1 Informatienota capaciteitenonderzoek binnensportaccommodaties

Informatienota

Onderwerp Resultaten capaciteitsonderzoek binnensport Haarlem 2024-2038 Nummer 2025/668231 Portefeuillehouder De Raadt, Eva Programma/beleidsveld 1.2 Sport Afdeling JOS Auteur Bot, M.A.J. Telefoonnummer 0614770313 Email mbot@haarlem.nl Kernboodschap Het college informeert de commissie over de uitkomsten van het capaciteitsonderzoek binnensport Haarlem 2024–2038. Dit onderzoek geeft inzicht in de huidige situatie van binnensportaccommodaties, de behoefte aan deze voorzieningen en de toekomstige ontwikkelingen en trends die van invloed zijn op de vraag naar sportaccommodaties. Het onderzoeksrapport bevat concrete conclusies en aanbevelingen.

Behandelvoorstel voor commissie Relevante eerdere besluiten

Besluit college d.d. 30 september 2025

Met het afronden van het onderzoek is een eerste stap gezet richting het opstellen van het Meerjaren Investeringsplan Sport voor binnensportaccommodaties. Dit plan biedt een meerjarig inzicht in de benodigde investeringen. Dankzij dit langetermijnperspectief krijgt de raad beter grip op de toekomstige investeringen in de sport. Het college stuurt de informatienota ter kennisname naar de commissie samenleving. - Integraal uitvoeringsplan sportaccommodaties 2018 – 2028 ‘Sport aan zet’ (2018/15838) - Agenda voor de Sport 2020+ (2020/915663) - Toekomstig extra areaal buiten - en binnensportaccommodaties (2017/223989) - Vaststellen geactualiseerde Investeringsagenda binnensport 2019 – 2022 (2019/237490) - Stand van zaken investeringsagenda binnensport 2021-2022 (2021/90597) - Proces Meerjaren Investeringsplan Sport voor binnensportaccommodaties (2024/1258731) 1. Het college van burgemeester en wethouders stelt de informatienota aan de commissie vast. de secretaris,

Kenmerk: 2025/668231

de burgemeester,

1/5

1. Aanleiding Op basis van het Integraal uitvoeringsplan sportaccommodaties 2018 – 2028 ‘Sport aan zet’ is het sportareaal in de afgelopen jaren uitgebreid. Denk aan de Yvonne van Gennip sporthal, gymzaal Wijzer, gymzaal Phoenixstraat en een hockey blaashal. Daarnaast zijn verschillende projecten in ontwikkeling, zoals de nieuwe turnhal, nieuwbouw sporthal Floris van Adrichemlaan, vervanging Spaarnehal in Schalkwijk en sportzalen aan de Prinses Beatrixdreef, Korte Verspronckweg en de ontwikkelingen van het Spaarneboog gebied. Wat echter nog ontbreekt, is een Meerjaren Investeringsplan Sport voor binnensportaccommodaties voor het bestaande areaal. Haarlem heeft veel gymzalen en sporthallen van meer dan 40 jaar oud, die niet meer voldoen aan de hedendaagse eisen voor bewegingsonderwijs en ambities op het gebied van duurzaamheid en klimaat. Een Meerjaren Investeringsplan Sport voor binnensportaccommodaties is essentieel om de kwaliteit, beschikbaarheid en toekomstbestendigheid van de binnensportlocaties te waarborgen. Het stelt de gemeente in staat om middelen voor beheer, onderhoud, vervanging, toegankelijkheid en verduurzaming efficiënt en doelgericht in te zetten. De eerste stap richting een Meerjaren Investeringsplan Sport voor binnensportaccommodaties is inmiddels gezet met het ‘Capaciteitsonderzoek binnensport Haarlem 2024–2038’.

Het college informeert de commissie over de uitkomsten van dit onderzoek en de vervolgstappen richting een voorstel en prioritering voor het Meerjaren Investeringsplan Sport voor binnensportaccommodaties. Hiermee wordt de bestuurlijke agendazaak (2024/1258731) afgedaan. 2. Toelichting onderzoeksresultaten 2.1 Inleiding Het capaciteitsonderzoek is uitgevoerd onder leiding van een gemeentelijke projectgroep, in samenwerking met ‘Draaijer en partners’ en in participatie met scholen, sportverenigingen, SRO, SportSupport en andere belanghebbenden. Voor het onderzoek is gebruik gemaakt van: • • • • •

een uitgebreide data-analyse; kengetallen sportaccommodaties en benchmarkgegevens; een online vragenlijst onder gebruikers; inputsessies met onderwijsinstellingen en sportverenigingen; Dezelfde demografische prognoses als die welke zijn gebruikt in de gemeentelijke begroting.

