1 Beleidsregel Energietoeslag 2023 gemeente Haarlem

Collegebesluit

Onderwerp Beleidsregel Energietoeslag 2023 gemeente Haarlem Nummer Portefeuillehouder Programma/beleidsveld Afdeling Auteur Telefoonnummer Email Kernboodschap

2023/1671978 Loenen, D. van 3.2 Inkomen SMSR Kraan, A.L. van der 023-5114061 alkraan@haarlem.nl Met Prinsjesdag 2022 is aangekondigd dat in 2023 inwoners met een laag inkomen opnieuw in aanmerking komen voor de energietoeslag. Hiervoor was een nieuw wetvoorstel nodig. Dit wetsvoorstel energietoeslag 2023 is op 3 oktober 2023 aangenomen door de Eerste Kamer en in werking getreden. Gemeenten gaan opnieuw de energietoeslag uitvoeren en dit wordt vastgelegd in een nieuwe beleidsregel energietoeslag 2023. Het college stelt deze beleidsregel energietoeslag 2023 vast. Nu het wetsvoorstel is aangenomen, kunnen gemeenten de energietoeslag 2023 gaan uitbetalen aan inwoners met een laag inkomen. HaarlemPashouders die hoofdbewoner zijn, ontvangen de betaling van de energietoeslag automatisch (ambtshalve) in november 2023. De energietoeslag mag ambtshalve worden uitbetaald aan inwoners waarvan duidelijk is dat zij recht hierop hebben. Overige inwoners met een laag inkomen kunnen vanaf eind november 2023 de energietoeslag 2023 aanvragen, nadat de beleidsregel is vastgesteld. Deze aanvragen kunnen tot 30 augustus 2024 worden ingediend. Vanaf januari 2024 volgt een campagne om inwoners die nog geen aanvraag hebben ingediend te bereiken.

Behandelvoorstel voor commissie

Het college stuurt dit besluit ter informatie naar de commissie Samenleving Vanuit de commissie worden regelmatig vragen gesteld over de energietoeslag 2023.

Relevante eerdere besluiten

-

Haarlem biedt financieel kwetsbare inwoners ondersteuning bij hoge energielasten (2022/67024), vastgesteld in de raadsvergadering van 24 maart 2022.

-

Vaststellen beleidsregel Eenmalige energietoeslag 2022 gemeente Haarlem (2022/579491), collegebesluit van 26 april 2022.

-

Vaststellen beleidsregel Eenmalige energietoeslag 2022.2 gemeente Haarlem (2022/1516378) collegebesluit van 7 februari 2023.

Kenmerk: 2023/1671978

1/5

Besluit College d.d. 14 november 2023

-

Informatienota Eenmalige energietoeslag in Haarlem: voor wie en wanneer (2022/1212424), besproken in de commissie samenleving van 29 september 2022.

-

Aanpak energiearmoede (2022/1407442), collegebesluit besproken in de commissie samenleving, 27 oktober 2022.

-

Voortgang aanpak energiearmoede (2023/0422414) besproken in de Commissie Samenleving van 21 september 2023.

Het college van burgemeester en wethouders

Besluit: 1. 1. De Beleidsregel Energietoeslag 2023 gemeente Haarlem vast te stellen. de secretaris,

de burgemeester,

1. Inleiding Door de snel stijgende energieprijzen en de toenemende inflatie kregen steeds meer huishoudens met een laag inkomen financiële problemen en kwam de bestaanszekerheid in toenemende mate onder druk te staan. Het kabinet heeft daarom in het voorjaar van 2022 besloten een (eenmalige) energietoeslag van in totaal € 1300 per huishouden te verstrekken voor het jaar 2022. De uitvoering van deze toeslag is bij gemeenten belegd, waarbij het Rijk de kosten financiert tot 120% van de bijstandsnorm. Vanaf april 2022 is de energietoeslag 2022 verstrekt aan Haarlemmers met een laag inkomen. Het minimabeleid is in Haarlem per 1 januari 2023 verruimd van 120% naar 130% van de bijstandsnorm1. Het college heeft daarbij besloten ook de energietoeslag 2022 en 2023 uit te keren aan inwoners met een inkomen tussen de 120 en 130% van de bijstandsnorm, indien zij voldoen aan de voorwaarden van de HaarlemPas. Wetsvoorstel energietoeslag 2023 aangenomen Met Prinsjesdag 2022 is aangekondigd dat in 2023 inwoners met een laag inkomen opnieuw in aanmerking komen voor de energietoeslag. Hiervoor was een nieuw wetvoorstel nodig, dat in de 1

120% of 130% van de van toepassing zijnde bijstandsnorm wordt verder aangehaald als 120% of 130%.

