1 Collegebesluit Beeld Claes Sluter

Collegebesluit

Onderwerp Beeld Claes Sluter Nummer Portefeuillehouder Programma/beleidsveld Afdeling Auteur Telefoonnummer Email Kernboodschap

Behandelvoorstel voor commissie

2025/729761 Wienen, J. 4.4 Ruimtegebruik PG Hubers, C. c.hubers@haarlem.nl •

Een groep burgers heeft het initiatief genomen om de Haarlemse beeldhouwer Claes Sluter (1360 – 1406) te eren door een eerbetoon in zijn geboortestad Haarlem op te richten. Het doel van het project is Sluter - de Michelangelo van de lage landen – meer bekendheid te geven als belangrijk Haarlems burger. Het college van burgemeester en wethouders ondersteunt het initiatief met een bedrag van €50.000 excl BTW afkomstig uit het EISMA -prijzengeld, dat Haarlem ontving als meest innovatieve stad. • 37PK, Platform voor Kunsten selecteert via een open call een kunstenaar die het eerbetoon zal realiseren, dat zal worden geplaatst op de hoek van de Nassaustraat/ Kruisstraat, een drukbezochte voetgangersroute door de binnenstad. Bewoners en ondernemers in de omgeving zullen actief worden betrokken bij de uitvoering van het project. Het college stuurt het collegebesluit ter kennisname naar de commissies Ontwikkeling/Bestuur. Het college informeert de raad over het voornemen om een kunstwerk te realiseren ter ere van een Haarlemse kunstenaar uit het verleden. Met dit voornemen ondersteunt het college een burgerinitiatief om Claes Sluter te eren. Dit initiatief is tevens een uitbreiding van de kunstcollectie in de openbare ruimte van de gemeente Haarlem.

Daarnaast wordt de raad geïnformeerd over de besteding van de €50.000 excl BTW en de opdrachtverstrekking aan een externe partij te weten 37 PK, voor de uitvoering van het project.

Relevante eerdere besluiten

Informatienota 2023/1192511 Besteding prijzengeld ‘Haarlem, Rising City of Innovation’

Kenmerk: 2025/729761

1/4

Besluit college d.d. 25 november 2025

Het college van burgemeester en wethouders besluit: 1. Het initiatief van een bewonersgroep om de Haarlemse beeldhouwer Claes Sluter te eren te ondersteunen. 2. Daartoe opdracht te verlenen aan 37PK, Platform voor Kunsten, om een kunstenaar te selecteren die een hedendaags eerbetoon aan Claes Sluter zal maken. 3. Een bedrag van € 50.000,- excl BTW daarvoor beschikbaar te stellen afkomstig uit het EISMEA prijzengeld dat de gemeente Haarlem ontving in het kader van de Europese innovatieprijs. Dit budget staat gereserveerd voor 2026 bij het programma Haarlem Doet Duurzaam, kostenplaats 676003, programmabegroting beleidsveld 52. de secretaris,

de burgemeester,

1. Aanleiding Haarlem heeft in 2024 de Europese innovatieprijs gewonnen en wil een deel van de prijs besteden aan cultuur. Met het ondersteunen van het initiatief van een groep bewoners om de Haarlemse beeldhouwer Claes Sluter te eren, kunnen deze middelen worden besteed. Sluter was voor zijn tijd een innovatief kunstenaar die grootse bekendheid genoot in Europa Zijn bekendheid in Haarlem is echter beperkt, met het maken van een hedendaags eerbetoon zal zijn naam als Haarlems kunstenaar bekender worden. 2. Beoogd resultaat Een eerbetoon aan de Haarlemse kunstenaar Claes Sluter in de binnenstad aan een van de belangrijke voetgangersroutes, te weten Nassaustraat / hoek Kruisstraat. Op deze locatie was vroeger een stadspoort gesitueerd. Deze locatie is terug te vinden onder de naam t Waaigat. Voor deze plek is gekozen omdat die in tijden van Sluter ook al een belangrijke route door de stad was en hij daarmee bekend moet zijn geweest. 37PK zal de kunstopdracht tot een eerbetoon uitvoeren. Deze omvat het opzetten, coördineren, begeleiden en laten uitvoeren van een openbare opdracht voor kunstenaars ter vervaardiging van een hedendaags en onderhoudsvriendelijk kunstwerk. Het eerste deel van de opdracht betreft de selectie van een kunstenaar. Het tweede deel de begeleiding van het ontwerp en de productie.

Onderdeel van het initiatief vormt ook het organiseren van een grotere naamsbekendheid van Claes Sluter. Daarvoor zullen in samenspraak met de initiatiefnemers diverse activiteiten worden opgestart.

