1 Clubkadercoaching als onderdeel van integraal sportbeleid

Informatienota

Onderwerp Clubkadercoaching als onderdeel van integraal sportbeleid Nummer Portefeuillehouder Programma/beleidsveld Afdeling Auteur Telefoonnummer Email Kernboodschap

2025/666346 Raadt, E. de 1.2 Sport JOS Schreurs, L.E.T. 06-46215434 lschreurs@haarlem.nl Met het coalitieakkoord 'Actie! Aan de slag voor een sociale, groene en leefbare stad' zijn in de programmabegroting 2023-2027 middelen vrijgemaakt voor de inzet van 3 fte clubkadercoaches. Clubkadercoaches zijn professionals die sportverenigingen versterken door hen intensief, één-op-één te begeleiden. Na een periode van ongeveer twee jaar en 19 ondersteuningstrajecten worden de eerste opbrengsten van clubkadercoaching zichtbaar. Zo hebben 8 van de 13 deelnemende verenigingen een stijging in het aantal leden gerealiseerd, zijn 137 trainers begeleid in het verbeteren van hun trainingen, en heeft 80% van de verenigingen de vooraf gestelde doelen met behulp van clubkadercoaching behaald. Deze informatienota geeft de eerste inzichten vanuit clubkadercoaching weer vanuit het sportbeleid, het (online) magazine van SportSupport in de bijlage geeft daarnaast inzicht in cijfermatige resultaten van de inzet en ervaringen van sportverenigingen.

Behandelvoorstel voor commissie

Het college stuurt de informatienota ter kennisname naar de commissie Samenleving

Relevante eerdere besluiten Besluit college d.d. 28 oktober 2025

Coalitieakkoord 'Actie! Aan de slag voor een sociale, groene en leefbare stad' 2023-2026 Het college van burgemeester en wethouders stelt de informatienota aan de commissie vast. de secretaris,

Kenmerk: 2025/666346

de burgemeester,

1/5

1. Aanleiding Met het coalitieakkoord 'Actie! Aan de slag voor een sociale, groene en leefbare stad' zijn in de programmabegroting 2023-2027 middelen vrijgemaakt voor de inzet van 3 fte clubkadercoaches. Clubkadercoaches zijn professionals die sportverenigingen versterken door middel van intensieve, één-op-één begeleiding. De uitvoering van deze extra inzet ligt bij SportSupport Kennemerland (hierna: SportSupport), aanvullend op de reguliere verenigingsondersteuning die SportSupport in opdracht van de gemeente Haarlem verzorgt. Na een periode van circa twee jaar en zestien ondersteuningstrajecten worden de eerste opbrengsten van clubkadercoaching zichtbaar. In het bijgevoegde digitale magazine presenteert SportSupport de belangrijkste resultaten en ervaringen van deelnemende verenigingen. Deze informatienota geeft inzicht in de werkwijze van clubkadercoaching in Haarlem, de belangrijkste resultaten tot nu toe, en laat zien hoe deze inzet het bredere gemeentelijke sportbeleid versterkt.

2. Toelichting a. Clubkadercoaching als aanvulling op reguliere verenigingsondersteuning in Haarlem SportSupport biedt in Haarlem reguliere verenigingsondersteuning via twee hoofdvormen. Ten eerste via verenigingsadvies: trajecten gericht op algemene verenigingszaken, waarbij kennis en inspiratie worden gedeeld over thema’s als ledenwerving, veranderende regelgeving en duurzaamheid. Ten tweede zijn er wijkgerichte buurtsportcoaches actief. Zij vervullen een verbindende rol tussen sportverenigingen en andere lokale partners, zoals welzijnsorganisaties, onderwijsinstellingen en zorgaanbieders. Clubkadercoaching vormt een waardevolle aanvulling op dit bestaande aanbod door het intensievere en praktijkgerichte karakter. Waar verenigingsadviseurs en buurtsportcoaches vooral adviseren en op afstand ondersteunen, neemt de clubkadercoach een actieve rol binnen de vereniging op zich. Gedurende een bepaalde periode is de coach daadwerkelijk betrokken bij de uitvoering van adviezen en draait mee in de dagelijkse praktijk — bijvoorbeeld bij trainingen, wedstrijden en binnen commissies of besturen. Hierdoor krijgt de vereniging tijdelijk extra slagkracht om gewenste veranderingen daadwerkelijk door te voeren. In Haarlem is clubkadercoaching vormgegeven langs drie taakgebieden: bestuursondersteuning, trainersbegeleiding en begeleiding bij de buurtfunctie (de ‘Gouden Driehoek’)1:

1 Op landelijk niveau wordt de term ‘clubkadercoach’ gebruikt voor enkel inzet op didactische/pedagogische vaardigheden van trainers/coaches. In Haarlem wordt hier een bredere betekenis aan gegeven, en duidt de term het gehele project met inzet van 3 fte professionals bovenop de reguliere uitvoering van verenigingsondersteuning.