De uitkomsten zijn verwerkt in een rapport (zie bijlage), in een interactieve database en dashboard, dat als levend document dient voor toekomstige monitoring en bijstelling.

Kenmerk: 2025/668231

2/5

2.2 Bevindingen onderzoek Haarlem beschikt momenteel over: • 79 binnensportlocaties met in totaal 89 zaaldelen; • 72 gymzalen (één zaaldeel per locatie); • 0 sportzalen (twee zaaldelen per locatie); • 7 sporthallen (drie zaaldelen per locatie). Op basis van de huidige en toekomstige bevolkingsomvang beschikt Haarlem met de bestaande 89 zaaldelen en de geplande nieuwe accommodaties (zoals beschreven in hoofdstuk 1) over een capaciteit die naar verwachting net aan in de vraag zal kunnen voorzien. Echter op basis van landelijke kengetallen, benchmarkgegevens, het Uniforme Programma van Eisen1 en gebruiksonderzoek blijkt het volgende: • Er is een overcapaciteit aan gymzalen. • Er zijn geen sportzalen, wat leidt tot extra druk op de sporthallen. • Er is een tekort aan sporthallen, gezien de intensieve avond- en weekendvraag vanuit sportverenigingen. • De spreiding over de stad is ongelijk, met relatief weinig capaciteit in stadsdelen Oost en Centrum. Daarnaast is er behoefte aan een kwaliteits- en functionele impuls van de binnensportaccommodaties omdat deze sterk verouderd zijn. Verbeteringen richten zich onder andere op een beter binnenklimaat, extra bergruimte en de toevoeging van ontmoetingsruimtes. Inwoners zullen profiteren van moderne, multifunctionele sportlocaties die bijdragen aan gezondheid, sociale cohesie en duurzaamheid.

Het gebruiksonderzoek toont aan: • Het onderwijs maakt intensief gebruik van gymzalen, vooral in de ochtend ontstaan er knelpunten in de planning, dit komt voort uit de ongelijke verdeling in de stad. • Sportverenigingen hebben juist behoefte aan grotere zalen (sportzalen en sporthallen), vooral in de avond en het weekend. • Door het ontbreken van sportzalen en het beperkte aantal sporthallen ontstaan wachtlijsten bij verenigingen. 3. Consequenties van de resultaten Het college heeft inmiddels een koers ingezet waarbij het sportareaal wordt uitgebreid (om te voorzien in de toekomstige behoefte gezien de bevolkingsgroei) en waar mogelijk kleinere gymzalen worden vervangen door grotere sportzalen of sporthallen, wat aansluit bij de behoefte van gebruikers. In de afgelopen jaren zijn al diverse projecten gerealiseerd, waaronder de Yvonne van Genniphal, gymzaal Wijzer, gymzaal Phoenixstraat, de hockeyblaashal en – naar verwachting in 2026 – een nieuwe turnhal. Daarnaast zijn verschillende projecten in de fase van planuitwerking, zoals een 1 Gemeente Haarlem werkt met een programma van eisen voor de leefomgeving voor ruimtelijke

ontwikkelingen en nieuwbouwprojecten

Kenmerk: 2025/668231

3/5

nieuwe sportzaal in Oost, een nieuwe sporthal in Schalkwijk en de vervanging van de Spaarnehal in Schalkwijk. Ook zijn in het investeringsplan middelen gereserveerd voor de realisatie van een nieuwe sporthal in Zuidwest. Deze koers laat zien dat het college actief inzet op uitbreiding en modernisering van het sportaanbod. Deze koers laat zien dat het college actief inzet op uitbreiding en modernisering van het sportaanbod. Ondanks deze ingezette koers en de geplande projecten, laat het onderzoek zien dat Haarlem in 2038 nog steeds: • Een onevenwichtige verdeling in de portefeuille heeft (overschot aan gymzalen en een tekort aan sporthallen en sportzalen). • 23 gymzalen in bezit heeft die niet voldoen aan het Uniform Programma van Eisen in verband met de verouderde staat van de gymzalen. De grote hoeveelheid verouderde gymzalen in Haarlem biedt een kans om bij toekomstige vervangingen niet automatisch 1-op-1 te herbouwen, maar de sportportefeuille structureel te verbeteren. Door te kijken naar koppelkansen – zoals het samenvoegen van twee gymzalen tot één grotere sportzaal – kan de balans in het aanbod worden hersteld en tegelijkertijd een kwaliteitsimpuls worden gerealiseerd.

