09-30 Inspreekbijdrage werkgroep Egelantier

Haarlem, 23 september 2021

Geachte Mevrouw Blaauboer, L.S.,

Bijgaand doe ik een notitie toekomen van de werkgroep Egelantier. Ik verzoek U vriendelijk om deze notitie toe te voegen aan het betreffende agendapunt (nr.14) voor de a.s. vergadering op 30 september. Of er onzerzijds een inspreker koi ten we nog nader afspreken.

Ik dank U alvast voor de medewerking, de werkgroep, /

Jan.van Eeden Jan Hoekeirta — Frenk-vérTderLinden Louis Pirenne^^

Aan de gemeenteraad van Haarlem

Verzeker een plaats voor onze Haarlemse culturele sector in de plannen voor de Egelantier van Projectontwikkelaar Lingotto/AVC. Haarlem is voornemens om op basis van de uitkomst van de tender het complex van de Egelantier verkopen aan Projectontwikkelaar Lingotto/AVC. Wij zijn van mening dat het goed is dat na jarenlange leegstand en verpaupering dit centraal gelegen monument in onze stad in ere wordt hersteld. Echter over een deel van het plan , te weten de culturele invulling, zijn wij niet tevreden en vragen u om bijsturing en aanscherping van het plan.

Op 2 september heeft de gemeente het ontwerp cultuurplan 2022-2028 voor inspraak vrijgegeven. Wij onderschrijven de bedoelingen van dit plan zoals het koesteren van wat bereikt is naast het mogelijk maken van experimenten en ontwikkelingen. Dat vraagt om onder meer een actief maatschappelijk vastgoedbeleid. De 10 beoogde BIS-instelIingen schreven dat ook aan de gemeente op 2 september. Zij zeggen de concretisering van zo'n vastgoedbeleid te missen. Wij sluiten daar graag bij aan omdat het om een brandende behoefte aan ruimte gaat. We noemen de problematiek rond de Verweijhal waardoor het Frans Halsmuseum klem zit, de "bende van vijf" (Nieuwe Vide, Wereldkeuken, Pletterij, MAPA, Grafisch Centrum) heeft 2 jaar geleden al aangegeven op zoek te zijn naar een ruimte centraal in de stad en dit De cultuursector in Haarlem heeft bezwaren tegen voorjaar heeft een groep van ruim 50 kleine het plan van Projectontwikkelaar Lingotto: culturele instellingen en makers een manifest De oorspronkelijke 3000 meter is praktisch verdwenen. opgesteld waarin ruimtebehoefte als een van de Er is geen positief contact geweest met grootste noden werd genoemd. De Egelantier zou Haarlemse instellingen, in tegenstelling tot wat hier gedeeltelijk soelaas kunnen bieden. In dat het plan vermeldt.

kader moet U onderstaand pleidooi zien en dringen De manier waarop de projectontwikkelaar wij aan op aanscherping van het plan van de culturele activiteiten wil organiseren in de potentiële koper van de Egelantier. Egelantier sluit niet aan op de ervaring van Haarlemse instellingen en is puur commercieel. Met name met het Frans Hals Museum is geen De cultuur weggetoverd volwaardig overleg gevoerd. Begin 2019 startten enkelen van ons een Het plan Lingotto draagt niet bij aan de reële burgerinitiatief om de Egelantier deels te noden van het culturele veld in Haarlem. behouden voor culturele invulling. Daarnaast Het is nog niet te laat: de gemeente heeft zouden er woningen kunnen worden gerealiseerd. genoeg middelen om de beoogde eigenaar te Op 9 mei 2019 is dit initiatief in de raadscommissie dwingen alsnog een aantrekkelijke positie te ontwikkeling behandeld. De commissie wees het bieden aan de Haarlemse culturele sector burgerinitiatief af, onder meer omdat wethouder Botter stelde dat er tussen 2500 en 3000 vierkante meter voor culturele en maatschappelijke doelen zou worden bestemd. Diverse culturele organisaties hebben dat als een reële kans gezien om hun huisvestingssituatie te regelen of verbeteren. In de aanloop naar de inschrijving heeft de wethouder het aantal meters zonder enige publieke argumentatie teruggebracht tot 1500 m2.

Projectontwikkelaar Lingotto/AVC heeft de tender gewonnen met een plan waarin commercie en cultuur gemengd worden waardoor voor cultuur nog minder ruimte overblijft.

Rekenkundige misleiding en verhulde afhankelijkheid Lingotto/AVC presenteert in hun plan een diversiteitsconcept, wat inhoudt dat de beschikbare ruimte voor zowel cultuur als commercie is te gebruiken. In hun berekening komt men niettemin tot 1693 meter voor cultuur en 65 voor commercie. Zo rekent Lingotto toe naar het formele criterium van de (minimaal) 1500 meter. Voorts stelt men dat een op te richten onafhankelijke stichting de culturele activiteiten gaat plannen en regisseren. Enkele zinnen later blijkt dat de directie daarvan

dezelfde zal zijn als die van de BV die het hotel gaat exploiteren. Het plan beschrijft ook enthousiast dat de contacten die er zijn geweest met een aantal Haarlemse instellingen veelbelovend was. Wij hebben dit bij zeven instellingen geverifieerd. Een ervan is nooit teruggebeld, anderen zeiden nauwelijks te zijn betrokken. Drie lieten weten zich te niet te committeren aan dit plan omdat het plan niet duidelijk is gemaakt. Met het Frans Hals Museum liep het gesprek direct mis omdat toekenning van een eigen ruimte (in huur) niet past in het "diversiteitsconcept". Met andere gegadigden heeft dit museum wel degelijk goed overleg gehad over museale invulling.

