1 Aanvraag Woningbouwimpuls Beatrixplein

Collegebesluit

Onderwerp Aanvraag Woningbouwimpuls Beatrixplein Nummer 2025/693605 Portefeuillehouder Roduner, F.J. Programma/beleidsveld 4.1 Wonen en woningbouw Afdeling PG Auteur Vester, M. Telefoonnummer 0638156806 Email mvester@haarlem.nl Kernboodschap Om de Haarlemse woningbouwopgave van 10.000 woningen voor 2030 te realiseren binnen het bestaande stedelijke gebied zijn hoge investeringen nodig. De voorziene verdichting vraagt onder andere om ingrepen in de openbare ruimte en omliggende infrastructuur, complexe parkeeroplossingen en overige maatregelen die zorg dragen voor een toekomstbestendige leefomgeving. Bij dergelijke investeringen kan een publiek tekort optreden, zoals het geval is binnen de gebiedsontwikkeling Beatrixplein.

Behandelvoorstel voor commissie Relevante eerdere besluiten

Besluit college d.d. 7 oktober 2025

Het ministerie van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening stelt met de Woningbouwimpuls middelen ter beschikking om de woningbouw te stimuleren. Voor de gebiedsontwikkeling Beatrixplein wenst het college gebruik te maken van de zevende tranche Woningbouwimpuls (WBI) die 8 oktober als uiterste indieningsdatum kent. De beoogde cofinanciering (50%) is beschikbaar in de Reserve Leefomgeving. Het college stuurt dit besluit ter kennisname naar de commissie ontwikkeling. Stedenbouwkundig Plan, Anterieure Overeenkomst en ontwerp bestemmingsplan Prinses Beatrixplein (2023/1976028), Vaststellen startnotitie gebiedsontwikkeling Prinses Beatrixplein e.o. (2020/120897) in raadsvergadering van 23 april 2020, Vaststellen Stedenbouwkundig Programma van Eisen Prinses Beatrixplein e.o. (2022/987235) in raadsvergadering van 13 oktober 2022. Het college van burgemeester en wethouders besluit: 1. Een subsidieaanvraag in te dienen van € 4.080.087 (50% van het tekort) ten behoeve van de gebiedsontwikkeling Beatrixplein bij het ministerie van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening in de zevende tranche van de Regeling Woningbouwimpuls. de secretaris,

Kenmerk: 2025/693605

de burgemeester,

1/6

1. Aanleiding Het college streeft ernaar om 10.000 nieuwe woningen te realiseren in de periode 2022-2030. Als stad heeft Haarlem hoge ambities voor de betaalbaarheid van deze woningen, en borgt middels afspraken met ontwikkelaars dat er voldoende aanbod in het sociale en betaalbare segment wordt gerealiseerd. Alle woningen worden bijgebouwd door middel van binnenstedelijke verdichting. Aangezien de ruimte hier beperkt is zijn aanzienlijke investeringen benodigd in voorzieningen, groen, bereikbaarheid, parkeren en duurzaamheid. De Regeling Woningbouwimpuls Het ministerie van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening stelt met de Woningbouwimpuls middelen ter beschikking om de woningbouw te stimuleren. Een bijdrage uit de Woningbouwimpuls kan worden aangevraagd als er sprake is van investeringen die dermate kostbaar zijn, dat die niet zijn te compenseren met grondverkoop of kostenverhaal. Voor die locaties levert de Woningbouwimpuls een belangrijke bijdrage aan het versnellen van de woningbouw en het vergroten van de beschikbaarheid van betaalbare woningen. Om deze twee doelen te realiseren draagt de Woningbouwimpuls bij aan maatregelen die voor woningbouw randvoorwaardelijk zijn.

Een bijdrage kan verstrekt worden aan projecten die: • het versnellen van de bouw of realiseren van meer betaalbare woningen in een kwalitatief goede leefomgeving tot doel hebben; • nog niet in de uitvoerende fase zijn; • binnen drie kalenderjaren kunnen starten met bouwen; • de bouw van ten minste 200 woningen, waarvan ten minste 50 procent betaalbare woningen, tot doel hebben • een financieel tekort hebben door het treffen van noodzakelijke maatregelen; • en door de bij het project betrokken gemeente en andere medeoverheden zelf van een substantiële financiële bijdrage van ten minste 50% van het aantoonbare financiële tekort worden voorzien. Alle bovenstaande voorwaarden zijn van toepassing op de gebiedsontwikkeling Beatrixplein. Beatrixplein Het Prinses Beatrixplein in Haarlem Oost is na 60 jaar toe aan vernieuwing. Grondeigenaren Pré Wonen, Dreef Beheer en gemeente Haarlem hebben onderzocht hoe het Prinses Beatrixplein als hart van Parkwijk op buurtniveau kan blijven opereren en tegelijkertijd met de omgeving kan meegroeien. De gebiedsontwikkeling levert daarbij in lijn met de Omgevingsvisie niet alleen een bijdrage aan de woningbouwbehoefte en verduurzaming van Haarlem, maar biedt tegelijk kansen om de algehele leefbaarheid en het (sociale) voorzieningenniveau in de omgeving op te waarderen en de openbare ruimte toekomstbestendiger te maken.

