1 Actieplan Preventie Discriminatie 2026 - 2028

Collegebesluit

Onderwerp Actieplan Preventie Discriminatie 2026 - 2030 Nummer Portefeuillehouder Programma/beleidsveld Afdeling Auteur Telefoonnummer Email Kernboodschap

2025/752258 Raadt, E. de 1.3 Sociale Basis MO Roedema, J.W.R. 0641010293 rroedema@haarlem.nl Haarlem is een stad met een rijke geschiedenis en kent een diverse bevolking. Onze kracht ligt in de gemeenschap: een stad waar iedereen zich welkom, gewaardeerd en veilig voelt; ongeacht afkomst, geloof, gender, leeftijd, seksuele geaardheid of andere persoonlijke kenmerken. Het is bekend dat discriminatie en uitsluiting soms deel uitmaken van het leven van onze inwoners. Dit vraagt om aandacht, actie en samenwerking. Het actieplan Preventie discriminatie is een uitwerking van het speerpunt preventie discriminatie zoals opgenomen in de informatienota Diversiteit en Inclusie (2022/1586146) en richt zich primair op: •

Het adresseren van de gevolgen van discriminatie en het nemen van maatregelen om schade en impact van discriminatie op mensen of groepen te herstellen of verminderen. • De voedingsbodem van discriminatie aan te pakken en het nemen van maatregelen die dieperliggende oorzaken van discriminatie verminderen. In Haarlem wordt al veel gedaan om discriminatie in onze samenleving tegen te gaan. Dit plan bouwt voort op de waarden van gelijkwaardigheid en rechtvaardigheid. Als gemeente willen we daar samen met organisaties en inwoners verantwoordelijkheid voor nemen. Behandelvoorstel voor commissie

Het college stuurt het collegebesluit ter bespreking naar de commissie Samenleving. Het college stuurt het collegebesluit ter informatie naar de commissie Bestuur.

Relevante eerdere besluiten

2022/1586146 Informatienota Diversiteit en Inclusie. 2025/384931 De Uitvoeringsagenda Toegankelijkheid 2023/692870 Het Actieplan Haarlem Regenboogstad 2023-2026 2024/2057458 Het Actieprogramma Veilig Sporten

Kenmerk: 2025/752258

1/5

Besluit college d.d. 20 januari 2026

2023/1978316 Plan van Aanpak Diversiteit, Inclusie, Gelijkwaardigheid 2025/391562 Voortgangsrapportage Diversiteit en Inclusie Het college van burgemeester en wethouders besluit: 1. Het Actieplan Preventie Discriminatie vast te stellen de secretaris,

de burgemeester,

1. Aanleiding In de informatienota Diversiteit en Inclusie (2022/1586146) geeft het College aan specifiek aandacht te besteden aan vier speerpunten. De speerpunten versterken positie LHBTIQA+ inwoners en toegankelijkheid zijn eerder uitgewerkt in respectievelijk een actieplan en uitvoeringsagenda. Voor het speerpunt preventie discriminatie geldt dat het college hier voor een groot deel uitvoering aan geeft in de subsidierelatie met Discriminatie.nl/Kennemerland. De stelselwijziging ten aanzien van de lokale antidiscriminatiebureaus, waarbij de lokale loketten opgaan in één landelijke stichting, leidt tot een nieuwe dynamiek tussen gemeente en partners op het onderwerp preventie discriminatie. Gelet op de landelijke politieke situatie op dit moment is de verwachting dat de wetswijziging die hieraan ten grondslag ligt niet eerder dan 2027 afgerond zal zijn. In dit licht zet het college een stap naar voren en laat proactief zien preventie van discriminatie in onze gemeente belangrijk te vinden. Daarom werken we het speerpunt Preventie Discriminatie uit in een concreet actieplan. 2. Beoogde resultaten • De gevolgen van discriminatie adresseren: Het nemen van maatregelen om schade en impact van discriminatie op mensen of groepen te herstellen of te verminderen. • Het nemen van maatregelen die er aan bijdragen dieperliggende oorzaken van discriminatie aan te pakken. 3.

Onderbouwing voorstel 1. Het Actieplan Preventie Discriminatie is een uitwerking van één van de speerpunten binnen het inclusiebeleid Diversiteit en Inclusie heeft sinds het coalitieakkoord ‘Actie! Aan de slag voor een sociale, groene en leefbare stad’ een eigen portefeuille. In de informatienota diversiteit en inclusie zijn vier speerpunten geformuleerd: • Acceptatie en inclusie van LHBTIQA+ inwoners • Toegankelijkheid • Gendergelijkheid

