Praktijkonderwijs (Pro). Wet op de Expertise Centra (WEC): Voortgezet Speciaal Onderwijs (VSO) en het Speciaal Onderwijs (SO) Het gaat om totaal 54 meldingen van ongeoorloofd verzuim. Wet Primair Onderwijs (PO) Er is sprake van totaal 51 meldingen van ongeoorloofd verzuim. Onbekend (particulier onderwijs bijv.) of geen inschrijvingen Hierbij is sprake van respectievelijk 35 en 4 verzuimmeldingen.

Complexe (gezins)problematiek bij jongeren blijft een van de oorzaken van (langdurig) verzuim, waardoor zij niet naar school gaan. Naast het ongeoorloofd verzuim is ook sprake van zgn. geoorloofd verzuim. Dit verzuim wordt geregistreerd door de scholen. Hierbij kan ook sprake zijn van vermoedelijk ongeoorloofd verzuim. Dit wordt door leerplicht in de aanpak met de partners (school, GGD, CJG e.d.) beoordeeld.

Kenmerk: 2021/592241

3/9

Er is veel minder sprake van luxe verzuim door het slechts beperkt op vakantie kunnen gaan Het aantal verzuimmeldingen op het PO veel lager en ook op het MBO wat lager dan in een regulier schooljaar; verklaring is uiteraard de wijze waarop het onderwijs al dan niet moest worden gegeven. Op het VO is het aantal (langdurig) verzuimmeldingen wel wat hoger. Schooljaar 2020-2021 WPO

WEC

WVO

WEB

Onderwijs onbekend

Geen inschrijving

Relatief verzuim

28

47

308

168

23

0

574

Relatief verzuim 18+ ZK

0

1

10

282

1

0

294

Luxe verzuim

16

1

20

0

9

0

46

Absoluut verzuim (18-)

7

5

12

4

0

4

32

Subtotaal 5-23 ZK

51

54

350

454

33

4

946

Relatief verzuim 18+ IJmond

0

0

3

220

2

0

225

Subtotaal 18+ IJmond

0

0

3

220

2

0

225

Totaal

51

54

353

674

35

4 1.171

In december 2020 is met alle betrokken schoolbesturen en andere kernpartners een Convenant schoolverzuim PO en VO voor de hele regio op bestuurlijk niveau afgesloten, waarbij de te ondernemen stappen eenduidig in een uitvoeringsagenda worden vastgelegd in de regio. Doel is te komen tot 10% minder verzuimmeldingen ten opzichte van het peiljaar 2018-2019 en meer inzicht te krijgen in ongeoorloofd en geoorloofd verzuim. 2.3.Thuiszitters-aanpak Onder de groep thuiszitters is een grote groep jongeren die op het moment van rapporteren (nog) niet staat ingeschreven op een school (absoluut verzuimers). Hieronder vallen ook jongeren die overstappen van VO naar MBO en nog geen officiële inschrijving hebben. Bij het aantal langdurig verzuimers wordt officieel alleen het aantal jongeren geregistreerd dat langer dan vier weken ongeoorloofd niet naar school gaat. Er wordt zoveel mogelijk maatwerk verricht door de scholen c.q. Samenwerkingsverbanden om voor de leerling een aanbod te regelen in overleg met de regio. Veelal is er sprake van hulpverleningsproblematiek en wordt gezocht naar bijvoorbeeld een onderwijs-zorgarrangement.

Kenmerk: 2021/592241

4/9

Thuiszitters ZK 2020-2021 aantal 55 ➢ 3 48 maanden opgelost 18

IJmond

Totaal

14 14

69 62

6

24

In december 2020 is met alle betrokken schoolbesturen en andere ketenpartners ook een Regionaal Thuiszitterspact voor de hele regio op bestuurlijk niveau afgesloten, waarbij de te ondernemen acties door betrokken ketenpartners in de regio eenduidig worden vastgelegd in een uitvoeringsagenda. Doel is te komen tot het doen van een passend aanbod binnen drie maanden en 10% minder thuiszitters ten opzichte van het peiljaar 2018-2019. 2.4. Herplaatsingen RMC jongeren en jongeren in kwetsbare posities Totaal gaat het om een groep van 3.118 jongeren, waarvan 1.920 RMC jongeren en 1.198 jongeren in kwetsbare posities (leerlingen van Pro, VSO, MBO 1 en VMBO beroepsbegeleidende leerweg volgens definitie OCW regelgeving). Totaal 1920 RMC jongeren over het schooljaar 2020-2021 Totaal 393 jongeren vielen niet onder de doelgroep, omdat zij een startkwalificatie hadden of verhuisd zijn naar een andere regio is uit nader onderzoek gebleken. Er zijn nog 445 jongeren van de huidige doelgroepen niet herplaatst. En nog in traject bij RMC zijn 152 jongeren. Totaal betreft het 597 jongeren. Dit zijn deels ook jongeren in kwetsbare posities. Herplaatsingen RMC jongeren Scholing ,Combinatie werk en scholing, Stagetrajecten/werkervaringstraject(WET) Opvangvoorzieningen Werk Niet herplaatst Nog in traject bij RMC Geen doelgroep RMC Statushouders en kwalificerend buitenlands onderwijs Totaal

