1 2e Update uitvoeringsagenda Transitievisie Warmte (TVW) (RB)

Informatienota

Onderwerp Tweede update uitvoeringsagenda TVW Nummer 2024/841690 Portefeuillehouder Berkhout, R.A.H. Programma/beleidsveld 5.2 Energie Afdeling ECDW Auteur Nieuwenhuijs, S. Telefoonnummer Email snieuwenhuijs@haarlem.nl Kernboodschap In de uitvoeringsagenda Transitievisie Warmte (TVW) staat welke projecten de komende jaren uitgevoerd worden. De looptijd van de uitvoeringsagenda is van 2023 tot 2030. De projecten in de uitvoeringsagenda hebben als doel om 22.000 lage label woningen te verbeteren, 11.800 woningen aardgasvrij te maken en 55% CO2 reductie bij bedrijven te realiseren. Dit is de tweede update. Resultaten en effectmeting van de projecten komt terug in de rapportage Duurzaamheidbegroting en Haarlemse Routekaart, als onderdeel van de planning en controlcyclus (jaarverslag en bestuursrapportage). Bij deze tweede tussenstand van de uitvoering TVW liggen we met een aantal projecten op schema om de doelen op tijd te kunnen behalen. Maar, met name randvoorwaardelijke zaken zetten verschillende projecten onder druk. Denk hierbij aan netcongestie en het ontbreken van een gebiedsontheffing voor de grootschalige isolatie aanpak. Ook het ontbreken van capaciteit bij benodigde expertisebureaus en bij onze partners in de energietransitie baart zorgen. Dit levert vertraging op of zorgt voor aanpassing aan onze projecten. In 2024 wordt de Transitievisie Warmte geactualiseerd.

De Burgerberaad adviezen (27,28, 30, 31, 32) worden komende maanden verder uitgewerkt en uitgevoerd. Behandelvoorstel voor Het college stuurt de informatienota ter kennisname naar de commissie Beheer. commissie Hiermee wordt invulling gegeven aan BAZ 20232031885 Relevante eerdere - vaststellen uitvoeringsagenda Haarlemse Transitievisie Warmte (2023/405029) besluiten - Bijlage Uitvoeringsagenda Haarlemse Transitie Visie Warmte - Update uitvoeringsagenda Transitievisie Warmte (2023/1857585) Besluit college 1. Het college stelt de informatienota aan de commissie vast. d.d. 21 mei 2024 de secretaris, de burgemeester,

Kenmerk: 2024/841690

1/4

Inleiding De wereldwijde klimaatcrisis vraagt om zowel het beperken van het energieverbruik als het vergroten van de opwek van schone energie. De gemeente werkt daarom samen met bedrijven, bewonersinitiatieven en partners aan de beste oplossingen om onze huizen en gebouwen zonder aardgas te verwarmen. Haarlem wil in 2040 aardgasvrij zijn. Begin 2021 heeft Haarlem de Transitievisie Warmte vastgesteld. Hierin staan de mogelijke oplossingen voor onze stad voor aardgasvrij verwarmen. Ook zijn besluiten genomen over hoe we in Haarlem omgaan met bronnen, betaalbaarheid en governance. Inmiddels heeft het Rijk middelen beschikbaar gesteld om de benodigde capaciteit in te zetten en kunnen we vaart maken om in eerste instantie de doelstelling voor 2030 te behalen, met als streven om in 2040 Haarlem Aardgasvrij te zijn. In de uitvoeringsagenda staat welke projecten de komende jaren uitgevoerd worden. De eerste focus ligt op isoleren. Het voorkomen van energiearmoede is hierbij een belangrijk uitgangspunt. Uiteraard zijn we doorgegaan met onze warmtenetprojecten en proberen we deze op te schalen waar mogelijk. Met alle projecten verwachten we de komende jaren steeds meer en betere kennis en ervaring op te doen om onze aanpak te verfijnen en op te schalen naar andere doelgroepen of andere delen van de stad. 2.

Kernboodschap In de uitvoeringsagenda Transitievisie Warmte (TVW), vastgesteld in mei 2023 en behandeld in de commissie Beheer in september 2023, staat welke projecten de komende jaren uitgevoerd worden. De looptijd van de uitvoeringsagenda is van 2023 tot 2030. De projecten in deze uitvoeringsagenda hebben als doel om 22.000 lage label woningen te verbeteren, 11.800 woningen aardgasvrij te maken en 55% CO2 reductie bij bedrijven te realiseren. Twee keer per jaar geeft het college een kwalitatieve statusupdate over hoe de projecten er voor staan. Dit is de tweede rapportage met als doel op een overzichtelijke wijze de tussenstand van de uitvoeringsprojecten te presenteren. In de bijlage staat per projecten een statuspdate vermeld. Resultaten samengevat Afgelopen maanden zijn nieuwe aanpakken voorbereid. Deze zijn gereed voor uitvoering, zoals de collectieve isolatie aanpak en het ondernemerssteunpunt. Andere aanpakken zijn uitgebreid, zoals de witgoedwissel die voor alle Haarlempashouders is gaan gelden. Om iedere Haarlemmer weer even bewust te maken van de mogelijkheden om energie te besparen loopt de communicatiecampagne “Energie krijgen van zon”. De duurzaamheidslening is zeer succesvol en wordt door veel inwoners benut voor isolatiemaatregelen of de aanschaf van zonnepanelen of een warmtepomp.

Om inwoners goed te kunnen blijven ondersteunen wordt in de kadernota voorgesteld het bestedingsplafond voor de duurzaamheidslening te verruimen. De subsidieregeling voor woningcorporaties is gereed om extra labelstappen (boven D) te kunnen maken. Het actieplan verduurzamen commerciële verhuur is in uitvoering. Het bereiken van alle particuliere verhuurders is hierbij nog wel een uitdaging.

