1 Instemmen met aanvraag Specifieke Uitkering Woningbouw Op Korte Termijn 2 0 (SPUK WOKT 2 0) t b v de fietsverbinding F205 ter hoogte van Hart voor Oostpoort

Collegebesluit

Onderwerp Aanvraag Specifieke Uitkering Woningbouw Op Korte Termijn 2.0 (SPUK WOKT 2.0) t.b.v. de fietsverbinding F205 ter hoogte van Hart voor Oostpoort Nummer Portefeuillehouder Programma/beleidsveld Afdeling Auteur Telefoonnummer Email Kernboodschap

2025/611510 Roduner, F.J. 4.1 Wonen en woningbouw PG Dam-de Boer, S. van 06-28022704 svanboer@haarlem.nl Haarlem heeft de ambitie om tot 2030 tenminste 10.000 woningen toe te voegen. Deze toevoeging gebeurt in verschillende (7-tal) ontwikkelzones. Eén van deze ontwikkelzones is Oostpoort, het gebied rondom station Spaarnwoude. Om te komen tot een goed OV-Knooppunt en een aantrekkelijke, veilige en gezonde leefomgeving voor woon- en werkfuncties en voorzieningen, ondergaat het gebied rond het station Spaarnwoude een ingrijpende transformatie. Essentieel onderdeel van de plannen voor een succesvolle gebiedsontwikkeling in dit gebied is het realiseren van het OV-Knooppunt met een goede Noord-Zuid fietsverbinding (F205) ter hoogte van Hart voor Oostpoort. De Noord-Zuid fietsverbinding is een bovenplanse regionale fietsverbinding die een belangrijke bijdrage levert aan de gehele mobiliteitstransitie van Haarlem. Omdat het een regionale fietsverbinding betreft kan deze voor slechts een deel toegerekend worden aan de ontwikkeling. Een aanzienlijk deel van de kosten voor deze fietsverbinding wordt niet gedekt, daarom wil het college gebruik maken van Specifieke Uitkering Woningbouw op Korte Termijn 2.0 (SPUK WOKT 2.0).

Behandelvoorstel voor commissie

Het college stuurt het collegebesluit ter kennisname naar de commissie Ontwikkeling.

Relevante eerdere besluiten

• • • • • • •

Startnotitie Ontwikkelzone Oostpoort (2018/323321); Vaststellen Ontwikkelvisie Oostpoort (2019/712616); Vaststellen Omgevingsvisie Haarlem 2045 (2021/492095); Toekenning impulsbijdrage versnelling woningbouw voor ontwikkelzone Oostpoort (2021/933572); Stand van zaken ontwikkelzone Spaarnesprong (2023/979150); Vaststellen Ontwikkelstrategie Oostpoort (2023/177910); Variant Masterplan Hart voor Oostpoort (2024/600695);

Kenmerk: 2025/611510

1/7

•

Besluit college d.d. 26 augustus 2025

Ontwikkelzone Oostpoort: Principekeuzes voor het ontwerp-Masterplan (2025/498164).

Het college van burgemeester en wethouders besluit: 1. Een subsidie aan te vragen voor de SPUK WOKT 2.0 ten behoeve van de fietsverbinding ter hoogte van Hart voor Oostpoort en deze uiterlijk 31 augustus 2025 in te dienen bij het ministerie van I&W. de secretaris,

de burgemeester,

1. Aanleiding Bereikbare steden In het kader van Bereikbare steden is er voor de drie OV-knooppunten een zone rondom (1.200m) het knooppunt aangemerkt waarbinnen woningbouw kan plaatst vinden. Zo ook voor het gebeid rondom het station Spaarnwoude te weten Oostpoort. Dit gebeid is niet alleen beperkt tot het gebied direct grenzend aan het station Spaarnwoude (zone Oostpoort), maar beslaat een veel groter gebied. Zie hiervoor onderstaande afbeelding:

Binnen deze straal van 1.200 m valt de realisatie van woningbouw in Hart voor Oostpoort (netto ca. 856 woningen) de woningbouw van het Beatrixplein (netto 512 woningen).