2020-2021 384 41 478 445 152 393 27 1920

Ook de jongeren die nu scholing, een combinatietraject, stagetraject, werk of dagbesteding (opvangvoorziening) hebben kunnen weer uitvallen en terugkomen bij Leerplein/RMC. Deze jongeren moeten gemonitord blijven. Tot slot komen er elk schooljaar nieuwe voortijdig schoolverlaters bij. RMC voert ook taken (scholingsadviezen) uit voor de doelgroep jongeren van 23 tot 27 jaar, die een uitkering op grond van de Participatiewet aanvragen. Daarnaast wordt er samengewerkt voor de dienstverlening van WW-jongeren zonder kwalificaties met het UWV en het WSP (Werkgeversservicepunt), re-integratiepartners en het Leerwerkloket jongeren.

Kenmerk: 2021/592241

5/9

Totaal 1198 jongeren in kwetsbare posities in beeld gebracht in 2020-2021 Mede met behulp van de aanvullende maatregelen zijn totaal 1.198 jongeren in kwetsbare posities uit 2020-2021(799 volgens factsheet OCW/DUO) en uit voorgaande jaren in 2020-2021 door het Leerplein in beeld gebracht. Deze jongeren zijn voor een groot deel aan het werk (al dan niet met inzet van een re-integratiepartner) of hebben een uitkering op basis van de Participatiewet of Wajong. Naast de groep van 1198 jongeren in kwetsbare posities zijn er daarnaast RMC jongeren uit deze groep naar een opleiding, leerwerktraject werk of dagbesteding gegaan. Die waren al in beeld. Jongeren in kwetsbare posities (Jikp Werk zonder bemiddeling Uitkering Participatiewet Uitkering Wajong Werk ism re-integratiepartner Totaal

2020-2021 479 414 201 304 1198

2.5. Voortijdig schoolverlaters en aanvullende VSV aanpak, inclusief jongeren in kwetsbare posities Er zijn samen met de schoolbesturen VO en MBO aanvullende maatregelen voor de aanpak van voortijdig schoolverlaten 2016 t/m 2020 en over 2020 t/m 2024 vastgelegd. Ook voor jongeren in kwetsbare posities is in dit kader een specifieke, integrale en regionale aanpak geïnitieerd, mede op basis van wet- en regelgeving, waarbij de RMC regio de coördinerende functie heeft sinds 2019 op grond van wet- en regelgeving. Over 2019-2020 zijn er 501 nieuwe voortijdig schoolverlaters (vsv-ers) bekend volgens de voorlopige cijfers van de rijksoverheid, namelijk 80 vsv-ers VO, 27 vsv-ers Vavo (Voortgezet Algemeen Volwassenen Onderwijs) en 394 vsv-ers MBO. Deze vsv-ers vallen onder de RMC doelgroep. Gemeenten in de regio hebben een percentage nieuwe vsv-ers dat net iets hoger of soms iets lager is dan het landelijk gemiddelde van 1,72 %, maar een hoger percentage heeft te maken met randstedelijke problematiek. In januari 2021 is de vernieuwde aanvullende VSV aanpak en de aanpak voor jongeren in kwetsbare posities 2021 t.m.2024 ingevoerd. Ook is een maatwerkbudget beschikbaar om complexe en domein overstijgende casuïstiek op te lossen, als geen reguliere financiering aanwezig is.

De aanvullende vsv maatregelen voor 2021 zijn: - heroriëntatietrajecten - aanpak aanwezigheid studenten 18+ - de inzet van leerwerkmakelaars - extra begeleiding van en maatwerk aan jongeren in kwetsbare posities op basis van hun ondersteuningsbehoefte, in het bijzonder bij de overstapmomenten (van onderwijs naar onderwijs of van onderwijs naar werk of dagbesteding) - extra inzet op maatregelen Internationale Schakelklas (ISK) - een plusvoorziening op het MBO Over deze aanpak wordt door de RMC regio overeenkomstig de regelgeving met de kernpartners separaat gerapporteerd op kalenderjaren.

Kenmerk: 2021/592241

6/9

2.5. Cijfers Haarlem Totale verzuimaanpak De verzuimcijfers voor het schooljaar 2020-2021 zijn voor de 5.433 jongeren van 5 tot 23 jaar woonachtig in de gemeente Haarlem als volgt: • Wet Educatie en Beroepsonderwijs ( WEB) :Middelbaar Beroepsonderwijs (MBO) en Voortgezet Algemeen Volwassenen Onderwijs (Vavo) Het aantal verzuimmeldingen op basis van de WEB is totaal 350. • Wet Voortgezet onderwijs (VO) Er is sprake van totaal 255 meldingen van ongeoorloofd verzuim op basis van de Wet VO. Deze meldingen betreffen ook het Praktijkonderwijs (Pro). • Wet op de Expertise Centra (WEC): Voortgezet Speciaal Onderwijs (VSO) en het Speciaal Onderwijs (SO) Het gaat om totaal . 43 meldingen van ongeoorloofd verzuim. • Wet Primair Onderwijs (PO) Er is sprake van totaal 31 meldingen van ongeoorloofd verzuim. • Onbekend (particulier onderwijs bijv.) of geen inschrijvingen Hierbij is sprake van respectievelijk 25 en 4 verzuimmeldingen.

