09-14 Transcript Commissie Bestuur

TRANSCRIPT VAN DE COMMISSIE BESTUUR VAN GEMEENTE HAARLEM d.d. 14 september 2023 1.

Opening en mededelingen voorzitter De voorzitter: Dames en heren, goedenavond. Mag ik u vragen te gaan zitten zodat we de vergadering kunnen starten? Ook op de tribune? Oké, goedenavond allemaal. Hierbij open ik de vergadering van de commissie bestuur van 14 september 2023. Dit is een extra vergadering die geheel in het teken staat van de beslissing op de bezwaren die zijn ingediend tegen het afwijzen van een referendum over de parkeerregulering in de stad. Welkom aan alle commissieleden, de portefeuillehouder de heer Wienen en de belangstellenden op de tribune en de mensen uiteraard die thuis meekijken via de livestream, de commissie stelt uw betrokkenheid zeer op prijs. Voor degenen die voor het eerst bij een commissievergadering zijn meld ik even dat het niet is toegestaan om uw goedkeuring of afkeuring te laten blijken, dus niet roepen of applaudisseren. En de reden hiervoor is dat we in het huis van de democratie iedereen vrijuit moet kunnen spreken in de vergadering, ook degenen die een mening hebben waar u het niet mee eens bent. Niemand mag zich belemmerd voelen om zich hier uit te spreken en de commissie rekent op uw medewerking daarin. Om iedereen de gelegenheid te geven om de vergadering goed te volgen, is het van belang dat deze ordelijk verloopt.

Daarom verzoek ik de commissie om uw medewerking eraan te verlenen en het zijn eigenlijk de dingen die we eigenlijk altijd wel doen, dat is: u vraagt het woord aan de voorzitter, u spreekt via de voorzitter. En de burgemeester is aanwezig om eventuele vragen van uw kant te beantwoorden. Uw reactie op zijn bijdrage kunt u dan, nou, in de tweede termijn inbrengen als dat nodig is. Spreektijden zijn hetzelfde als bij een reguliere vergadering van de commissie bestuur en die stonden vandaag ook gepubliceerd bij de agenda. Nou, ik ga ervan uit dat u zich hierin kunt vinden. Dan zie ik een vraag van de heer Van den Raadt, Trots Haarlem. De heer Van den Raadt: Ja voorzitter, even of ik het goed begrepen heb, maar de burgemeester is hier alleen om vragen te beantwoorden als er vragen gesteld worden. De voorzitter: Dat klopt. Dan gaan we even kijken. Ik heb geen bericht van verhindering ontvangen. Zijn er nog berichten van verhindering? Nee.

2.

Vaststellen van de agenda De voorzitter: Dan gaan we verder naar het vaststellen van de agenda. Kunt u zich vinden in de agenda zoals die hier voorligt? Ik zie knikken. Dan gaan wij deze agenda hanteren.

Ter advisering aan de raad 3.

Besluiten op bezwaren inzake het Referendum over de Nota uitwerking parkeerregulering (JW) De voorzitter: En dan gaan we alweer over naar agendapunt 3 en dat is waar het vanavond om gaat. De beslissing op de bezwaren die zijn ingediend tegen het afwijzen van het referendumverzoek en hiervoor hebben we twee uur uitgetrokken. De portefeuillehouder is de heer Wienen. Nou, die zal dus vragen beantwoorden als u die heeft en er zijn geen insprekers dus we kunnen gelijk straks starten.

1

3.1. Beantwoording art. 32 RvO vragen VVD over vertegenwoordiging bij het verzoek om voorlopige voorziening referendum verzoek De voorzitter: Op 30 maart jongstleden heeft de raad het inleidend verzoek om een referendum te houden over de nota uitwerking parkeerregulering afgewezen. Er zijn drie bezwaarschriften ingediend tegen het afwijzingsbesluit. De adviescommissie voor bezwaarschriften heeft geadviseerd over deze bezwaarschriften. Over twee bezwaarschriften adviseert de commissie om ze niet ontvankelijk te verklaren. Over het andere bezwaarschrift heeft de bezwaarcommissie een inhoudelijke beoordeling gemaakt. De commissie adviseert om het verzoek om een referendum alsnog in te willigen omdat er geen redenen van toepassing zijn om het af te wijzen. Daarnaast hebben twee bezwaarmakers een verzoek om voorlopige voorziening gevraagd. De voorzieningenrechter heeft hierover een uitspraak gedaan en de rechter is van oordeel dat het ingediende bezwaar redelijke kans van slagen heeft, omdat de redenen voor het afwijzen van het referendumverzoek niet in stand kunnen blijven. Het is nu aan de raad om een besluit te nemen over de bezwaren. En het gevraagde besluit is als volgt: voor het besluit zijn er twee richtingen, de raad besluit de adviezen van de commissie bezwaarschriften over te nemen en neemt de onderbouwing van de commissie over.