Kenmerk: 2025/666346

2/5

Deze aanpak maakt het mogelijk om op meerdere niveaus binnen de vereniging impact te realiseren. Elk taakgebied vraagt om specifieke kennis en vaardigheden die elkaar aanvullen. Door verenigingen op alle drie de vlakken te ondersteunen, ontstaat ruimte om te bouwen aan krachtige verenigingen die zich bewust zijn van hun maatschappelijke rol. Bij de start van een clubkadercoachingstraject wordt samen met de vereniging een plan van aanpak opgesteld, waarin de drie taakgebieden worden meegenomen. Hoewel het zwaartepunt van de inzet vaak begint bij één van de gebieden, is gedurende het traject een combinatie van alle drie mogelijk. De inzet van de professionals van SportSupport wordt afgestemd op dit plan van aanpak. Het bijgevoegde magazine bevat voorbeelden van deze werkwijze bij verschillende verenigingen. Daarnaast is een link opgenomen naar een video waarin de aanpak nader wordt toegelicht. De eerste resultaten van de aanpak zijn zichtbaar op alle drie de taakgebieden. Zo hebben 8 van de 13 deelnemende verenigingen een stijging in het aantal leden gerealiseerd, zijn 137 trainers begeleid in het verbeteren van hun trainingen, en heeft 80% van de verenigingen de vooraf gestelde doelen met behulp van clubkadercoaching behaald.

Bij de iets meer dan de helft van de trajecten is bovendien sprake van een sterkere binding met de buurt, en steeds meer verenigingen organiseren activiteiten in samenwerking met maatschappelijke partners. Alle opbrengsten zijn in het bijgevoegde magazine weergegeven, inclusief een aantal ervaringsverhalen van sportverenigingen. b. De werkwijze vanuit de clubkadercoaches sluit aan bij de behoeften van verenigingen en zorgt voor verenigingsondersteuning met impact Sportverenigingen zien zich geconfronteerd met uiteenlopende ontwikkelingen. Voorbeelden hiervan zijn de groeiende maatschappelijke rol die van hen wordt gevraagd, een steeds breder vrijetijdsaanbod en toenemend consumentisme binnen de sport. Niet alle verenigingen zijn in staat om deze veranderingen zelfstandig het hoofd te bieden. De reguliere, meer generieke verenigingsondersteuning voorziet deels in kennis en advies over deze ontwikkelingen. Tegelijkertijd geven sportverenigingen aan behoefte te hebben aan professionals die tijdelijk meedraaien op de club en nauw samenwerken met bestuurders, trainers en coaches. Door een stevige basis te leggen op één of meerdere van de drie taakgebieden, kunnen verenigingen zich versterken en duurzaam ontwikkelen. Met de inzet van clubkadercoaching wordt het mogelijk om sportverenigingen gericht en intensief te begeleiden. 80 % van de verenigingen die een

Kenmerk: 2025/666346

3/5

clubkadercoachingstraject hebben afgerond, is zeer tevreden over deze vorm van ondersteuning, 18 % is tevreden. c. Een goede basis in structuur en beleid is voor verenigingen noodzakelijk om zich meer maatschappelijk te kunnen inzetten. Bij de meeste ondersteuningstrajecten binnen clubkadercoaching ligt de nadruk op bestuursondersteuning. Sinds de start van het project is duidelijk geworden dat een stevig fundament in bestuur, commissies en beleid essentieel is voor sportverenigingen om zich ook op andere vlakken te kunnen ontwikkelen. In veel trajecten is daarom gewerkt aan het opstellen van gedegen vrijwilligersbeleid en het versterken van de interne organisatie, bijvoorbeeld door het opbouwen van commissies. Daarbij wordt ook aandacht besteed aan sociale veiligheid binnen de vereniging. Een vereniging kan zich pas duurzaam richten op samenwerking met externe partners — zoals wijkorganisaties, zorg, welzijn en diversiteit — wanneer de interne basis op orde is. Die basis omvat onder andere een goed functionerend bestuur, voldoende leden, beleid rondom sociale veiligheid en inclusie, en financiële stabiliteit. Zodra deze randvoorwaarden zijn geborgd, ontstaat er ook ruimte om kwetsbare inwoners op een verantwoorde manier te begeleiden binnen de sportvereniging. In de praktijk blijken de drie taakgebieden van clubkadercoaching vaak nauw met elkaar verbonden.

