1 Faciliteren Wonen boven winkels in het centrum

Collegebesluit

Onderwerp Faciliteren Wonen boven winkels in het centrum Nummer 2025/195844 Portefeuillehouder Roduner, F.J. Programma/beleidsveld 4.4 Ruimtegebruik Afdeling VTH Auteur Heusden-Verhoef, A.F. van Telefoonnummer Email a.v.heusden@haarlem.nl Kernboodschap Op 4 mei 2023 is de Nota parkeernormen in werking getreden. Bij de toepassing van de Nota is gebleken dat deze op onderdelen op gespannen voet staat met het uitgangspunt van Wonen boven winkels. Het college vindt deze situatie niet gewenst en zal daarom voor het centrumgebied een uitzondering maken op het parkeerbeleid. Er mag worden afgeweken van de autoparkeernorm en er wordt ruimte geboden voor het realiseren van fietsparkeerplekken tot op 200 meter van het bouwplan. Het afzien van parkeerrechten zal als parkeeroplossing voor het autoparkeren worden geaccepteerd. Het college gaat er daarbij vanuit dat huidige en toekomstige centrumbewoners bewust kiezen voor het wonen op een locatie waar parkeren niet, dan wel alleen tegen zeer hoge kosten, tot de mogelijkheden behoort. En dat bewoners voor wie een auto essentieel is, hier rekening mee houden in hun beslissing tot het kopen of huren van een woning in de binnenstad. Voor het fietsparkeren wordt ermee ingestemd als de fietsparkeerplekken niet op eigen terrein worden opgelost, maar binnen een afstand van 200 meter van de locatie.

Initiatiefnemers kunnen daarbij ook gezamenlijk fietsenstallingen realiseren. Behandelvoorstel voor Het college stuurt het collegebesluit ter bespreking naar de commissie commissie Ontwikkeling. Relevante eerdere besluiten Besluit college d.d. 11 maart 2025

Nota parkeernormen, zoals vastgesteld in de raadsvergadering van 30 maart 2023 (2022/1689260) 1. Het college van burgemeester en wethouders besluit de vaste gedragslijn voor het afwijken van de Nota parkeernormen in het centrumgebied vast te stellen. De gedragslijn is als bijlage bij deze nota gevoegd. de secretaris,

Kenmerk: 2025/195844

de burgemeester,

1/5

1. Aanleiding Op 4 mei 2023 is de Nota parkeernormen in werking getreden. Bij de toepassing van de Nota is gebleken dat deze op onderdelen op gespannen voet staat met het uitgangspunt van Wonen boven winkels. Het college vindt deze situatie niet gewenst en heeft daarom de verschillende beleidsuitgangspunten afgewogen. Dit heeft geleid tot een vaste gedragslijn voor het afwijken van de parkeernormen binnen het centrumgebied van Haarlem. Met deze gedragslijn wordt recht gedaan aan het belang van het toevoegen van woningen aan het centrum met behoud van de belangen vanuit het oogpunt van leefbaarheid. De gedragslijn heeft de vorm van een stroomschema gekregen, zodat initiatiefnemers vooraf bekend zijn met de stappen die doorlopen moeten worden om voor vergunningverlening in aanmerking te komen. 2. Beoogd resultaat Met het vaststellen van de gedragslijn worden de verschillende beleidsuitgangspunten met elkaar in overeenstemming gebracht. 3. Onderbouwing voorstel Uitgangspunten Nota parkeernormen Op 4 mei 2023 is de Nota parkeernormen in werking getreden. De in de nota opgenomen parkeernormen zijn gebaseerd op onderzoek naar het autobezit in Haarlem. Deze normen zijn dan ook geen theoretische normen, maar zijn gebaseerd op de praktijk van autobezit in Haarlem. Dit in tegenstelling tot de normen in het hiervoor geldende beleid.

Dit heeft ertoe geleid dat de parkeernormen in 2023 zijn verlaagd. Op deze verlaagde parkeernormen worden nog correcties toegepast. Zo wordt de parkeernorm verlaagd als er een HOV-knooppunt op loopafstand aanwezig is. Met toepassing van deze correcties wordt de parkeerbehoefte berekend. Omdat deze parkeerbehoefte is berekend aan de hand van daadwerkelijk onderzoek naar autobezit in Haarlem, is de uitkomst van deze berekening een realistische verwachting van de toename van de parkeerbehoefte. Gelet op de hoge parkeerdruk in Haarlem, is het toevoegen van extra auto’s zonder toename van het aantal parkeerplaatsen niet wenselijk. Om die reden is het uitgangspunt van het nu geldende parkeerbeleid dat de resterende parkeerbehoefte daadwerkelijk op eigen terrein moet worden opgelost.

