09-25 Inspreekbijdrage Werkgroep Huisvesting FHM

Inspraakreactie Werkgroep Huisvesting FHM tbv Cie. Ontwikkeling dd 25/09 Gemeenteraad, zorg svp dat de besluitvorming over de voorkeursvariant Huisvesting FHM zsm wordt afgerond, zodat de weg wordt vrijgemaakt voor verdere ontwikkeling van het FHM in de Egelantier. En neem s.v.p in uw Raadsbesluit en in het Omgevingsplan op dat er in de kwetsbare Heiliglanden met aantoonbare verzakkingen geen ruimte is voor de bouw van een grootschalige ondergrondse ruimte.

Kernboodschap Werkgroep Huisvesting FHM: Frans Halsmuseum naar Egelantier! De bewonerswerkgroep Huisvesting Frans Halsmuseum is positief over het Raadsvoorstel, waarin B&W de voorkeur uitspreekt voor huisvesting van het museum in de Egelantier. De werkgroep heeft er steeds op aangedrongen om de Egelantier te betrekken bij het haalbaarheidsonderzoek. Zij hoopt dan ook van harte dat de Raadscommissie Ontwikkeling op 25 september het voorstel van de raad steunt en de variant met ‘kelder’ definitief afwijst, vanwege de enorme impact van de graafwerkzaamheden op de leefbaarheid in de buurt. Als de Gemeenteraad de voorkeursvariant op 16 oktober vaststelt, kan de gemeente verder met het opstellen van een Programma van Eisen voor de herontwikkeling van de Egelantier. Daarmee kunnen Frans Hals’ meesterwerken Regenten en Regentessen van het St Elisabeth Gasthuis op termijn terug naar hun Regentenkamer! Evenals B&W ziet de werkgroep grote meerwaarde in het (tijdig!) instellen van een klankbordgroep bij de verdere ontwikkeling van de Egelantier, niet alleen om de achterban beter te betrekken, maar ook om de expertise in de buurt te benutten en in te zetten. De betrokken werkgroepen binnen het Wijkplatform Heiliglanden – de Kamp worden daar graag in vertegenwoordigd.

Het Frans Hals Museum, Beth Namenwirth (2017)

Mondelinge toelichting Werkgroep Huisvesting FHM dd 25/09/2025 Geachte voorzitter en leden van de Commissie Ontwikkeling, Eind mei vorig jaar kreeg ik als directe buur van het Frans Hals een brief in de bus over de ‘renovatieen verbouwingsplannen’ van het museum: voor een toelichting werd verwezen naar de Informatienota op Notubiz, ter bespreking in uw Commissie. Ter ‘geruststelling’ stond genoemd dat alle omwonenden nader zouden worden geïnformeerd, NADAT een voorkeursvariant was vastgesteld. Ik had net mijn huis aan een vriendin verkocht, maar nog niet overgedragen. We schrokken enorm van het vooronderzoek naar de ‘Unilocatie met ondergrondse expositieruimte’. Onze huizen trillen al letterlijk uit hun voegen als een buurman een nieuwe vloer legt… Het enige alternatief was de huidige Duolocatie, waar het museum juist vanaf wil. Toen tijdens onze ‘Leefstraat’ bleek dat weinig omwonenden de brief van het museum hadden ontvangen of gelezen, is een buurtgenoot langs de deuren gegaan om de bewoners te informeren en te vragen een petitie te tekenen ‘tegen de kelder’. Zo’n 90% van ca 250 omwonenden hebben die getekend. Velen vroegen zich af waarom de Egelantier niet kon worden benut.

We zijn namelijk niet zozeer tegen een naburige Unilocatie (‘NIMBY’), maar voor een beter alternatief dan de ‘kelder’! Eind oktober heb ik daarover ingesproken op persoonlijke titel, in januari namens de net opgerichte bewonerswerkgroep. Nu wil ik u graag beloven dat u me hier voor het laatst achter de microfoon ziet. We hopen echt dat u de raad adviseert om de voorkeursvariant Egelantier vast te stellen! Daarvoor is in de buurt veel draagvlak: op een recente stelling op onze buurtsite geeft 100% van de respondenten aan in de Egelantier een goede oplossing te zien voor het museum. Daarnaast vragen wij u met klem om de raad te adviseren de ‘kelder’variant definitief af te wijzen. Want hoewel de ‘bouwkuip’ onder de binnentuin theoretisch niet zal gaan ‘drijven’, zoals bv bij museum ’t Loo is gebeurd, willen we dat de keldervariant echt nooit meer boven komt drijven, ook niet als er iets tegenzit bij de Egelantier! Die variant zou betekenen dat de hele buurt jarenlang onleefbaar wordt door al het bouwverkeer, met trillingen en mogelijke verzakkingen tot gevolg. Ook geconsulteerde deskundigen concluderen dat er zo’n lange lijst is met kennislacunes, bv over de fundering en de ondergrond van onze oude huizen, dat deze variant nu niet als realistisch is te beoordelen: geen aannemer zal zich kunnen verzekeren tegen de vele risico’s die nu nog niet goed in beeld zijn.