Kenmerk: 2025/693605

2/6

De ontwikkeling van het Prinses Beatrixplein realiseert in het hart van Parkwijk: • een gemengd gebied met circa 570 nieuwe woningen in de verhouding 40% sociaal, 40% middelduur (waarvan 24% middelduur laag en 16% middelduur hoog) en 20% vrije sector. • In samenwerking met Kennemerhart komt er extra plek voor (intramurale)ouderenzorg; • een nieuwe supermarkt en vernieuwd winkelcentrum, waarbij ook ruimte is voor werkfuncties, commerciële functies zoals horeca en sociale ondernemingen; • een Huis van de Wijk dat ruimte biedt voor sociale en maatschappelijke voorzieningen voor de hele buurt. Bovenop het Huis van de Wijk komt een sportzaal. Ook de Internationale Taalklas krijgt een nieuw onderkomen in de buurt; • de aanleg van een hoogwaardige en klimaatbestendige openbare ruimte en levendig plein om te ontmoeten, recreëren en bewegen. De groene Beatrixdreef verbindt het plein en de wijk met het Reinaldapark; • parkeren kan straks in de ondergrondse parkeergarage onder het winkelcentrum en de wijkmobiliteitshub. Zo blijft de buurt bereikbaar, autoluw en veilig en groen.

2. Beoogd resultaat Om de bovenstaande ambities te verwezenlijken investeert de gemeente aanzienlijk in dit project. Onder andere de herinrichting van de openbare ruimte en de mobiliteitshub kennen een hoge publieke onrendabele top. Om dit tekort beheersbaar te houden kiest het college er daarom voor om een subsidieaanvraag in te dienen bij het ministerie van VRO voor de zevende tranche van de Woningbouwimpuls. Het beoogde resultaat is om de business case voor de herontwikkeling sluitend te krijgen met deze Rijksbijdrage. 3. Onderbouwing voorstel 1. De ontwikkeling Beatrixplein sluit aan bij vastgesteld beleid Het college heeft in haar vergadering van 5 december 2023 het Stedenbouwkundig Plan voor Beatrixplein vastgesteld. Deze borduurt voort op het Stedenbouwkundig Programma van Eisen, waarin de ruimtelijke ambities voor het gebied door de raad zijn vastgesteld (2022/987235). Uitvoering geven aan deze ambities vraagt om aanzienlijke investeringen. Zo zal in de nieuwe situatie de Dreef de groene identiteitsdrager van het gebied zijn, samen met het centrale plein, waarlangs alle belangrijke voorzieningen worden gehuisvest. Dit levendig hart wordt middels nieuwe verbindingen aangesloten op de omgeving. Daarnaast is gekozen om langzaam verkeer leidend te maken bij de ontwikkeling van Beatrixplein.

De autoluwe inrichting heeft consequenties voor gemotoriseerd verkeer, welke rond het plangebied rijdt en in een mobiliteitshub kan parkeren. Door de herinrichting kunnen meer woningen gerealiseerd worden en kan de openbare ruimte meer samenhangend, gevarieerd, sociaal veilig, toekomstbestendig, gebruiksvriendelijk en betekenisvol ingericht worden. Deze verdichting draagt bij aan de ambitie van Haarlem om de komende jaren met 10.000 woningen te groeien, conform het Coalitieakkoord en de Woonvisie Haarlem. Er ontstaat door het toevoegen van meer woningen en een gedifferentieerd aanbod een draagkrachtigere wijk.

Kenmerk: 2025/693605

3/6

2. Een bijdrage uit de Woningbouwimpuls is noodzakelijk om de businesscase dekkend te krijgen Zowel de inrichting van de openbare ruimte als de realisatie van de mobiliteitshub kennen volgens de uitgangspunten van de WBI een publiek tekort van gezamenlijk €8.160.175. Dit tekort is ontstaan door hogere bouwkosten en kosten voor de inrichting van de openbare ruimte dan voorzien. Deze ingrepen zijn niet terug te verdienen middels kostenverhaal. In de Anterieure Overeenkomsten met Dreef Beheer en Préwonen zijn reeds afspraken gemaakt over bijdragen aan deze bovenplanse kosten. Echter is een aanvullende financiële impuls noodzakelijk om het resterende publieke tekort te dekken. Het ministerie van VRO draagt hier maximaal 50% aan bij. 3. De realisatie van een groot aantal betaalbare woningen kan versneld worden uitgevoerd Er is een tekort aan woningen in Haarlem. Daarom heeft de gemeente de ambitie om voor 2030 10.000 woningen te bouwen, waarvan een groot deel betaalbare woningen. In de herontwikkeling van Beatrixplein ontstaat ruimte voor circa 570 nieuwe woningen in de verhouding 40% sociaal, 40% middelduur (waarvan 24% middelduur laag en 16% middelduur hoog) en 20% vrije sector. 4.