Kenmerk: 2025/729761

2/4

De selectie van een kunstenaar vindt plaats door een onafhankelijke adviescommissie. Deze adviescommissie bestaat uit zeven leden: de drie leden van de zogenaamde KIOR-commissie 1, aangevuld met twee van de initiatiefnemers, een medewerker van de gemeente en een afgevaardigde van de Historische Vereniging Haarlem. De organisatie en selectie wordt uitgevoerd door 37PK. Door middel van een open-call zal een selectie van kunstenaars plaatsvinden. De keuze van de kunstenaar inclusief het definitief ontwerp zal uiteindelijk worden gedeeld met de Gemeenteraad. De beoogde locatie te weten hoek Nassaustraat/Kruisstraat is beschikbaar na het openen van de fietsenstalling aan de Kruisstraat. De fietsenrekken worden dan verwijderd en de ruimte die dat oplevert opnieuw ingericht. 3. Onderbouwing voorstel Met het ondersteunen van dit bijzondere bewonersinitiatief eert Haarlem een bijzondere burger van haar stad en stimuleert het de naamsbekendheid van een destijds groot kunstenaar wiens werken nog steeds te vinden zijn op verschillende plekken in Europa. Sluter wordt beschouwd als een van de grondleggers van de moderne beeldhouwkunst, de Michelangelo van de Lage Landen. Voor zijn tijd was hij een ware vernieuwer die het aangezicht van de beeldhouwkunst ingrijpend heeft veranderd. Met de komst van een kunstwerk wordt de stad verrijkt en wordt de plek meer betekenisvol.

Bezoekers en bewoners worden straks herinnerd aan een groot kunstenaar die geboren was in Haarlem. Risico’s en kanttekeningen 4.1 Risico’s Het eerbetoon zal worden gerealiseerd door een zorgvuldig geselecteerde kunstenaar. De selectie vindt plaats op basis van duidelijke en vooraf gestelde criteria, met behulp van een onafhankelijke commissie. Hoewel de selectie zorgvuldig wordt uitgevoerd valt niet uit te sluiten dat niet iedereen het ontwerp of het kunstwerk zal waarderen. De gemeente zal eigenaar van het kunstwerk worden en vooraf afspraken maken over de wijze waarop de plek en het werk beheerd wordt. 5.1 Financiën • •

•

Voor het eerbetoon is €50.000,- excl. BTW beschikbaar. Dit bedrag is afkomstig uit het prijzengeld dat de gemeente Haarlem ontving in het kader van de Europese innovatie prijs EISMA. Het budget staat gereserveerd voor 2026 bij programma Haarlem Doet Duurzaam kostenplaats 676003. Programmabegroting beleidsveld 52. De opdracht van 37PK voor de begeleiding en selectie maakt onderdeel uit van dit bedrag.

1 Kunst in de Openbare Ruimte

Kenmerk: 2025/729761

3/4

•

Het regulier onderhoud zal plaatsvinden door de Kunstwacht en opgenomen worden in het gemeentelijk programma.

5.2 Communicatie De opdracht aan 37PK en de selectie vindt plaats in afstemming met de initiatiefnemers. Deze zal ook worden gedeeld met betrokken bewoners en ondernemers uit het gebied middels een brief en besproken worden met het wijkplatform Binnenstad.

5.3 Participatie Bewoners, ondernemers en wijkplatform binnenstad zullen worden betrokken in die zin dat zij worden geïnformeerd over het voornemen om tot een eerbetoon op de genoemde locatie te komen. Tevens zal er een inspiratiesessie worden georganiseerd waarbij meer over Sluter zal worden verteld en omwonenden input of ideeën kunnen meegeven aan de kunstenaar. 5.4 Juridisch De uitvoering van het kunstwerk zal plaatsvinden met inachtneming van de Auteurswet. Aangezien het hier een overheidsopdracht betreft zal de Aanbestedingswet van toepassing zijn en met name het transparantiebeginsel en gelijkheidsbeginsel in acht moeten worden genomen bij de selectie. Verdere worden afspraken over onder andere eigenaarschap, beheer, registratie, onderhoud en overige relevante zaken in een overeenkomst met de uitvoerende kunstenaar vastgelegd. 5.5 Planning Na besluit van het college zal in het eerste kwartaal van 2026 de open-call door 37PK worden uitgeschreven, waarna de procedure start die een jaar later moet leiden tot onthulling van het kunstwerk. 6. Bijlagen n.v.t.

Kenmerk: 2025/729761

4/4