1 Agenda Toegankelijk Haarlem en Uitvoeringsagenda Toegankelijk Haarlem 2025 - 2027

Collegebesluit

Onderwerp Agenda Toegankelijk Haarlem en Uitvoeringsagenda Toegankelijk Haarlem 2025 - 2027 Nummer Portefeuillehouder Programma/beleidsveld Afdeling Auteur Telefoonnummer Email Kernboodschap

2025/384931 Raadt, E. de 1.3 Sociale Basis BBOR Lucassen, M.A.C. 0628410232 mlucassen@haarlem.nl Met het vaststellen van de Agenda Toegankelijk Haarlem en de Uitvoeringsagenda Toegankelijk Haarlem 2025-2027 zet het college concrete stappen richting een zo toegankelijk mogelijke stad. Gezien de opgaven en uitdagingen richt het college zich in de jaren 2025 tot en met 2027 vooral op het toepassen van maatregelen in de openbare ruimte, het vergroten van bewustwording en het betrekken van ervaringsdeskundigen. Door uitvoering te geven aan de Uitvoeringsagenda, en daarmee aan het VN-verdrag Handicap, wordt er stap voor stap gewerkt aan het verbeteren van de fysieke, sociale en digitale toegankelijkheid in de stad. Met de nieuwe Uitvoeringsagenda blijft het college het onderwerp de specifieke en structurele aandacht geven die het verdient. Met het doel een stad, waar alle Haarlemmers en bezoekers, met of zonder (zichtbare) beperkingen, zich zoveel mogelijk welkom voelen en naar vermogen mee kunnen doen.

Behandelvoorstel voor commissie

Het college stuurt dit besluit ter bespreking naar de commissie Samenleving en ter kennisname naar de commissie Beheer. Met dit collegebesluit worden de volgende bestuurlijke agendazaken afgedaan: - 2022/1372424: toezegging toezending eindevaluatie Actieprogramma Toegankelijk Haarlem 2019-2021. - 2023/2144939: toezegging dat bij de volgende actualisatie ontwerpprincipes van toegankelijkheid prominenter zullen komen (Toegankelijkheid is noodzaak). - 2023/1787379: toezegging inzake betrekken Toegankelijk Haarlem bij inwonersinvulling van de groene pilotwijken. - 2024/1308023: Motie 52 betreffende de verbetering van openbare toiletvoorzieningen in Haarlem voor valide en mindervalide burgers.

Kenmerk: 2025/384931

1/7

Relevante eerdere besluiten

Actieprogramma-Toegankelijk-Haarlem-2019-2021 (2018/859870) in de commissie Samenleving van 20 juni 2019 en commissie Beheer van 13 juni 2019. Routekaart toegankelijke stad (2018/859870) in de commissie Samenleving van 20 juni 2019 en commissie Beheer van 13 juni 2019. Tussenrapportage toegankelijke stad 2020/1160721 (2020-1160676) in de commissie Samenleving van 7 januari 2021. Informatienota Diversiteit en Inclusie 2022/1586146 (2022/1586146) in de commissie Samenleving van 11 mei 2023.

Besluit college d.d. 6 mei 2025

Het college van burgemeester en wethouders Besluit: 1. Vaststellen van de Agenda Toegankelijk Haarlem en Uitvoeringsagenda Toegankelijk Haarlem 2025-2027; 2. Instemmen met de collegereactie op het gevraagde advies van de Participatieraad. de secretaris,

de burgemeester,

1. Aanleiding In 2016 heeft Nederland het VN-verdrag Handicap ondertekend. Gemeenten zijn hierdoor verplicht om periodiek een plan op te stellen hoe er uitvoering wordt gegeven aan het VN-verdrag Handicap. In de afgelopen jaren heeft het college stappen gezet en gewerkt aan het verbeteren van de toegankelijkheid van de stad. Een stad waar iedereen zich zoveel mogelijk welkom voelt en waar iedereen naar vermogen mee kan doen. De gemeente Haarlem riep 2018 uit tot het Jaar van de Toegankelijkheid. Naar aanleiding van het Jaar van de Toegankelijkheid zijn de 'Routekaart Toegankelijke Stad 2030' en het ‘Actieprogramma Toegankelijk Haarlem 2019-2021’ vastgesteld. Sinds het coalitieakkoord ‘Actie! Aan de slag voor een sociale, groene en leefbare stad’ is toegankelijkheid een van de speerpunten onder de portefeuille Diversiteit en inclusie. Om een zo toegankelijk mogelijke stad te bereiken is echter meer structurele aandacht en inzet nodig. Met het aanstellen van een nieuwe coördinator toegankelijkheid, het opstellen van de Agenda Toegankelijk Haarlem en de Uitvoeringsagenda Toegankelijk Haarlem 2025-2027 blijft het college het onderwerp de specifieke en structurele aandacht geven die het verdient.