Kenmerk: 2025/611510

2/7

De Opgave De zone Oostpoort (waaronder het deelgebied “Hart voor Oostpoort”) is één van de prioritaire ontwikkelzones in de gemeente Haarlem en ligt rondom het station Haarlem Spaarnwoude. De ontwikkeling biedt kansen voor een multimodaal OV-knooppunt én als aantrekkelijke entree voor de stad. Het vormt de “Poort” tussen Haarlem en de metropoolregio, tussen stedelijk gebied en landschap (Natuur Netwerk Nederland). Op stadsniveau biedt Oostpoort grote kansen voor de ontwikkeling van woningbouw en intensivering van de Zuidstrook/Waarderpolder. In de huidige situatie vormt een brede bundel aan infrastructuur (spoor, weg, water) een barrière tussen het noordelijke en zuidelijke plangebied. Het college heeft op 4 juni 2024 de variant "Stationsbuurt Oostpoort” vastgesteld als ontwikkelrichting voor de transformatie van het gebied rond station Haarlem Spaarnwoude (zie BBV 2024/0600695) . Vervolgens heeft op 1 juli jl. het college de belangrijkste principekeuze voor het Masterplan vastgesteld (zie BBV 2025/0498164) waaronder de noord- zuid fiets- en voetgangersverbinding in het midden van het plangebied. De fietsverbinding ter hoogte van Oostpoort - over het spoor- is de ontbrekende schakel van de regionale fietsverbinding F205 van Haarlemmermeer naar IJmuiden.

Deze fietsverbinding draagt bij aan de mobiliteitstransitie in Haarlem; er zullen meer inwoners met de fiets naar het station Spaarnwoude komen. De fietsverbinding draagt bij aan de ambitie van Haarlem voor de 10minutenstad. De fietsverbinding is bij de WBI- aanvraag voor slechts 36 % toegerekend aan de business case Hart voor Oostpoort omdat het een bovenplanse investering betreft. Aangezien het een regionale fietsverbinding betreft is getracht via de provincie een bijdrage te krijgen. De provincie heeft echter aangegeven geen middelen beschikbaar te kunnen stellen hiervoor, onder andere i.v.m. andere substantiële bijdrage in Haarlem vanuit de provincie. Zoals in het collegevoorstel van juli 2025 is opgenomen wordt er daarom onderzocht om het tekort te dekken met een bijdrage vanuit het Rijk. Het Beatrixplein ondergaat de komende jaren een grootschalige vernieuwing en worden (netto) 512 woningen toegevoegd. De afstand van het Beatrixplein tot aan het station Spaarnwoude is ca. 800 m. Met de aanleg van de F205 ter hoogte van het Hart voor Oostpoort wordt het voor de nieuwe bewoners van het Beatrixplein aantrekkelijker om met de fiets naar het station te gaan. Daarnaast draagt de realisatie van de F205 ook bij aan de gewenste mobiliteitstransitie van Haarlem.

SPUK WOKT 2.0 Er is in Nederland een woningtekort, daarom werken het ministerie van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening (VRO) en het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (I en W) samen aan de ambitie om 100.000 woningen per jaar te realiseren. Het rijk wil gemeenten helpen om investeringen in bovenplanse (lokale, regionale of nationale) infrastructurele voorzieningen mogelijk

Kenmerk: 2025/611510

3/7

te maken. Het kabinet Schoof heeft hiervoor € 2,5 miljard beschikbaar gesteld op het Mobiliteitsfonds van het ministerie van IenW. Belangrijke voorwaarden om in aanmerking te kunnen komen voor deze bijdrage zijn: • Minimaal 200 nieuwe woningen • Start bouw eerste woningen binnen 5 jaar • Start bouw laatste woningen binnen 8 jaar • Maximaal € 20.000 per woning • Relatie tussen infrastructuur en woningbouw • Uitvoerbaarheid (stikstof, netcapaciteit, water/bodem inzet RWS/Prorail) De realisatie van de fietsverbinding (F205) ter hoogte van Hart voor Oostpoort leidt tot een financieel te kort. Op basis van toerekenbaarheid aan de woningbouwopgave in Hart voor Oostpoort is in 2021 bij de WBI aanvraag slechts 36 % van de kosten voor de fietsverbinding meegenomen. De exploitatie van Hart voor Oostpoort heeft een tekort deze wordt veroorzaakt door fietsverbinding F205. Daarom wordt er nu een bijdrage uit de SPUK WOKT 2.0 voorgesteld. De realisatie van de nieuwe woningen aan het Beatrixplein worden ingezet om toevoeging van het aantal woningen te behalen. Hiermee komt er een extra toevoeging van ca. 512 woningen in de Oostpoort (conform Bereikbare steden). Conform de richtlijnen van de SPUK WOKT kan maximaal 65 % van het financiële tekort worden ingediend. De gemeente dient daar minimaal 35 % co-financiering tegenover beschikbaar te stellen.

