1 Inclusieve Speeltuinen in Haarlem

Informatienota

Onderwerp Inclusieve Speeltuinen in Haarlem Nummer Portefeuillehouder Programma/beleidsveld Afdeling Auteur Telefoonnummer Email Kernboodschap

2024/2188858 Leeuwen, B. van 2.2 Voorzieningen Jeugd JOS Schoonebeek, M. 06 42638265 mschoonebeek@haarlem.nl Inclusieve speeltoestellen zijn speciaal ontworpen zodat ook kinderen met een fysieke beperking erop kunnen spelen. Spelen is belangrijk voor alle kinderen, maar nog niet in alle speeltuinen staat een inclusief speeltoestel. Naar aanleiding van de motie ‘Motie voor Inclusieve Speeltuinen in Haarlem’ die de gemeenteraad in juli 2024 heeft aangenomen, heeft het college een inventarisatie gemaakt van inclusieve speeltuinen bij Haarlemse speeltuinverenigingen. Het doel is om in elke speeltuinvereniging ten minste één inclusief speeltoestel te realiseren bij de verenigingen die er nog geen hebben. Bij de Voortgangsrapportage/Kadernota 2026 zal een kostenonderbouwing worden meegestuurd voor het financieren van negen inclusieve speeltoestellen, zodat de kosten integraal kunnen worden afgewogen. Om dit te realiseren wordt nauw samengewerkt met de speeltuinverenigingen en Buurts. Met ‘speeltuinen’ worden de speeltuinverenigingen aangeduid. In Haarlem zijn er twee soorten speeltuinverenigingen: zelfstandige speeltuinverenigingen en speeltuinverenigingen die onder Buurts vallen. In alle gevallen is er een vrijwilligersbestuur actief. De speeltuinverenigingen bezitten zelf hun speeltoestellen. Het gaat hier niet om openbare speeltoestellen in bezit van de gemeente.

Behandelvoorstel voor commissie

Ook wordt er in samenwerking met Buurts gewerkt aan een nieuw beleid voor speeltuinverenigingen. Hierin wordt o.m. gekeken naar de mogelijkheid voor structureel meer budget voor onderhoud van speeltoestellen, het speeltuintoezicht, het inzetten van vrijwilligers en wat er verder nog meer nodig is om een speeltuin meer inclusief in te richten. Het college stuurt de informatienota ter kennisname naar de commissie Samenleving.

Kenmerk: 2024/2188858

1/5

Relevante eerdere besluiten Besluit college d.d. 25 maart 2025

N.v.t. 1. Het college van burgemeester en wethouders stelt de informatienota aan de commissie vast. de secretaris,

de burgemeester,

1. Aanleiding Op 8 juli 2024 is de ‘Motie voor Inclusieve Speeltuinen in Haarlem’ aangenomen door de gemeenteraad. Inclusieve speeltuinen zijn speeltuinen waar ook kinderen met een beperking kunnen spelen. De motie roept op de toegankelijkheid te verbeteren voor mindervalide kinderen en rolstoelgebruikers bij de tien grootste speeltuinen van Haarlem, het college heeft toegezegd bij allen zestien speeltuinen de inventarisatie te doen. De motie roept op tot: 1. Het maken van een inventarisatie van inclusieve speeltoestellen bij Haarlemse speeltuinverenigingen 2. Het maken van een actieplan om meer inclusieve speeltoestellen te plaatsen bij speeltuinverenigingen 3. De doelgroep mee te laten kiezen bij het plaatsen van nieuwe inclusieve speeltoestellen 4. In de begroting van 2025 voldoende financiële middelen vrij te maken voor de uitvoering van het actieplan 5. Jaarlijks te rapporteren over de voortgang van het actieplan. Deze punten zullen één voor één aan bod komen in de toelichting. Daarna gaat deze informatienota verder in op de beoogde resultaten en/of consequenties en uitvoering en gevolg. Met enkel het plaatsen van inclusieve speeltoestellen is een speeltuin nog niet meteen inclusief. Ook de buitenruimte is belangrijk.

