1 Informatienota Trendrapportage Gewoon in de Wijk 2025

Informatienota

Onderwerp Trendrapportage Gewoon in de Wijk 2025 Nummer Portefeuillehouder Programma/beleidsveld Afdeling Auteur Telefoonnummer Email Kernboodschap

2025/656594 Loenen, D. van 1.3 Sociale Basis MO Bouman, W.G. 06-28410238 wbouman@haarlem.nl De trendrapportage Gewoon in de wijk is onderdeel van de jaarlijkse monitoringen sturingscyclus conform informatienota ‘Monitoring en verantwoording Gewoon in de Wijk’ (2023/44694). Met de Uitnodiging tot Inschrijving (2022/53240) zijn de kaders van de opdracht Gewoon in de Wijk vastgesteld. Het college stelt jaarlijks een trendrapportage vast voor de opdracht Gewoon in de Wijk. Hiermee kunnen er binnen deze kaders jaarlijks beleidsambities en prioriteiten worden meegegeven aan Buurts welke invulling krijgen in het Jaarplan van Buurts. Door de trendrapportage ter bespreking aan te bieden kan de commissie Samenleving binnen de jaarlijkse prioriteiten ook accenten meegeven binnen de kaders van de opdracht Gewoon in de Wijk. De prioriteiten zijn geformuleerd op basis van de analyses over de maatschappelijke trends en ontwikkelingen, inclusief de monitoring van de beleidsindicatoren; een beschrijving van de beleidsmatige ontwikkelingen die van invloed zijn of raken aan de opdracht Gewoon in de Wijk; een en een reflectie op het jaarverslag van Buurts. Zo valt op dat er steeds complexer wordende ondersteuningsvragen ‘aan de voorkant’ moeten worden opgepakt: meer in de eigen leefomgeving en wijk, meer gericht op inwonersinitiatief, meer preventief en collectief.

In de trendrapportage zijn tevens drie canvassen opgenomen die inzicht geven in de voortgang op de drie speerpunten. Op deze speerpunten werken de gemeente, Buurts en andere relevante partners sinds de start van de opdracht in 2023 samen aan: mentale gezondheid jongeren, dementievriendelijke stad en geldzorgen en rondkomen. De speerpunten kennen verschillen in tempo en aanpak, met de canvassen wordt bekeken of er nog inzet of versterking in de samenwerking mogelijk is om de impact te vergroten.

Behandelvoorstel voor commissie

1. Het college stuurt de informatienota ter bespreking naar de commissie Samenleving.

Kenmerk: 2025/656594

1/5

Relevante eerdere besluiten

Besluit college d.d. 14 oktober 2025

Met de Uitnodiging tot Inschrijving zijn de kaders van de opdracht Gewoon in de Wijk vastgesteld. Hiermee kunnen er binnen deze kaders (beleids)ambities en prioriteiten worden meegegeven aan Buurts welke invulling krijgen in het Jaarplan van Buurts. Door de trendrapportage ter bespreking aan te bieden kan de commissie Samenleving accenten meegeven binnen de kaders van de opdracht Gewoon in de Wijk - Uitnodiging tot Inschrijving Gewoon in de Wijk (2022/53240) in de commissie Samenleving van 3 maart 2022 - Monitoring en verantwoording Gewoon in de Wijk (2023/44694) in commissie Samenleving van 23 maart 2023 - Trendrapportage Gewoon in de Wijk 2024 (2024/163890) in commissie Samenleving van 5 oktober 2024 - Kadernota 2026 (2025/445072) in gemeenteraad van 3 juli 2025 1. Het college van burgemeester en wethouders stelt de informatienota aan de commissie vast. de secretaris,