Propositie vanuit de MRA Vanuit de MRA wordt de aanvraag voor de subsidies gebundeld, er komt een regionaal ‘boekje’ waarin alle proposities worden gebundeld. In het voorjaar heeft de MRA een longlist opgesteld met mogelijke projecten die in aanmerking kwamen voor deze subsidie, deze longlist is getoetst (door de MRA/provincie/VRA) en is Oostpoort als kansrijk bestempeld. Het voorstel is om met deze nota ontwikkelzone Oostpoort voor te dragen voor SPUK WOKT 2.0, welke uiterlijk 31 augustus 2025 moet worden ingediend.

2. Beoogd resultaat Dit besluit draagt bij aan: - De gewenste mobilteitstransitie van Haarlem. Het station Spaarnwoude en de Waarderpolder worden beter bereikbaar per fiets. Tevens sluit de F205 hier aan op de regionale fietsverbinding van Amsterdam naar Haarlem (F200). - De ontwikkeling van de ontwikkelzone Oostpoort;

Kenmerk: 2025/611510

4/7

-

De aanvraag van deze subsidie biedt co-financiering voor de realisatie van de fietsverbinding en maakt daarmee het versnellen van de woningbouwopgave mogelijk.

3. Onderbouwing voorstel 1. De realisatie van de fietsverbinding ter hoogte van station Spaarnwoude draagt bij aan de mobiliteitstransitie van Haarlem Ter hoogte van Hart voor Oostpoort wordt de ontbrekende schakel in de regionale NoordZuidfietsverbinding (F205) gerealiseerd. Deze fietsverbinding verbindt de Haarlemmermeer met Ijmuiden. Ook sluit de F205 hier aan op de F200, de regionale fietsverbinding van Amsterdam naar Haarlem. De F205 is opgenomen in het vastgestelde fietsbeleid 2023. De verbinding draagt bij aan de doelstelling om meer mensen met de fiets naar het station Spaarnwoude te laten komen i.p.v. met de auto. 2. De realisatie van een groot aantal betaalbare woningen kan versneld worden uitgevoerd Binnen de zone Oostpoort (incl. Hart voor Oostpoort en het Beatrixplein) is een aanzienlijk deel betaalbare woningen opgenomen. Met de aanvraag van deze subsidie zijn er voldoende middelen beschikbaar om de fietsverbinding ter hoogte van Hart voor Oostpoort te realiseren. Een goede fietsverbinding is noodzakelijk voor het mobiliteitsconcept (autoluw en voorrang voor de voetganger en fietser) en de bereikbaarheid van de woningen. Hierdoor kunnen de woningen versneld worden gerealiseerd. 3.

Subsidie vanuit SPUK WOKT voor de fietsverbinding is noodzakelijk voor een sluitende exploitatie Met de reeds toegekende WBI-subsidie en de reservering uit het IP is er nog geen sprake van een sluitende exploitatie. De realisatie van Hart voor Oostpoort is een complexe opgave; infrastructuur moet worden aangepast om een goede ontwikkeling mogelijk te maken. Realisatie van een goede fietsverbinding is hierbij randvoorwaardelijk. De fietsverbinding moet over het spoor worden gerealiseerd, wat aanzienlijke kosten met zich meebrengt. Aangezien het hier een regionale (bovenplanse) fietsverbinding betreft heeft de gemeente geprobeerd vanuit de provincie subsidie te ontvangen voor de fietsverbinding. Provincie heeft aangegeven hier geen middelen (meer) voor beschikbaar te hebben. 4. De aanvraag voor de zone Oostpoort voldoet aan de gestelde criteria Haarlem vraagt in samenwerking met de MRA een bijdrage uit de SPUK WOKT 2.0. De MRA heeft de aanvraag als kansrijk beoordeeld. Daarnaast voldoet de aanvraag aan de knock-out criteria die worden gehanteerd: aantal (min 200), snelheid, maximale percentage rijksbijdrage (65% van financieel te kort) en rendement (max € 20.000 per woning) Vervolgens wordt er getoetst op: de link tussen woningbouw en infrastructuur, maakbaarheid, realisme en prioritering. Op ook op deze onderdelen voldoet de aanvraag.

