1 Actualiseren Verordening Duurzaamheidslening gemeente Haarlem

Raadsvoorstel

Onderwerp Actualiseren Verordening Duurzaamheidslening gemeente Haarlem Nummer 2025/451377 Portefeuillehouder Berkhout, R.A.H. Programma/beleidsveld 5.2 Energie Afdeling ECDW Auteur Stempels, C. Telefoonnummer 0642868490 Email cstempels@haarlem.nl Kernboodschap De duurzaamheidslening biedt particuliere woningeigenaren de mogelijkheid om tegen gunstige voorwaarden te investeren in energiebesparende maatregelen. De lening bestaat sinds 2018 en is sindsdien 996 keer toegekend. Het aantal verstrekte leningen neemt de laatste jaren toe. In 2023 en 2024 werd de lening meer dan 200 keer per jaar aangevraagd. Ook in 2025 zet deze trend zich voort: tot april van dit jaar zijn er 47 nieuwe leningen verstrekt. Zowel het aantal leningen als het gemiddelde leenbedrag is in de afgelopen jaren gestegen. Dit betekent dat er meer aanspraak wordt gemaakt op het bestedingsplafond. In het verleden is het bestedingsplafond enkele keren verhoogd en is met de laatste ophoging van de raad van €10.000.000, - naar € 17.000.000, - verhoogd. Het uitgeleende bedrag heeft bijna de 10 miljoen bereikt waarmee deze zomer voor het eerst gebruik gemaakt wordt van de laatste ophoging. Er wordt meer gebruik gemaakt van het beschikbare budget, maar voorlopig is er nog voldoende beschikbaar.

Door technologische ontwikkelingen, aangescherpt beleid en veranderende woonbehoeften sluiten de huidige voorwaarden echter niet altijd meer aan op de praktijk. Om de lening toegankelijker, effectiever en toekomstbestendiger te maken, stelt het college een herziening van de voorwaarden voor. Deze herziening omvat onder andere het aanpassen van de maatregelenlijst, het uitsluiten van huurders als doelgroep, het toevoegen van kleine particuliere verhuurders als doelgroep en het opheffen van de aanvraaglimiet per aanvrager. Behandelvoorstel voor commissie

De commissie Beheer wordt verzocht advies te geven aan de raad over het voorstel van het college en over de wijze van agendering van het raadsvoorstel in de raadsvergadering.

Relevante eerdere besluiten

-

Vaststelling Verordening Duurzaamheidslening (2017/415922) in raadsvergadering van 14 juni 2018.

Kenmerk: 2025/451377

1/5

Besluit college d.d. 20 mei 2025

1. Het college van burgemeester en wethouders stelt het voorstel aan de raad vast. de secretaris,

Ontwerp-besluit raad d.d. ………. (wordt ingevuld door de griffie)

de burgemeester,

De raad der gemeente Haarlem, Gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders,

Besluit: 1. 1. De Wijzigingsregeling Verordening Duurzaamheidslening gemeente Haarlem vast te stellen. de griffier,

de voorzitter,

1. Aanleiding Het college stelt voor om de voorwaarden van de duurzaamheidslening te herzien, omdat de huidige regeling, die sinds 2020 van kracht is, niet meer volledig aansluit op de praktijk. Door technologische ontwikkelingen, aangescherpt (landelijk en gemeentelijk) klimaatbeleid en veranderende woonbehoeften is actualisatie noodzakelijk. Het college vindt het belangrijk dat de duurzaamheidslening effectief, toegankelijk en toekomstbestendig blijft, zodat Haarlemse woningeigenaren en, met dit voorstel, ook kleine particuliere verhuurders blijvend worden gestimuleerd om te investeren in energiebesparende maatregelen. Sinds de invoering is het gebruik van de lening sterk toegenomen: tussen 2020 en april 2025 zijn ruim 944 leningen verstrekt, met een stijgende trend in de afgelopen jaren. Tegelijkertijd ontvangen wij signalen dat bepaalde onderdelen van de regeling knellen. Zo sluiten niet alle maatregelen op de lijst aan bij actuele verduurzamingstechnieken en lopen sommige aanvragers tegen de aanvraaglimiet per persoon aan. Daarnaast kan het bereik van de lening vergroot worden, door kleine particuliere verhuurders toe te voegen aan de doelgroep. Het college komt op dit moment met het voorstel om de verordening te actualiseren.

De voorgestelde herziening draagt bij aan het beter benutten van de bestaande financieringsinstrumenten en sluit aan bij de vastgestelde ambities van de gemeente Haarlem zoals opgenomen in de ‘Haarlemse Routekaart Duurzaamheid’ en de ‘Uitvoeringsagenda Haarlemse Transitievisie Warmte 2023-2030’.

Kenmerk: 2025/451377

2/5

2. Beoogd resultaat •

•

•

Doelstelling: Het verbeteren van de effectiviteit en toegankelijkheid van de duurzaamheidslening, zodat meer particuliere woningeigenaren en kleine particuliere verhuurders hun woning kunnen verduurzamen en daarmee bijdragen aan de Haarlemse klimaatdoelstellingen. Acties: Actualisatie van de lijst met energiebesparende maatregelen, uitsluiting van huurders als doelgroep, opheffing van de aanvraaglimiet per aanvrager en toevoeging van kleine particuliere verhuurders als doelgroep. Beoogd resultaat: Een toekomstbestendige regeling die leidt tot een groter bereik onder doelgroepen, meer passende verduurzamingsmaatregelen, en een bijdrage aan lagere energielasten en CO₂-reductie. Het streven is een stijging van het aantal passende lening aanvragen en een bredere toepassing van innovatieve energiebesparende oplossingen in de bestaande woningvoorraad te realiseren.