Kenmerk: 2024/841690

2/4

De burgerberaad adviezen 27 (mensen voorlichten/motiveren om CO2 te verminderen), 28 (Verbeteren Online en Offline Communicatie via een experience center), 30 (Help Haarlemmers van het gas af) en 31 (Duurzaamheidsshop/-loket gericht op maatwerk), ondersteunen de wens en ingeslagen richting dat de communicatie nog meer vanuit een doordachte en integrale strategie aangepakt moet worden. Dit vraagt om verbeterde inzet op het complete spectrum van communicatie: dienstverlening, informatievoorziening, educatie, enthousiasmering en stimulering. De behoefte aan informatie verschilt enorm per wijk, buurt en zelfs per persoon. De communicatie over de energietransitie is deels generiek (enthousiasmeren, informeren) maar heel vaak heel specifiek, op individuele basis of met een groep die zich georganiseerd heeft (burgerinitiatief of VvE). Dit betekent dat communicatie complex en meervoudig is. Komende maanden worden deze adviezen verder uitgewerkt en geïmplementeerd. Denk hierbij aan de integratie van de huidige online platforms tot een beter overzichtelijke plek waar Haarlemmers alle informatie over duurzaamheid kunnen vinden. Of aan het sturen van een brief aan alle Haarlemmers en het creëren van het duurzaamheidsexperience center, mogelijk in het vernieuwde NME gebouw in de kweektuinen. Onze warmtenetprojecten zijn in ontwikkeling.

Op dit moment wordt gewerkt aan het ontwerp van het warmtenet (Ramplaankwartier), worden vergunningen aangevraagd (Schalkwijk) en worden bedrijven benaderd om aan te sluiten op het te ontwikkelen warmtenet (Waarderpolder). Onze adviesprojecten voor VvE’s laten zien dat het daadwerkelijk van het gas af gaan door VvE’s of buurtinitiatieven complex en uitdagend blijft. Om VvE's extra te ondersteunen bij de stap om van het gas af te gaan, wordt een subsidieregeling opgesteld. Naar verwachting is deze subsidieregeling voor de zomer gereed. Deze subsidieregeling geeft invulling aan het burgerberaad advies 32 (Trek VvE's over de streep om te verduurzamen). Uitdagingen. Randvoorwaardelijke zaken hebben de grootste invloed op het slagen van projecten. We ondervinden daarbij enkele grote uitdagingen. Helaas is het, door gebrek aan capaciteit bij de ecologische adviesbureaus, niet gelukt om dit jaar het ecologisch onderzoek te starten om te komen tot een SoortenManagementPlan (SMP). We onderhouden contact met de Omgevingsdienst en Provincie over vereisten voor het verkrijgen van een ontheffing en om te bespreken wat er in de tussentijd wel en niet mogelijk is. Capaciteit bij alle verduurzamingsvraagstukken is overall een punt van aandacht. Voor het realiseren van de energietransitie zijn veel arbeidskrachten nodig die niet altijd voor handen zijn. De tweede uitdaging is netcongestie.

De oplossing voor netcongestie ligt in eerste instantie bij het uitbreiden van het elektriciteitsnet. Dat vraagt investering, tijd en capaciteit van Liander, die maar in beperkte mate voor handen is. Door een intensieve samenwerking op te zoeken proberen we zo goed als mogelijk nadelige consequenties voor te zijn. Een andere manier is het onderzoeken of de pieken van de capaciteitsvraag verlaagd kunnen worden door het afstemmen van vraag (en aanbod) van elektriciteit op het net. In de Waarderpolder loopt nu een onderzoek met een aantal bedrijven

Kenmerk: 2024/841690

3/4

en Tennet is aan het onderzoeken of er regionaal mogelijkheden zijn om grote gebruikers met elkaar te laten afstemmen. In oktober 2023 is de raad geïnformeerd over stand van zaken netwerkcapaciteit Haarlem en omgeving (2023/1764772). Voor de zomer 2024 zal een volgende update verstuurd worden. 3. Consequenties Verdere uitbreiding van capaciteit zal nodig zijn om het opschalen van (gebiedsgerichte) warmteoplossingen te realiseren. Netcongestieproblemen zijn nog beperkt omdat alle huidige plannen in de reservering bij Liander zitten. Om toekomstige problemen te voorkomen of te mitigeren zijn we slimme oplossingen (smartgrids, opslag) aan het onderzoeken. Het ontbreken van een SMP / Gebiedsontheffing heeft consequenties voor onze collectieve isolatie aanpak. We bieden geen spouwmuurisolatie of buitendakisolatie aan. Door het gebrek aan capaciteit bij de ecologische adviesbureaus lopen ook de VvE trajecten gevaar uit te lopen, daar waar aanvullend ecologisch onderzoek nodig is. 4. Vervolg In 2024 wordt de Transitievisie Warmte geactualiseerd. Doel is om het handelingsperspectief concreter te maken voor uitvoering en voor de stad. Zodat iedere Haarlemmer en professional weet welke warmteoplossingen voor welke gebieden de voorkeur van de gemeente hebben, wat hun keuzes zijn en wat ze alvast kunnen doen om zich voor te bereiden.

De actualisatie van de TVW ondersteunt de uitvoering, inclusief ruimtelijke uitwerking voor de realisatie en een actuele integrale uitvoeringsplanning. De volgende kwalitatieve update projecten Uitvoeringsagenda Transitievisie Warmte volgt in het najaar 2024. 5. Bijlagen Projectenoverzicht Uitvoeringsagenda Transitie Visie Warmte

Kenmerk: 2024/841690

4/4