Gebiedsontwikkeling Beatrixplein voldoet aan de gestelde criteria De Woningbouwimpuls kent een bijdrage toe aan projecten die voldaan aan de onderstaande toelatingscriteria: • het versnellen van de bouw of realiseren van meer betaalbare woningen in een kwalitatief goede leefomgeving tot doel hebben; • nog niet in de uitvoerende fase zijn; • binnen drie kalenderjaren kunnen starten met bouwen; • de bouw van ten minste 200 woningen, waarvan ten minste 50 procent betaalbare woningen, tot doel hebben • een financieel tekort hebben door het treffen van noodzakelijke maatregelen; • en door de bij het project betrokken gemeente en andere medeoverheden zelf van een substantiële financiële bijdrage van ten minste 50% van het aantoonbare financiële tekort worden voorzien. Alle bovenstaande voorwaarden zijn van toepassing op de gebiedsontwikkeling Beatrixplein.

Kenmerk: 2025/693605

4/6

4. Risico’s en kanttekeningen 4.1 Risico’s 1. De realisatie van het aantal woningen in het voorgestelde tempo is een vereiste Een bijdrage vanuit de Woningbouwimpuls schept verplichtingen voor de gemeente, met name op het gebied van versnelling. Uiterlijk drie jaar na toekenning moet de bouw van start zijn gegaan. Dat vraagt een inspanning van de ambtelijke organisatie, initiatiefnemers en van het bestuur. Zeker ten tijde van netcongestie is het onzeker of het beoogde commerciële programma een aansluiting kan krijgen, wat een risico vormt voor de realisatie. Indien het beoogde programma niet conform de aanvraag wordt gerealiseerd bestaat het risico dat het Rijk (een deel van) de cofinanciering terugvordert. Tevens committeert de gemeente zich aan de verplichting de geplande woningaantallen, en met name de betaalbare woningen, ook daadwerkelijk te realiseren.

2. Gevolgen van stijgende bouwkosten Het publiek tekort is tot stand gekomen op basis van ramingen met prijspeil 2025. De afgelopen jaren zijn de bouwkosten sterk gestegen, het is niet uitgesloten dat deze ontwikkeling zich voortzet. Mocht dat resulteren in een groeiend publiek tekort wordt de WBI-bijdrage niet geïndexeerd en zal de gemeente aanvullende middelen beschikbaar moeten stellen.

4.2 Kanttekeningen 1. Honoreren subsidieaanvraag niet zeker Aanvragen van gemeenten worden kritisch beoordeeld op het programma, de businesscase en de mate van versnelling. De kans bestaat dat de aanvraag niet gehonoreerd wordt. Eventueel kan dan de aanvraag worden verbeterd en voor een toekomstige tranche worden ingediend, mits VRO de Woningbouwimpuls regeling continueert.

5. Consequenties en uitvoering 5.1 Financiën In het Investeringsprogramma (IP) is reeds een bijdrage van € 3.406.000 (PRK.08) opgenomen voor de ontwikkeling van de mobiliteitshub, en € 2.482.000 voor de inrichting van de openbare ruimte (OR.028). Dit kan ingezet worden als cofinanciering. Het aan het rijk gepresenteerde tekort is €8.160.175. Het rijk financiert 50% (€ 4.080.087), de gemeente moet het resterende tekort (€4.080.087) financieren. Hier kunnen de IP-gelden voor worden ingezet.

Kenmerk: 2025/693605

5/6

5.2 Communicatie 5.3 Participatie 5.4 Juridisch Bij toekenning van de Woningbouwimpuls-aanvraag aan Beatrixplein committeert het college zich aan de voorwaarden zoals vastgelegd in het Besluit Woningbouwimpuls 2020. Als uit de verantwoordingsinformatie blijkt dat de uitkering niet volledig is besteed aan de activiteiten waarvoor deze is verstrekt, of onrechtmatig is besteed, kan de uitkering ter hoogte van het niet of onrechtmatig bestede deel worden teruggevorderd. 5.5 Planning In het mandateringsbesluit is vastgelegd dat het college het bevoegd orgaan is om subsidieaanvragen boven de € 500.000 goed te keuren. De aanvraag dient na goedkeuring door het college 8 oktober 2025 ingediend te worden bij het Ministerie van VRO. Uiterlijk in december 2025 ontvangt de gemeente Haarlem van het ministerie een bericht over de uitkomst. 6. Bijlagen -

Kenmerk: 2025/693605

6/6