1. CONCEPT Raadsstuk Initiatiefvoorstel Benoembaarheid commissieleden vanaf veertien jaar CONCEPT

Raadsstuk

Onderwerp CONCEPT Raadsstuk Initiatiefvoorstel Benoembaarheid commissieleden vanaf veertien jaar: 1e wijziging Verordening op de raadscommissies gemeente Haarlem 2022 Nummer 2022/1403833 Portefeuillehouder nvt Programma/beleidsveld 6.2 Gemeentelijk Bestuur Afdeling GRIFFIE Auteur Frank Visser, raadslid ChristenUnie Telefoonnummer 023-5113034 Email griffiebureau@haarlem.nl Voorgesteld wordt om het mogelijk te maken dat ook minderjarige inwoners van Kernboodschap Haarlem die op een kieslijst hebben gestaan (en dus tenminste 14 jaar zijn) lid kunnen worden van raadscommissies. Behandelvoorstel voor commissie

De commissie bestuur wordt verzocht advies te geven aan de raad over het voorstel van de initiatiefnemer in paragraaf 2 en over de wijze van agendering van het raadsstuk in de raadsvergadering.

Relevante eerdere besluiten

- Vaststellen Verordening op de raadscommissies gemeente Haarlem 2022 d.d. 17 februari 2022 De raad der gemeente Haarlem,

Besluit Raad d.d. ………. (wordt ingevuld door de griffie)

Gelezen het initiatiefvoorstel “Benoembaarheid commissieleden vanaf veertien jaar”, Besluit: 1. de Verordening tot wijziging van de Verordening op de raadscommissies gemeente Haarlem 2022 vast te stellen.

de griffier,

de voorzitter,

1. Inleiding Op de kandidatenlijst voor de Gemeenteraad kunnen volgens de Kieswet ook minderjarigen staan die 14 jaar of ouder zijn (Kieswet artikel H7 lid 1). Dit is gedaan om te zorgen dat inwoners die gedurende

Kenmerk:

1/4

de zittingsperiode van de raad 18 worden in deze periode ook zitting kunnen nemen in de raad vanaf het moment dat ze 18 zijn. Met dit initiatiefvoorstel wordt het mogelijk voor fracties om niet-raadsleden die voorkomen op de lijst van kandidaten voor de laatstgehouden raadsverkiezingen ook voor te dragen als commissielid, als deze nog niet de leeftijd van achttien jaar hebben bereikt. Het voorstel ziet er op dat deze leeftijd verlaagd wordt naar veertien jaar. Momenteel staat in artikel 4 lid 5 van de ‘Verordening op de raadscommissies gemeente Haarlem 2022’ (hierna: de verordening) dat onder meer artikel 10 van de Gemeentewet van overeenkomstige toepassing is op commissieleden die geen raadslid zijn. In artikel 10 van de Gemeentewet staat in lid 1 als vereiste voor het lidmaatschap van de raad dat een kandidaat ingezetene van de gemeente is, de leeftijd van achttien jaar heeft bereikt en niet is uitgesloten van het kiesrecht. Artikel 82 van de Gemeentewet gaat over de raadscommissies. In artikel 82 lid 1, tweede volzin, staat onder andere dat de raad zelf (citaat): de taken, de bevoegdheden, de samenstelling en de werkwijze (einde citaat) van de raadscommissies regelt. Dit betekent dus dat de raad zelf bepaalt welke leeftijd commissieleden mogen hebben willen zij benoemd kunnen worden in een raadscommissie.

Artikel 10 van de Gemeentewet is in deze wet niet van toepassing verklaard voor raadscommissies. Het enige waar de raad zich aan te houden heeft is dat de partijpolitieke verhoudingen van de gemeenteraad moeten terugkomen in de bemensing van de commissie (artikel 82 lid 3). Zo zijn er bijvoorbeeld gemeenteraden waar het niet vereist is dat commissieleden op een kandidatenlijst hebben gestaan en er zijn gemeenteraden waarbij in commissies ook burgers mogen meedoen aan besprekingen die geen lid zijn van een fractie. Zij mogen in dat geval dus meer dan alleen inspreken. Alleen de besluitvorming wordt daar conform de wet door de Raad zelf gedaan. Dit geldt onder andere in onze buurgemeente Velsen. Zie onder meer artikel 38 van het reglement van orde van deze gemeente: Reglement van Orde gemeenteraad Velsen. Haarlem mag dus beslissen dat ook ingezetenen die jonger zijn dan 18 jaar commissielid kunnen worden. Met dit voorstel wordt van deze bevoegdheid gebruik gemaakt. Dit wordt gedaan door wijziging van artikel 4 lid 5 met de aanvulling: ‘, met dien verstande dat de woorden “achttien jaar” uit artikel 10 worden gelezen als “veertien jaar”. Daarnaast wordt de artikelsgewijze toelichting op dit punt aangepast.