3. Onderbouwing voorstel 1. De lening sluit beter aan op actuele verduurzamingstechnieken en -behoeften. Door technologische ontwikkelingen veranderen de energiebesparende maatregelen die inwoners kunnen nemen. De huidige maatregelenlijst is verouderd en sluit daardoor niet altijd aan op wat technisch mogelijk en wenselijk is. Een geactualiseerde lijst maakt het mogelijk om innovatieve maatregelen, zoals nieuwe isolatietechnieken, op te nemen en daarmee effectiever bij te dragen aan CO₂-reductie. 2. Een bredere doelgroep leidt tot meer verduurzaming van de woningvoorraad. Door kleine particuliere verhuurders (met maximaal drie panden) toe te voegen als doelgroep, ontstaat een nieuwe groep investeerders in verduurzaming. Deze verhuurders bezitten vaak meerdere woningen die profiteren van energiebesparende maatregelen. Tegelijkertijd worden huurders niet meer meegenomen als doelgroep, omdat zij beperkt zeggenschap hebben over hun huurwoning. In de afgelopen jaren is er geen enkele aanvraag van een huurder ontvangen. Het benaderen van verhuurders lijkt daarom effectiever en doelmatiger. 3. Het opheffen van de aanvraaglimiet stimuleert stapsgewijze verduurzaming. Een limiet op het aantal aanvragen per persoon belemmert inwoners die hun woning in fases willen verduurzamen, bijvoorbeeld eerst isolatie en later zonnepanelen.

Door de limiet van het aantal aanvragen op te heffen, krijgen inwoners meer flexibiliteit om hun woning stap voor stap energiezuiniger te maken, wat past bij verschillende inkomens- en leensituaties. Het totaal geleende bedrag blijft maximaal € 25.000, - bedragen.

Kenmerk: 2025/451377

3/5

4. Bijdrage aan klimaatdoelen en betaalbaarheid voor inwoners. De actualisatie van de lening draagt bij aan de doelstellingen uit het Haarlemse Routekaart Duurzaamheid’, de ‘Uitvoeringsagenda Haarlemse Transitievisie Warmte 2023-2030’ en ‘Haarlem Aardgasvrij 2040’. Door inwoners en kleine verhuurders beter te ondersteunen bij het nemen van energiebesparende maatregelen, wordt zowel de CO₂-uitstoot verminderd als de energielasten verlaagd. Dit is belangrijk voor zowel het milieu als de betaalbaarheid van energie in Haarlem.

4. Risico’s en kanttekeningen 4.1 Risico’s 1. Toename van het aantal aanvragen kan leiden tot capaciteitsdruk bij de uitvoerende instantie. De verbreding van de doelgroep en het opheffen van de aanvraaglimiet kan leiden tot een stijging van het aantal aanvragen. Dit kan zorgen voor een hogere werklast bij de gemeente en/of bij de uitvoerende partij (het Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Nederlandse gemeenten) en langere doorlooptijden voor inwoners. Om dit te beheersen, wordt in overleg met de uitvoerende partij bekeken of extra capaciteit of tijdelijke ondersteuning nodig is bij een plotselinge piek in aanvragen. 2. Verhoogde financiële druk op het beschikbare budget voor de regeling. Door het wegvallen van de aanvraaglimiet per aanvrager en de uitbreiding van de doelgroep kan het beroep op het beschikbare budget sneller toenemen. Deze ontwikkeling wordt gemonitord via periodieke rapportages. Indien nodig zal het college de raad vragen om bijstelling van het budget of aanvullende voorwaarden. 3. Onvoldoende benutting van de lening door particuliere verhuurders. Hoewel kleine particuliere verhuurders worden toegevoegd als doelgroep, is het onzeker hoeveel gebruik zij daadwerkelijk gaan maken van de regeling. Om dit risico te beperken, kan er specifiek voor deze doelgroep een communicatiecampagne worden opgezet.

Indien nodig kan de regeling, in de toekomst, op onderdelen verder worden aangepast om beter aan te sluiten bij deze doelgroep. 4.2 Kanttekeningen 1. Afhankelijkheid van externe uitvoeringspartijen. De uitvoering van de duurzaamheidslening is belegd bij een externe partij (het Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Nederlandse gemeenten). De kwaliteit en snelheid van de uitvoering zijn mede afhankelijk van hun capaciteit en processen. Eventuele knelpunten in de uitvoering kunnen van invloed zijn op de tevredenheid van inwoners en het bereik van de regeling. Afstemming hierover vindt regelmatig plaats, maar blijft een aandachtspunt.

Kenmerk: 2025/451377

4/5

5.

Consequenties en uitvoering

5.1 Financiën Er is geen extra budget nodig. Het beschikbare revolverende fonds beschikt momenteel over voldoende middelen om de uitvoering van de regeling voort te zetten. Mocht het aantal aanvragen toenemen en het fonds daardoor sneller uitgeput raken, dan wordt de raad op een later moment gevraagd om het budget zo nodig te verhogen. 5.2 Communicatie Na besluitvorming door het college wordt de wijzigingsregeling bekendgemaakt. De wijzigingen in de subsidieregeling zullen via diverse kanalen gecommuniceerd worden aan de inwoners. Een communicatieaanpak en bijbehorende middelen worden nog uitgewerkt. 5.3 Planning Het gebruik van de lening wordt constant gemonitord en geëvalueerd. De raad wordt middels een volgende update op de hoogte gebracht van de ontwikkelingen. 6. Bijlagen 1. Wijzigingsverordening Verordening Duurzaamheidslening gemeente Haarlem 2. Was-wordt tabel

Kenmerk: 2025/451377

5/5