Kenmerk: 2023/1671978

2/5

voorbereiding meer tijd vroeg dan vooraf door het ministerie was aangekondigd. Op 3 oktober 2023 is dit wetsvoorstel energietoeslag 2023 aangenomen door de Eerste Kamer en is de wet in werking getreden. Gemeenten gaan opnieuw de energietoeslag uitvoeren. Haarlems beleid energietoeslag 2023 In aanloop naar de wetsbehandeling van de energietoeslag 2023 hebben gemeenten de mogelijkheid gekregen al € 500 energietoeslag, bedoeld voor 2023, eerder uit te keren. Haarlem heeft eind maart 2023 € 500 energietoeslag (vooruit)betaald aan iedereen die de energietoeslag 2022 heeft ontvangen. De energietoeslag voor 2023 bedraagt voor deze huishoudens dus nog € 800, die nu, na vaststelling van de wet, uitgekeerd gaat worden. Aan inwoners die niet eerder een beroep hebben gedaan op de energietoeslag, of eerder in een gemeente woonden die geen vooruitbetaling van € 500 heeft gedaan, wordt € 1.300 energietoeslag 2023 uitgekeerd. Haarlem wil zo per saldo alle inwoners die in aanmerking komen voor de energietoeslag 2023 gelijk behandelen. Het college legt in de beleidsregel Energietoeslag 2023 gemeente Haarlem de voorwaarden voor de energietoeslag 2023 vast. Hiermee wordt ook de keuze van het college vastgelegd om huishoudens die niet eerder in aanmerking zijn gekomen € 1.300 aan energietoeslag te verstrekken. 2. Besluitpunten college Het college van burgemeester en wethouders Besluit: 1.

De Beleidsregel Energietoeslag 2023 gemeente Haarlem vast te stellen. 3. Beoogd resultaat Met deze beleidsregel worden de voorwaarden voor de ambtshalve verstrekking en de verstrekking op aanvraag van de energietoeslag 2023 vastgelegd. Inwoners met een laag inkomen en die voldoen aan de voorwaarden komen hiermee in aanmerking voor een tijdelijke ondersteuning in de energielasten. 4. Argumenten 4.1. Het bepalen van de doelgroep energietoeslag 2023 De energietoeslag van € 800 wordt ambtshalve toegekend aan alle HaarlemPashouders die hoofdbewoner zijn van hun adres. Dit bedrag wordt in november 2023 uitbetaald. Inwoners met een laag inkomen die (nog) niet over een HaarlemPas beschikken, kunnen daarna, vanaf eind november 2023, een aanvraag indienen met een aanvraagformulier. Dit voorkomt dat inwoners die vallen onder de ambtshalve doelgroep onnodig ook een aanvraag indienen. Voor het bepalen van de voorwaarden wordt deze beleidsregel vastgesteld. Aanvragen kunnen tot 30 augustus 2024 worden ingediend.

Kenmerk: 2023/1671978

3/5

Inwoners met een inkomen tot 120% van de van toepassing zijnde bijstandsnorm komen zonder vermogenstoets in aanmerking voor de energietoeslag 2023. Dit is de doelgroep die landelijk is aangewezen. Het Rijk financiert de kosten dan ook tot 120% van de bijstandsnorm. Haarlem maakt gebruik van gemeentelijke beleidsvrijheid en kiest ervoor om ook de doelgroep met een inkomen tussen de 120% en 130% in aanmerking te laten komen voor de energietoeslag 2023. Voor deze doelgroep telt echter wel een toets van het vermogen. 4.2. Het besluit past in het ingezet beleid Dit besluit past in het beleid van de Integrale beleidsvisie Armoede en Schulden ‘In Haarlem meer kans voor financieel kwetsbaren’2 onder programma 3.2. 4.3. Studenten zijn bij wet uitgesloten Studenten zijn bij deze wet uitgesloten van de energietoeslag 2023 die wordt verstrekt door gemeenten. Dit is een nieuwe bepaling in de Participatiewet. Via de DUO is er voor studenten een nieuwe regeling; de Tegemoetkoming voor energiekosten studenten. Niet-studerende partners die samenwonen met studenten komen mogelijk wel in aanmerking voor de energietoeslag via gemeenten, als ook aan de overige voorwaarden wordt voldaan. Het kan in die situatie voorkomen dat de energietoeslag 2023 en de tegemoetkoming voor studenten beide worden verstrekt. 4.4.