Twee, de raad besluit de adviezen van de commissie bezwaarschriften niet over te nemen en onderbouwt dit besluit zelf. Dit advies, dit onderwerp staat ter advisering op de agenda. U als commissie zal vanavond bepalen of dit voorstel rijp is voor behandeling in de raad. En zo ja, over de wijze van agendering ervan. De beantwoording van de ingediende artikel 32 vragen over dit onderwerp zijn ter kennisname bijgevoegd en kunnen desgewenst door de commissie bij de behandeling worden betrokken. Heel verhaal, maar hier gaat het vanavond over. Zijn we allemaal weer helemaal bij waar het, wat er ook alweer gebeurd is. Dan is mijn eerste vraag: wie wil een eerste termijn? Ik zie de heer Van Kessel als eerste. De heer Van Kessel, VVD, gaat uw gang. 3.2. Beantwoording aanvullende vragen AP m.b.t. voorlopige voorziening op het referendumbesluit De heer Van Kessel: Ja, dank u wel voorzitter. Het debat van vanavond gaat niet over de adviezen van de bezwaarcommissie. Het debat vandaag gaat ook niet over wel of niet een referendum. Het debat van vandaag gaat ook niet over het invoeren van betaald parkeren. Nee, wat mij betreft gaat het debat vandaag over wat voor overheid wij in Haarlem willen zijn. Hoe gaan wij om met onze bewoners en zijn wij een gemeente die besluiten neemt met onze bewoners of zijn wij een gemeente die besluit over de bewoners? En tot op heden is dat het laatste geweest.

Deze coalitie heeft gebroken met de goede gewoonte om eerst draagvlak te meten in een wijk om te peilen of er behoefte is aan betaald parkeren. En deze coalitie heeft er ook alles aan gedaan om een raadgevend referendum over nieuwe parkeerregels te blokkeren. Het was politiek op zijn lelijkst. Het amendement dat de coalitie inbracht om het referendum te torpederen zat vol met gelegenheidsargumenten. Het ging om het vaststellen van tarieven, het is voortzetting van eerder beleid. De referendumcommissie, de voorzieningenrechter maakten er gehakt van, net als de bezwaarcommissie. Maar dat moreel dieptepunt was het argument over het VN-gehandicaptenverdrag. In sommige gemeenten legt de overheid stoeptegels recht of worden laaghangende borden verplaatst. En in andere gemeenten wordt er gehandhaafd op foutgeparkeerde fietsen. Maar in Haarlem moeten we betaald parkeren invoeren om de stad toegankelijker te maken. We doen het voor de mensen met een handicap of een beperking. Voorzitter, ik moet u bekennen dat ik met plaatsvervangende schaamte dit heb aangehoord. De VVD vindt dat de gemeente haar excuses moet aanbieden voor deze onredelijkheid. Zoals ik al zei: deze coalitie heeft er daadwerkelijk alles aan gedaan om een raadgevend referendum over nieuwe parkeerregels te blokkeren. En ik voorspel u: de coalitie gaat vanavond draaien.

De uitspraken van de referendumcommissie, de voorzieningenrechter en bezwaarcommissie hebben als belangrijkste gevolg dat verder steggelen over een referendum de coalitie tijd gaat kosten. Dus de snelste weg naar betaald parkeren is niet meer via beroep en hoger beroep, maar

2

inmiddels via het referendum. Voorzitter, de VVD vindt het belangrijk dat de gemeente luistert naar de mening van Haarlemmers en op het moment dat er voldoende handtekeningen zijn, dan krijgen we in Haarlem het referendum. En ik zou bij voorbaat de partijen willen oproepen om niet actief de campagne te voeren, maar het referendum te gebruiken om naar de voor- en tegenstanders te luisteren. En als u dan uiteindelijk toch besluit om betaald parkeren in te voeren, daarbij te laten zien dat u geluisterd heeft naar de tegenstanders en een gebaar te maken en de scherpe kantjes ervan af te halen. Tijdens, en ik kom tot een einde, tijdens de raadsvergadering zullen wij een geactualiseerde versie van de motie indienen die we al bij de kadernota indienden. De voorzitter: U heeft een interruptie van mevrouw Çimen, D66. De heer Van Kessel: En ik zou graag mijn zin afmaken. De voorzitter: Ja en dan heeft u een interruptie. De heer Van Kessel: Ja en dan neem ik de interruptie ook. En die motie zal luiden dat de gemeenteraad erkent dat de gemeenteraad het inleidend verzoek tot het houden van een raadgevend referendum niet in redelijkheid heeft afgewezen en biedt de indieners daarvoor zijn excuses aan en besluit het inleidend verzoek tot het houden van een referendum alsnog zo spoedig mogelijk in te willigen. Dank u wel voorzitter. De voorzitter: Mevrouw Çimen, D66.