Afgelopen jaar heeft onze buurt veel stress opgeleverd, met nachtmerries over een torenkraan die pal naast onze huizen staat te draaien. Zelf heeft u ook kunnen zien en horen hoeveel zorgen er leven in de Heiliglanden over de ‘kelder-variant’. Dat heeft ook het vertrouwen geschaad. Nu B&W, mede door signalen uit de buurt, de Egelantier als extra variant heeft laten onderzoeken, hopen we dat u de raad adviseert om deze voorkeursvariant verder te ontwikkelen: wat ons betreft een mooie herbestemming van het oude Elisabeth Gasthuis, waarin de oude regenten, als meesterstukken van Frans Hals, dan weer hun intrek kunnen nemen! Marjon Drijver, werkgroep Huisvesting FHM / Wijkplatform Heiliglanden – De Kamp

BIJAGE: Overzicht van overwegingen van Werkgroep Huisvesting FHM Unilocatie de Egelantier – het gehele pand – als museum ▪

Goed idee: initiatief omwonenden om Egelantier te betrekken, minder langdurig, minst kostbaar, minder risico’s, minder bouwoverlast.

Duolocatie Groot Heiligland en Grote Markt Mocht de voorkeursvariant Unilocatie Egelantier onverhoopt niet door kunnen gaan, dan is voor de wijkbewoners de Duolocatie een beter alternatief dan een onderkeldering. De verbouwing zal weliswaar tijdelijk overlast veroorzaken, maar het risico op ernstige schade is veel kleiner. Datzelfde geldt voor bovengrondse altenatieven voor de onderkeldering.

Unilocatie Groot Heiligland met ondergrondse uitbreiding De werkgroep wijst deze variant af. De belangrijkste overwegingen: ▪ De impact van de bouw op de wijk is groot. De risico’s voor omliggende gebouwen en de grondwaterstand en -stroming zijn moeilijk te overzien. Uit de adviesdocumenten van Crux, Toornend Partners en Van Rossem rijst het beeld op van een complexe operatie met grote machines in een kwetsbare, krappe omgeving. De formuleringen duiden bovendien op risico’s: er moeten nog meer metingen en nader onderzoek gedaan worden: ‘extra risicobeheersing’, ‘geen standaardwerk’, vergt een gedegen en risico-verlagende aanpak’. ▪ Zelfs als vervolgonderzoek en -metingen op papier de veiligheid van onderkeldering bevestigen, zal dit de zorgen van wijk niet wegnemen. ▪ Bovendien zullen de bouwwerkzaamheden grote overlast geven. De onderzoekers stellen dat de huizen ‘toegankelijk’ blijven, maar hoe? Overlast

▪

Jarenlange, aanzienlijke impact op de omgeving, met vaste torenkraan tegen woningen aan, werkverkeer door Heilglanden, groot aantal (bouw)verkeersbewegingen voor aan- en afvoer van bouwmaterialen (geschat op min. 1400 gedurende project, ook als de natte grond per pijp wordt afgevoerd), omleiding fietsverkeer, etc.

Lacunes / kanttekeningen ▪ Funderingsonderzoek beperkt tot bouwterrein museum -> onvoldoende bekend over gevolgen voor omliggende monumentale panden ▪ Aanwezigheid kleilaag onzeker, met risico’s voor omliggende funderingen ▪ Voor het toenemende fietsparkeren in de smalle straten is in deze variant geen oplossing meegenomen. ▪ Effecten op marktwaarde woningen, met mogelijke schadeclaims omwonenden. Samengevat vanuit bewonersperspectief: ▪ Langduriger, kostbaarder, meer risico’s, dus de ‘kelder’-variant blijft de angst voor veel omwonenden: zij hopen dat er snelle schikking komt tussen gemeente en projectontwikkelaar.

Conclusies Unilocatie Groot Heiligland, met ondergrondse uitbreiding De Unilocatie Groot Heiligland geeft grote onzekerheid door het graven en bouwen van een ondergrondse toevoeging van bouwvolume. Vervolgonderzoek naar mogelijke risico’s is volgens de onderzoekers noodzakelijk, waarbij het resultaat ongewis is: dat kan problemen geven. De werkgroep is van mening dat nader onderzoek naar de lacunes in de risico-analyse nog niet alle onzekerheden kan wegnemen over de technische en financiële risico’s van de complexe constructie van de grote ondergrondse expositieruimte: dit blijft een te ingrijpende operatie in de dicht bebouwde binnenstad.

Kortom, voor de werkgroep is het ‘Helder: geen Kelder’ en ‘met Plezier naar de Egelantier’!