Kenmerk: 2025/752258

2/5

• Preventie van discriminatie Met dit actieplan wordt concrete invulling gegeven aan het speerpunt Preventie Discriminatie en geeft daarmee duidelijke richting aan hoe het college zich op dit onderwerp inzet. 2. De in het actieplan opgenomen activiteiten dragen bij aan het bereiken van onze doelstellingen. Met het uitvoeren van de activiteiten uit het actieplan in samenwerking met onze partners in de stad, dragen we bij aan: • Het bieden van een plek waar mensen terecht kunnen als zij discriminatie hebben ervaren, zodat ze ondersteund kunnen worden in de afwikkeling van hun klacht. • Het bevorderen van zichtbaarheid van diverse gemeenschappen in Haarlem met verschillende achtergronden en kenmerken, zodat ze in een positief daglicht komen te staan en diversiteit in Haarlem wordt gevierd. • Effectieve voorlichting over onderwerpen die bijdragen aan het verminderen van stereotype beelden en vooroordelen. • Dialoog en verbinding tussen verschillende gemeenschappen in onze stad. 3. Met dit actieplan draagt de gemeente proactief uit dat preventie van discriminatie belangrijk is. Het college laat zien dat het niet wacht op stelselwijzigingen vanuit het Rijk, maar nu al aandacht geeft aan onderwerpen die in onze gemeente van belang zijn. 4. Risico’s en kanttekeningen • Vanuit zorgvuldigheid worden de genoemde acties in nauwe samenwerking met verschillende betrokken partijen afgestemd.

• Met dit Actieplan stelt het college een norm en zal deze in samenwerking met maatschappelijke organisaties en inwonersinitiatieven actief uitdragen. De maatschappelijke ontwikkelingen in de samenleving ten aanzien van inclusie en polarisatie vragen in de komende periode om meer inzet dan de afgelopen jaren. Het college verwacht met oog op de maatschappelijke opgaven en verwachtingen vanuit de stad dat de inzet hierop structureel nodig zal zijn en nog effectiever zal zijn als dit op nog grotere schaal plaatsvindt. Een duurzame en effectieve aanpak van diversiteit, inclusie en preventie van discriminatie vraagt echter om meer en langdurige beschikbaarheid van uitvoeringskracht en budget. De financiële consequenties hiervan voor het begrotingssaldo zullen inzichtelijk worden gemaakt ten behoeve van de integrale afweging die hierover in een volgende raadsperiode plaatsvindt.

5. Consequenties en uitvoering 5.1 Financiën

Kenmerk: 2025/752258

3/5

Het budget van Diversiteit en Inclusie heeft verschillende financieringsgronden. Specifiek ten aanzien van het budget dat aangewend wordt voor Preventie Discriminatie zijn van toepassing; gemeentelijke middelen en rijksbijdragen. Meer specifiek: • Gemeentelijke middelen: €11.500 (uit het budget voor Diversiteit en Inclusie van in totaal €125.000). • Rijksbijdragen: o Gemeentefonds (geoormerkt): €134.767 (2025) Voor de uitvoering van de Wet gemeentelijke antidiscriminatievoorziening (Wga). o Rijksbijdrage (vanaf meicirculaire 2025 structureel): €23.629. Bedoeld voor versterken Preventie Discriminatie. Gemeenten hebben hierin beleidsvrijheid. Voor de uitvoering van het Actieplan Preventie Discriminatie zijn deze middelen toereikend. Onder meer omdat er vanwege de financiele kaders de communicatie-campagneactiviteiten beperkt zijn tot 1 campagne per jaar, zonder randprogrammering. De kosten voor het realiseren van het slavernijmonument zijn op dit moment nog niet bekend. 5.2 Communicatie Bij veel van de acties in het preventieplan discriminatie speelt communicatie een belangrijke rol. Communicatie wordt ingezet om specifieke doelgroepen gericht te bereiken, maar ook om campagnematig aandacht te vragen voor discriminatieonderwerpen en om de bekendheid van het discriminatiemeldpunt te vergroten.

5.3 Participatie Discriminatie.nl/Kennemerland heeft in de voorbereiding van dit actieplan meegelezen en geadviseerd. Daarnaast hebben we op zeer regelmatige basis contact met de Regenboogcoalitie waarbij onder meer gesprekken worden gevoerd over bijvoorbeeld meldingsbereidheid. 5.4 Juridisch De Wet gemeentelijke antidiscriminatievoorzieningen (Wga) - Voorziet in de inrichting van een gemeentelijk anti-discriminatievoorziening. In Haarlem voert Discriminatie.nl/Kennemerland deze taak uit. Verwachting is dat per 2027 een wetswijziging wordt afgerond waarbij het college niet langer een directe subsidierelatie heeft met Discriminatie.nl, omdat deze opgaat in een landelijke organisatie. Wel blijft het lokale loket bestaan. 5.5 Planning Voor de speerpunten gendergelijkheid, Haarlem regenboogstad en preventie discriminatie komen we met een samenvattende eindrapportage in 2026.

Kenmerk: 2025/752258

4/5

6. Bijlagen Bijlage 1 – Actieplan Preventie Discriminatie Bijlage 2 – Cijfers en trends discriminatiemeldingen Kennemerland

Kenmerk: 2025/752258

5/5