Individuele bijzondere bijstand voor hoge energiekosten Sinds februari 2022 heeft de gemeente Haarlem ook de mogelijkheid voor het verlenen van individuele bijzondere bijstand voor hoge energiekosten verruimd. Deze mogelijkheid van individuele bijzondere bijstand loopt via een advies van een budgetcoach, zodat dreigende betalingsachterstanden en/of schulden in beeld zijn en een integrale aanpak mogelijk is. Van deze bijzondere bijstand is door 42 inwoners gebruik gemaakt. Dit is minder dan vooraf werd verwacht. Mogelijk was er minder behoefte aan de bijzondere bijstand omdat de eenmalige energietoeslag werd verruimd naar € 1.300 én er bovendien in 2023 een prijsplafond werd ingesteld voor energierekeningen. In 2024 vervalt zowel de energietoeslag als het prijsplafond. Er zijn geen andere regelingen aangekondigd voor hoge energielasten door de regering. De bijzondere bijstand voor hoge energielasten blijft in Haarlem voor 2024 wel beschikbaar voor ondersteuning van inwoners die het anders financieel niet redden. 4.5. De middelen zijn toereikend Haarlem heeft voor het uitkeren van de laatste tranche van € 800 € 7.008.000 ontvangen van het Rijk. Gebaseerd op de aantallen die de eerste tranche van € 500 ontvangen hebben (8.400 huishoudens) is dat bedrag ruim voldoende, ook om de inwoners die zich nog gaan melden € 1.300 2

https://gemeentebestuur.haarlem.nl/Vergaderingen/Raad/2020/26-november/19:30/In-Haarlem-meer-kansvoor-financieel-kwetsbaren-integrale-beleidsvisie-Armoede-en-Schulden-getekend-raadsstuk-26-nov-2020.pdf

Kenmerk: 2023/1671978

4/5

toe te kennen. Met 8.400 huishoudens bereikt Haarlem 92% van het aantal huishoudens waarmee het Ministerie rekent. 4.6 De communicatie over de energietoeslag 2023 Communicatie over de energietoeslag en het bereiken van de inwoners met een inkomen tot 130%, gaat via de website en via lokale media, social media en de netwerkpartners in de stad. Daarnaast start een nieuwe campagne met mupi’s in de stad in januari 2024. Er komen nieuwe flyers met QR-code met informatie over het aanvragen van de energietoeslag. Deze worden verspreid naar o.a. de wijkteams, via HATKA en deelnemers aan de Buurtplaats. 5. Risico’s en kanttekeningen 5.1. Openeinderegeling De energietoeslag is onderdeel van de bijzondere bijstand. Bijzondere bijstand is een wettelijk bepaalde openeinderegeling; dat wil zeggen dat iedere inwoner die aan de voorwaarden voldoet een beroep kan doen op de bijzondere bijstand, ook als de budgetten al benut zijn. De inschatting is dat het rijksbudget en gemeentebudget samen toereikend zijn voor het verstrekken van de energietoeslag 2023. 5.2. Studenten Studenten worden uitgesloten in de wet voor de energietoeslag 2023 via de gemeenten. Via de DUO is er een vorm van energietoeslag voor studenten beschikbaar. Een deel van de studenten lijkt buiten de regeling van de DUO te vallen.

Het is mogelijk dat studenten toch aanvragen energietoeslag bij gemeenten gaan indienen om hun zaak voor de rechtbank te kunnen bepleiten. Bijvoorbeeld omdat zij buiten de doelgroep van de DUO vallen. 5.3. Participatieraad Deze nota is gedeeld met de Participatieraad. De Participatieraad staat positief tegenover het voorstel en spreekt haar waardering uit over het Haarlemse beleid over de energietoeslag. De Participatieraad is blij met het ruimhartige beleid en dat de gemeente oog heeft voor de inwoners die nog niet op de hoogte zijn van de energietoeslag. 6. Uitvoering De uitvoering is op de hoogte van de wijziging in beleid en voert deze uit. In communicatie en op de website van de gemeente Haarlem staan de voorwaarden waaronder inwoners met een laag inkomen in aanmerking komen voor de energietoeslag. 7. Bijlagen Bijlage 1: De Beleidsregel Energietoeslag 2023 gemeente Haarlem.

Kenmerk: 2023/1671978

5/5