1 Indienen eerste voorstel regiodeal MRA West Beter in Balans

Collegebesluit

Onderwerp Indienen eerste voorstel regiodeal "MRA West Beter in Balans" Nummer Portefeuillehouder Programma/beleidsveld Afdeling Auteur Telefoonnummer Email Kernboodschap

Behandelvoorstel voor commissie Relevante eerdere besluiten Besluit College d.d. 31 oktober 2023

2023/1750000 Berkhout, R.A.H./Roduner, F./Van Loenen, D. 4.3 Aantrekkelijke leefomgeving PG Traudes, J. / Haker, P. 023-5113506 jtraudes@haarlem.nl Het kabinet heeft 900 miljoen euro beschikbaar gesteld voor nieuwe Regio Deals. In deze deals werken Rijksoverheid en regio's samen om de kwaliteit van leven, wonen en werken van inwoners en ondernemers te verhogen. Juist op de plekken die een extra impuls goed kunnen gebruiken. Het college dient samen met andere gemeenten en maatschappelijke en private partners een regiodeal in bij het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. Het hoofddoel van het voorstel ‘MRA West beter in balans’ is de gezondheid van bewoners van de ‘kwetsbare wijken’ structureel te verbeteren door gezamenlijk een gezondere leefomgeving te creëren. Hierbij wordt het verbeteren van de biodiversiteit, waterkwaliteit en klimaatadaptatie meegenomen. Het besluit wordt ter informatie toegezonden aan de commissie Beheer, de commissie Samenleving en de commissie Ontwikkeling 2022/1515589 Indienen eerste voorstel participatie regiodeal Het college van burgemeester en wethouders Besluit: 1. In te stemmen met het indienen van de regiodeal "MRA West Beter in Balans" bij het Rijk. de secretaris,

Kenmerk: 2023/1750000

de burgemeester,

1/4

1. Inleiding Het kabinet heeft 900 miljoen euro beschikbaar gesteld voor nieuwe Regio Deals. In deze deals werken Rijksoverheid en regio's samen om de kwaliteit van leven, wonen en werken van inwoners en ondernemers te verhogen. Juist op de plekken die een extra impuls goed kunnen gebruiken. In de regiodeals werken Rijk en regio samen aan het verbeteren van de brede welvaart; een betere woon- en leefomgeving voor bewoners en ondernemers in de regio. Opgaven die hiermee te maken hebben zijn wonen, kansengelijkheid, klimaat, bestaanszekerheid, gezondheid, onderwijs, natuur en veiligheid. Rijk, regionale overheden, kennis- en culturele instituten, ondernemers en maatschappelijke organisaties gaan een partnerschap met elkaar aan om belangrijke opgaven in Nederland aan te pakken. De bijdrage vanuit het Rijk is per deal minimaal € 5 miljoen en maximaal € 40 miljoen. Net als bij de eerdere regiodeals dragen ook de regionale en private partijen bij aan de financiering (inzet 50-50%). Dit mag ook in natura. De regiodeal gaat hierbij uit van het verbeteren van de verbrede welvaart. De uiterste datum om een voorstel in te dienen is 31 oktober. Samen met publieke, private en maatschappelijke partijen in de regio wil de gemeente tot een gedegen voorstel komen. Dit voorstel is een vervolg op een eerdere aanvraag, die november 2022 is ingediend. Dit voorstel is niet overgenomen.

Het nu voorliggende voorstel is een verder uitgewerkt en verbeterde versie.

2. Besluitpunten college Het college van burgemeester en wethouders Besluit: 1. In te stemmen met het indienen van de regiodeal "MRA West Beter in Balans" bij het Rijk.

3. Beoogd resultaat Met dit besluit spreekt het college uit te willen komen tot een regiodeal. Wanneer het voorstel door het Rijk wordt overgenomen krijgen de samenwerkende partners tot medio 2024 de tijd het voorstel verder uit te werken. Pas dan volgt er van beide kanten een definitief besluit om te participeren. Dit besluit kan dus worden gezien als een intentieverklaring en legt de basis voor het proces om te komen tot de regiodeal.