Kenmerk: 2025/384931

2/7

2. Beoogd resultaat Gemeente Haarlem wil een toegankelijke stad zijn; voor iedereen, ongeacht de beperking. Haarlem is een stad waar mensen gelijke kansen hebben en meedoen vanzelfsprekend is. 3. Onderbouwing voorstel 1. Toegankelijkheid vraagt om integraal beleid Toegankelijkheid staat niet op zichzelf. Toegankelijkheid raakt verschillende aspecten van het leven van inwoners, zoals wonen, vrije tijd, werken, vervoer, onderwijs en de openbare ruimte. De toegankelijkheid van de stad wordt daarom beïnvloed door keuzes en acties op verschillende domeinen. Vandaar dat het college de Agenda Toegankelijk Haarlem breed heeft opgezet. Vanuit verschillende thema’s beschrijft het college haar ambities (zie ook Routekaart Toegankelijke Stad 2030), wat het college al doet en blijft doen om de toegankelijkheid van de stad te verbeteren. Op het gebied van de openbare ruimte zet het college zich de komende jaren in om de voetganger de ruimte te geven en (hoofd)looproutes in de stad zoveel mogelijk obstakelvrij te maken. Hiervoor zijn aanpassingen in de openbare ruimte nodig en wordt er ingezet op het beperken van overlast van geparkeerde fietsen, geparkeerde deelscooters, auto’s, terrassen, uitstallingen en losse groen elementen. Het onderwerp toegankelijkheid vraagt om een integrale benadering tussen beleidsterreinen, waarbij handhaving vaak een randvoorwaarde is.

In de Uitvoeringsagenda beschrijft het college de acties en maatregelen voor de jaren 2025 tot en met 2027. Bij elk herinrichtingsproject is het van belang dat toegankelijkheid als onderdeel van de integrale afweging in de plannen wordt meegenomen. 2. Met de Agenda en Uitvoeringsagenda wordt invulling gegeven aan de doelstellingen vanuit het VN-verdrag Handicap, het Coalitieakkoord en de toezeggingen aan en moties vanuit de gemeenteraad De Agenda en Uitvoeringsagenda dragen bij aan de doelstellingen om een sociale, groene en leefbare stad te creëren, waarbij iedereen zoveel mogelijk kan meedoen aan de samenleving. Een sociale, groene en leefbare stad is ook een toegankelijke stad. Daarnaast wordt er met de Agenda en Uitvoeringsagenda uitvoering gegeven aan verschillende toezeggingen en een motie: toezegging Toezending Eindevaluatie (2022/1372424 ), toezegging Toegankelijkheid is noodzaak (2023/2144939), toezegging Betrekken Toegankelijk Haarlem bij inwonersinvulling van de groene pilotwijken (2023/1787379) en Motie 52 betreffende de verbetering van openbare toiletvoorzieningen in Haarlem voor valide en mindervalide burgers (2024/1308023). 3.

De Agenda en de Uitvoeringsagenda zijn op basis van signalen, meldingen en gesprekken met ervaringsdeskundigen en de Participatieraad opgesteld Het college werkt niet alleen aan een toegankelijke stad, maar nadrukkelijk in samenwerking met ervaringsdeskundigen. De gemeente Haarlem werkt op deze manier volgens het VN-principe “niets

