1 Informatienota - monitor 2023 van Prestatieafspraken 2022-2025 met Elan Wonen, Ymere en Pré Wonen
Tekst van het document
Informatienota
Onderwerp Informatienota - monitor 2023 van Prestatieafspraken 2022-2025 met Elan Wonen, Ymere en Pré Wonen. Nummer Portefeuillehouder Programma/beleidsveld Afdeling Auteur Telefoonnummer Email Kernboodschap
2024/774177 Roduner, F.J. 4.1 Wonen en woningbouw ECDW Magré, E.C.
Behandelvoorstel voor commissie
Het college stuurt de informatienota ter kennisname naar de commissie ontwikkeling.
Relevante eerdere besluiten
-
emagre@haarlem.nl In 2021 zijn er meerjarige prestatieafspraken (2022 – 2025) vastgesteld met de drie grote woningcorporaties in Haarlem. In 2022 is er een addendum vastgesteld met aanvullende afspraken. Het geheel aan prestatieafspraken wordt jaarlijks gemonitord en besproken in het bestuurlijk GECO (gemeente-corporatie overleg) in aanwezigheid van de huurdersorganisaties. In de monitor staan, per hoofdstuk uit de Prestatieafspraken, de resultaten van meetbare afspraken, met indien relevant ook een nieuwe prognose. Daarnaast is de stand van zaken van de werkafspraken weergegeven. Over het geheel genomen ligt de uitvoering van de prestatieafspraken op schema. We zijn goed op koers met het uitvoeren van alle werkafspraken. De meetbare afspraken op duurzaamheid en woonruimteverdeling voldoen (ruimschoots) aan de afspraken. De grootste uitdaging ligt bij het laten groeien van de sociale woningvoorraad. Er wordt intensief samengewerkt om hier het maximaal haalbare te bereiken, maar er is wel een achterstand op de gemaakte afspraken. In deze informatienota worden de belangrijkste thema’s uit de monitor nader toegelicht.
-
Collegebesluit Prestatieafspraken Haarlem 2022 t/m 2025 met woningcorporaties Ymere, Pré Wonen en Elan Wonen en huurdersorganisaties, in de commissie ontwikkeling van 14 april 2022, (2022/067145) Addendum op Prestatieafspraken 2022-2025 met woningcorporaties en huurdersorganisaties (2023/404781) zoals besproken in de commissie Ontwikkeling van 25 mei 2023
Kenmerk: 2024/774177
1/6
Besluit college d.d. 16 juli 2024
1. Het college stelt de informatienota aan de commissie vast. de secretaris,
de burgemeester,
Inleiding Er zijn meerjarige prestatieafspraken (2022-2025) vastgesteld met de drie grootste Haarlemse woningcorporaties en hun huurdersorganisaties. Jaarlijks wordt een monitor opgesteld door de corporaties, en deze wordt besproken in het bestuurlijke overleg met gemeente, woningcorporatie en huurdersorganisaties. In het overleg wordt de voortgang besproken en wordt bij eventuele achterstand besproken of partijen hier invloed op hebben, en zo ja, welke acties ondernomen kunnen worden om toch te voldoen aan de gemaakte afspraken. Er wordt ook gekeken naar de stand van zaken van de gemaakte werkafspraken, en of er recente ontwikkelingen zijn die van invloed zijn op de planning en prioritering, of om nadere uitwerking vragen. In deze informatienota wordt met name ingegaan op de gemaakte meetbare afspraken. Als bijlage is de complete monitor toegevoegd. Daarbij geven de eerste 30 dia’s de feitelijke monitor weer, met de resultaten van de drie corporaties gezamenlijk. In de vervolgpagina’s vindt u ter aanvulling ook de aangeleverde gegevens per corporatie afzonderlijk.
