1 Informeren over de planning voor invoering nul-emissiezone brom- en snorfietsen

Informatienota

Onderwerp Informeren over de planning voor invoering nul-emissiezone brom- en snorfietsen Nummer Portefeuillehouder Programma/beleidsveld Afdeling Auteur Telefoonnummer Email Kernboodschap

2025/808296 Leeuwen, B. van 4.3 Aantrekkelijke leefomgeving BBOR Kors, A.M. 06 13 05 43 74 akors@haarlem.nl In de raadsvergadering van 29 februari 2024 is het ‘principebesluit invoering nulemissiezone brom- en snorfietsen Haarlem per 2027’ aangenomen. Dit principebesluit gaat uit van invoering van een nul-emissiezone voor brom- en snorfietsen per 1-1-2027. Dit past binnen de duurzame ambities van Haarlem. De invoering van een nul-emissiezone voor brom- en snorfietsen draagt bij aan schonere lucht en daarmee een gezondere stad om in te wonen, werken en studeren. Het college heeft advies aan Haskoning gevraagd over het invoeringsproces voor deze zone. Haskoning adviseert om aan te sluiten op de fasering die de andere drie gemeenten in Nederland hebben gekozen voor de invoering van een nulemissiezone voor brom- en snorfietsen, te weten: Amsterdam, Utrecht en Nijmegen. Dat betekent invoering per 1 januari 2028 met een overgangsregeling tot 1 januari 2030. Samen optrekken maakt de invoering gemakkelijker en dezelfde regels hanteren is duidelijker voor de gebruikers van een brom- of snorfiets. Met name tussen Haarlem en Amsterdam, omdat brom- en snorfietsrijders zich tussen beide steden bewegen. Daarnaast zijn de werkzaamheden voor de nul-emissiezone voor bestel- en vrachtauto’s uitgelopen vanwege landelijke besluitvormingsprocessen.

Dat betekent dat later dan initieel bedacht gestart kon worden met de voorbereidingen voor de nul-emissiezone voor brom- en snorfietsen. Het college vindt de invoering van deze maatregel belangrijk, vandaar dat er wel alvast gestart is met de voorbereidingen voor de invoering van de nul-emissiezone brom- en snorfietsen. Onder andere door subsidie bij het Rijk aan te vragen voor een inruilregeling (naar verwachting wordt deze per maart 2026 opengesteld) en het adviestraject met Haskoning.

Kenmerk: 2025/808296

1/5

Behandelvoorstel voor commissie

Relevante eerdere besluiten Besluit college d.d. 20 januari 2026

De eerstvolgende stap is het uitwerken van een collegevoorstel waarop inwoners hun mening kunnen geven. Naar verwachting wordt dit in maart 2026 gepubliceerd. 1. Het college stuurt de informatienota ter bespreking naar de commissie Beheer. Het college agendeert deze informatie ter bespreking in de commissie, omdat het college verwacht dat de commissie deze informatienota inhoudelijk wil bespreken.

Principebesluit invoering nul-emissiezone brom- en snorfietsen Haarlem per 2027 in de raadsvergadering van 29 februari 2024 1. Het college van burgemeester en wethouders stelt de informatienota aan de commissie vast. de secretaris,

de burgemeester,

1. Aanleiding In de raadsvergadering van 29 februari 2024 is het ‘principebesluit invoering nul-emissiezone bromen snorfietsen Haarlem per 2027’ aangenomen. Met dit principebesluit wordt aan het college gevraagd om een raadsvoorstel te schrijven waarmee een definitief besluit genomen kan worden over de invoering van een nul-emissiezone voor brom- en snorfietsen per 1 januari 2027. Voorafgaand aan de definitieve besluitvorming kunnen inwoners hun mening geven over het raadsvoorstel. Het college acht de invoering van de nul-emissiezone voor brom- en snorfietsen per 1 januari 2027 niet meer haalbaar. Hiervoor zijn drie redenen: - Voor de invoering van de nul-emissiezone voor brom- en snorfietsen is advies gevraagd aan een externe partij met veel ervaring op het gebied van gemeentelijke invoering van milieuen nul-emissiezones voor voertuigen, namelijk Haskoning (zie bijlage 1). Haskoning adviseert om aan te sluiten op de fasering die de andere drie gemeenten in Nederland hebben gekozen voor de invoering van een nul-emissiezone voor brom- en snorfietsen, te weten: Amsterdam, Utrecht en Nijmegen. Dat betekent invoering per 1 januari 2028 met een overgangsregeling tot 1 januari 2030. Samen optrekken maakt de invoering gemakkelijker en dezelfde regels hanteren is duidelijker voor de gebruikers van een brom- of snorfiets.