De uitkomsten van het onderzoek onderstrepen daarmee het belang van een Meerjaren Investeringsplan Sport voor binnensportaccommodaties, waarin spreiding, vervanging, kwaliteitsverbetering en het in balans brengen van de portefeuille integraal worden meegenomen. Een toekomstbestendige sportportefeuille heeft directe impact op de leefbaarheid en vitaliteit van Haarlem: • Inwoners krijgen toegang tot moderne, multifunctionele sportvoorzieningen die bijdragen aan gezondheid, ontmoeting en welzijn. • Sportverenigingen profiteren van betere faciliteiten en meer ruimte voor eigen gebruik. • Onderwijsinstellingen kunnen sportlocaties beter integreren in hun onderwijsprogramma’s. 4. Uitvoering en vervolg Er worden drie stappen doorlopen om uiteindelijk te komen tot een Meerjaren Investeringsplan Sport voor binnensportaccommodaties. De eerste stap ‘het opstellen van een inventarisatie (capaciteitsonderzoek binnensport Haarlem 2024-2038)’ is afgerond. De volgende stappen worden de komende periode uitgevoerd: - de uitkomsten en aanbevelingen moeten geprioriteerd worden; - er moet een gemeente brede afweging gemaakt worden m.b.t. de financiële kaders. 4.1 Prioritering en integrale afstemming Op basis van de uitkomsten van het capaciteitsonderzoek wordt een eerste concept voor een Meerjaren Investeringsplan Sport voor binnensportaccommodaties opgesteld.

In deze fase worden de aanbevelingen uit het onderzoek geplaatst binnen het bestaande sport- en onderwijshuisvestingsbeleid van de gemeente Haarlem. Er wordt gekeken waar kansen liggen in de verschillende ontwikkelgebieden en waar aangehaakt kan worden bij het SHO. Ook wordt er gekeken binnen de integrale ontwikkeling van maatschappelijke voorzieningen en wordt er onderzocht waar medegebruik van ruimten mogelijk kan worden gemaakt.

Kenmerk: 2025/668231

4/5

Voor het opstellen van het Meerjaren Investeringsplan Sport voor binnensportaccommodaties wordt brede afstemming gezocht met relevante stakeholders, waaronder: • de Klankbordgroep Binnensport; • interne gemeentelijke afdelingen; • onderwijsinstellingen; • uitvoerende partijen zoals SRO Kennemerland B.V. en SportSupport Kennemerland. De input uit deze consultaties wordt verwerkt in het conceptplan, dat vervolgens wordt geoptimaliseerd en in de tijd geplaatst. Het resultaat is een gedragen voorstel dat richting geeft aan de toekomstige investeringen in de Haarlemse binnensportportefeuille. 4.2 Afweging binnen financiële kaders gemeentelijk begroting Het concept Meerjaren Investeringsplan Sport voor binnensportaccommodaties bevat een voorstel voor investeringen op korte, middellange en lange termijn, waarbij nadrukkelijk is gekeken naar urgentie, impact en haalbaarheid. Op basis van het Meerjaren Investeringsplan Sport voor binnensportaccommodaties kan de gemeenteraad een weloverwogen en integrale afweging maken bij de besluitvorming over toekomstige sportaccommodaties. 5. Doorlooptijd en Planning De volgende stap is het maken van een Meerjaren Investeringsplan Sport voor binnensportaccommodaties. Met deze vervolgstap wordt toegewerkt naar een toekomstbestendig investeringsplan dat aansluit bij de behoeften van gebruikers, de ambities van de gemeente en de beschikbare middelen.

Het Meerjaren Investeringsplan Sport voor binnenportaccommodaties vormt daarmee een cruciale schakel in het waarborgen van kwalitatieve, toegankelijke en duurzame binnensportvoorzieningen voor alle Haarlemmers. De commissie wordt in Q2 2026 geïnformeerd over de vertaling van het capaciteitsonderzoek naar een Duurzaam Meerjaren Investeringsplan Sport voor binnensportaccommodaties (BAZ 2024/1033300). 6. Bijlagen - Capaciteitsonderzoek binnensport Haarlem 2024-2038

Kenmerk: 2025/668231

5/5