1 Informatienota-Vaccinatiegraad Rijksvaccinatieprogramma Haarlem 20242025

Informatienota

Onderwerp Informatienota Vaccinatiegraad 2024/2025 Rijksvaccinatieprogramma jeugd Haarlem Nummer 2025/0577602 Portefeuillehouder Leeuwen, B. van Programma/beleidsveld 2.2 Voorzieningen Jeugd Afdeling JOS Auteur Abdellaui I. Telefoonnummer 06-46215328 Email iabdellaui@haarlem.nl Kernboodschap De commissie Samenleving wordt elk jaar geïnformeerd over hoe het staat met de vaccinatiegraad in Haarlem. In 2024 waren er zorgen over een mogelijke verdere daling. Positief is dat de meest recente cijfers laten zien dat die daling zich niet heeft doorgezet. Bij enkele belangrijke vaccinaties, zoals DKTPbasisimmuun en Hib-volledig (beide op 2-jarige leeftijd), is zelfs een lichte stijging te zien. Ook het aantal kinderen dat op 2-jarige leeftijd volledig deelneemt aan het Rijksvaccinatieprogramma is toegenomen. Tegelijkertijd zijn er ook minder gunstige ontwikkelingen. Zo is de vaccinatiegraad voor BMR-basisimmuun en pneumokokken-volledig iets gedaald, en is het aandeel kinderen zonder enige vaccinatie gestegen naar 6,3%. Zowel landelijk als in Haarlem blijven de vaccinatiecijfers voor DKTP, BMR en HPV onder de streefwaarden van de Wereldgezondheidsorganisatie. In 2025 is gestart met de RSV-vaccinatie voor baby’s in het eerste levensjaar.

Voor Haarlem vraagt dit om snelle samenwerking tussen de JGZ en geboortezorgpartners bij pasgeborenen en een inhaalslag voor de groep kinderen geboren tussen april en september 2025.

Behandelvoorstel voor commissie Relevante eerdere besluiten

De JGZ Kennemerland werkt samen met verloskundigen om de maternale kinkhoestvaccinatiegraad te verhogen, omdat dit bijdraagt aan tijdige toediening van latere vaccinaties. Extra aandacht gaat naar de groep twijfelende ouders, waar tijdig contact en persoonlijke benadering de deelnamekans vergroten. Het college stuurt de informatienota ter kennisname naar de commissie samenleving. Er is toegezegd de raad jaarlijks te informeren over de vaccinatiegraad in Haarlem. - Informatienota Vaccinatiegraad RVP jeugd Haarlem (2021/938922) 14 april 2022) - Informatienota Vaccinatiegraad Rijksvaccinatieprogramma jeugd Haarlem (2023/1086090) - Informatienota Vaccinatiegraad 2023 Rijksvaccinatieprogramma jeugd Haarlem (2024/915816)

Kenmerk: 2025/577602

1/5

Besluit college d.d. 23 september 2025

1. Het college van burgemeester en wethouders stelt de informatienota aan de commissie vast. de secretaris,

de burgemeester,

1. Inleiding Jaarlijks verschijnt in juli het Vaccinatiegraadrapport van het RIVM. Dit rapport geeft inzicht in het percentage kinderen dat de verschillende vaccinaties uit het Rijksvaccinatieprogramma (RVP) heeft gekregen. Deze informatienota informeert de commissie over de vaccinatiecijfers van 2024, de landelijke ontwikkelingen en lokale aandachtspunten. Eerder is de commissie, in 2024, geïnformeerd over de vaccinatiecijfers van 2023. De landelijke vaccinatiegraad laat voor een aantal vaccinaties een lichte stijging zien ten opzichte van 2023, maar blijft voor meerdere vaccinaties onder de streefwaarden. In Haarlem is een gemengd beeld zichtbaar. Voor de DKTP1 basisimmuun (2 jaar), de eerste graadmeter, is het percentage gestegen van 87,1% in 2023 naar 89,6% in 2024. Ook Hib2 volledig (2 jaar) liet een kleine stijging zien (2023: 89,3%; 2024: 90,4%), evenals de volledige deelname aan het RVP (2023: 84,4%; 2024: 85,8%). De BMR3 basisimmuun (2 jaar) is licht gedaald van 90,1% naar 89,5%. Opvallend is dat het percentage kinderen in Haarlem dat geen enkele vaccinatie heeft ontvangen is gestegen van 5,7% in 2023 naar 6,3% in 2024. Deze stijging vraagt extra aandacht, omdat een groeiende groep ongevaccineerde kinderen het risico op uitbraken van besmettelijke ziekten vergroot. 2.