2. Kernboodschap Corporaties en gemeente werken intensief samen aan de groei van de sociale huurwoningvoorraad en de afgesproken nieuwbouwopgave, maar er is wel sprake van enige vertraging. Er zijn de afgelopen jaren grote stappen gezet om de productie van sociale huurwoningen op gang te brengen en te houden. We zien in de stad het positieve effect van de Nota Kaders en Instrumenten sociale huur en middensegment en we maken succesvol gebruik van de landelijke subsidiemogelijkheden. In het afgelopen jaar is het verder gelukt om ook ambtelijke capaciteit vrij te maken voor corporatieprojecten buiten de ontwikkelzones, en in 2024 is de gemeentelijke subsidieregeling vastgesteld voor het aanjagen van de sociale woningbouw. De relatie tussen corporaties, gemeente en ontwikkelaars wordt verder verstevigd vanuit het project Samen Anders en Bouwend Haarlem.
Kenmerk: 2024/774177
2/6
De corporaties zetten zich maximaal in om de geplande woningbouwaantallen te realiseren. We zien echter ook dat de huidige marktomstandigheden het lastig maken en tot vertraging leiden. De huidige prognose van het aantal sociale huurwoningen van de drie corporaties in Haarlem is voor 2025 ca 7601 lager dan bij de start van de prestatieafspraken in 2022 is afgesproken (zie bijlage, Dia 4). Het grootste deel hiervan betreft vertraging van projecten naar de periode 2026-2030, en de periode daarna. Verdere afwijking zit o.a. in: - Voorgenomen overdracht van 169 studentenwoningen (door Ymere). Deze woningen ‘verdwijnen’ niet, deze woningen blijven als sociale huurwoningen (in bezit van een andere toegelaten instelling) behouden voor de stad. - Bijstelling aantal nieuwbouw (-133). In de oorspronkelijke begrotingen staan veel zachte plannen opgenomen die niet meer volledig in de begrotingen van de corporaties mogen worden opgenomen. De Autoriteit Woningcorporaties (Aw) heeft strengere eisen gesteld aan de begrotingssystematiek van de corporaties waardoor een correctie op zachte plannen (aantallen zonder locaties) plaats heeft gevonden. NB In de rapportage woningbouw wordt uitgegaan van de monitor plancapaciteit en de lopende afspraken bij de verschillende projectlocaties. De demping vanuit de begrotingssystematiek voor de Aw hoeft daar niet te worden doorgevoerd.
De aantallen nieuwbouw zijn daardoor in de prognose hoger in de rapportage woningbouw dan in deze monitor. - Positieve correctie: Corporaties hebben hun verkoop en liberalisatiebeleid getemperd voor de komende periode, dat heeft een positief effect op de prognose, waardoor het negatieve verschil in de prognose gedempt wordt. Corporaties en gemeente blijven zich maximaal inspannen om de geplande nieuwbouw doorgang te laten vinden. De gemeentelijke stimuleringsregeling voor het aanjagen van de realisatie van sociale woningbouw gaat naar verwachting helpen om projecten die dreigen vast te lopen op financiële gronden toch vlot te trekken. De prognose van de aanpak van lage energielabels (EFG) is in lijn met gemaakte afspraken Met de corporaties zijn afspraken gemaakt over het isoleren van woningen met een energielabel E, F, of G. Daarin is afgesproken om niet alles slechts naar label D te brengen, maar zoveel mogelijk woningen extra labelstappen te geven of direct te isoleren naar label A of B. In de monitor is te zien dat de prognose voor 2028 er goed uit ziet. Niet alleen het label D en C neemt toe, maar ook de labels A en B nemen toe. Bij de beoordeling van de figuren is het belangrijk om te weten dat de meetmethode van de energielabels het afgelopen jaar is gewijzigd. De figuren wekken de indruk dat er het afgelopen jaar 1
In de grafiek en tabel op pagina 4/5 lijkt het verschil nog groter. Dit komt door 324 onzelfstandige eenheden die per abuis verkeerd gelabeld waren. (Deze woningen zijn niet verdwenen maar tellen niet mee waar we het aantal zelfstandige sociale huurwoningen willen monitoren.)
