1 Het Convenant Lokale Overheid voor snellere schuldenrust

Collegebesluit

Onderwerp Het Convenant Lokale Overheid voor snellere schuldenrust Nummer Portefeuillehouder Programma/beleidsveld Afdeling Auteur Telefoonnummer Email Kernboodschap

Behandelvoorstel voor commissie

2025/384408 Loenen, D. van 3.3 Schulden SMSR A Theijs 0614954790 atheijs@haarlem.nl Haarlemmers met problematische schulden hebben vaak ook overheidsinstanties als schuldeiser. De gemeente Haarlem, Cocensus en waterschap Gouwe Rijnland staan dan veelal ook op de lijst van schuldeisers. Door de afspraken van het Convenant Lokale Overheid hebben Haarlemmers met problematische schulden sneller schuldenrust, financiële stabiliteit en toekomstperspectief. Het convenant maakt het proces van minnelijke schuldhulpverlening efficiënter en zorgt voor maatschappelijk verantwoord incasseren. Het uitgangspunt is dat overheidscrediteuren meewerken aan de schuldregeling door incassomaatregelen stop te zetten en bij voorbaat akkoord gaan met een voorstel voor een minnelijke regeling, zoals een Minnelijke sanering natuurlijk personen (Msnp) tegen finale kwijting. Het bespaart lokale overheden in hun rol als schuldeiser tijd en onnodige incassokosten. Dat betekent in Haarlem dat de consulent schulddienstverlening als financieel hulpverlener meer tijd heeft om de inwoner te begeleiden naar financiële zelfredzaamheid. Het college stuurt het collegebesluit ter kennisname naar de commissie Samenleving.

Relevante eerdere besluiten

-

Geactualiseerde integrale beleidsvisie Armoede en Schulden ‘In Haarlem meer kansen voor financieel kwetsbaren’ 2025-2028 (2024/1440957) vastgesteld in de raadsvergadering van 27 februari 2025.

Besluit college d.d. 27 mei 2025

Het college van burgemeester en wethouders besluit: 1. Het Convenant Lokale Overheid vast te stellen zodat de schuldsanering sneller verloopt. de secretaris,

Kenmerk: 2025/384408

de burgemeester,

1/6

1. Aanleiding De lokale overheid is een veel voorkomende schuldeiser. Gemeenten en waterschappen staan volgens onderzoek in de top-4 van meest voorkomende publieke schuldeisers. In termen van hoogte van de schuld staan gemeenten in deze top-4 op nummer twee. Voor mensen met problematische schulden is het Convenant Lokale Overheid daarom een belangrijke stap vooruit. Haarlem wil voorkomen dat inwoners met problematische schulden verder in de problemen komen. Zoals in het geactualiseerde integrale beleidsvisie Armoede en schulden 2025-20281 is opgenomen, wordt hiervoor gebruik gemaakt van de middelen die er zijn. Eén daarvan is het Convenant Lokale Overheid (zie bijlage 1). Het ondertekenen van dit convenant betekent dat de gemeente Haarlem akkoord gaan met nieuwe afspraken over het sociaal incasseren van vorderingen van zowel Debiteurenbeheer van Sociale Zaken als algemeen van Financiën (denk bijvoorbeeld aan niet betaalde leges). Tevens is er een addendum (zie bijlage 2) Cocensus en Gouwe-Rijnland hebben dit convenant en addendum al zelfstandig ondertekend. Het uitgangspunt van het convenant is dat overheidscrediteuren meewerken aan de schuldregeling door incassomaatregelen stop te zetten en bij voorbaat akkoord te gaan met een voorstel voor een minnelijke regeling, zoals een Msnp tegen finale kwijting, een herfinanciering of een betalingsregeling.

Er is echter altijd de mogelijkheid om een voorstel af te wijzen, als er bijvoorbeeld sprake is van een vordering niet ter goeder trouw. Door het zetten van een handtekening onder het convenant gaan deze afspraken ook voor Haarlem gelden en kan de gemeentelijke schulddienstverlening Haarlemmers sneller schuldenrust bieden.

2. Beoogd resultaat Het Convenant Lokale Overheid biedt inwoners sneller schuldenrust, financiële stabiliteit en toekomstperspectief. Het convenant maakt het proces van minnelijke schuldhulpverlening efficiënter en zorgt voor maatschappelijk verantwoord incasseren. Het bespaart lokale overheden in hun rol als schuldeiser tijd en onnodige incassokosten. En dat betekent in Haarlem dat de consulent schulddienstverlening als financieel hulpverlener de tijd die vrij gekomen is, kan inzetten om de inwoner te begeleiden naar financiële zelfredzaamheid.

1 Integrale Beleidsvisie Armoede & Schulden 2025-2025

Kenmerk: 2025/384408

2/6

3. Onderbouwing voorstel 3.1 Toepassing van het convenant versnelt het schuldregelingsproces Met dit convenant aanvaardt de gemeente altijd het schuldregelingsvoorstel, tenzij er eerder belemmeringen zijn aangegeven. Daardoor is minder contact nodig tussen de schuldeiser (lees de debiteurenmedewerker) en de schuldhulpverlener in de schuldregelfase. Als schulddienstverlener was Haarlem al aangesloten bij het Schuldenknooppunt maar nu wordt die stap ook gezet als schuldeiser. Het Schuldenknooppunt is een digitale voorziening voor gestandaardiseerd berichtenverkeer tussen schuldhulpverleners en schuldeisers. Gemeenten hebben hierdoor minder handmatige handelingen nodig. Deze aansluiting zorgt er voor dat de communicatie over schuldregelingen snel en efficiënt loopt. 3.2 Sociaal incassobeleid draagt bij aan maatschappelijk verantwoordelijk handelen Met een convenant laat Haarlem zien als gemeente maatschappelijk verantwoord te willen handelen en een sociaal incassobeleid te voeren. De kans van slagen van het schuldhulptraject neemt toe. Er wordt bijgedragen aan een nieuw toekomstperspectief voor inwoners met schulden. 3.3. De samenwerking in de keten is essentieel voor het traject van de inwoner en maakt sneller schuldenzorgvrij De samenwerking van de diverse lokale overhedenpartners uit de keten onderling is van groot belang voor een ideaal traject voor de inwoner.