4. Argumenten 1. De sociale opgave en de ruimtelijke opgave zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden Er is sprake van een meervoudige opgave. De Metropoolregio Amsterdam West (MRA West) is op veel locaties een ongezonde plek om te wonen. In de meest kwetsbare wijken zijn de inkomens laag, de milieubelasting hoog, is er weinig groen en staat de gezondheid van de bewoners onder druk. De

Kenmerk: 2023/1750000

2/4

brede welvaart is op diverse aspecten laag. Die problemen hangen met elkaar samen en versterken elkaar. De oplossing moet dan ook in samenhang worden bekeken. 2. Er is urgentie om aan de slag te gaan De Metropoolregio Amsterdam (MRA) is een belangrijke motor van de Nederlandse economie. Nergens groeide de economie de afgelopen jaren harder. Toch is de regio is uit balans. Vooral op het gebied van inkomen (door hoge ongelijkheid), woontevredenheid, milieukwaliteit en gezondheid blijft de MRA achter op andere regio’s (Rabobank, 2022). Dit blijft ook uit de onderzoeken ‘Blik op de Leefomgeving en gezondheid voor de verstedelijkingsstrategie Metropoolregio Amsterdam’ (RIVM, 2021), Regionale Monitor Brede Welvaart 2022 (CBS, 2022) en Gezondheidsmonitor 2022 (GGD Kennemerland, 2023). Daarin komt naar voren dat er binnen de MRA grote verschillen zijn in (brede) welvaart. Hoewel het een groot deel van de 2,5 miljoen inwoners goed gaat, leven er tegelijkertijd ook veel mensen in ongezonde, kwetsbare omstandigheden. Dit speelt vooral in de MRA West, in wijken van de gemeenten Beverwijk, Velsen, Haarlem, Zandvoort en Haarlemmermeer.

En deze problemen versterken elkaar in negatieve zin: een persoon met een laag inkomen woont in een minder groene wijk, ervaart meer milieuproblemen, heeft minder mogelijkheden om buiten in het groen te ontspannen en anderen te ontmoeten en ervaart sneller stress. De opgaven waar de regio voor staat zijn urgent, groot en divers. Een integrale benadering van de huidige opgaven, waarbij verbetering van de gezondheid door meer vergroening voorop staat, is de kern van deze regiodeal. 3. De regiodeal is een kans om de gewenste ontwikkeling te versnellen Met de regiodeal doet zich een kans voor om de gewenste ontwikkeling versneld te realiseren. Het Rijk heeft begin juli 2023 aangekondigd regiodeals te willen sluiten met gemeenten en gebiedspartijen om projecten te realiseren die bijdragen aan brede welvaart. 4. Met dit besluit legt de gemeente zich nog niet vast Het college spreekt een intentie uit. Het besluit heeft daarom nu geen financiële en juridische consequenties. Pas als de regiodeal in 2024 definitief wordt, leidt het tot een verplichting. Een regiodeal leidt tot 50% cofinanciering van het rijk. De gemeente kan hier middelen en personele inzet tegenover zetten. De basis voor deze cofinanciering is dan ook het gebruik maken van middelen en personele inzet die al geborgd zijn voor de aanpak van de diverse lopende projecten. 5.

Duurzaamheidsparagraaf Met dit voorstel dragen we bij aan de verduurzaming van Haarlem. Met de investeringen in landschap en vergroening dragen we bij aan het creëren van een gezonde leefomgeving voor de inwoners. Vergroening heeft ook positieve klimaateffecten (zoals tegengaan van hittestress).

Kenmerk: 2023/1750000

3/4

5. Risico’s en kanttekeningen Geen zekerheid toekenning Het indienen van de regiodeal betekent niet dat deze ook toegekend wordt. Wanneer het Rijk het voorstel overneemt, start het proces om tot een definitieve deal te komen. Pas wanneer dit traject is afgerond wordt de deal definitief. Dat betekent dat de deal de komende maanden verder uitgewerkt moet worden.

6. Uitvoering Wanneer het voorliggende voorstel wordt overgenomen door het Rijk start het proces om tot een definitieve regiodeal te komen. De planning richting het vaststellen van de regiodeals is als volgt: 1. Analyse, selectie en besluitvorming over de ontvangen voorstellen 2. Uitwerking van de deals door Rijk en regio 3. Ondertekenen Regio Deals

November 2023 – Voorjaar 2024 Voorjaar 2024 – Zomer 2024 Najaar 2024

7. Bijlagen Voorstel regiodeal: MRA West beter in balans

Kenmerk: 2023/1750000

4/4