Kenmerk: 2024/774177
3/6
nauwelijks isolatiewerkzaamheden hebben plaatsgevonden, maar dit is niet correct. Door de gewijzigde meetsystematiek kregen sommige woningen plots een hoger label, en andere juist een lager label. Dat maakt het onmogelijk om goed inzichtelijk te maken welke inspanning het afgelopen jaar is verricht. We hopen dat de landelijke afspraken over de meetsystematiek een langere periode ongewijzigd blijven, waardoor we de komende jaren een beter beeld krijgen van de voortgang. Voor nu constateren we dat de prognose voor 2028 aansluit bij de gemaakte afspraken. Het kleine restant van E, F en G woningen in 2028 betreffen monumenten, en deze hoeven niet te voldoen aan de landelijke afspraken. In maart van 2024 is de subsidieregeling vastgesteld voor het maken van extra labelstappen. Het effect hiervan is nog niet opgenomen in de begrotingscijfers. We gaan ervan uit dat de subsidieregeling gaat bijdragen aan een nog hoger aantal labelstappen, in de gehele voorraad. Voor het doen van aanvragen in 2024 krijgen we terug dat de corporaties hier druk mee bezig zijn, maar dat het behoorlijk lastig is om met uitvoerende partijen meerwerk afspraken te maken. Contracten en planningen voor de isolatieaanpak lagen namelijk al ver vooruit vast. We verwachten in 2025 en 2026 meer effect te gaan zien van deze regeling dan in 2024.
De uitrol van zonnepanelen ligt op koers Met corporaties is afgesproken dat ze eind 2025 een opwek realiseren door zonnepanelen van minimaal 32 Terra joule. In de grafiek is te zien dat de uitrol de afgelopen jaren een versnelling heeft gehad. De woningcorporaties liggen op koers om de doelstelling van 2025 te halen. In de prestatieafspraken is ook een streven genoemd om in 2030 minimaal 60TJ op te wekken. Als de corporaties in het huidige tempo blijven doorgaan met de uitrol van zonnepanelen is ook dit aantal naar verwachting zeker haalbaar. Bij het maken van nieuwe prestatieafspraken (voor de periode na 2025) zal opnieuw gekeken worden naar deze doelstelling, op basis van de meest recente Routekaart voor CO2 besparing. De toewijzing aan regulier woningzoekenden blijft in 2023 boven de afgesproken ondergrens van 65% Het staafdiagram in de bijlage laat zien aan welke doelgroepen de vrijkomende woningen zijn toegewezen. Afspraak is dat minimaal 65% wordt toegewezen aan ’regulier woningzoekenden’ (woningzoekenden die niet behoren tot de groep sociaal-medisch urgenten, stadsvernieuwingskandidaten, statushouders, uitstromers Bescherm Wonen/ Maatschappelijke opvang, urgenties mantelzorg en directe bemiddeling vanwege beheerproblemen). Het aandeel toewijzingen in 2023 aan reguliere woningzoekenden was 72%. Dat is hoog, ook gelet op het lage aantal verhuringen in totaal.
Verklaringen hiervoor zijn: - Het aantal toewijzingen conform Pact voor uitstroom was lager dan verwacht (en gewenst). Gemeenten en corporaties hebben al maatregelen genomen om dit te verbeteren. - Ondanks een hogere taakstelling voor statushouders zijn er minder woningen aan statushouders toegewezen (10% van het totaal). Dit komt omdat in 2022 is een ’voorstand’ huisvesting statushouders opgebouwd, deze is ingelopen in 2023 en er zijn nog altijd relatief veel gezinnen gehuisvest.