Als er overeenstemming is over de uitgangspunten en doelen binnen de keten, krijgt de inwoner de meest passende hulp. Het convenant draagt hieraan bij. Dit geldt ook voor de aansluiting van partijen bij het Schuldenknooppunt. Als er meer schuldeisers zijn aangesloten bij dit digitale knooppunt, vergroot dit de werking.

Kenmerk: 2025/384408

3/6

3.4 Het beleidsterrein schuldhulpverlening is op landelijk niveau in beweging De afgelopen jaren is er meer aandacht ontstaan voor schuldhulpverlening in Nederland. Dit resulteert regelmatig in nieuwe landelijke initiatieven en wetgeving, waar de gemeente uitvoering aan moet geven, zoals in 2023 de halvering van de termijn van de Wet schuldsanering natuurlijke personen (WSNP) en het minnelijke traject schuldhulpverlening van 36 naar 18 maanden en de ontwikkeling van een landelijke pauzeknop. Deze wetgeving kan van invloed zijn op de gemeente als crediteur en op het convenant. Tevens draagt het convenant bij aan de belofte van de branchevereniging voor schuldhulp, de NVVK. De NVVK-belofte staat voor hulp op basis van vertrouwen, duidelijkheid bieden over waar de inwoner met schulden aan toe is, het verlagen van de druk van schuldeisers en het zo goed mogelijk realiseren dat betrokkene snel schuldenzorgvrij is.

Kenmerk: 2025/384408

4/6

4. Risico’s en kanttekeningen 4.1 Risico’s 4.1.1 Mislopen eigen inkomsten middels beslaglegging Als er sprake is van een beslaglegging en deze moet worden opgeschort, kan de gemeente inkomsten mislopen. Alleen als er sprake is van meerdere beslagleggers, kan het beslag blijven doorlopen. Vanuit gemeentelijk debiteurenbeheer is het signaal gegeven dat het niet een groot risico betreft aangezien er slechts een handjevol beslagleggingen zijn. 4.2 Kanttekeningen 4.2.1 Bepaalde verwijtbare vorderingen / niet ten goede trouw worden nog steeds afgewezen Daar waar de inwoner een schuld niet ten goede trouw (artikel 3:121BW) heeft en is veroordeeld kan de lokale overheid kiezen om niet akkoord te gaan middels het convenant. 4.2.2 Blijven evalueren Het is belangrijk om jaarlijks de voortgang van het convenant te bewaken en op basis daarvan eventuele nodige aanpassingen te kunnen doorvoeren. 5. Consequenties en uitvoering 5.1 Financieel Er zijn geen kosten gemoeid met uitvoering geven aan het convenant. Daarentegen zal het proces van schuldregelen intern, met Cocensus en Gouwe Rijnland veel sneller verlopen waardoor gemeentelijke medewerkers meer tijd hebben voor directe ondersteuning van inwoners. 5.2 Communicatie 5.2.1 Interne afstemming Een succesvolle implementatie van het Convenant Lokale Overheid begint met het integreren van de afspraken in de werkprocessen.

De betrokken afdelingen zijn geïnformeerd en werkprocessen zijn afgestemd. De voortgang zal via de P&C-cyclus gecommuniceerd worden. 5.2.2 Ondertekening van het convenant vindt plaats door de NVVK en de gemeente. Haarlem zal tegelijkertijd met gemeente Zandvoort, Bloemendaal en Heemstede het convenant ondertekenen samen met branchevereniging NVVK. De portefeuillehouder Minima en Schulden, Diana van Loenen zal het convenant ondertekenen op grond van het tweede lid van artikel 171 van de gemeentewet via een volmacht (zie bijlage 3) van burgemeester J. Wienen. Er zal een persbericht volgen over het tekenen van het convenant.

Kenmerk: 2025/384408

5/6

5.3 Juridisch Het convenant is uitsluitend gericht op inwoners bij de gemeente Haarlem die in een problematische schuldensituatie verkeren. Vanuit het Ministerie Sociale Zaken en Werkgelegenheid zijn er bestuurlijke afspraken voor basisdienstverlening schuldhulpverlening opgesteld en ondertekend door Divosa, NVVK, VNG2 .Van hier uit is het Convenant Lokale Overheid opgesteld en dus geldig voor leden van de NVVK. 5.4 Planning Volgend op het collegebesluit zal de gezamenlijke ondertekening van het convenant plaatsvinden op maandag 7 juli om 16:00 uur in het stadhuis van de gemeente Haarlem. De evaluatie staat gepland voor medio 2026. 6. Bijlagen 1. Convenant Lokale Overheid 2. Addendum

2 bestuurlijke+afspraken+basisdienstverlening+voor+schuldhulpverlening.pdf

Kenmerk: 2025/384408

6/6