Met name tussen Haarlem en Amsterdam, omdat gebruikers zich tussen beide steden bewegen.

Kenmerk: 2025/808296

2/5

-

-

De werkzaamheden voor de nul-emissiezone voor bestel- en vrachtauto’s lopen uit, waardoor de voorbereidingen voor de zone voor brom- en snorfietsen later opgestart kunnen worden dan verwacht, Voor de invoering van een nul-emissiezone moet ongeveer twee jaar gerekend worden; gerekend vanaf het moment dat voertuigeigenaren redelijkerwijs kennis hebben kunnen nemen van het besluit. Dit moment is vrijgave van inspraak van het concept raadbesluit (door het college), dat volgens planning in maart 2026 zal plaatsvinden.

2. Toelichting 1. Advies Haskoning over invoeringsproces Haskoning adviseert om aan te sluiten bij de overgangsregeling die onder andere Amsterdam hanteert, en te kiezen voor invoering per 1 januari 2028. Er zijn een aantal redenen om voor invoeringsdatum 1 januari 2028 te kiezen: - Het uitgangspunt van het principebesluit was dat alle fossiele brom- en snorfietsen met een Datum Eerste Toelating (DET) voor 1 januari 2020 en vanaf 1 juli 2025 worden geweerd. Omdat er later dan 1 juli 2025 gecommuniceerd gaat worden over deze maatregel, is deze overgangstermijn niet meer logisch. Haarlem hanteert daarmee ook een strenger toelaatregime dan de drie andere steden in Nederland die een nul-emissiezone voor bromen snorfietsen gaan invoeren (Amsterdam, Utrecht en Nijmegen). Aansluiten bij deze steden betekent: invoering van een nul-emissiezone voor brom- en snorfietsen per 1 januari 2028, waarbij vanaf 1 januari 2028 tot 1 januari 2030 voertuigen met een DET ouder dan 1 januari 2018 worden geweerd. Per 1 januari 2030 is het wagenpark uitstootvrij.

o Deze periode van tien jaar sluit aan bij de gemiddelde gebruiksduur van een brom- of snorfiets, zoals onderschreven door de BOVAG en de RAI-vereniging, o Als Haarlem net andere regels hanteert dan (bijvoorbeeld) Amsterdam is dit voor brom- en snorfietseigenaren die in beide steden rijden verwarrend, o Door dezelfde invoerdatum aan te houden kan Haarlem samen optrekken met andere steden door kennisdeling en met communicatie. 2. Twee jaar invoeringstijd voor milieu- of nul-emissiezones In Nederland wordt in de regel twee jaar voorbereidingstijd gerekend voor de invoering van een milieu- of nul-emissiezone, gerekend vanaf de datum dat voertuigeigenaren kennis hebben kunnen nemen van het besluit. Dat heeft te maken met het uitgangspunt dat voertuigeigenaren tijd moeten krijgen om zich te kunnen voorbereiden op het besluit. Het verkorten van deze periode betekent een juridisch risico vanwege eventuele bezwaar- en beroepsprocedures tegen het verkeersbesluit. Als die gegrond worden verklaard wordt de invoering van de zone verder vertraagd. Juridisch advies is om

Kenmerk: 2025/808296

3/5

de invoeringsperiode van twee jaar niet te verkorten, vanwege risico op procedures met ultiem gevolg vernietiging van het besluit vanwege onzorgvuldige voorbereiding. De verwachting is dat voertuigeigenaren op dit moment nog niet op de hoogte zijn van de invoering van de nul-emissiezone, omdat over het principebesluit niet breed gecommuniceerd is. Communicatie start wanneer het conceptbesluit wordt vrijgegeven voor inspraak, naar verwachting maart 2026. Dat betekent dat de zone twee jaar na dato in werking kan treden per maart 2028. Het college stelt voor om de zone in te voeren per 1 januari 2028 en tot 1 maart 2028 te waarschuwen. Zo krijgen voertuigeigenaren voldoende tijd om over te stappen naar een uitstootvrij voertuig. In de waarschuwingsperiode ontvangen zij namelijk nog geen boete. 3. Werkzaamheden voor nul-emissiezone bestel- en vrachtwagens lopen uit In het principebesluit is opgenomen dat gestart wordt met de voorbereiding voor de invoering van de nul-emissiezone voor brom- en snorfietsen zodra de werkzaamheden voor de nul-emissiezone voor vracht- en bestelwagens afgerond zijn. Met deze voorwaarde wilde de raad waarborgen dat dit principebesluit niet leidt tot vertraging bij de invoering van de nul-emissiezone voor vracht- en bestelwagens per 2025. De nul-emissiezone voor vracht- en bestelwagens is sinds 1 juli 2025 van kracht.