Mevrouw Çimen: Ja, dank u wel voorzitter, dat gaat over een punt van een tijdje geleden. Ik was al net aan het vragen om een interruptie. Ja, ik wilde eigenlijk vragen over die vraagstellingen, want dat is natuurlijk ook wel een interessante, want het venijnige van een referendum is natuurlijk dat er een simpele ja nee vraag ontstaat. En wat voor beelden heeft u dan bij een eventuele vraagstelling aan Haarlem over het onderwerp? De voorzitter: De heer Van Kessel. De heer Van Kessel: Ja, dat is … Ja, dank u wel voorzitter. Dat is, moeten wij betaald parkeren ja of nee invoeren. Heel simpel. Want het mooie is aan een ja nee vraag dat het niet een ja nee vraag is. De uitkomst kan een ja of een nee zijn, maar wat ik bij een eerder referendum heb meegemaakt is dat zo'n referendum eigenlijk het gesprek in de stad losmaakt. En het is aan ons om daar goed naar te luisteren, naar de argumenten van de voorstanders en de argumenten van de tegenstanders. En daarna is het aan de gemeenteraad om voor of tegen te stemmen maar niets staat u dan in de weg om de argumenten van de andere zijde te verwerken in uw voorstel. En dat is denk ik het beste, een goede, strakke, duidelijke ja nee vraag en dan vervolgens die gesprekken met de stad daarover aan te gaan. De voorzitter: Dank u wel. Dan gaan we naar de volgende spreker, de heer Wiedemeijer, PvdA, gaat uw gang.

De heer Van den Raadt: Ik had nog een interruptie, voorzitter. De voorzitter: De heer Van Kessel is inmiddels uitgesproken, dus … Ja, oké. Nou, dan nog een kleine interruptie van de heer Van den Raadt. Gaat uw gang. De heer Van den Raadt: Ja, van Trots Haarlem. Mooi pleidooi van de VVD, maar sinds wanneer heeft de VVD het standpunt om naar de bewoners te luisteren?

3

De voorzitter: De heer Van Kessel, VVD. De heer Van Kessel: Nou, ik vind dat een hele goede gewoonte. Ik ben nu zes jaar gemeenteraadslid en ik heb dat eigenlijk altijd als insteek gehad voor de politiek. En daar zouden anderen een voorbeeld aan kunnen nemen. De heer Van den Raadt: Ja, want ik begrijp het toch niet helemaal. In 2020 en 2021 heeft Trots Haarlem ook een referendumvoorstel gedaan en in 2021. Kijk, in 2020 werd ik uitgelachen, in 2021 werd ik met name door de VVD, maar ook door Jouw Haarlem gewoon uitgescholden dat het belachelijk was. Maar u zegt nu eigenlijk: een referendum is een hartstikke goed punt om het gesprek los te maken. De voorzitter: Wat is uw vraag, mijnheer Van den Raadt? De heer Van den Raadt: Dus heb ik toch het idee dat u van standpunt veranderd bent want toen was u faliekant tegen in 2021. De voorzitter: De heer Van Kessel. De heer Van Kessel: En ik vind dat toch mooi, want de heer van Trots die vergeet dan ook dat het vorige referendum dat in Haarlem is gehouden, dat dat op initiatief van onder andere de VVD geweest is. En dat ging op die manier prima. Dus ja goed, dan kunt u heel selectief een puntje uitpakken en er zal vast een goede reden geweest zijn om ertegen te zijn. Maar wij zijn, dat vorige referendum wat hier geweest is, dat was op instigatie van ons en ging overigens ook over het niet invoeren van betaald parkeren.