Kenmerk: 2024/774177
4/6
- Het aantal stadsvernieuwingsurgenten was in 2023 lager dan afgelopen jaren. De verwachting is dat het aantal toewijzingen aan urgente groepen de komende jaren zal stijgen in verband met de afspraken over bestrijding dakloosheid, de beweging van beschermd wonen (intramuraal) naar beschermd thuis (ambulante zorg), en andere nieuwe wettelijke urgente groepen die in de concept-wet versterking regie zijn opgenomen. Onbekend is welk effect aangekondigde maatregelen uit het hoofdlijnenakkoord en uitwerking naar een regeerakkoord zullen geven. Gemeente en corporaties werken (veelal met zorg- en welzijnsorganisaties) aan de realisatie van huisvesting voor specifieke doelgroepen. Genoemd kunnen worden: uitbreiding en verbetering van woonwagenstandplaatsen, uitbreiding en verbetering van woonvormen voor ouderen, bestrijding van dakloosheid (actieplan Housing First), toevoegen van verschillende specifieke woonvormen en regelingen (Skaeve Huse, gemengd wonen Athenestraat, huisvesting AMV-ers, woningdelen voor specifieke doelgroepen, voorrangsregeling vitale beroepsgroepen (middenhuur), tussenvoorziening Anton Pieckhofje). Uitvoering van de Werkafspraken verloopt volgens planning In de bijlage wordt per thema ook een korte stand van zaken gegeven van de werkafspraken. Voor sommige thema’s zijn alleen werkafspraken gemaakt omdat niet alles even goed is uit te drukken in cijfers.
Hier staan zaken tussen die om nader onderzoek vragen, of waar kennis en ervaringen op worden uitgewisseld, of waar bijvoorbeeld gezocht wordt om planningen of processen beter af te stemmen. In 2023 hebben er onder andere kennissessies plaatsgevonden over schimmelproblematiek, over biodiversiteit (groene daken en tuinen). Er is een sessie georganiseerd met de huurdersorganisaties over inkomensregelingen. Er is samengewerkt in een plan van aanpak voor de verduurzaming van VvE’s met ‘gespikkeld bezit2’. Er wordt samengewerkt in diverse wijkaanpakken en gebiedsplannen. Er wordt samengewerkt op het klimaatbestendig maken van Meerwijk, de samenwerking met de sociaal wijkteams is verder verbeterd en zo zijn er nog veel meer voorbeelden te noemen van werkafspraken die voortvarend zijn opgepakt en afgerond. Sommige werkafspraken landen uiteindelijk binnen de reguliere werkprocessen. Sommige werkafspraken worden ingehaald door nieuwe wet- en regelgeving en zijn niet meer (geheel) relevant en worden aangepast. In het Geco overleg wordt gezamenlijk gekeken naar de planning en prioritering. Over het geheel genomen verwachten we alle werkafspraken binnen de looptijd van de prestatieafspraken afgerond te hebben.
2
Een gebouw waar zowel kopers als huurders wonen (kopers en corporatie zitten in de VvE).
Kenmerk: 2024/774177
5/6
3. Consequenties De prestatieafspraken lopen nog tot eind 2025. In de resterende periode blijven corporaties en gemeente zich inspannen om de doelstellingen te halen. De beoogde groei van de woningvoorraad zal helaas iets langer op zich laten wachten dan oorspronkelijk verwacht werd. Dit is echter geen gevolg van een gebrek aan inzet. De opgave is erg groot, en juist in de lastige (markt)omstandigheden blijven we goed samenwerken en zoeken we naar wat er wél kan, en naar wat er nog slimmer of beter kan. Het vraagt een blijvende inspanning om in de periode tot eind 2025 (en de periode daarna) in de volle breedte van de afspraken tot een maximaal resultaat te komen. We blijven in goede samenwerking zoeken naar oplossingen waar dat nodig is en zetten zowel als gemeente als corporaties de beschikbare capaciteit en financiële middelen zo effectief mogelijk in.
4. Vervolg In de eerste helft van 2025 verwachten we de monitor over 2024. Deze zal besproken worden in het Geco, en inhoudelijk betrokken worden bij de totstandkoming van nieuwe meerjarige prestatieafspraken.
5. Bijlagen Bijlage A
Monitor Prestatieafspraken 2023
Kenmerk: 2024/774177
6/6