Kenmerk: 2025/611510

5/7

5. Het besluit past in het ingezet regionaal beleid Haarlem is onderdeel van de MRA, voor deze regio is een woondeal gesloten. De zone Oostpoort is één van de drie OV-Knooppunten van Bereikbare steden. De realisatie van de woningen binnen de zone vallen binnen het woonakkoord van de Provincie Noord Holland. De fietsverbinding F205 past binnen het Regionaal toekomstbeeld fiets van de Provincie. 4. Risico’s en kanttekeningen 4.1 Risico’s 1. Honorering van de subsidie is nog niet zeker Toekenning van de subsidie gebeurt uiteindelijk op grond van de beoordelingscriteria en de economisch meest gunstige projecten (m.a.w. laagste bijdrage per woning). Toekenning wordt pas in november bekend gemaakt. 2. De realisatie van het aantal woningen in het voorgestelde tempo is een vereiste Deelname aan de SPUK WOKT 2.0 schept verplichtingen voor de gemeente, uiterlijk binnen 5 jaar moet er gestart worden met de bouw van de eerste woningen en de laatste woningen moet uiterlijk binnen 8 jaar gestart worden. Indien de planning niet conform de aanvraag wordt gerealiseerd bestaat de mogelijkheid dat het Rijk (een deel van de) co-financiering terugvordert. 4.2 Kanttekeningen 1.

Het aantal woningen in de betaalbare categorie is randvoorwaarde voor de subsidie bijdrage Voor de berekening van het aantal woningen wordt nu uitgegaan van de nieuwe woningen aan het Beatrixplein (512 woningen ) en de woningaantallen (ca. 856 woningen). Pas bij vaststellen Masterplan is duidelijk of deze woningen gehaald gaan worden of dat wij hiervan afwijken. 2. Het Masterplan Hart voor Oostpoort moet nog worden vastgesteld Het Masterplan wordt momenteel uitgewerkt en zal voor het eind van dit jaar vrijgegeven worden voor inspraak en pas in maart 2026 worden vastgesteld door het college. 3. Tijdelijke huisvesting Oekraïners/statushouders in Hart voor Oostpoort De huurcontracten voor de locaties voor de tijdelijke huisvesting Oekraïners/statushouders lopen tot juni 2027 en respectievelijk juni 2028. Deze contracten kunnen niet verlengd worden omdat anders de randvoorwaarde voor start bouw laatste woningen niet gerealiseerd kan worden.

Kenmerk: 2025/611510

6/7

5. Consequenties en uitvoering 5.1 Financiën Er wordt voor de Noord-Zuidfietsverbinding een subsidie aangevraagd van: • Resterend tekort benodigde infrastructuur is € 20.690.327 incl. BTW (totale investeringskosten minus toerekenbaar WBI) • Gevraagde rijksbijdrage SPUK WOKT 2.0 is € 7.562.500 incl. BTW • Bij de realisatie van 1.368 woningen (aantal woningen WBI subsidie + aantal woningen Beatrixplein) is dit € 5.528 incl. BTW,- per woning. Het percentage van de rijksbijdrage in het financiële tekort dat aangevraagd wordt is hiermee aanzienlijk lager nl. ca. 37 %, dit vergroot de kans op toekenning. Bij toekenning van de subsidie resteert er nog een bedrag van co-financiering voor de gemeente van ca. € 13,1 miljoen. • Bij toekenning van de aanvraag ontstaat er een sluitende exploitatie op basis van de uitgangspunten van juli 2025. Met de investeringen die in het IP zijn opgenomen voor Oostpoort is de co-financiering afgedekt. Dit voorstel heeft geen directe financiële gevolgen, maar biedt een kans om het tekort in de business case zoals doorgerekend in juli 2025 (onderdeel van collegevoorstel juli 2025) om te buigen naar sluitende exploitatie. 5.2 Communicatie De communicatie verloopt via Hart voor Oostpoort, deze is toegelicht in het collegevoorstel van juli 2025.

5.3 Participatie Voor Hart voor Oostpoort is er een participatietraject, deze is toegelicht in het collegevoorstel van juli 2025. De fietsverbinding vormt onderdeel hiervan. 5.4 Juridisch N.v.t. 5.5 Planning Indiening: Beoordeling: Besluitvorming:

SPUK WOKT 2.0 uiterlijk 31 augustus 2025 september 2025 oktober/november 2025 (BO MIRT begin november 2025)

6. Bijlagen Bijlage 1: Te onderteken brief door het college

Kenmerk: 2025/611510

7/7