1 Aanvragen krediet ten behoeve van de overname van R-Net abris

Raadsvoorstel

Onderwerp Aanvragen krediet ten behoeve van de overname van R-Net abri's Nummer Portefeuillehouder Programma/beleidsveld Afdeling Auteur Telefoonnummer Email Kernboodschap

2025/292000 Berkhout, R.A.H. 4.3 Aantrekkelijke leefomgeving PCM Ceylan, A. 06-18876561 aceylan@haarlem.nl Voorgesteld wordt om krediet beschikbaar te stellen voor de overname van 40 Rnet abri’s van de huidige exploitant JCDecaux. Deze overname biedt zowel praktische als strategische voordelen voor de gemeente en draagt bij aan een duurzame en eerlijke aanbesteding van abri’s en vrijstaande reclamevitrines, die medio mei 2025 start. De overname zorgt voor duurzaamheid, efficiëntie en eerlijke concurrentie. Het behoud van de bestaande R-net abri’s voorkomt onnodige verspilling en overlast in drukke centrumgebieden. Bovendien kunnen alle inschrijvende partijen bij de aanbesteding starten vanuit een gelijkwaardige positie, zonder extra investeringen in nieuwe abri’s. Dit minimaliseert juridische risico’s en waarborgt een soepele overgang naar de nieuwe exploitant, die direct kan starten met de reclameexploitatie.

Behandelvoorstel voor commissie

Relevante eerdere besluiten

Daarnaast biedt de overname ruimte voor innovatie binnen de nieuwe concessie, bijvoorbeeld door verbeteringen op het gebied van duurzaamheid en onderhoud, zoals de integratie van groene daken. De kredietaanvraag wordt ter besluitvorming aan de raad voorgelegd, aangezien het een urgente incidentele investering is die nog niet in het investeringsplan is opgenomen. De financiering wordt gedekt door de (verwachte) financiële afdracht van de nieuwe exploitant en draagt bij aan een stabiele en duurzame openbare inrichting van de stad. De commissie Beheer wordt verzocht advies te geven aan de raad over het voorstel van het college en over de wijze van agendering van het raadsvoorstel in de raadsvergadering. De overname van de R-net abri’s betreft namelijk een investering die nog niet in het Investeringsplan is voorzien. -

Kenmerk: 2025/292000

1/7

Besluit college d.d. 8 april 2025

1. Het college besluit tot aankoop van 40 R-net abri’s per 31 december 2025 2. Het college stelt het voorstel aan de raad vast. de secretaris,

de burgemeester,

Ontwerp-besluit raad De raad der gemeente Haarlem, d.d. ………. (wordt ingevuld door de Gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders, griffie) Besluit: 1. 1. In te stemmen met de overname van 40 R-net abri’s van JCDecaux per 31 december 2025. 2. 2. Een krediet vrij te geven van €410.250 exclusief btw voor de aankoop van 40 Rnet abri’s van JCDecaux. 3. 3. Deze investering op te nemen in het Investeringsplan bij vaststelling van de Kadernota 2026. de griffier,

de voorzitter,

1. Inleiding Voorgesteld wordt om krediet beschikbaar te stellen voor de overname van 40 R-net abri’s van de huidige exploitant en eigenaar JCDecaux. Deze overname is noodzakelijk in aanloop naar de aanbesteding van abri’s en vrijstaande reclamevitrines, die medio mei 2025 start. Met deze overname worden de R-net abri’s per 31 december 2025 eigendom van de gemeente Haarlem, waardoor eerlijke concurrentie tussen marktpartijen wordt gewaarborgd. Dit voorkomt dat de huidige exploitant een onevenredig voordeel heeft door bestaande objecten te behouden, wat door andere marktpartijen als een belemmering voor eerlijke concurrentie kan worden ervaren. De gemeente Haarlem heeft zich gecommitteerd aan afspraken met de provincie Noord-Holland, waarin is vastgelegd dat langs R-net buslijnen R-net abri’s moeten blijven staan. Omdat het R-net meubilair niet tot het standaard haltemeubilair van JCDecaux behoort, is de exploitant bereid de abri’s aan de gemeente te verkopen. Tegelijkertijd draagt deze overname bij aan de doelstellingen op het gebied van duurzaamheid, omdat het vervangen van de abri’s door identieke nieuwe exemplaren onnodig materiaalgebruik en kosten met zich mee zou brengen. Bovendien is het eisen van nieuwe R-net abri’s ook niet duurzaam, aangezien de huidige R-net abri’s nog minimaal 15 jaar mee kunnen.