De werkzaamheden voor de nul-emissiezone lopen echter nog steeds door. In aanloop naar 2026 zijn een aantal zaken veranderd: in september 2025 is het landelijke ontheffingenloket van de G4 overgegaan naar de RDW (2025/430182), vanaf 1 januari 2026 schrijft het Rijk een ander verkeersbord voor en vanaf 1 januari 2026 gelden aangescherpte beleidsregels ontheffingen (2025/646316). Dat betekent dat er de afgelopen periode gewerkt is aan het plaatsen van nieuwe bebording (verwijderen van de stickers), besluitvorming rondom nieuwe bebording en nieuwe beleidsregels ontheffingen, bijbehorende communicatie en landelijke afstemming over deze nieuwe regels. 1 maart 2026 loopt de waarschuwingsperiode in Haarlem af en start de handhaving van de nul-emissiezone voor bestel- en vrachtauto’s. Het college heeft de ambitie om steeds meer door fossiele brandstof aangedreven voertuigen uit Haarlem te weren, zo ook fossiele brom- en snorfietsen. De invoering van een nul-emissiezone voor brom- en snorfietsen draagt bij aan schonere lucht en daarmee een gezondere stad om in te wonen, werken en studeren. Het college vindt daarmee de invoering van deze maatregel belangrijk, vandaar dat er wel alvast gestart is met de voorbereidingen voor de invoering van de nul-emissiezone bromen snorfietsen.

Onder andere door subsidie bij het Rijk aan te vragen voor een inruilregeling (naar verwachting wordt deze per maart 2026 opengesteld) en het adviestraject met Haskoning, zie bijlage 1. Onderdeel van dit advies is een update van de effectenrapportage die nodig is voor de verdere besluitvorming en onderbouwing van het verkeersbesluit. Daarnaast is het college begonnen met de voorbereiding van de besluitvorming, namelijk het versturen deze informatienota naar de commissie. 3. Consequenties en vervolg Consequenties

Kenmerk: 2025/808296

4/5

De consequenties op het gebied van financiën, communicatie, participatie en juridisch worden verder uitgewerkt bij het raadsvoorstel waarop inspraak mogelijk is. Voor zover nu te overzien zijn hier geen bijzonderheden of afwijkingen te melden. Indien de raad kiest voor invoerdatum 1-1-2028 zal bij de Kadernota 2027 een voorstel voor het doorschuiven van het budget worden opgenomen. Vervolg Besluitvorming - Zoals aangegeven zal na bespreking van deze opinienota door het college een concept besluit uitgewerkt worden. Naar verwachting kan dit in maart 2026 vrijgegeven worden voor inspraak. - Het definitieve besluit na inspraak zal op zijn vroegst voor de zomer 2026 door het college voorbereid worden en na de zomer in augustus of september 2026 aan de gemeenteraad worden voorgelegd. Voorbereiding - Voorbereidingen voor de invoering zoals een communicatiestrategie, camera's/handhaving (aanbesteding of contractuitbreiding), ontheffingenbeleid, verkeersbesluit en bebordingsplan en ICT (vergunningensysteem, camera's en boeteafhandeling) zullen plaatsvinden vanaf de zomer 2026 tot ongeveer zomer 2027. Realisatie - In het laatste halfjaar tot 1 januari 2028 wordt gewerkt aan de implementatie door het testen van de ontheffingen- en handhavingsregels in onze systemen, het plaatsen van de bebording en het uitvoeren van de communicatieacties. Invoering - Invoeringsdatum is 1 januari 2028.

Tot 1 maart 2028 wordt er gewaarschuwd in plaats van beboet. 4. Bijlagen Bijlage 1. Actualisatierapport ZE-zone bfsf Haarlem

Kenmerk: 2025/808296

5/5