Kenmerk: 2025/384931

3/7

over ons, zonder ons”. De Agenda en Uitvoeringsagenda zijn op basis van signalen en meldingen van en gesprekken met ervaringsdeskundigen opgesteld. De Agenda en Uitvoeringsagenda zijn in het kader van participatie met Toegankelijk Haarlem, Stichting Drempelloos en de Participatieraad gedeeld. Aandachtspunten en adviezen vanuit de verschillende organisaties zijn grotendeels verwerkt. 4. De uitvoering van de acties uit de Uitvoeringsagenda Toegankelijk Haarlem 2025-2027 past grotendeels binnen de bestaande begroting De acties en maatregelen beschreven in de Uitvoeringsagenda Toegankelijk Haarlem 2025–2027 worden grotendeels gefinancierd vanuit de bestaande dekking vanuit de verschillende afdelingen en projecten binnen de gemeente Haarlem. Het besluit is integraal afgestemd. Dekking van de volgende acties wordt integraal afgewogen bij de Kadernota 2026 en of begroting 2026: beperken overlast fietsparkeren (Uitvoeringsplan Fietsparkeren), toevoegen van inclusieve speeltoestellen bij speeltuinverenigingen en het opstellen subsidieregeling Verbeteren fysieke toegankelijkheid. Voor het verbeteren van de toegankelijkheid van het maatschappelijk vastgoed wordt een onttrekking aan de Reserve Vastgoed opgenomen. 5. Per actie of maatregel is duurzaamheid onderdeel van de afweging en uitvoering De Uitvoeringsagenda beslaat acties en maatregelen op verschillende thema’s.

Per actie of maatregel is duurzaamheid onderdeel van de afweging en uitvoering om te komen tot een duurzaam en toekomstbestendig gebruik van de stad. 6. Bij de vergroeningsopgave wordt rekening gehouden met de toegankelijkheid van de stad en vice versa De ambities om meer te vergroenen en de stad meer toegankelijk te maken kunnen met elkaar botsen. De verschillende ruimteclaims vragen daarom ook om bij de vergroeningsopgave toegankelijkheid mee te nemen in de integrale afweging. Het is van belang dat inwoners veilig en zelfstandig van de stad gebruik kunnen maken. Het college zet pilots in om ervaring op te doen hoe straten met beperkte ruimte toch vergroend kunnen worden. Net als bij de “groene proefwijken” wordt Toegankelijk Haarlem betrokken. 4. Risico’s en kanttekeningen 4.1 Risico’s 1. Voor enkele acties in de Uitvoeringsagenda is geen dekking in de bestaande begroting Voor de uitvoering van enkele acties uit de Uitvoeringsagenda is het college afhankelijk van besluitvorming over budgetaanvragen opgenomen in de Kadernota 2026 en of begroting 2026. Dit zijn de volgende acties: beperken overlast fietsparkeren (Uitvoeringsplan Fietsparkeren), toevoegen van inclusieve speeltoestellen bij speeltuinverenigingen en opstellen subsidieregeling Verbeteren

Kenmerk: 2025/384931

4/7

fysieke toegankelijkheid. Voor de actie om de fysieke toegankelijkheid van het maatschappelijk vastgoed te verbeteren wordt budget aangewend vanuit de Reserve Vastgoed. 2. Een goede integrale afweging zorgt ervoor dat iedereen mee kan doen en voorkomt herstelkosten De opgave om een volledig toegankelijke stad te bereiken is groot en complex. Zo is het onmogelijk om het historische centrum, met haar middeleeuwse stratenpatronen en monumentale panden, volledig toegankelijk te maken voor iedereen. Het college streeft naar een zo toegankelijk mogelijke stad. Onder andere de leefbaarheid van de historische binnenstad, de woningbouwopgave, het stoepparkeren, de vergroeningsopgave en de inzet op meer deelmobiliteit vragen om integrale afwegingen. Het toepassen van het design for all principe helpt hierbij. Het achteraf herstellen van de openbare ruimte heeft vaak grotere financiële gevolgen. Daarnaast ligt de opgave niet alleen bij de gemeentelijke organisatie. Een toegankelijke stad wordt alleen bereikt als ook de inwoners, ondernemers, culturele partners, werkgevers, evenementenorganisatoren, sportorganisaties en maatschappelijke instellingen zich bewust zijn van hun gedrag en keuzes. 4.2 Kanttekeningen 1.

Ervaringsdeskundigheid is noodzakelijk, maar ook kwetsbaar Het college is voor de uitvoering van de Uitvoeringsagenda afhankelijk van de inzet en deskundigheid van ervaringsdeskundigen (“niets over ons, zonder ons”). Deze inzet is vrijwillig en leidt tot druk op de capaciteit van de ervaringsdeskundigen. Sinds de start van de coördinator toegankelijkheid zet het college meer in op de samenwerking met de ervaringsdeskundigen, het verbeteren van de communicatie en de terugkoppeling naar de ervaringsdeskundigen. Ook heeft het college oog voor de belastbaarheid, gezondheid en ondersteuning van de ervaringsdeskundigen. In de afgelopen periode heeft het college gemerkt dat deze waardering heeft geleid tot een verbetering van de samenwerking. 2. De Participatieraad heeft in haar advies haar zorgen geuit over de realisatie van de Uitvoeringsagenda De Participatieraad heeft in het advies aan het college haar zorgen geuit over de borging van het onderwerp binnen de gemeentelijke organisatie en de tijdelijke aanstelling van de coördinator toegankelijkheid. Tevens vindt de Participatieraad dat enkele acties nog concreter kunnen worden omschreven. Naar aanleiding van het advies heeft het college enkele acties aangescherpt en concreter opgesteld. Dit is echter niet bij elke actie mogelijk, gezien er eerst een nulmeting moet worden uitgevoerd.