Dus in ieder geval kunt u bij de VVD daarvoor terecht. De voorzitter: De heer Wiedemeijer. De heer Wiedemeijer: Ja voorzitter, dat roept een vervolgvraag op, want we hebben eerder wel discussie gehad of het referendum nou een middel is van burgers of van de politiek, maar ik hoor hier nu de VVD zeggen dat u het vorige referendum heeft geïnitieerd. Klopt dat? De voorzitter: De heer Van Kessel. De heer Van Kessel: Ja, dat klopt dat bij dat vorige referendum, dat was natuurlijk een nieuw instrument ook en daar heeft inderdaad toen de VVD flink ook voor gelobbyd, daar zijn we mee bezig geweest, dus dat klopt. Bij dit referendum overigens hebben wij dat niet gedaan want het is inderdaad veel beter als het een instrument vanuit de bewoners is. En dat is het mooie, want dat geeft ons nu ook de mogelijkheid om ons niet in een van de twee kampen te begeven, maar om het gesprek met beide kampen aan te gaan en ook daadwerkelijk te luisteren naar Haarlemmers en daar een weging in te maken. En ik roep u op om datzelfde te doen. De voorzitter: De heer Linder van de ChristenUnie, gaat uw gang, interruptie nog, ja.

De heer Linder: Ja, ik wil dan de heer Van Kessel even vragen: bent u zich bewust dat als een referendum is geweest dat simpelweg de politiek die, de soort die wij nu hebben, het gewoon opzij kunnen leggen en alsnog gewoon doorgaan met het dagelijkse leven zonder dat wij iets doen met wat de uitkomst is van het referendum. Want wij van ChristenUnie zijn in principe niet tegen een referendum, maar gewoon tegen het feit dat men gewoon de, dat men een worst voorhoudt en dan uiteindelijk niets mee doet.

4

De voorzitter: Wat is uw vraag, mijnheer Linder? De heer Linder: Dus de vraag is, ja, of hij zich bewust van is dat dat ook, dat men dat zich naast kan leggen en er niks mee doen met het referendum. De voorzitter: De heer Van Kessel. De heer Van Kessel: Ja, dank u wel voorzitter. Ja, ik zou dat zeer onverstandig vinden als je een groot gesprek met de stad aangaat en dan besluit om daar niets mee te doen. Ik adviseer u om er goed naar te luisteren en dan verstandig daar een keuze, daar uw voordeel mee te doen. Is best wel eens leuk om te praten met Haarlemmers, hoor. De voorzitter: Goed, dank u wel. Dan gaan we naar de volgende spreker en dat is de heer Wiedemeijer, PvdA. Gaat uw gang. De heer Wiedemeijer: Geachte voorzitter, beste Haarlemmers. Vandaag spreken we over het besluit over de bezwaren met betrekking tot het genomen besluit over de nota uitwerking parkeerregulering. Mijn betoog zal bestaan uit drie onderdelen, een inleiding, het standpunt van de PvdA en het vervolg. Ik begin met de inleiding. Op 23 september 2021, bijna twee jaar geleden, stelde de vorige raad het mobiliteitsbeleid vast. Hierin was de volgende tekst opgenomen: in 2030 is onze openbare ruimte groener, leefbaarder met minder auto’s op straat.

Instrumenten die dit doel faciliteren zoals gereguleerd parkeren en een vergunningsplafond worden ingezet op plekken met een hoge parkeerdruk en in rond gebieden waar veel woningen worden gebouwd ter voorkoming van hoge parkeerdruk. Ongeveer een half jaar later, op 16 maart 2020, vonden de gemeenteraadsverkiezingen plaats. De partijen die in meer of mindere mate voor het terugdringen zijn van de auto behaalden toen een ruime meerderheid. De huidige coalitiepartijen sloten vervolgens een coalitieakkoord. Na het coalitieakkoord volgde een uitwerking van het vastgestelde mobiliteitsbeleid. De nota uitwerking parkeerregulering is derhalve een uitwerking van het reeds in 2021 door de raad vastgestelde mobiliteitsbeleid. De voorzitter: U heeft een interruptie van de heer Van Kessel, VVD. Gaat uw gang. De heer Van Kessel: Ja, dank u wel voorzitter. Kan de heer Wiedemeijer ook reflecteren op de standpunten van de bezwaarcommissie, van de voorzieningenrechter en van de referendumcommissie, want die houden daar een ander idee op na. Heeft u daar nog wat van geleerd? De voorzitter: De heer Wiedemeijer. De heer Wiedemeijer: Voorzitter, u voelt het al aankomen, daar ga ik zeker zo op verder. Voorzitter, de raad heeft op 30 maart 2023 besloten het inleidend verzoek tot het houden van een referendum over de nota uitwerking parkeerregulering af te wijzen en de nota vast te stellen.