Kenmerk: 2025/292000

2/7

Daarnaast voorkomt dit ongewenste werkzaamheden in de drukke centrumgebieden waar veel van de R-net abri’s zijn geplaatst. De aanbesteding van 170 standaard abri’s, 40 R-net abri’s en maximaal 45 mupi’s is in voorbereiding en zal naar verwachting medio mei 2025 starten. Het contract met de nieuwe exploitant gaat in op 1 januari 2026. Door de R-net abri’s nu over te nemen, kunnen alle inschrijvende partijen onder gelijke voorwaarden deelnemen aan de aanbesteding, wat juridische risico’s minimaliseert en de bereidheid van marktpartijen om in te schrijven vergroot. JCDecaux maakt het niet mogelijk om de 170 standaard abri’s over te nemen. De investering in de vervanging van deze abri’s komen voor rekening van de nieuwe exploitant. Technische inspecties hebben bevestigd dat de 40 R-net abri’s in goede staat verkeren en nog jarenlang mee kunnen. De afgesproken overnameprijs bedraagt €410.250 exclusief btw, inclusief reserveonderdelen en zonder verdere onderhoudsverplichtingen na 31 december 2025. Deze overname is financieel verantwoord, omdat de verwachte opbrengst uit de aanbesteding van de concessie naar verwachting voldoende zal zijn om de aanschafprijs terug te verdienen. Daarnaast voorkomt de overname dat inschrijvende partijen zelf moeten investeren in nieuwe R-net abri’s, wat mogelijk zou leiden tot een lagere biedprijs en daarmee een lagere opbrengst voor de gemeente.

Hierdoor draagt de overname bij aan een financieel gezonde en duurzame exploitatie van de R-net abri’s. Met deze nota wordt voldaan aan de bepalingen van artikel 5 lid 7 van de financiële verordening, voor investeringen die nog niet in het Investeringsplan zijn voorzien. Dit artikel stelt dat dergelijke voorstellen eerst aan de commissie wordt voorgelegd voor advies en daarna ter besluitvorming aan de raad wordt aangeboden voor de kredietaanvraag. Omdat de overname niet in het huidige investeringsplan is opgenomen, wordt de dekking van dit krediet opgenomen in de eerstvolgende actualisatie van het Investeringsplan. 2. Beoogd resultaat Door krediet beschikbaar te stellen voor de overname van de 40 R-net abri’s van JCDecaux, zorgt de gemeente Haarlem ervoor dat het door de provincie voorgeschreven straatmeubilair behouden blijft en tegelijkertijd een gelijkwaardige uitgangspositie wordt gewaarborgd bij de aanbesteding. Dit bevordert eerlijke concurrentie en vergroot de kans op meerdere inschrijvingen, wat leidt tot betere financiële en kwalitatieve biedingen. De overname zorgt ervoor dat de huidige R-net abri’s per 31 december 2025 eigendom worden van de gemeente en vervolgens in de nieuwe concessie kunnen worden opgenomen. Dit voorkomt onnodige vervanging van goed functionerende abri’s en draagt bij aan duurzaamheid door hergebruik van bestaande objecten.

Kenmerk: 2025/292000

3/7

Het succes van deze overname wordt gemeten aan de hand van het aantal inschrijvingen op de aanbesteding, de financiële opbrengst voor de gemeente en de kwaliteit van de ingediende plannen, met specifieke aandacht voor duurzaamheid, beheer en onderhoud. 3. Onderbouwing voorstel 3.1 Duurzaamheid en vergroening van de R-net abri’s Het behoud van de bestaande R-net abri’s is de meest duurzame oplossing. Deze abri’s verkeren in goede staat en hebben een resterende levensduur van minimaal 15 jaar. Door deze over te nemen in plaats van te vervangen, wordt onnodige verspilling van materialen en productiemiddelen voorkomen. De productie en plaatsing van nieuwe abri’s zouden niet alleen extra kosten met zich meebrengen, maar ook leiden tot een hogere CO₂-uitstoot door productie, transport en installatie. Daarnaast biedt gemeentelijk eigendom de mogelijkheid om in de concessie aanvullende duurzaamheidsvoorwaarden op te nemen. Denk hierbij aan het realiseren van groene daken op de abri’s, wat bijdraagt aan een klimaatbestendige stad en de biodiversiteit bevordert. Door de abri’s in eigendom te nemen, kan de gemeente sturen op dergelijke vereisten en zo een bijdrage leveren aan bredere duurzaamheidsdoelstellingen.