Op basis van de nulmeting stelt het college een plan van aanpak op met concrete aantallen voor de komende jaren. 5. Consequenties en uitvoering 5.1 Financiën

Kenmerk: 2025/384931

5/7

De acties en maatregelen beschreven in de Uitvoeringsagenda Toegankelijk Haarlem 2025–2027 worden grotendeels gefinancierd vanuit de bestaande dekking vanuit de verschillende afdelingen en projecten binnen de gemeente Haarlem. Voor de uitvoering van enkele acties uit de Uitvoeringsagenda is het college afhankelijk van besluitvorming over budgetaanvragen opgenomen in de Kadernota 2026 en of begroting 2026. Dit zijn de volgende acties: beperken overlast fietsparkeren (Uitvoeringsplan Fietsparkeren), toevoegen inclusieve speeltoestellen bij speeltuinverenigingen en opstellen subsidieregeling Verbeteren fysieke toegankelijkheid. Voor de subsidieregeling Verbeteren fysieke toegankelijkheid wordt bij de Kadernota 2026 een budgetaanvraag á € 150.000,- gedaan voor zowel 2026 als 2027. Het gaat om het verbeteren van de fysieke toegankelijkheid van gebouwen met een publieksfunctie, zoals gebouwen van ondernemers, stichtingen en maatschappelijke organisaties. Voor de actie om de fysieke toegankelijkheid van het maatschappelijk vastgoed te verbeteren wordt budget aangewend vanuit de Reserve Vastgoed. Bij de Voortgangsrapportage (onderdeel van de Kadernota 2026) zal hiervoor voor de jaren 2025 en 2026 een onttrekking aan de Reserve Vastgoed worden opgenomen en ter goedkeuring aan de raad worden voorgelegd.

5.2 Communicatie Communicatie is belangrijk voor het slagen van acties en maatregelen uit de Uitvoeringsagenda, vooral wanneer gedragsverandering of bewustwording nodig is voor het slagen van de actie. Per actie of maatregel wordt gekeken naar een passende communicatie-inzet. 5.3 Participatie Voor de uitvoering van de Uitvoeringsagenda is het college afhankelijk van de inzet van verschillende belanghebbenden, zoals ervaringsdeskundigen, inwoners, ondernemers en bezoekers. Het college werkt op het gebied van ervaringsdeskundigheid samen met de ambassadeurs van Toegankelijk Haarlem en Stichting Drempelloos. Het participatieniveau is per actie/maatregel verschillend (meeweten, meedoen en meedenken). 5.4 Juridisch De uitvoering van enkele acties en maatregelen hebben een juridische component. Zoals de pilot vergroenen, het opstellen van nieuw VRI beleid en het opstellen van de subsidieregeling Verbeteren fysieke toegankelijkheid. Deze acties worden samen met Juridische Zaken verder uitgewerkt. 5.5 Planning Na vaststelling van de Uitvoeringsagenda gaat het college aan de slag met de acties en maatregelen. Het college informeert de gemeenteraad via de reguliere P&C cyclus over de uitvoering van de

Kenmerk: 2025/384931

6/7

Uitvoeringsagenda Toegankelijk Haarlem 2025-2027. In 2027 worden de acties en maatregelen uit de Uitvoeringsagenda en de functie van coördinator Toegankelijkheid geëvalueerd. 6. Bijlagen 1. Agenda Toegankelijk Haarlem 2. Bijlage 1. Uitvoeringsagenda Toegankelijk Haarlem 2025-2027 3. Bijlage 2. Evaluatie Actieprogramma Toegankelijk Haarlem 2019-2021 4. Bijlage 3. Routekaart Toegankelijke Stad 2030 5. Bijlage 4. Kaart openbare en opengestelde toiletten gemeente Haarlem 6. Advies Participatieraad 7. Collegereactie op advies Participatieraad

Kenmerk: 2025/384931

7/7