Twee bezwaarmakers hebben op 28 april 2023 een verzoek om een voorlopige voorziening gevraagd. De voorzieningenrechter heeft op 22 juni 2023 uitspraak gedaan, de adviescommissie voor bezwaarschriften heeft twee adviezen op de bezwaren uitgebracht. Voorzitter, ik ga verder met het besluit. De PvdA heeft kennisgenomen van de uitspraak van de voorzieningenrechter en het advies van de adviescommissie voor bezwaarschriften. De PvdA is tot een oordeel gekomen om het advies van de adviescommissie over te nemen. Hierbij speelt als doorslaggevende reden het verschil tussen gelijk hebben en gelijk krijgen. Na twee keer een tik op de vingers te hebben gekregen, is het voor de PvdA op dit moment een verstandige richting om het eerdere besluit te herzien. De PvdA heeft geen

5

behoefte aan jarenlang juridisch getouwtrek, derhalve wenst de PvdA de initiatiefnemer succes met het verzamelen van de handtekeningen. De voorzitter: Mijnheer Wiedemeijer, u heeft een interruptie van de heer Van Kessel. De heer Van Kessel: Ja voorzitter, dat vind ik toch wel een beetje zuinig, gewoon je nu verschuilen achter drie commissies. Ik zou graag horen van mijnheer Wiedemeijer hoe hij reflecteert op de drie argumenten die hij aandroeg om dat referendum te weigeren. Dus dat gaat niet alleen om voortzetting van beleid, wat hij nu net noemt, maar ook over de tarieven en ook over het VN-gehandicaptenverdrag. Ziet u nu, kijkt u nu anders naar die argumenten of staat u nog steeds in uw eigen gelijk, maar kiest u nu voor de weg van de minste weerstand? De voorzitter: De heer Wiedemeijer. De heer Wiedemeijer: Ja voorzitter, het is toch wel een mooie contradictie dat anderen in ieder geval blij waren met onze herziene besluiten en uw eerste vraag is om excuus, dat vind ik toch wel een beetje kolderiek. Wij hebben goed geluisterd naar de adviezen die er zijn en zijn op basis daarvan tot een hernieuwd besluit gekomen. Dat betekent niet dat wij het met alle argumenten eens zijn, we zien nog steeds een aantal problemen waar ik zo graag ook verder op doorga. Maar het resultaat is dat wij het advies overnemen en het referendum een kans geven tot nieuwe inzichten te komen.

De voorzitter: De heer Van Kessel. De heer Van Kessel: Ja en terwijl u het kolderiek vindt dat er zo gedacht wordt bij de VVD kan het natuurlijk ook heel goed zijn dat u heeft gekeken naar de uitkomsten hiervan en heel pragmatisch heeft gedacht dat de route van beroep en hoger beroep veel langer gaat duren dan het referendum en dat u nu voor de weg met de minste weerstand kiest. Dus ik vind het toch bijzonder … De voorzitter: Wat is uw vraag, mijnheer Van Kessel? De heer Van Kessel: Ja precies, ik vind het toch bijzonder dat de heer Wiedemeijer niet wil reflecteren op de inhoud van zijn argumenten maar dit keer gewoon eigenlijk rechtstreeks doordramt naar dat betaald parkeren. De voorzitter: Maar wat is dan uw vraag, als dit … De heer Van Kessel: Nou, dit was gewoon een opmerking. De heer Wiedemeijer: Nou, dan laat ik dat oordeel verder bij u, we moeten de uitkomst en de opkomst van het referendum afwachten en dan goed kijken wat we daarmee gaan doen. Dat is aan de Haarlemse bevolking en vervolgens weer aan ons. Ik ga verder met het vervolg, als dat … De voorzitter: U heeft nog een interruptie van de heer Van den Raadt van Trots Haarlem, gaat uw gang. De heer Van den Raadt: Ja. Nou, hartstikke compliment aan de PvdA voor de zienswijze.

Dan komt natuurlijk de volgende stap en dat is inderdaad dan komt het referendum er en heeft u dan al in de gaten of een voorkeur voor een bepaalde uitslag dat u zegt, oké, eigenlijk is het natuurlijk alleen maar raadgevend, u kunt het nog steeds opzijschuiven, maar is er dan een moment waarbij u zegt: nou, als er zoveel mensen komen