de burgemeester,

1. Aanleiding De opdracht Gewoon in de Wijk betekent een verandering in de relatie en samenwerkingsafspraken tussen de gemeente en de uitvoerende partij (Coöperatie Buurts). De commissie is geïnformeerd over deze afspraken met de ‘Informatienota Monitoring en verantwoording Gewoon in de Wijk’. Het college stelt jaarlijks de trendrapportage vast. Hoewel de kaders van de opdracht Gewoon in de Wijk zijn vastgesteld in de Uitnodiging tot Inschrijving, kunnen jaarlijks met de trendrapportage binnen deze kaders accenten binnen de prioriteiten worden meegegeven aan Buurts. In de Trendrapportage 2024 vroeg de Commissie Samenleving, aanvullend op de prioriteiten van het college, extra aandacht voor het gebiedsgericht werken bij Buurts en het jeugd- en jongerenwerk. In het Jaarplan 2025 heeft Buurts vervolgens aangegeven hoe zij invulling hebben gegeven aan deze prioriteiten. 2. Toelichting De trendrapportage is opgedeeld in een aantal onderdelen die invloed hebben op de uitvoering van de opdracht Gewoon in de Wijk. De trendrapportage omvat tevens een reflectie op het jaarverslag van Buurts van het voorgaande jaar (2024) en eindigt met een aantal prioriteiten die het college Buurts meegeeft voor het volgende jaar. In de volgende paragrafen gaat het college kort op de verschillende onderdelen in.

Kenmerk: 2025/656594

2/5

Maatschappelijke trends en ontwikkelingen Het eerste onderdeel beschrijft maatschappelijke trends en ontwikkelingen die invloed hebben op de opdracht Gewoon in de Wijk. Hierin valt op dat dat de roep om noodzakelijke grote fundamentele veranderingen om te komen tot een houdbaar zorgstelsel nog steeds actueel en urgent is. Binnen deze veranderingen wordt een grote rol gezien voor de sociale basis om te werken aan oplossingen om bestaanszekerheid te bieden, de kansengelijkheid te vergroten en het gezond samenleven te versterken. De bevolking blijft immers groeien, waarbij het aandeel ouderen steeds groter wordt, en individuele problematiek steeds complexer. Dit zien we ook in Haarlem terug, waarbij er grote verschillen zijn in bevolkingsgroei, bevolkingskenmerken en problematiek tussen de stadsdelen. Beleidsmatige ontwikkelingen rijk en gemeente Het tweede onderdeel, beleidsmatige ontwikkelingen van rijk en gemeente, laat een sterke beweging ‘naar voren’ zien: meer in de eigen leefomgeving en wijk, meer gericht op inwonersinitiatief, meer preventief en collectief. Het samenwerken aan sterke gemeenschappen en zorgzame wijken zijn hierbij essentieel. De geschetste beleidsontwikkelingen raken de opdracht Gewoon in de Wijk en vragen op een groot aantal onderwerpen een actieve rol van Buurts.

Bijvoorbeeld in de samenwerking met het Centrum voor Jeugd en Gezin en de consortia Jeugdhulp in het kader van de Hervormingsagenda Jeugd en bijvoorbeeld met de aanbieders van Maatschappelijke Opvang en Beschermd Wonen in het kader van een grotere inzet op Beschermd Thuis; in de wijk en eigen leefomgeving. Reflectie op het Jaarverslag 2024 De reflectie van het college op het Jaarverslag van Buurts staat in het derde deel. In het jaarverslag schrijft Buurts dat er in 2024 ‘krachtig is doorgepakt’. De gemeente herkent en waardeert de grote inspanningen die Buurts samen met haar partners heeft geleverd om toe te werken naar een sociaal domein zonder drempels; waar inwoners dichtbij en in de wijk ondersteund worden; en uitgenodigd en gestimuleerd worden om mee te doen. De hoofdopgave van Buurts: werken aan een duurzaam en betaalbaar stelsel binnen de opdracht Gewoon in de Wijk is geen eenvoudige. Desondanks is Buurts in 2024 in staat geweest inwoners kwalitatief goed en ervaren effectief te ondersteunen op het gebied van redzaam zijn en meedoen en binnen het gestelde budget. Dat Buurts in 2024 is overgestapt naar een verregaande gebiedsgerichte organisatie ziet de gemeente als een zeer positieve ontwikkeling. Hierdoor kan er steeds integraler worden gewerkt aan de opgaven per gebied.

En hoewel de integrale samenwerking in de gebieden rondom jeugd- en jongerenwerk er in 2024 nog niet was, werd en wordt hier samen met de gemeente en partners wel hard aan gewerkt. Ook is het positief om terug te zien dat het steeds vaker lukt om een individuele vraag, naar tevredenheid, met collectief aanbod te ondersteunen. En dat Buurts een steeds grotere rol speelt in de samenwerking op de grensvlakken. Hopelijk draagt dit bij aan het blijvend benutten van de verschillende kansen die we gezamenlijk signaleren op de grensvlakken.