Negeren van belang Frans Hals Museum Gebruik van de Egelantier versterkt twee doelen van het kunstmuseum van Haarlem: meer bezoekers ontvangen en uitbreiding van haar lokale en educatieve functie. Het Frans Hals Museum heeft als doel 150.000 bezoekers per jaar te ontvangen (2019:134.000 bezoekers). De huidige locatie aan de Grote Markt werkt hiertoe belemmerend: de drie gebouwen zijn nooit voor tentoonstellingen gemaakt en klimatologisch ongeschikt voor kwetsbaar werk. Het Frans Hals Museum zoekt al enige tijd naar een alternatief onderkomen. De kans om hiertoe De Egelantier te benutten, direct naast de locatie Hof aan het Groot Heiligland, doet zich maar eenmaal voor. Dit versterkt niet alleen het Frans Hals Museum maar het gehele Haarlemse museumkwartier, met ABC, Museum Haarlem en 39 PK. Daarnaast heeft het Frans Hals Museum als doel: alle scholieren van Haarlem bezoeken het museum tenminste één keer. In de Egelantier kan het Frans Hals Museum beter werken aan deze doelstelling met wisselende tentoonstellingen en educatieve activiteiten. Alle Haarlemmers kunnen kunstwerken zien die in ons aller bezit zijn, kunst bewonderen uit verschillende periodes en stromingen en zich daardoor laten inspireren. Herhaalbezoek wordt waarschijnlijker. Speciaal ingerichte expositieruimte in de Egelantier zal tentoonstellingen ook fysiek makkelijker toegankelijk maken.

Voor events kan het museum samenwerken met de horeca van het hotel. Kortom: Meer bezoek en concrete meerwaarde voor alle Haarlemmers, jong en oud. Lingotto/AVC heeft niet alleen deze belangen terzijde geschoven, maar ook haar beoogde plaats voor cultuur de naam 'Hof' gegeven. Dit is sinds maart 2018 de naam van de locatie van het Frans Hals Museum aan het Groot Heiligland. Gebrek aan aansluiting bestaande culturele infrastructuur De culturele instellingen in Haarlem zijn niet als volwaardige partij betrokken in dit proces. Het idee van Lingotto/AVC om een nieuwe stichting in het leven te roepen om activiteiten op te zetten gaat voorbij aan de kracht van de in Haarlem bestaande netwerken binnen de culturele sector. Er is een breed en goed functionerend cultuur netwerk in Haarlem actief dat zowel grote als kleine culturele instellingen omvat en dat over een grote slagkracht beschikt. Dat netwerk heeft kennis van de behoeften aan ruimte maar is niet betrokken in de plannen van Lingotto/AVC. De bende van vijf ( Pletterij. Mapa, Nieuwe Vide, Grafisch Atelier en Wereldkeuken) heeft zich gepresenteerd tijdens de "matchmaking" op 10 juli 2019 in de Egelantier maar is door Lingotto verder genegeerd.

Overigens valt niet te verwachten dat de kleine en vaak jonge instellingen in de Egelantier incidenteel bij de toekomstige eigenaar van de Egelantier ruimte zullen huren omdat hun " koopkracht" dat niet toelaat. Het is duidelijk dat de instellingen nauwelijks tot niets opschieten met dit plan voor de Egelantier. Het gebrek aan samenhang tussen vastgoedbeleid en cultuurbeleid van de gemeente doet zich hier voelen.

Het is nog niette laat Lingotto/AVC heeft nu de opdracht haar plan nader uit te werken. Daarna wordt het voorgelegd aan de Haarlemmers die er hun zienswijze op kunnen loslaten. Vervolgens toetst B en W het uitgewerkte plan aan het bestemmingsplan , de verkoopvoorwaarden en de ingebrachte

zienswijzen. Pas dan gaat de koop definitief door. Dit geeft aan dat het College alsnog de ruimte heeft om de projectontwikkelaar dringend te verzoeken alsnog te overleggen met enkele instellingen die behoefte aan huisvesting hebben, waaronder het Frans Hals Museum. De ontwikkelaars die de tender niet hebben gewonnen kunnen onmogelijk bezwaar hebben tegen een dergelijk overleg, want zij zagen wel kans om instellingen onder te brengen. Het zou de potentiële nieuwe eigenaar sieren als die alsnog serieus in zee gaat met enkele van de Haarlemse instellingen die huisvestingsnood hebben.

Wij roepen Burgemeester en Wethouders op nader overleg met Lingotto/AVC te voeren en alsnog op een concrete, afdwingbare manier ruimte voor de Haarlemse culturele instellingen in het plan op te nemen.