6

met zo'n standpunt, dan gaan wij als PvdA ook voor de volgende stap en dan gunnen wij de bewoners het eindoordeel. De voorzitter: De heer Wiedemeijer. De heer Wiedemeijer: Nou, per definitie bij een referendum ligt het eindoordeel bij de bewoners, dat hangt ervan af hoeveel er op komen dagen en wat de uitslag is. Ik, uw antwoord, uw vraag zal beantwoorden in mijn verdere vervolg, waar wij ook graag even reflecteren op de verdere verwachtingen. Voorzitter, hoe nu verder? Voor de PvdA staat voorop dat in buurten met een hoge parkeerdruk er een oplossing gevonden moet worden, zodat deze buurten groener worden en de leefbaarheid wordt verbeterd. Ook voor kwetsbare groepen die slecht over straat kunnen, ook om het autogebruik terug te dringen en zo de broodnodige woningen te kunnen bouwen op een verantwoorde manier. De voorzieningenrechter en de commissie bezwaarschriften kunnen dan wel concluderen dat dit geen redenen zijn om een referendum af te wijzen, zogenaamd niet insignificante beleidswijzigingen. Nou, dat advies nemen we dan over, maar onder aan de streep … De voorzitter: Mijnheer Wiedemeijer, u heeft weer een interruptie van de heer Van den Raadt, Trots Haarlem. Gaat uw gang. De heer Van den Raadt: Ja voorzitter, om af en toe snap ik de tegenstrijdigheid niet. Er wordt dan gezegd: de parkeerdruk moeten we laten afnemen.

Nou, dat zou je kunnen doen door meer garages te bouwen. In 2019 heeft het college beloofd om twee … De voorzitter: Wilt u een vraag stellen nu? De heer Van den Raadt: Nou, wilt u meer parkeergarages gaan bouwen, zoals beloofd in 2019 door dezelfde coalitie? En als u zegt we moeten het groen houden, wilt u dan ook stoppen met bouwen? De voorzitter: De heer Wiedemeijer. De heer Wiedemeijer: Ja voorzitter, als u volgende week voor de Sonneborn garage stemt, dan komt er een extra parkeergarage. Ik denk dat uw buurvrouw van de Partij van de Dieren daar minder blij mee is, maar goed, dat zien we volgende week dan wel weer. Voorzitter, hoe nu verder? We nemen het advies over van de referendumcommissie maar ingrijpen blijft hoe dan ook noodzakelijk. Het autogebruik moet omlaag, er blijft dan wel plek voor de auto die veel Haarlemmers simpelweg nodig hebben, daar zal de heer Van Kessel weer blij mee zijn. De voorzitter: De heer Wiedemeijer, u heeft een interruptie van de heer Van Kessel, gaat uw gang. De heer Van Kessel: Ja, want mijnheer Wiedemeijer ging al door naar het volgende blokje maar dat is natuurlijk het moment om nog even de vragen te stellen die nog niet beantwoord zijn. En dat is het argument van het VN-gehandicaptenverdrag.

U heeft dat aangegeven, u zegt: nou, we zijn verplicht zal ik maar zeggen om het referendum te weigeren omdat het VN-gehandicaptenverdrag ons verplicht om Haarlem toegankelijker te maken. Nou, daar is gehakt van gemaakt door drie commissies. Hoe kijkt u daar nu naar? De voorzitter: De heer Wiedemeijer.

7

De heer Wiedemeijer: Nou voorzitter, volgens mij uit mijn betoog bleek het antwoord, dus we zien dat dat geen goede reden is om het referendum af te wijzen, maar desalniettemin blijft die problematiek bestaan, dus daar moeten we een oplossing voor vinden, dat zijn twee verschillende antwoorden. De voorzitter: De heer Van Kessel. De heer Van Kessel: Ja en de rechter die beoordeelde dat argument ook als onredelijk. Wat vindt u daar dan van, als een rechter tegen de gemeenteraad zegt dat we een onredelijke argumentatie gebruiken. Dan staan we toch voor gek, of niet? De voorzitter: De heer Wiedemeijer. De heer Wiedemeijer: Niet per se. We hebben het advies overgenomen dat dat geen goede reden is om het referendum af te wijzen maar ik vind nog steeds uitzonderlijk belangrijk dat we Haarlem toegankelijker maken voor alle groepen. Voorzitter, de PvdA doet een oproep aan de collega's hier en de initiatiefnemers van het referendum. Wees eerlijk en … De voorzitter: De heer Wiedemeijer, u heeft opnieuw een interruptie van de heer Van den Raadt, Trots Haarlem. Gaat uw gang. De heer Van den Raadt: Ja, ik denk ook voor de kijkers thuis dat het een keertje duidelijk wordt, het autogebruik moet naar beneden maar wat is precies de reden dat het naar beneden moeten? De voorzitter: De heer Wiedemeijer. De heer Wiedemeijer: Dat heb ik u net verteld en dat hebben we ook al uitvoerig besproken.