Kernboodschap Landelijke ontwikkelingen Vaccinatiegraad landelijk De landelijke vaccinatiegraad voor DKTP, BMR en HPV blijft ook in 2024 onder de door de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) vastgestelde streefwaarden. Voor DKTP-zuigelingen bedraagt de landelijke vaccinatiegraad 87,9% tegen een WHO-streefwaarde van minimaal 90%. Voor de BMRvaccinatie (op 2-jarige leeftijd) ligt de landelijke deelname op 88,1%, wat ruim onder de WHO1 DKTP: Difterie, kinkhoest, tetanus en polio. 2 Hib: Hib-ziekten is een verzamelnaam voor infectieziekten die worden veroorzaakt door de bacterie

Haemophilus influenzae type b. 3 BMR: Bof, mazelen en rodehond.

Kenmerk: 2025/577602

2/5

streefwaarde van 95% ligt. De volledige deelname aan het RVP bij 2-jarigen ligt op 85,4%, wat betekent dat niet alle kinderen de volledige serie vaccinaties binnen de gestelde termijn ontvangen. Voor een volledig overzicht van de vaccinatiecijfers zie bijlage 1. Om de vaccinatiegraad te verhogen, wordt zowel landelijk als lokaal ingezet op een combinatie van maatregelen: het versterken van voorlichtingscampagnes, het aanbieden van laagdrempelige vaccinatiemogelijkheden (zoals extra spreekuren, pop-up locaties en mobiele vaccinatieteams) en het gericht benaderen van moeilijk toegankelijke doelgroepen. Daarbij gaat het onder meer om gezinnen in wijken met een lage vaccinatiegraad. Sinds 1 januari 2022 moeten ouders toestemming geven om gegevens te delen met het RIVM. Als ouders daar geen toestemming voor geven komt het binnen als anonieme vaccinatie. Anonieme vaccinaties kunnen niet mee worden geteld voor de vaccinatiegraad. De vaccinatiegraad ligt in werkelijkheid hoger. Het percentage anoniem overgedragen cijfers van de Jeugdgezondheidszorg (JGZ) Kennemerland is maar 1%. Deze regio heeft de hoogste geïnformeerde toestemming vergeleken met de rest van Nederland. RSV-vaccinatie Vanaf 1 april 2025 is landelijk gestart met het aanbieden van de RSV--vaccinatie aan alle baby’s in het eerste levensjaar. Deze vaccinatie beschermt baby’s direct tegen het RS-virus.

Dit virus is een veelvoorkomende en zeer besmettelijke luchtweginfectie die vooral bij baby’s en jonge kinderen ernstige ziekte kan veroorzaken, met name in de herfst- en wintermaanden. De vaccinatie beschermt ongeveer zes maanden. Daarom is het moment waarop de prik wordt gegeven afhankelijk van de geboortemaand van het kind. - Baby’s geboren tussen oktober 2025 en maart 2026 krijgen de prik binnen twee weken na de geboorte. - Baby’s geboren tussen april en september 2025 krijgen de prik in september of oktober, vlak voor de start van het RSV-seizoen. RSV is één van de belangrijkste oorzaken van ziekenhuisopname bij zuigelingen, vooral in de eerste levensmaanden. Ervaringen uit andere Europese landen laten zien dat het aantal ziekenhuisopnames door RSV onder baby’s na invoering van deze vaccinatie met circa 80% is gedaald. Het RIVM verwacht dat ook in Nederland een vergelijkbare daling kan worden bereikt.4

4 Prik tegen RS-virus | Rijksvaccinatieprogramma.nl

Kenmerk: 2025/577602

3/5

Maternale kinkhoestvaccinatie Het verhogen van de vaccinatiegraad voor de maternale kinkhoestvaccinatie blijft een belangrijk aandachtspunt. Wanneer een zwangere vrouw deze vaccinatie ontvangt, vergroot dit de kans dat haar kind ook de andere vaccinaties tijdig ontvangt. Een hogere maternale vaccinatiegraad draagt daarmee direct bij aan het op peil houden van de vaccinatiegraad onder jonge kinderen. Een uitdaging is dat het vaak niet eenvoudig is om zicht te krijgen op wie er zwanger is. Goede samenwerking en een structureel overdrachtsmoment met verloskundigen zijn daarom cruciaal. Daarnaast spelen factoren zoals prikangst en sociale invloeden een rol. Wanneer de moeder van een zwangere vrouw zelf geen maternale kinkhoestvaccinatie heeft ontvangen, kan dit leiden tot advies om de vaccinatie achterwege te laten, hetgeen de bereidheid om te vaccineren kan verminderen. Tegelijkertijd is er een groeiende bereidheid om kinderen te laten vaccineren, zeker wanneer ouders goed geïnformeerd zijn over de voordelen en de bescherming die vaccinatie bieden. Extra voorlichting en goede samenwerking met ketenpartners blijft daarom belangrijk. Lokale ontwikkelingen Vaccinatiegraad Haarlem De meest recente cijfers van het RVP laten in Haarlem voor 2024 een redelijk gunstig beeld zien. De eerder verwachte sterkere daling van de vaccinatiegraad heeft zich niet voorgedaan.