In financieel opzicht betekent dat de aankoop van de huidige abri’s een hogere afdracht voor de gemeente oplevert in vergelijking tot het scenario dat de nieuwe exploitant moet investeren. De jaarlijkse inkomsten kunnen elders binnen de gemeentelijke begroting worden ingezet. 3.2 Gelijke kansen en eerlijke concurrentie worden gewaarborgd Door de overname van de 40 R-net abri’s komen deze in eigendom van de gemeente, wat zorgt voor een gelijkwaardige uitgangspositie bij de aanbesteding. Indien de huidige exploitant de abri’s zou behouden, zou dit andere marktpartijen kunnen ontmoedigen om in te schrijven, omdat zij dan voor aanzienlijke extra kosten komen te staan om vergelijkbare abri’s aan te schaffen. Dit zou de concurrentie beperken en mogelijk juridische risico’s met zich meebrengen, aangezien andere partijen hierdoor structureel benadeeld zouden worden. Door de abri’s in gemeentelijk eigendom te brengen, wordt een gelijk speelveld gecreëerd. Alle inschrijvers kunnen dan onder dezelfde voorwaarden meedingen naar de concessie, zonder dat de ene partij een financieel voordeel heeft ten opzichte van de andere. Dit vergroot de kans op een breder en divers aanbod van inschrijvingen en verhoogt de kwaliteit van de uiteindelijke gunning.

Daarnaast leidt een breder scala aan inschrijvingen doorgaans tot betere financiële en kwalitatieve voorwaarden in de nieuwe concessie, wat op lange termijn gunstig is voor de gemeente.

Kenmerk: 2025/292000

4/7

3.3 Het behoud van het vastgestelde R-net model wordt gewaarborgd. De vormgeving van de R-net abri’s ligt vast en mag niet worden gewijzigd. Dit betekent dat, mocht een andere exploitant de concessie winnen, deze exact hetzelfde type abri’s opnieuw zou moeten plaatsen. Momenteel is er slechts één leverancier die de originele R-net abri’s kan leveren. Hoewel er een alternatieve aanbieder is met een vergelijkbaar model, voldoet deze niet volledig aan de gestelde eisen. Door de huidige abri’s over te nemen, voorkomt de gemeente onnodige kosten en complexe aanbestedingsprocedures. Het vervangen van de abri’s door exact dezelfde exemplaren zou geen toegevoegde waarde bieden en slechts leiden tot extra financiële lasten. Het behoud van de bestaande abri’s biedt daarmee de meest logische en efficiënte oplossing. Bovendien voorkomt het behouden van de bestaande abri’s dat de openbare ruimte opnieuw op de schop moet, wat hinder voor reizigers en omwonenden minimaliseert. 3.4 Financiële haalbaarheid en opbrengsten De overname van de R-net abri’s door de gemeente Haarlem is niet alleen een strategische keuze om eerlijke concurrentie te waarborgen, maar ook financieel de meest rendabele optie. De verwachte inkomsten uit reclame-exploitatie blijven gelijk, ongeacht of de abri’s in een bestaande of een nieuwe R-net-locatie staan.

Adverteerders betalen immers niet meer per vlak als de abri’s nieuw zijn. Dit betekent dat de omzet die de exploitant kan maken per abri niet verschilt, of ze nu in een bestaande R-net-locatie exploiteren of in een nieuwe R-net-locatie. De geschatte omzet van de exploitant per R-net abri bedraagt €5.000 per jaar, wat neerkomt op een totale omzet van €200.000 per jaar voor 40 R-net abri’s. De geschatte jaarlijkse kosten van de exploitant voor beheer, onderhoud en schade herstel bedragen circa €80.000 per jaar. De geschatte bruto marge van de exploitant bedraagt daardoor circa €120.000 per jaar. Wanneer de gemeente investeert in de overname, hoeft de exploitant geen grote initiële investering te doen. Hierdoor blijft een aanzienlijk deel van de brutomarge beschikbaar voor afdracht aan de gemeente. Op basis van marktconsultaties en eerdere concessies wordt ingeschat dat circa 75% van de brutomarge als afdracht aan de gemeente betaald kan worden, wat jaarlijks neerkomt op circa €90.000. Dit betekent dat de investering van €410.250, die over 15 jaar wordt afgeschreven met een jaarlijkse rente en afschrijvingslast van circa € 42.000 per jaar per jaar, goed gedekt kan worden uit de verwachte € 90.000 per jaar extra afdracht.

Vanaf 1 januari 2026 wordt het beheer en onderhoud van de abri’s uitgevoerd door de nieuwe concessiehouder, die binnen de concessieovereenkomst verantwoordelijk zal zijn voor het in stand houden van de abri’s gedurende looptijd van het contract.