2. Voorstel aan de raad De initiatiefnemer stelt de raad voor: 1. de Verordening tot wijziging van de Verordening op de raadscommissies gemeente Haarlem 2022 vast te stellen.

Kenmerk:

2/4

3. Beoogd resultaat Het mogelijk maken dat personen vanaf de leeftijd van veertien jaar, die op de kandidatenlijst hebben gestaan, commissielid kunnen in Haarlem. 4. Argumenten 1. Deze aanpassing is een mogelijkheid om ook jongeren te laten meepraten over het beleid van onze gemeente en het sluit aan bij de andere initiatieven om jongeren te laten meepraten over de toekomst van Haarlem zoals de jongerenraad. Met de wijziging wordt het mogelijk dat jongeren die sowieso vanaf hun achttiende jaar al in de gemeenteraad benoemd kunnen worden, voor te bereiden op het raadswerk. Zo kunnen zij ervaring opdoen en goed ingewerkt raken. 2. Een jongere die met voorkeursstemmen in de raad zou zijn gekomen als deze de leeftijd van achttien jaren reeds had bereikt, kan toch al (enigszins) zijn kiezers vertegenwoordigen. In de periode dat de raadszetel nog niet kan worden ingenomen vanwege het leeftijdsvereiste van de Gemeentewet van achttien jaar kan de jongere toch recht doen aan deze voorkeursstemmen door actief deel te nemen aan een raadscommissie, waar de besluiten van de raad worden voorbereid. Daarnaast kan de jongere ook een rol spelen als ambassadeur van de raad(scommissie) naar de Haarlemse jongeren. 3.

Jongeren mogen in Haarlem reeds gebruikmaken van het recht om in te spreken in een raadscommissie Het zou daarom een mooie aanvulling zijn om hen ook te benoemen in een raadscommissie zodat zij aan tafel zitten ter voorbereiding van raadsbesluiten. Uiteindelijk neemt de raad besluiten en zijn commissies adviserend. Politieke partijen kunnen zelf goed beoordelen of een minderjarige vertegenwoordiger geschikt is om zitting te nemen in een raadscommissie en de fracties kunnen zelf goed beoordelen of de minderjarige geschikt is om op een bepaald onderwerp een bijdrage te leveren aan een inhoudelijke discussie of een bijdrage te leveren aan de voorbereiding van een raadsbesluit. 5. Risico’s en kanttekeningen Er is uitgezocht of dit voorstel voldoet aan landelijke regelgeving. Hiervoor is contact geweest met de VNG. Tot voor kort stond op de VNG site dat minderjarige commissieleden volgens de modelverordening toegestaan zijn. Dit bleek echter niet overeen te komen met de tekst van de modelverordening. Na een signaal van de initiatiefnemer van dit initiatiefvoorstel heeft de VNG dit aangepast en staat nu op de site dat een minderjarig commissielid niet past binnen de modelverordening. De VNG heeft echter bij navraag schriftelijk bevestigd dat de bepaling over de leeftijd alleen een wettelijke bepaling is voor raadsleden, maar dat dit geen wettelijke bepaling is voor commissieleden.

De modelverordening is een model waarvan op dit punt afgeweken kan en mag worden.

Kenmerk:

3/4

6. Uitvoering Na vaststelling van deze wijzigingsverordening, zal deze bekendgemaakt worden in het elektronisch gemeenteblad op overheid.nl. De wijzigingen worden verwerkt in de bestaande Verordening op de raadscommissies gemeente Haarlem 2022 in de lokale regelingenbank op overheid.nl. Op verschillende kandidatenlijsten stonden bij de afgelopen raadsverkiezingen minderjarigen. Na een positief raadsbesluit over dit voorstel kan daarom in de huidige raadsperiode al ervaring worden opgedaan met de verruiming van de criteria voor het commissielidmaatschap. Het is aan de fracties om hier al dan niet gebruik van te maken.

Bijlage 1: Verordening tot wijziging van de Verordening op de raadscommissies gemeente Haarlem 2022

Kenmerk:

4/4