Voorzitter, de PvdA doet een oproep aan de collega's hier en de initiatiefnemers van het referendum: wees eerlijk en open, vertel wat er echt staat in de nota uitwerking parkeerregulering, want daar hebben we een referendum over aangevraagd. Laat horen hoe u denkt dat het parkeerproblemen kan worden opgelost. Ontkennen van de problemen in de Haarlemse buurten heeft geen zin. We hopen dat het referendum een bijdrage levert aan inhoudelijke oplossingen van de problemen. De voorzitter: Mijnheer Wiedemeijer, u heeft een … De heer Wiedemeijer: Alleen dan heeft het referendum zin gehad. We zijn hier niet gekozen om op onze handen te gaan zitten. De voorzitter: U heeft een interruptie van mevrouw Van den Broek, Partij voor de Dieren. Gaat uw gang. Mevrouw Van den Broek: Ja, dank u wel voorzitter. Ja, ik was even nieuwsgierig of de heer Wiedemeijer ook nog open zou staan om samen met de initiatiefnemers te verkennen of het misschien ook nog in vorm van een burgerberaad of een preferendum zou kunnen omdat je dan juist dat brede gesprek waar je nu zojuist aan refereert, om dat toch ook nog te onderzoeken. Dus dat je eigenlijk toch nog even kijkt: nou, ook wat de VVD aangeeft, we moeten dat gesprek beter voeren met die stad. Nou, burgerberaad en een preferendum, ik zal het straks nog even uitleggen ook voor de mensen op de tribune, dat zou daar een heel goed middel voor kunnen zijn.

Dus zou u bereid zijn om dat toch nog, als de initiatiefnemers daarvoor open zouden staan, dat onder begeleiding van een expert willen verkennen?

8

De voorzitter: De heer Wiedemeijer. De heer Wiedemeijer: Ja voorzitter, kijk ook even naar de overkant waar een aantal mensen wat minder gecharmeerd zijn van het burgerberaad. Er is een referendum aangevraagd, dat gaan we faciliteren, het gesprek kunnen we in de tussentijd altijd met elkaar voeren. Voorzitter, laten we gezamenlijk ervoor ons inspannen dat we het vertrouwen in de politiek vergroten in plaats van nog meer wantrouwen te zaaien. Uiteindelijk hebben we als Haarlemmers een gezamenlijk belang: een fijne stad om in te wonen met meer groen, betaalbare woningen en waar ook kwetsbare Haarlemmers gewoon over straat kunnen. De voorzitter: U heeft nog een interruptie van de heer Van den Raadt, Trots Haarlem. Gaat uw gang. De heer Van den Raadt: Ja, want u zegt: we moeten niet op onze handen gaan zitten, we moeten wat aan die parkeerdruk gaan doen. Maar vindt u niet dat het college in de afgelopen jaren, in die periodes daar zelf ook debet aan is? Ik bedoel, die twee beloofde parkeergarages zijn er niet gekomen, die parkeernorm is bij elke gelegenheid … De voorzitter: De heer Van den Raadt, wat is uw vraag? De heer Van den Raadt: Nou, dat is de vraag, of hij vindt dat hij daar debet is, ik zal ook een paar voorbeelden noemen. De voorzitter: Nou ja, ik wil ook … De heer Van den Raadt: De parkeernorm is elke keer naar beneden gegaan, die kinderen wonen steeds langer thuis.

Dus u bent er natuurlijk zelf ook debet aan dat er parkeerdruk ontstaat. Als u de parkeernorm verhoogt en niet bijbouwt, is er helemaal geen parkeerdruk. De voorzitter: De heer Wiedemeijer. De heer Wiedemeijer: Voorzitter, ik ben het niet met hem eens. Het verlagen van de parkeernorm brengt juist het autogebruik omlaag. De voorzitter: De heer Van Kessel, of mevrouw Van Zetten was volgens mij eerder al. Mevrouw Van Zetten, Hart voor Haarlem, gaat uw gang. Mevrouw Van Zetten: Ja, dank u wel voorzitter. U doet een oproep, en terecht, aan de burgers en aan ons om te praten met de burgers van Haarlem hoe zij daarover denken. Nu weet u ook wel dat er in bepaalde buurten of straten echt enorme parkeerdruk is en juist die draagvlakmeting was natuurlijk een goed instrument om bepaalde buurten toch een oplossing te bieden. En betekent dat nu, voordat alles met een referendum wordt georganiseerd, dat we vanaf nu weer teruggaan naar dat draagvlakonderzoek voor enkele straten als de burgers daar behoefte aan hebben? De voorzitter: De heer Wiedemeijer. De heer Wiedemeijer: Ja voorzitter, dat zou natuurlijk een beetje een rare actie zijn. Wij faciliteren nu een referendum en pas na de uitslag en de opkomst kunnen we gevolgen bepalen hoe dat referendum gevolg kent. Ga je natuurlijk niet vooraf doen en we weten natuurlijk niet wat de uitslag is dus dat zullen we eerst moeten afwachten.