Zo kan een activiteit in de wijk niet alleen van betekenis zijn voor kwetsbare doelgroepen, maar tegelijkertijd bijdragen aan de versterking van de vereniging — bijvoorbeeld door het aantrekken van nieuwe vrijwilligers of het genereren van extra inkomsten. d. Neveneffecten: er is een groei zichtbaar van betrokkenheid van SportSupport bij verenigingen en bredere benutting van ondersteuning Met de reguliere verenigingsondersteuning en sport- en beweegactiviteiten was SportSupport al een bekende partner voor Haarlemse sportverenigingen. De inzet van clubkadercoaching heeft dit bereik verder vergroot. De intensieve en op maat gemaakte aanpak spreekt een bredere groep verenigingen aan, waaronder ook clubs die eerder minder goed in beeld waren of moeilijker te ondersteunen bleken. Door het persoonlijke en langdurige karakter van de trajecten zijn de contacten met verenigingen bovendien verdiept. SportSupport signaleert een toename in de betrokkenheid van sportverenigingen bij aanvullende activiteiten, zoals sportcafés en gezamenlijke sport- en speltoernooien. Ook groeit de kennis en het bewustzijn over het belang van goed opgeleide trainers en coaches voor de kwaliteit en veiligheid binnen de club. Een opvallend neveneffect is de stijging in het gebruik van gemeentelijke subsidieregelingen door sportverenigingen.

Hoewel dit niet eenduidig aan clubkadercoaching kan worden toegeschreven, lijkt de intensievere samenwerking en bewustwording binnen verenigingen hieraan bij te dragen.

Kenmerk: 2025/666346

4/5

3. Consequenties a. Reguliere verenigingsondersteuning en clubkadercoaching: twee elkaar versterkende elementen van ondersteuning voor sportverenigingen Het versterken van verenigingen is een essentieel onderdeel van het lokale sportbeleid. Sportverenigingen zijn belangrijke plekken voor sport en ontmoeting, die vanuit het unieke karakter als vrijwilligersorganisaties ondersteuning moet worden geboden. Hoewel clubkadercoaching nog niet gedurende de volledige coalitieperiode is ingezet, wijzen de eerste resultaten erop dat deze aanpak een waardevolle aanvulling vormt op het bestaande beleid. Zowel binnen de context van verenigingsondersteuning, maar ook breder binnen het sportbeleid. Dit doet geen afbreuk aan de waarde van reguliere ondersteuning: veel verenigingen zijn gebaat bij kortdurend advies, of kunnen hierop terugvallen na afronding van een clubkadercoachingstraject. Andersom draagt clubkadercoaching ook bij aan de versterking van het reguliere ondersteuningsaanbod. Zo is op basis van ervaringen binnen de trajecten een nieuw product ontwikkeld voor het opstellen van vrijwilligersbeleid bij verenigingen.

4. Uitvoering en vervolg 4.1 SportSupport ontwikkelt de inzet clubkadercoaching en brede verenigingsondersteuning door De inzet van clubkadercoaching laat veelbelovende opbrengsten zien, maar kent ook een aantal uitdagingen. Zo vraagt de inzet van professionals met uiteenlopende kwaliteiten, vaak buiten reguliere werktijden, om blijvende aandacht in de personele organisatie van SportSupport. Indien de vraag naar clubkadercoaching de capaciteit overstijgt, neemt SportSupport in overleg met de gemeente een onderbouwde keuze over prioritering van verenigingen. Daarnaast blijkt uit de praktijk dat sommige verenigingen moeite hebben om na afloop van een traject zelfstandig verder te gaan. Daarom is nazorg en borging van de ingezette ontwikkeling een belangrijk speerpunt voor de komende periode. De gemeente volgt het project nauwgezet via de rapportages en opdrachtverstrekking, en werkt daarbij steeds meer samen met andere gemeenten in de regio. SportSupport zal op diverse momenten — zoals sportcafés en openbare bijeenkomsten — het gesprek over de inzet van clubkadercoaching blijven faciliteren, ook richting raadsleden. 4.2 Financiën tot en met 2027 De financiering voor de inzet van 3 fte clubkadercoaching is opgenomen in het coalitieakkoord en loopt tot eind 2026. Deze middelen zijn met een jaar verlengd in de begroting.

Tot en met 2027 is de financiering voor de clubkadercoaching daarmee dekkend. 5. Bijlagen Bijlage 1. (digitaal) Magazine clubkadercoaching SportSupport Kennemerland

Kenmerk: 2025/666346

5/5