1 Instemmen met subsidie AMBIENT (EU-subsidieprogramma Horizon) voor ontwikkeling van circulaire inkooptools van geavanceerde materialen
Tekst van het document
Collegebesluit
Onderwerp Instemmen met deelname van gemeente Haarlem aan gesubsidieerd project AMBIENT (EUsubsidieprogramma Horizon) voor ontwikkeling van circulaire inkooptools van geavanceerde materialen Nummer 2026/157120 Portefeuillehouder Berkhout, R.A.H. Programma/beleidsveld 5.3 Circulariteit Afdeling ECDW Auteur Vries, J.G. de Telefoonnummer 06 42654802 Email rudiedevries@haarlem.nl Kernboodschap De gemeente Haarlem neemt deel aan het consortium AMBIENT, dat met succes een subsidieaanvraag heeft ingediend binnen een Horizon-call van de Europese Unie. Het Horizon-programma is gericht op het stimuleren van onderzoek en innovatie binnen Europa. Het project AMBIENT (Advanced Materials for NEB-Inspired ENvironmenTal Public Procurement) richt zich op het bevorderen van de toepassing van innovatieve en geavanceerde materialen via innovatieve inkoop. Het voorstel speelt in op de behoefte om het aanbod van dergelijke materialen beter te laten aansluiten op de, momenteel nog onvoldoende ingevulde, behoeften van overheden. Daarbij gaat het om materialen die bijdragen aan circulariteit, klimaatadaptatie, ruimtelijke kwaliteit en sociale waarde, en die aansluiten bij de strategische doelstellingen van overheden. Deze uitgangspunten zijn in lijn met de principes van het New European Bauhaus, die binnen het Horizon-programma worden gestimuleerd.
Binnen het consortium werken dertien partijen samen aan de ontwikkeling van inkoopinstrumenten via precommerciële inkoop (Pre-Commercial Procurement, PCP), gericht op de toepassing van geavanceerde materialen in de bouw en infrastructuur. Door middel van behoeftebepaling, marktdialogen, verdieping van materiaalkennis, kennisdeling en de ontwikkeling van PCP-procedures verkrijgt de gemeente Haarlem toegang tot relevante expertise, netwerken en innovatieve inkoopmethodieken. Door deelname aan dit consortium onderstreept de gemeente Haarlem haar voortrekkersrol in het inzetten van innovatieve inkoop als instrument om strategische doelstellingen te realiseren. Behandelvoorstel voor commissie
Het college stuurt het collegebesluit ter kennisname naar de commissie Beheer.
Kenmerk: 2026/157120
1/5
Relevante eerdere besluiten Besluit college d.d. 21 april 2026
n.v.t. Het college van burgemeester en wethouders besluit: 1. In te stemmen met deelname van gemeente Haarlem aan het project AMBIENT waaraan een subsidie zal worden toegekend van € 146.782 uit EUsubsidieprogramma HORIZON. de secretaris,
de burgemeester,
1. Aanleiding In een transitie naar een duurzame samenleving is het gebruik van (bouw) materialen een belangrijke factor. De bouwsector zorgt voor veel afval en veel CO₂ uitstoot, dit moet worden teruggedrongen. Het doel is een circulaire bouweconomie waarin gebouwen en infrastructuur modulair, demontabel en herbruikbaar zijn, materialen zo lang mogelijk in de keten blijven en de milieu-impact van bouwen en slopen drastisch wordt verminderd. Uit de goederen- en afvalstroomanalyse die de gemeente heeft uitgevoerd blijkt dat de bouwindustrie in de Haarlemse regio het op één na grootste aandeel in gewicht aan goederen vertegenwoordigt en veroorzaakt een groot aandeel in de CO₂ uitstoot van de economie. De gemeentelijk invloed op deze bouwstromen is relatief groot, met name die van de openbare ruimte. Een belangrijk instrument schuilt in de inkoop van deze goederen en grondstoffen. Het project voorziet in een innovatieve gereedschapskist op het snijvlak van inkoop en het invullen van de strategische behoeften op circulair, klimaatadaptief, sociaal en esthetiek: de New European Bauhaus principes die de Europese Commissie nastreeft. Het New European Bauhaus (NEB) heeft als doel duurzame transities te verbinden met de kwaliteit van leefomgeving, door duurzaamheid, esthetiek en inclusiviteit samen te brengen.
Voor materialen betekent dit dat niet alleen milieuprestaties centraal staan (zoals circulariteit, lage CO₂-impact en herkomst), maar ook de bijdrage aan gezonde, aantrekkelijke en toegankelijke ruimtes. Gedacht kan hier worden aan het sturen op levenscyclusdenken, hergebruik van materialen, innovatie in biobased en circulaire producten. Een belangrijk uitgangspunt in het project is Pre-Commercial Procurement (PCP). Dit is een samenwerkingsvorm waarbij overheden samen met bedrijven en kennisinstellingen innovatieve oplossingen ontwikkelen die nog niet op de markt beschikbaar zijn.