Schooljaar 2020-2021 WPO Relatief verzuim

WEC 20

Relatief verzuim 18+ ZK

WVO

Onderwijs onbekend

WEB

Geen inschrijving

37

225

135

19

436

1

6

211

1

219

5

26

Luxe verzuim

7

1

13

Absoluut verzuim (18-)

4

4

11

4

Totaal

31

43

255

350

Kenmerk: 2021/592241

25

4

27

4

708

7/9

Wijken

WEC

WVO

Centrum

1

Zuidwest

6

Oost

WEB

Onderwijs onbekend

Geen inschrijving (alleen 18-)

Totaal

21

5

29

39

53

3

102

7

36

41

6

95

Noord

11

65

109

1

198

Schalkwijk

16

116

113

11

Verhuisd na 1 oktober 2019

2

5

6

Totaal

43

261

343

26

2

265

2

19

4

708

Thuiszittersaanpak: Thuiszitters 2020-2021 aantal 43 ➢ 3 36 maanden opgelost 16 Herplaatsingen RMC jongeren Totaal gaat het om een groep van 1.359 jongeren, waarvan 890 RMC jongeren en 469 jongeren in kwetsbare posities (praktijkonderwijs, VSO, MBO 1 en VMBO beroepsbegeleidende leerweg). Totaal 890 RMC jongeren over het schooljaar 2020-2021 Totaal 49 jongeren vielen niet onder de doelgroep, omdat zij een startkwalificatie hadden, verhuisd zijn naar een andere regio, etc. is uit onderzoek gebleken. Er zijn 235 jongeren niet herplaatst. En nog in traject bij RMC zijn 82 jongeren. Totaal betreft het 317 jongeren. Dit zijn deels ook jongeren in kwetsbare posities. Herplaatsingen RMC jongeren naar 2020-2021 Scholing ,Combinatie werk en scholing, 152 Stagetrajecten/werkervaringstraject(WET) Opvangvoorzieningen 12 Werk 189 Niet herplaatst 235 Nog in traject bij RMC 82 Geen doelgroep RMC 194 Statushouders en kwalificerend buitenlands onderwijs 26 Totaal 890

Kenmerk: 2021/592241

8/9

Totaal 469 jongeren in kwetsbare posities in beeld gebracht in 2020-2021 Mede met behulp van de aanvullende maatregelen zijn 469 jongeren in kwetsbare posities (uit 20202021 en uit voorgaande jaren) door het Leerplein in beeld gebracht. Deze jongeren zijn voor een groot deel aan het werk (al dan niet met inzet van een re-integratiepartner) of hebben een uitkering op basis van de Participatiewet of Wajong. Naast de groep van 469 jongeren in kwetsbare posities zijn er daarnaast jongeren uit deze groep naar een opleiding, leerwerktraject werk of dagbesteding gegaan. Die waren al in beeld.

Jongeren in kwetsbare posities (Jikp Werk zonder bemiddeling Uitkering Participatiewet Uitkering Wajong Werk ism re-integratiepartner Totaal

Meerdere jaren 173 104 78 114 469

VSV- aanpak Over 2019-2020 zijn er 204 nieuwe Haarlemse vsv-ers bekend volgens de voorlopige cijfers van de rijksoverheid, namelijk 38 nieuwe vsv-ers VO en 166 vsv-ers MBO (inclusief Vavo). 3. Consequenties Door de rapportage in het Jaarverslag wordt de uitvoering gemonitord en daar waar nodig wordt het beleid en de uitvoering bijgesteld. 4.Vervolg De uitvoering wordt geïntensiveerd voortgezet op basis van de acties, zoals vermeld in het Meerjarenbeleidsplan ”Vervolgaanpak bestrijding voortijdig schooluitval 2019 t/m 2022” van de RMC regio Zuid-Kennemerland en IJmond en de aanvullende VSV aanpak 2021 t/m 2024. 5. Bijlagen -Bijlage 1 : Jaarverslag 2020-2021 GR Schoolverzuim en Voortijdig Schoolverlaten (VSV) van de RMC- regio Zuid-Kennemerland en IJmond -Bijlage 2: Jaarverslag 2020-2021 Schoolverzuim en Voortijdig Schoolverlaten (VSV) van de RMC- regio Zuid-Kennemerland en IJmond Cijfers per gemeente

Kenmerk: 2021/592241

9/9