1 Handboek Inrichting Openbare Ruimte (HIOR) en inrichtingsleidraad openbare ruimte

Collegebesluit

Onderwerp Handboek Inrichting Openbare Ruimte (HIOR) en Inrichtingsleidraad Openbare ruimte Nummer Portefeuillehouder Programma/beleidsveld Afdeling Auteur Telefoonnummer Email Kernboodschap

2023/1832100 Berkhout, R.A.H. 4.3 Aantrekkelijke leefomgeving BBOR Krom, R. 06 549 60 150 rkrom@haarlem.nl Het Handboek Inrichting Openbare Ruimte (HIOR) is geactualiseerd op basis van het vastgestelde beleid en ingebrachte moties. Het HIOR is een samenvatting van bestaand beleid en geldt als een ‘werkboek’ voor iedereen die zich bezighoudt met de (her)inrichting van de openbare ruimte in Haarlem. Het HIOR geldt voor de gehele stad waarbij onderscheid is gemaakt in materiaalgebruik in de verschillende wijken. In de geactualiseerde HIOR is invulling gegeven aan de thema’s Toegankelijkheid, Klimaatadaptatie, Vergroening en Duurzaamheid. Voor de bespreking en vaststelling is het HIOR éénmalig analoog gemaakt. Na vaststelling wordt het HIOR in een digitale omgeving (webpagina) ondergebracht en gekoppeld aan de kaart. Dit komt de gebruiksvriendelijkheid ten goede en actualisaties kunnen veel sneller worden doorgevoerd dan in het verleden. In de Omgevingsvisie wordt vooruit gekeken tot 2045 en wordt omschreven hoe we de opgaven in Haarlem ten opzichte van elkaar zien. Dit is echter een visie op hoofdlijnen die in projecten zal worden vertaald naar passende, haalbare en concrete plannen. De Omgevingsvisie helpt om verschillende ambities ten opzichte van elkaar te prioriteren en zorgt dat de balans ertussen goed blijft.

Dit is in de praktijk bij ieder project echter weer een hele puzzel en het HIOR geeft ook geen antwoord in de prioritering van de ruimteclaims. De Inrichtingsleidraad voor de Openbare Ruimte maakt inzichtelijk hoe we afwegingen in de openbare ruimte maken en waarom we dat zo doen. De leidraad overbrugt zo beleidsneutraal de kloof tussen de abstracte omgevingsvisie en concrete projecten. Dit moet ervoor zorgen dat er meer vaart komt in projecten en dat we het juiste gesprek met elkaar hebben, waarbij we de langetermijndoelen van Haarlem voor ogen blijven houden.

Kenmerk: 2023/1791574

1/5

Het college stuurt dit besluit ter bespreking naar de commissie Beheer. Naast dat het HIOR is geactualiseerd is een Inrichtingsleidraad voor de Openbare Ruimte opgesteld. Dit is een aanvulling op het HIOR omdat dit een nieuw document betreft stelt het college voor om deze ter bespreking aan de commissie voor te leggen.

Behandelvoorstel voor commissie

Relevante eerdere besluiten

-

Op 18 december 2007 is het Handboek Inrichting Openbare Ruimte (HIOR) Binnenstad vastgesteld door het college (2007/187877) Op 2 februari 2016 zijn de Handboeken Inrichting Openbare Ruimte (HIOR) Schalkwijk en Noord vastgesteld door het college (2016/29251).

Besluit College d.d. 7 november 2023  

Het college van burgemeester en wethouders Besluit: 1. Het Handboek Inrichting Openbare Ruimte (HIOR) vast te stellen. 2. De Inrichtingsleidraad voor de Openbare Ruimte vast te stellen. de secretaris,

de burgemeester,

1. Inleiding en doel Het Handboek Inrichting Openbare Ruimte (HIOR) staat voor een kwalitatief goede, fysieke inrichting van de Haarlemse openbare ruimte. Kwalitatief goed ingerichte straten, pleinen, parken en plantsoenen zijn gebruiksvriendelijk, klimaatadaptief, groen/natuurinclusief, toegankelijk, veilig, beheerbaar, duurzaam, samenhangend én mooi. Bij de (her-)inrichting van de openbare ruimte brengt het HIOR al deze belangen samen in breed gedragen voorstellen en richtlijnen met een groen en duurzaam/klimaatadaptief karakter en (indicatief) afgestemd op de ondergrond. Het HIOR vertaalt de omgevingsvisie en de verschillende beleidsplannen op de openbare ruimte naar straatinrichting, om zo de integrale kwaliteit van de inrichting te versterken. Het HIOR levert de ontwerpprincipes en de richtlijnen die helpen bij het maken van het ontwerp. Het HIOR is daarmee beleidsarm. De openbare ruimte is in Haarlem schaars, terwijl de ambities ervoor groot zijn: het is de belangrijkste ontmoetingsplek van de stad: er moet in gespeeld kunnen worden, het moet groen,

Kenmerk: 2023/1791574

2/5

leefbaar, klimaatadaptief, toegankelijk, natuurinclusief en veilig zijn, ervoor zorgen dat we ons van A naar B kunnen verplaatsen en er mooi uitzien. Bovendien moet er ook nog plek zijn om onze fiets en auto te kunnen parkeren. Daarbij liggen er ook claims voor de toch al volle ondergrond; wensen voor de aanleg van warmtenetten, infiltratieriolering en extra datakabels. Met de inrichting moeten we boven- en ondergrond op elkaar afstemmen. Voor veel van deze ambities is in diverse beleidsnota's geschetst hoe we hier mee om willen gaan. In de praktijk kan dit echter niet altijd overal volledig worden ingepast. De inrichtingsleidraad voor de openbare ruimte helpt bij het creëren van een praktische en goede balans tussen alle van toepassing zijnde beleidsambities op basis van de Haarlemse Omgevingsvisie (de overkoepelende visie op de ontwikkeling van de stad). Het helpt bij onze gesprekken met de externe stakeholders omdat we met dit document beter kunnen uitleggen waarom we doen wat we doen. Met deze HIOR doen wij tevens een motie en 2 toezeggingen af.