Zijn er bijvoorbeeld voldoende verharde paden, of is er een plek waar kinderen die snel overprikkeld zijn zich terug kunnen trekken? Kan er gewerkt worden met geuren (van bloemen en planten bijvoorbeeld) of texturen voor kinderen met een visuele beperking of zijn er juist genoeg visuele effecten aanwezig voor kinderen met een auditieve beperking? Ook de inrichting van de speeltuingebouwen is belangrijk. Bijvoorbeeld het verwijderen van drempels en het aanwezig zijn van een invalidentoilet. Ook de toegang naar de speeltuin toe is een aandachtspunt. Is er bijvoorbeeld een invalidenparkeerplaats in de buurt en zijn de toegangswegen

Kenmerk: 2024/2188858

2/5

ernaartoe rolstoelvriendelijk? Is er een plattegrond en/of bewegwijzering aanwezig waar kinderen met een visuele beperking hun weg weten te vinden? Context In Haarlem is het speeltuinlandschap op twee manieren georganiseerd: er zijn speelplekken in de openbare ruimte. Deze speelplekken zijn eigendom van de gemeente en financiering van deze speelplekken loopt via de gemeentelijke begroting zelf. Daarnaast zijn er speeltuinen van een speeltuinvereniging, waarbij de speeltoestellen in het bezit zijn van de vereniging en zij ook verantwoordelijk zijn voor keuring en onderhoud ervan. Deze speeltuinen zijn ontmoetingsplekken met een brede sociale functie. Sommigen van deze speeltuinverenigingen zijn zelfstandig, andere vallen onder Buurts. Buurts heeft de verantwoordelijkheid om de financiering die de gemeente aan alle zestien speeltuinverenigingen (dus ook de zelfstandigen) gaf, voort te zetten. Daarom wordt Buurts betrokken bij de financiering van de inclusieve speeltoestellen. Ook de besturen van de speeltuinverenigingen spelen een belangrijke rol in het plaatsen van de inclusieve speeltoestellen. Het beleid rondom de speeltuinverenigingen is verouderd. Daarom wordt in samenwerking met de speeltuinverenigingen en Buurts ook gewerkt aan een nieuw beleid. Hierin wordt o.m.

gekeken naar de mogelijkheid voor structureel meer budget voor onderhoud van speeltoestellen, het speeltuintoezicht, het inzetten van vrijwilligers en wat er verder nog meer nodig is om een speeltuin meer inclusief in te richten. Hier wordt tevens een duidelijke verdeling van verantwoordelijkheden tussen de speeltuinverenigingen, Buurts en de gemeente in opgenomen. 2. Toelichting 2.1. Inventarisatie Aan alle zestien speeltuinverenigingen is gevraagd een vragenlijst in te vullen over inclusieve speeltoestellen. Elf speeltuinverenigingen hebben de vragenlijst ingevuld. De gegevens van de speeltuinverenigingen die niet hebben gereageerd zijn door de gemeente aangevuld. Gemiddeld hebben speeltuinverenigingen twaalf speeltoestellen in hun speeltuin staan. De aantallen variëren tussen de 6 en 22 speeltoestellen. Bij elkaar opgeteld staan er 192 speeltoestellen bij speeltuinverenigingen in Haarlem. Wanneer er gevraagd wordt naar hoeveel daarvan inclusief zijn, geven de speeltuinverenigingen aan dat er in totaal zeventien toestellen inclusief zijn. Dat betekent dat ongeveer 9% van de speeltoestellen bij Haarlemse speeltuinverenigingen inclusief is. Negen speeltuinverenigingen geven aan helemaal geen inclusieve speeltoestellen in hun speeltuin te hebben. Zeven speeltuinverenigingen geven aan dat er ten minste één inclusief speeltoestel aanwezig is.

