1 Het omgaan met verzoeken tot het plaatsen van struikelstenen voor personen buiten het Haarlemse project van Stichting Struikelstenen

Informatienota

Onderwerp Het omgaan met verzoeken tot het plaatsen van struikelstenen voor personen buiten het Haarlemse project van Stichting Struikelstenen Nummer Portefeuillehouder Programma/beleidsveld Afdeling Auteur Telefoonnummer Email Kernboodschap

2024/1734938 Wienen, J. 6.2 Gemeentelijk bestuur BC Achbari, A.

Behandelvoorstel voor commissie Relevante eerdere besluiten Besluit college d.d. 17 september 2024

Het college stuurt de informatienota ter bespreking naar de commissie Bestuur.

aachbari@haarlem.nl Er bestaat bij meerdere mensen de behoefte om naast de groep weggevoerde en vermoorde Joodse inwoners van Haarlem in de Tweede Wereldoorlog ook andere slachtoffers en verzetsmensen uit Haarlem te eren en herdenken door het leggen van struikelstenen. Het college is van mening dat deze personen niet in het Haarlemse project passen dat zich richt op mensen die zijn weggevoerd en vermoord vanwege hun behoren bij een bepaald volk. Het college wil graag met de commissie in gesprek over de wenselijkheid om naast de bestaande monumenten een nieuw monument voor deze slachtoffers en verzetsmensen uit de Tweede Wereldoorlog op te richten in de stad.

- Raadsinformatiebrief Start plaatsing struikelstenen in Haarlem (2022/28351) in de raadsvergadering van 17 februari 2022 1. het college stelt de informatienota aan de commissie vast. de secretaris,

de burgemeester,

Kenmerk: 2024/1734938

1/3

Inleiding De gemeenteraad heeft in 2021 ingestemd met een project voor het plaatsen van struikelstenen voor alle vanwege hun afkomst weggevoerde en vermoorde burgers uit Haarlem. Het gaat hierbij om mensen die werden weggevoerd en vermoord louter vanwege hun behoren bij een bepaald volk. Het project heeft als doel zichtbaar te maken hoe dit deel van de bevolking uit het midden van de stad is weggerukt. De struikelstenen worden geplaatst voor het laatste woonhuis van de weggevoerde en vermoorde Joden in Haarlem. Ze herinneren aan hun bestaan, hun ontmenselijking en hun onschuld. Hun uitgewiste namen worden hierdoor zichtbaar gemaakt en in herinnering gehouden. Dit project is een initiatief van de Stichting Struikelstenen. De specifieke groep waarop de Stichting Struikelstenen zich baseert zijn de Joodse inwoners van Haarlem, die in de Tweede Wereldoorlog zijn weggevoerd en vermoord. De gemeente heeft de stichting een eenmalige financiële bijdrage verleend voor de bekostiging van de stenen. Met de vaststelling van de nota Versterkers Duurzaam Doen door de gemeenteraad is 50.000 euro vrijgemaakt voor deze bijdrage. De stichting neemt het initiatief en zorgt voor het historisch onderzoek, de participatie van belanghebbenden (waaronder de huidige bewoners en gebruikers rondom de plaatsingslocaties), de aanschaf van de stenen en de noodzakelijke financiering.

Spaarnelanden draagt zorg voor de plaatsing van de struikelstenen. Voor alle weggevoerde en vermoorde Joodse Haarlemmers worden 3 keer per jaar (veelal op Joodse herdenkingsdagen) gedurende ongeveer 10 jaar struikelstenen geplaatst. De Stichting organiseert hierbij ceremoniële bijeenkomsten. Er zijn ondertussen 251 stenen gelegd. Na de start van dit project heeft de gemeente diverse verzoeken ontvangen om ook voor andere personen struikelstenen te leggen. Het gaat daarbij om Haarlemse verzetsmensen, dwangarbeiders, gijzelaars, politieke tegenstanders van de Nazi’s en mensen die onderduikers opnamen in de Tweede Wereldoorlog. Het college is van mening dat deze personen niet in het Haarlemse project passen, dat zich op een heel specifieke groep richt. Dat is ook de opvatting van de Haarlemse Stichting, die daarnaast heeft aangegeven niet de middelen en de capaciteit te hebben om struikelstenen voor andere dan de oorspronkelijke groepen te onderzoeken en begeleiden. 2. Kernboodschap Er bestaat bij meerdere mensen de behoefte om naast de groep weggevoerde en vermoorde Joodse inwoners van Haarlem in de Tweede Wereldoorlog ook andere slachtoffers en verzetsmensen uit Haarlem te eren en herdenken.

Het college wil graag in gesprek met de commissie over de wenselijkheid om naast de bestaande monumenten een nieuw monument voor deze personen uit de Tweede Wereldoorlog op te richten in de stad. Uit de verzoeken blijkt de wens ook namen een plek te kunnen geven. Gedacht kan worden aan een fysiek monument met ruimte voor het plaatsen van stenen met namen of voor een site waar namen en informatie kunnen worden geplaatst.

Kenmerk: 2024/1734938

2/3

3. Consequenties Indien een vorm van gedenkteken gewenst is, is de uitvoering niet eenvoudig. Zo zal nagedacht moeten worden wie de aangedragen namen onderzoekt en beoordeelt, en hoe er wordt omgegaan met het feit dat de ene persoon wel is opgenomen en het andere niet. 4. Vervolg Graag gaat het college hierover in gesprek met de commissie. 5. Bijlagen Geen

Kenmerk: 2024/1734938

3/3