Kenmerk: 2025/656594

3/5

Het college heeft, in het tweede jaar van samenwerken aan Gewoon in de Wijk als intensief en prettig ervaren, waarbij wordt gemerkt dat het samenwerken in partnerschap (steeds) meer oplevert. De samenwerking is meer gericht op het versterken van elkaars belangen en op het inhoudelijk verder brengen van een vraagstuk, maar we kunnen nog stappen zetten. Bijvoorbeeld in de uitwerking van het strategisch samen sturen, het blijvend vertellen en uitdragen van de visie en het verhaal van Gewoon in de Wijk, en het scherper krijgen hoe een nieuwe samenwerking start bij een beleidsambitie of vraag vanuit de stad. Een belangrijk aandachtspunt hierbij is dat er een disbalans is in beschikbare beleidscapaciteit tussen gemeente en Buurts. Prioriteiten 2026 De trendrapportage eindigt met een aan aantal prioriteiten die het college aan Buurts meegeeft voor het volgende Jaarplan. Zo verwacht het college dat Buurts verder investeert in inwonersinitiatieven en sterke gemeenschappen. Verder vraagt het college Buurts blijvend te investeren in de samenwerking op de grensvlakken met relevante partners. Het samen optrekken en het gezamenlijk collectiviseren van aanbod is essentieel en vraagt van Buurts een blijvende aanjagende rol. Ten derde wil het college samen met Buurts de ingezette beweging en het ontwikkelde stelsel verder borgen.

Ten slotte vraagt het college Buurts om samen op te blijven trekken bij de derdejaarsevaluatie. Zowel bij de voorbereiding, de uitvoering en het leren en verbeteren van de uiteindelijke resultaten van de evaluatie. 3. Financiële ontwikkelingen De trendrapportage en jaarverslag van Buurts laten zien dat, naast de gebruikelijke demografische stijging van de bevolking er een groeiend beroep op het voorveld (Buurts) wordt gedaan. In de Kadernota 2026 is er € 670.000 groeibudget gereserveerd voor de structurele ophoging van het lumpsumbedrag per 1 januari 2026. Buurts zal dit budget passend bij de opgaven uit de trendrapportage en het jaarverslag van Buurts inzetten op drie ontwikkelingen: stijgende en complexere ondersteuningsvragen; beleidsdruk; en de grotere behoefte aan jeugd- en jongerenwerk. Buurts is vrij om – conform stelselwijziging en de partnerschapssamenwerking van Gewoon in de Wijk – het budget naar eigen inzicht op deze drie ontwikkelingen in te zetten en hierover te verdelen. Hoewel er dus ruimte is om dit groeibudget gedeeltelijk in te zetten op de grotere behoefte aan jeugd- en jongerenwerk is de verwachting dat dit te krap is om aan de totale behoefte aan versterking van het jeugd- en jongerenwerk te voldoen. Buurts en de gemeente brengen op dit moment gebiedsgericht in kaart wat de concrete behoefte en opgave voor jeugd- en jongerenwerk is in Haarlem.

De financiële consequenties voor het begrotingsaldo zullen inzichtelijk worden gemaakt ten behoeve van de integrale afweging die hierover in een volgende raadsperiode plaatsvindt.

Kenmerk: 2025/656594

4/5

4. Uitvoering en vervolg De trendrapportage 2025 dient als input voor het Jaarplan 2026 van Buurts. Conform het voorstel uit de informatienota ‘Monitoring en verantwoording Gewoon in de Wijk’ gaat de commissie Samenleving twee keer per jaar rechtstreeks in gesprek met Buurts over de voortgang van de uitvoering van Gewoon in de Wijk. 5. Bijlagen - Bijlage 1 - Trendrapportage Gewoon in de Wijk 2025 - Bijlage 2 - Tabel demografische ontwikkeling Haarlem - Bijlage 3 - Ontwikkeling beleidsdoelen - Bijlage 4 - Jaarverslag Buurts 2024

Kenmerk: 2025/656594

5/5