Kenmerk: 2025/195844

2/5

Naast het regelen van parkeerplaatsen voor auto’s, dient ook te worden voorzien in fietsparkeerplaatsen. Ook hiervoor zijn bepalingen opgenomen in de Nota parkeernormen. Hiervoor is aansluiting gezocht bij de kengetallen van het CROW. Het realiseren van fietsparkeervoorzieningen op eigen terrein is wenselijk om overlast van fietsen op straat te voorkomen. Daarnaast kan een eigen fietsparkeervoorziening, waar de fiets veilig gestald kan worden, bijdragen aan het stimuleren van het fietsgebruik. Uitgangspunten Wonen boven winkels In de Huisvestingsverordening zijn regels opgenomen over het verbouwen van één woning tot meerdere woningen. Dit is deels aan regels verbonden ter bescherming van het behoud van de samenstelling van de huidige woningvoorraad. Bijvoorbeeld om eengezinswoningen te behouden. En deels ter bescherming van de leefbaarheid in wijken en buurten. Als het gemeentebestuur geen regels stelt aan het aantal woningen, wordt dit aantal alleen beperkt door de regels uit het Besluit bouwwerken leefomgeving (het vroegere Bouwbesluit). Het Bbl schrijft een minimale omvang van 12 m² per woning voor. Er kunnen dan woningen ontstaan die kwalitatief en kwantitatief niet voldoen aan hetgeen het gemeentebestuur acceptabel acht. Bovendien kan de leefbaarheid te zeer onder druk komen te staan.

In sommige gebieden is het verbouwen van één woning tot meerdere woningen daarom helemaal niet meer toegestaan. Een uitzondering is gemaakt voor het wonen boven winkels in de binnenstad. Daar wordt een zwaarder gewicht toegekend aan de voordelen van meerdere woningen voor de leefbaarheid van het centrumgebied dan aan de nadelen. Om die reden mogen woningen boven winkels nog wel worden verbouwd tot meerdere woningen. Maar ook hier is dat vanwege bovengenoemde redenen niet onbeperkt toegestaan. Er geldt een grens van één woning per bouwlaag. Geconstateerde knelpunten Zoals uit het bovenstaande blijkt, staat het college op zich positief tegenover het wonen boven winkels, mits het aantal beperkt blijft tot één woning per verdieping. Het is in de binnenstad echter bijna nooit mogelijk om een eigen parkeervoorziening te realiseren. Daarnaast streeft het gemeentebestuur ook naar een autoluw centrum, zodat extra parkeervoorzieningen op eigen terrein niet wenselijk zijn. Fietsparkeervoorzieningen zijn veelal ook lastig te realiseren, omdat de woningen boven de winkels niet beschikken over een van buiten bereikbaar achterom. En op de begane grond bevinden zich de winkels met eventuele opslag, zodat ook hier geen ruimte is voor stalling van de fiets. Daarmee komt het uitgangspunt van wonen boven winkels onder druk te staan.

Kenmerk: 2025/195844

3/5

Oplossing voor het autoparkeren In het verleden was het mogelijk om onder voorwaarden af te zien van parkeerrechten (zowel voor de bewoners als voor hun bezoekers) om zo in aanmerking te komen voor een afwijking van het parkeerbeleid. Het college gaat sinds de invoering van de Nota parkeernormen terughoudend met deze mogelijkheid om. In het verleden is gebleken dat een deel van de bewoners toch een auto aanschaft en deze aan de rand van het gereguleerd gebied neerzet, zodat daar de parkeerdruk toeneemt. Bovendien waren en zijn de voorwaarden niet juridisch afdwingbaar, zodat niet elke eigenaar zich hieraan houdt. Omdat de huidige parkeernormen zijn gebaseerd op het daadwerkelijk te verwachten autobezit, is ook aannemelijk dat voor het resterende deel van de parkeerbehoefte een verplaatsing van de parkeerdruk naar niet gereguleerd gebied zal blijven plaatsvinden. Het college zal voor het centrumgebied, zoals dat is opgenomen in de vaste richtlijn, een uitzondering maken en het afzien van parkeerrechten toch als parkeeroplossing voor het autoparkeren accepteren.