Kenmerk: 2026/157120
2/5
De Europese Commissie stimuleert PCP omdat het publieke uitdagingen effectiever helpt oplossen én tegelijk innovatie, concurrentiekracht en Europese bedrijvigheid versterkt zonder directe marktverstoring. Haarlem wil zijn sterke positie in het veld van innovatieve inkoop blijvend versterken en deelname in dit project is daar een goed voorbeeld van. En draagt als zodanig bij aan de Strategische inkoopbeleid, Urban Agenda, Actieprogramma Circulaire Economie en het MVOI actieplan. Ook is de verwachting dat de oplossingen bijdragen aan een duurzame, mooie en inclusieve buitenruimte.
2. Beoogd resultaat Haarlem versterkt zijn voorbeeldfunctie en voorlopende rol op het vlak van innovatieve inkoop. Een breed internationaal netwerk van toonaangevende onderzoeksinstituten geeft Haarlem toegang tot de nieuwste inzichten op het vlak van innovatieve en duurzame materialen voor de bouw en infra. De inzichten rondom de New Bauhaus Principes en grondstoffenschaarste zorgt met name een blik op de toekomstbestendigheid van materialen. De subsidie maakt het mogelijk om actief contractpartners en betrokken afdelingen te betrekken bij de kennisdeling en mogelijke implementatie in onze inkoop. Haarlem krijgt hiermee de kans om boven op de ontwikkelingen rondom innovatieve materialen in Europa in de bouw en infra te zitten en deze waar mogelijk te gaan toepassen in zijn werken Aan het einde van het project is er een overzicht van innovatieve materialen een aantal inkooptools die het mogelijk maken om deze materialen aan te besteden. 3. Onderbouwing voorstel 1. Het besluit past in het ingezette beleid Haarlem is een voorloper op het vlak van innovatief inkopen in Europa. Met zijn ambitieuze Strategisch Inkoopplan en het MVOI Actieplan onderstreept zij de behoefte en kracht van innovatief en maatschappelijk verantwoord inkopen. Binnen het Actie Programma Circulair Inkopen en de Duurzaamheidsbegroting wordt de grote impact van materialen in bouw en infra onderstreept.
Met dit project wordt de nieuwste kennis op het vlak van materialen en innovatieve inkooptools naar de gemeente Haarlem gehaald. Wat het op termijn mogelijk maakt om de milieudruk, sociale implicaties met behoud van esthetiek (New Bauhaus) van ons materiaalgebruik in bouw en infra te verbeteren.
Kenmerk: 2026/157120
3/5
2 Internationaal netwerk biedt kansen voor een integrale benadering Kernpunt van dit project zijn de New Bauhaus principes en innovatieve inkoop van materialen met behulp van PreCommercialProcurement. Materialen bepalen in hoge mate de milieudruk maar ook hoe de openbare ruimte er uit ziet. Beschikbaarheid in de toekomst speelt een steeds grotere rol. Door het samenwerken met Europese topinstituten kan Haarlem hiermee anticiperen en ook een bijdrage leveren aan de beleidsdoelen op het vlak van circulair en CO2 uitstoot. 3 Duurzaamheid Een belangrijk uitgangspunt (maar niet het enige) bij PCP van materialen volgens de NEB principes is de circulariteit en CO2 uitstoot en draagt bij aan de doelen van Circulaire stad 2040 en Klimaatbestendige stad 2050. 4. Risico’s en kanttekeningen Niet van toepassing. 5. Consequenties en uitvoering Na toekenning van de subsidie is een samenwerkingsovereenkomst met de hoofdaanvrager en subsidieverstrekker opgesteld. Na afloop van de aanvraagperiode zal het Horizon2020 programma na controle een definitieve beschikking vast stellen voor gemeente Haarlem. Voor de toetsing van geproduceerde modellen van inkoop en materialisatie zullen ook (interne) specialisten worden ingezet. De gelden uit de subsidie bieden hiervoor ruimte. Na de eerste opstartfase wordt bepaald welke type specialisten nodig zullen zijn.
Naar verwachting zijn dat aanbestedingsspecialisten van werken en materiaaldeskundigen. Hiervoor zal dan een interne opdracht van worden gemaakt. De looptijd van dit project (2 jaar) biedt daar voldoende ruimte voor.
5.1 Financiën De subsidie bedraagt totaal € 146.782, -. Deze aanvraag is door de gemeente Haarlem ingediend binnen het raamwerk van de toegekende subsidie aan de hoofdaanvrager van consortium AMBIENT. Deze subsidie is als volgt opgebouwd: Personeelskosten Reiskosten Indirecte kosten Totaal
€ 108.426 € 9.000 € 29.356 € 146.782
Kenmerk: 2026/157120
4/5
Betaling van personeelskosten zijn in deze regeling aan regels gebonden, er mag maximaal €12.756 per medewerker per maand betaald worden vanuit deze subsidie De looptijd van het project is 2 jaar en start 1 juni 2026 en loopt door tot 1 juni 2028. Gemiddeld worden er per jaar gelijke bedragen uitgekeerd op basis van de verwachte kosten. 5.2 Communicatie Er zal met name intern over dit project worden gecommuniceerd met belangrijkste stakeholders (collega’s en contractpartners). Een belangrijk doel van het Horizon programma is ook de verspreiding van de kennis, hier zal Haarlem onder andere ook zijn Urban Agenda netwerk voor gebruiken, zodat ook binnen dat uitgebreide netwerk resultaten zichtbaar worden. 5.3 Planning Het project start op 1 juni 2026 en de duur van het project is 24 maanden.
6. Bijlagen geen
Kenmerk: 2026/157120
5/5