De vaccinatiegraad vertoont tekenen van herstel. Bij enkele kernvaccinaties voor 0-4-jarigen, zoals DKTPbasisimmuun (2023: 87,1%; 2024: 89,6%) en Hib-volledig (2023: 89,3%; 2024: 90,4%), is een lichte stijging zichtbaar ten opzichte van het voorgaande jaar. Ook de volledige deelname aan het RVP op 2jarige leeftijd is toegenomen (2023: 84,4%; 2024: 85,8%). Echter zijn de percentages voor de BMR-basisimmuun (2023: 90,1%; 2024: 89,5%) en pneumokokkenvolledig (2023: 90,2%; 2024: 88,7%) licht gedaald en is het aantal kinderen zonder enige vaccinaties gestegen naar 6,3%. Net als landelijk blijven ook in Haarlem de vaccinatiecijfers achter bij de WHOstreefwaarden. In bijlage 1 is een volledig overzicht van de vaccinatiegraad opgenomen. RSV-vaccinatie Voor Haarlem betekent de invoering van deze vaccinatie dat de JGZ een inhaalslag moet maken voor de groep kinderen die tussen april en september 2025 wordt geboren. Deze kinderen krijgen de prik pas in september of oktober, vlak voor de start van het RSV-seizoen. Verder moet de JGZ bij de baby’s geboren na oktober 2025 direct na de geboorte snel kunnen schakelen om ouders te informeren en de prik op het juiste moment aan te bieden. In Haarlem wordt de geboorteaangifte niet digitaal uitgevoerd. Hierdoor kunnen de gegevensoverdracht en uitnodigingstrajecten vertragen.

Het staat wel in de planning van het programma update dienstverlening om dit te realiseren. Zolang dit nog niet het geval is, blijft de huidige werkwijze van schriftelijke aangifte van kracht. Het traject wordt door de JGZ gestart op het moment dat de geboortegegevens bij hen binnen zijn.

Kenmerk: 2025/577602

4/5

3. Consequenties De meest recente vaccinatiecijfers laten zien dat aandacht noodzakelijk blijft, met name vanwege het percentage kinderen dat geen enkele vaccinatie heeft ontvangen. De eerder gevreesde sterke daling van de vaccinatiegraad heeft zich niet doorgezet. Wel zit Haarlem 2 procentpunt onder het landelijke gemiddelde wat betreft kinderen die geen enkele vaccinatie hebben ontvangen. De tijdelijke effecten van de COVID-19-pandemie op de vaccinatiecijfers, zoals de terughoudendheid bij ouders om hun kinderen te laten vaccineren, nemen geleidelijk af. Hierdoor herstelt de deelname aan het Rijksvaccinatieprogramma zich. Zoals in eerdere informatienota’s is beschreven, is er vooral ingezet op betere informatievoorziening, laagdrempelige vaccinatiemogelijkheden en de samenwerking met verloskundigen. Uit gesprekken met de JGZ blijkt dat mensen in drie groepen te verdelen zijn: overtuigend ja; overtuigend nee; en twijfelaars. De meeste inspanningen richten zich op die laatste groep, daar is de meeste winst te behalen. Vroeg contact met deze doelgroep vergroot de kans dat zij deelnemen aan het RVP. De samenwerking met verloskundigen speelt hierbij een belangrijke rol, evenals een contactmoment tijdens de zwangerschap. 4. Vervolg Het blijft noodzakelijk om op verschillende manieren en tijdens contactmomenten aandacht te besteden aan het RVP.

Ouders moeten tijdig en op een duidelijke wijze worden gestimuleerd en ondersteund om hun kinderen te laten vaccineren. Professionals worden blijvend geschoold en voorzien van actuele informatie. In 2025 ligt extra nadruk op de introductie van de RSV-vaccinatie, het verhogen van de maternale kinkhoestvaccinatiegraad en het bereiken van twijfelende ouders. De vaccinatiegraad in Haarlem wordt nauw gevolgd. De gemeente, GGD en JGZ stemmen regelmatig af over de voortgang en de vaccinatiecijfers. Waar nodig worden aanvullende acties genomen. De commissie zal in 2026 opnieuw geïnformeerd worden. 5. Bijlagen Bijlage 1: Landelijke en Haarlemse vaccinatiegraad

Kenmerk: 2025/577602

5/5