Het college gaat er daarbij vanuit dat huidige en toekomstige centrumbewoners zich bewust zijn van het feit dat een deel van het centrum autoluw is en zich bewust zijn van het gebrek aan parkeermogelijkheden in het centrum (zoals in elk stadscentrum) en dan ook bewust kiezen voor het wonen op een locatie waar parkeren niet, dan wel alleen tegen zeer hoge kosten, tot de mogelijkheden behoort. En dat bewoners voor wie een auto essentieel is, hier rekening mee houden in hun beslissing tot het kopen of huren van een woning in de binnenstad. Oplossing voor het fietsparkeren Een aantal initiatiefnemers heeft aangegeven in staat en bereid te zijn om gezamenlijk fietsenstallingen te realiseren binnen een afstand van 200 meter van hun pand. Het college heeft dit voorstel in overweging genomen en besloten om deze oplossing als alternatief voor het fietsparkeren te accepteren. Daarbij is het aan de initiatiefnemers om aan te tonen dat deze fietsparkeervoorzieningen ook daadwerkelijk worden gerealiseerd en om ervoor te zorgen dat ze ook in stand blijven. Elke initiatiefnemer zal dit bij de aanvraag aan moeten tonen. 4. Risico’s en kanttekeningen De gedragslijn is uitgebreid naar woningen met een gemengde functie binnen het centrumgebied Op een aantal plekken binnen het centrum laat het omgevingsplan wonen toe, terwijl er op dit moment een werkfunctie aanwezig is.

Binnen de woonfunctie zijn ook hier woningen van 12 m² mogelijk, waardoor ook hier een te grote druk op de leefbaarheid kan ontstaan. Het omzetten van deze werkfuncties naar woonfuncties is op dit moment echter alleen mogelijk als wordt voorzien in parkeerplaatsen op eigen terrein, waardoor het realiseren van de woonfunctie meestal niet mogelijk is.

Kenmerk: 2025/195844

4/5

Het college vindt het niet redelijk om binnen hetzelfde gebied wel een uitzondering te maken voor de ene situatie, maar niet voor de andere. Voor wat betreft autoparkeren, zal het college hier dan ook instemmen met het afzien van parkeerrechten als parkeren op eigen terrein geen oplossing is. Daarbij geldt dat maximaal één woning in het pand mag worden gerealiseerd, om een te grote druk op de leefbaarheid te voorkomen. Omdat er in dit geval geen sprake is van een andere functie op de begane grond, zal het fietsparkeren wel op eigen terrein moeten worden opgelost. In een aantal buurten in het centrum neemt de diversiteit aan functies af Rondom het kernwinkelgebied zijn er buurten met een gemengd karakter. Van oudsher is hier een mix van wonen en werken (winkels, bedrijvigheid, etc.) aanwezig. In het omgevingsplan hebben de panden daarom grotendeels een gemengde bestemming gekregen. Panden waar nu nog een werkfunctie aanwezig is, kunnen daardoor worden omgezet naar één volledige woning. Met deze gedragslijn wordt deze omzetting vereenvoudigd. Hierdoor neemt de diversiteit in de buurten rondom het kernwinkelgebied mogelijk af. Het college vindt het mogelijk afnemen van deze diversiteit aanvaardbaar. Het omgevingsplan maakt immers de functie wonen in deze panden al mogelijk, maar het parkeerbeleid hield omzetting van werken naar wonen tegen.

Omdat deze gedragslijn enkel toeziet op het omzetten van een volledig pand naar één woning, is onze inschatting dat er een beperkt effect zal zijn. Het eventueel verdwijnen van werkfuncties uit de gemengde buurten kan worden opgevangen in het kernwinkelgebied en in die zin positief bijdragen aan het functioneren van de winkelstraten. 5. Consequenties en uitvoering De vaste gedragslijn wordt op de gebruikelijke wijze gepubliceerd, zodat initiatiefnemers hiervan kennis kunnen nemen. Tegen de gedragslijn zelf staat geen bezwaar en beroep open. Betrokkenen kunnen wel bezwaar en beroep instellen tegen de weigering en verlening van vergunningen waarbij de gedragslijn is toegepast. Indirect staat zo wel bezwaar en beroep tegen de gedragslijn open. 6. Bijlagen Vaste gedragslijn afwijken Nota parkeernormen in het centrumgebied

Kenmerk: 2025/195844

5/5