Kenmerk: 2024/2188858

3/5

2.2. Actieplan Het doel is om in elke speeltuinvereniging ten minste één inclusief speeltoestel te hebben. Daarvoor moeten er negen nieuwe inclusieve speeltoestellen worden aangeschaft. Er hoeft geen nieuw inclusief speeltoestel te komen in speeltuinen die er al een hebben.  Het college heeft inzichtelijk gemaakt dat er €525.000 incidenteel nodig is voor de financiering van negen inclusieve speeltoestellen bij speeltuinverenigingen. De verenigingen hebben de regie bij het proces rondom het plaatsen en onderhouden van de speeltoestellen. Dit incidenteel budget zal worden afgewogen in de Kadernota 2026.  Indien budget beschikbaar wordt gesteld bij besluitvorming over de Kadernota 2026, zal het college een proces, kaders en voorwaarden opstellen voor het plaatsen van de negen inclusieve speeltoestellen. Hierbij worden onder andere eigendom, participatie, monitoring en duurzaamheid in opgenomen. Dit moet in samenwerking met de speeltuinverenigingen en Buurts, omdat de gemeente geen eigenaar is of wordt van de speeltoestellen.  Na vaststelling van het proces, de kaders en voorwaarden wordt een algemene vergadering voor de speeltuinverenigingen georganiseerd, waarin kennis en ervaringen kunnen worden gedeeld. 2.3.

Participatie Het is belangrijk dat kinderen met een handicap en hun ouders/verzorgers actief betrokken worden bij de keuze van de nieuwe inclusieve speeltoestellen, om ervoor te zorgen dat deze aansluiten bij hun behoeften en wensen. Daarnaast is het belangrijk dat er afspraken gemaakt worden over de uitrol van het plaatsen van inclusieve speeltoestellen, dat er diversiteit komt in het type inclusieve speeltoestel en dat er duurzame speeltoestellen worden neergezet. Deze voorwaarden zal de gemeente meenemen in de afspraken die worden gemaakt met de verenigingen en Buurts. Zonder participatie zal de gemeente geen nieuwe inclusieve speeltoestellen financieren. 2.4. Vrijmaken financiële middelen Inclusieve speeltoestellen zijn duurder in aanschaf en onderhoud dan 'gewone' speeltoestellen. Ook moet er rekening gehouden worden met mogelijke kosten rondom het weghalen van (verouderde) speeltoestellen. Speeltuinverenigingen maken optimaal gebruik van de buitenruimte die ze ter beschikking hebben. Om een inclusief speeltoestel neer te zetten, kan het zijn dat er een bestaand (verouderd) speeltoestel moet worden weggehaald. Het weghalen van een toestel kost tussen de €5000,- en €15.000,- per toestel. Het (terug)plaatsen van een ‘gewoon’ toestel kost tussen de €15.000,- en €45.000,-. Voor inclusieve speeltoestellen lopen de kosten op tussen de €25.000,- en €60.000,- per toestel.

De gemiddelde kosten voor verwijderen van een (oud) speeltoestel en het laten plaatsen van een inclusief speeltoestel ligt gemiddeld op €52.500,- per toestel. Voor de financiering van negen inclusieve speeltoestellen komen de kosten uit op afgerond €525.000,-. Het vrijmaken voor het budget wordt meegenomen in de afweging voor de Kadernota 2026.

Kenmerk: 2024/2188858

4/5

2.5. Monitoring Wanneer het college een speeltoestel financiert, monitort het ook de voortgang van het plaatsen van de inclusieve speeltoestellen bij de speeltuinverenigingen. De verenigingen zijn zelf verantwoordelijk voor het proces van het aanschaffen en plaatsen van het inclusieve speeltoestel. 3. Resultaten en/of consequenties Door het financieren van negen inclusieve speeltoestellen, kan elke speeltuinvereniging die nog geen inclusief speeltoestel heeft, er een aanschaffen. Hierdoor komt er in elke speeltuinvereniging ten minste één inclusief speeltoestel te staan, waardoor een stap vooruit wordt gezet in de ambities van Haarlem om een prettige, inclusieve stad te zijn voor iedereen. 4. Uitvoering en vervolg Wanneer het budget ter beschikking is gesteld, benadert de gemeente de negen speeltuinverenigingen die in aanmerking komen voor een nieuw inclusief speeltoestel. Met hen worden procesafspraken gemaakt over plaatsing, participatie en onderhoud. De speeltuinverenigingen worden eigenaar van de inclusieve speeltoestellen en hebben daardoor ook de taak deze te onderhouden. Dit past binnen het bestaande beleid rondom de speeltuinverenigingen. 5. Bijlagen Geen

Kenmerk: 2024/2188858

5/5