Kenmerk: 2025/292000

5/7

De afgesproken overnameprijs bedraagt €410.250 exclusief btw, inclusief reserveonderdelen en zonder verdere onderhoudsverplichtingen na 31 december 2025. Deze prijs is tot stand gekomen na onderhandelingen, waarbij de oorspronkelijke aanschafprijs van de abri’s en hun verwachte resterende levensduur zijn meegenomen. De R-net abri’s zijn in 2015 geplaatst en hebben technisch levensduur van 25 tot 30 jaar. Dit betekent dat de abri’s nog minimaal 15 jaar mee kunnen, wat ook gebleken is vanuit extern onderzoek. Indien de gemeente de abri’s niet overneemt en de nieuwe exploitant deze zelf moet aanschaffen, zou dit een investering van ongeveer €1,2 miljoen betekenen. Dit verhoogt de financiële druk op de exploitant, waardoor de beschikbare marge kleiner wordt en de afdracht aan de gemeente lager uitvalt. Op basis van eerdere concessies wordt verwacht dat de afdracht in dat scenario slechts 33% van de brutomarge zou bedragen. Hierdoor zou de gemeente substantieel minder inkomsten (circa €50.000,- per jaar) ontvangen uit de concessie. Bovendien is uit de marktconsultatie gebleken dat een investering van €1,2 miljoen een aanzienlijke belemmering vormt voor marktpartijen. Dit kan leiden tot minder inschrijvingen en daarmee een minder competitieve aanbesteding.

Door de R-net abri’s nu zelf over te nemen, kan de gemeente een financieel gezonde exploitatie waarborgen en tegelijkertijd de marktinteresse in de concessie vergroten. De huidige R-net abri’s zijn in goede staat en kunnen nog jarenlang functioneel blijven, zonder dat er op korte termijn nieuwe investeringen nodig zijn. Dit biedt de gemeente extra financiële ruimte, aangezien er geen vervangingskosten of nieuwe aanschafkosten zijn voor de komende jaren. Bovendien biedt het aanhouden van de bestaande abri’s de mogelijkheid om een bredere en meer concurrerende markt aan te spreken bij de aanbesteding, wat de kans op hogere afdrachten van exploitanten vergroot, wat de gemeentelijke inkomsten ten goede zal komen op lange termijn. 3.5 Efficiëntie en minimale overlast wordt verzekerd De meeste R-net abri’s bevinden zich in drukke centrumgebieden, waar vervanging voor aanzienlijke overlast zou zorgen. Het plaatsen van nieuwe abri’s betekent niet alleen extra werkzaamheden in de openbare ruimte, maar kan ook leiden tot verstoringen voor reizigers en omwonenden. Daarnaast zou de overgang naar een nieuwe exploitant minimaal 12 tot 18 maanden in beslag nemen. In deze periode zou de gemeente geen afdracht ontvangen, wat financieel nadelig is.

Door de bestaande abri’s te behouden en in de concessie op te nemen, wordt deze transitieperiode vermeden en blijft de exploitatieopbrengst gewaarborgd. Hierdoor wordt niet alleen de impact op de openbare ruimte beperkt, maar blijft de financiële continuïteit van de concessie gewaarborgd.

Kenmerk: 2025/292000

6/7

3.6 Een tijdige besluit is noodzakelijk Een tijdige besluitvorming is cruciaal, aangezien de aanbesteding medio mei 2025 van start gaat. Zonder dit besluit loopt de gemeente het risico dat de aanbesteding vertraging oploopt of minder aantrekkelijk wordt voor marktpartijen, wat de financiële en kwalitatieve opbrengst negatief beïnvloedt. Het kredietbesluit kan daarom niet wachten tot (na) het integrale afwegingsmoment van de Kadernota 2026. 4. Risico’s 4.1 Juridische geschillen kunnen ontstaan Hoewel de gemeente de R-net abri’s in eigendom wil nemen, bestaat het risico dat marktpartijen bezwaar maken tegen de overnameprijs. JCDecaux kan namelijk het overnamebedrag van de abri’s meenemen in zijn inschrijving voor de nieuwe concessie, wat andere partijen op achterstand zou kunnen zetten. Om dit risico te beheersen, is het essentieel om volledige transparantie te bieden door de overnameprijs openbaar te maken. 4.2 Oneerlijke concurrentie kan optreden bij de aanbesteding als de R-net abri’s niet worden overgenomen Als de abri’s niet worden overgenomen en JCDecaux de aanbesteding wint, verandert er niets: zij blijven eigenaar van de R-net abri’s. Maar als een andere partij wint, moet deze óf de abri’s van JCDecaux overnemen óf nieuwe (of gebruikte) R-net abri’s aanschaffen. Dit creëert een ongelijk speelveld, omdat JCDecaux als enige geen extra investeringen hoeft te doen.

Dit kan juridische bezwaren opleveren en de bereidheid van marktpartijen om in te schrijven verminderen. 5. Uitvoering De aanbestedingsprocedure voor de abri’s en vrijstaande reclamevitrines zal medio mei 2025 gepubliceerd worden. Medio augustus 2025 zal de definitieve gunning plaatsvinden, met de ingangsdatum van de concessieovereenkomst op 1 januari 2026. 6. Bijlagen -

Kenmerk: 2025/292000

7/7