2. Besluitpunten college Het college besluit: 1. het Handboek Inrichting Openbare Ruimte (HIOR) vast te stellen; 2. de Inrichtingsleidraad voor de Openbare Ruimte vast te stellen.

3. Beoogd resultaat  Een geactualiseerd HIOR waarin het beleid is door vertaald naar nieuwe en verbeterde richtlijnen voor de inrichting van de stad.  Betere ontwerpen en uiteindelijk uitvoering door gebruik te maken van de nieuwste inzichten en kennis & kunde uit de organisatie.  Met de Inrichtingsleidraad en daarin opgenomen leidende principes komen tot heldere en uitlegbare keuzes waardoor projecten in de openbare ruimte versneld in uitvoering komen. 4. Argumenten Dit besluit is de beste manier om het beoogd resultaat te bereiken We zien dat het opstellen van een programma van eisen bij herinrichtingen van (woon)straten een tijdrovende klus is. Er is veel beleid vastgesteld, die telkens op een bepaalde wijze vertaald moet worden in het ontwerp. Bij het actualiseren van het HIOR werd duidelijk dat het HIOR hier geen invulling aan geeft, immers het HIOR zegt niets over de afweging tussen verschillende ruimteclaims. Een nieuw document is gewenst om daar meer richting in aan te brengen zonder dat daar harde keuzes in worden gemaakt die niet in ieder project inzetbaar zijn. De Inrichtingsleidraad vult dit op het gewenste detailniveau in.

Kenmerk: 2023/1791574

3/5

Het besluit past in het ingezet beleid Het HIOR wordt ingezet bij het ontwerpen van de openbare ruimte. Het beschrijft hetgeen Haarlem vindt om in het ontwerp rekening mee te houden, het is een materiaalboek en beschrijft bepaalde gewenste detailleringen om de inrichting duurzaam en toekomstbestendig te maken. Het is een praktische vertaling van beleid naar inrichtingsrichtlijnen. Deze inrichtingsleidraad helpt bij het creëren van een praktische en goede balans tussen alle van toepassing zijnde beleidsambities op basis van de Haarlemse Omgevingsvisie. Het is daarmee beleidsneutraal. Deze leidraad maakt inzichtelijk hoe we afwegingen in de openbare ruimte maken en waarom we dat zo doen. Zo helpt de leidraad om de kloof tussen de abstracte visie en concrete projecten te overbruggen. Duurzaamheidsparagraaf In de Inrichtingsleidraad wordt bijzondere aandacht gevraagd voor de duurzaamheidsthema’s van Haarlem. Deze duurzaamheidsthema’s zijn vertaald naar de leidende principes waarbinnen de afwegingen worden gemaakt. Het HIOR beschrijft duurzaamheidsrichtlijnen die betrekking hebben op klimaat, energietransitie en de inzet van duurzame materialen. Indien nieuw duurzaamheidsbeleid is vastgesteld of duurzame technische ontwikkelingen zich voordoen dan is het voornemen om deze snel mogelijk in het HIOR door te voeren.

Financiën en Communicatie Het geactualiseerde HIOR en de Inrichtingsleidraad zijn een doorvertaling van vastgesteld beleid. Bij het vaststellen van dit oorspronkelijke beleid zijn eventueel extra benodigde budgetten bepaald. Het HIOR en de Inrichtingsleidraad zijn budgetneutraal. Participatie en inspraak Tijdens het actualiseren van het HIOR is overleg geweest met Platform Groen, Platform Toegankelijkheid en de Fietsersbond, deze input is meenomen in het actualiseren van het HIOR. Omdat het HIOR een ‘werkboek’ is voor de ontwerper heeft de participatie met name betrekking gehad op het delen van (technische) kennis tussen experts. Bewonersparticipatie is bij het actualiseren van het HIOR niet aan de orde, dit vindt plaats bij het opstellen van het ontwerp. 5. Risico’s en kanttekeningen N.v.t.

Kenmerk: 2023/1791574

4/5

6. Uitvoering Na het vaststellen van het HIOR wordt deze in een interactieve omgeving (webpagina) voor iedereen beschikbaar gesteld. Nieuwe beleidsambities, innovaties, ontwikkelingen in de markt en positieve resultaten uit pilots kunnen zo in het vervolg direct worden door vertaald naar het HIOR zodat het HIOR altijd actueel is. Dit geldt ook voor de Ontwerpleidraad. Nieuw beleid wordt verwerkt zodat de redeneerlijn op basis van de leidende principes accuraat is. Vanwege het beleidsarme karakter van beide documenten is bij nieuwe actualisaties een nieuwe behandeling in de Raad niet meer noodzakelijk.

7. Bijlagen Bijlage 1 HIOR Haarlem Bijlage 2 Inrichtingsleidraad voor de Openbare Ruimte

Kenmerk: 2023/1791574

5/5