9

De voorzitter: Vervolgvraag van mevrouw Van Zetten. Mevrouw Van Zetten: Sorry voorzitter. De voorzitter: Gaat uw gang. Mevrouw Van Zetten: Het is natuurlijk niet een nieuw, zo deden we het en daarvoor wil ik het even weten want u kunt gewoon natuurlijk op de voet voortgaan zoals we het deden of we kunnen zeggen: nou, dan moeten we nog maar een jaartje wachten. En u zegt dus het laatste dus dat is dan duidelijk. De heer Wiedemeijer: Ja voorzitter, om ook al even op een praktisch punt vooruit te lopen, de uitvoering van de nota zal opgeschort worden tot na het referendum. Dus de, ja, dit nieuwe beleid treedt niet in werking. Dus dat wat u zegt klopt dan niet. Dus even nog een aantal praktische punten aan het eind van mijn spreektijd waar ik hoop dat de burgemeester antwoord op kan geven. Misschien dat u daarna nog uw vraag kan stellen, anders kan ik die vragen niet meer stellen. De voorzitter: Ik wil toch nog even het woord geven aan de heer Van Kessel, die heeft een interruptie. De heer Van Kessel: Ja, dank u wel voorzitter. Het was precies op dit punt want ook de VVD die vroeg zich toch af, dat op het moment dat u nu gedraaid bent ten aanzien nu van uw standpunt over het referendum en mensen aan het woord laten, zou het ook niet mooi zijn om dat draagvlakonderzoek dan terug te krijgen? Daarvoor hoeven wij niet te wachten tot aan het einde van het referendum.

De voorzitter: Mijnheer Van Kessel, wat is uw vraag want uw spreektijd is al om. De heer Van Kessel: Ja oké, we vroegen ons dus af … De voorzitter: Maakt u de zin af. De heer Van Kessel: Of u dus bereid bent om dat draagvlakonderzoek weer terug te brengen. De heer Wiedemeijer: Die vraag heb ik zo al beantwoord. De voorzitter: Goed, dan is er een vraag van de heer Kuin van de SP, gaat uw gang. De heer Kuin: Ja, geen vraag maar een opmerking. Ik stoor me aan de discussie die ontstaat en ik wou de PvdA prijzen en feliciteren met het verstandige besluit dat ze hebben genomen. En ik wou de initiatiefnemers feliciteren want het referendum gaat er komen. De voorzitter: Dank u wel. Wie kan ik … De heer Wiedemeijer: Nou, uw complimenten doen me altijd goed, zoals u weet, mijnheer Kuin. Voorzitter, dan nog een aantal praktische punten. De PvdA hoopt dat het referendum zo snel mogelijk kan plaatsvinden zodat er inderdaad duidelijkheid is hoe de Haarlemmers denken over de nota uitwerking parkeerregulering. Hierbij dient opgemerkt te worden dat het referendum naar ons oordeel dient te gaan over het geheel van de nota uitwerking parkeerregulering en geen cherry picking op onderdelen van de nota. De raad heeft immers de nota integraal vastgesteld.

De nota gaat over een breed pakket aan maatregelen, zoals investering in deelmobiliteit, groen, parkeergarages, het instellen van een vergunningsplafond per wijk, het aanpassen van

10

de tarieven van vergunningen en het invoeren van betaald parkeren in buurten met een hoge parkeerdruk. Dan nog een verzoek aan de voorzitter van de raad. Zou u ons als raad kunnen informeren over een tweetal zaken? Een, voor aankomende raad, dat is helaas al vrij snel, voor de raad in hoeverre de nota uitvoering parkeerregulering dient te worden opgeschort en hoe dit in het raadsbesluit verwerkt dient te worden, aangezien de voorlopige voorziening alleen sprak over tot twee weken na het raadsbesluit. Twee, bij het behalen van de handtekeningen, waar ik voor het gemak maar even voor van uitga, hoe de gemeente zorg draagt over objectieve informatievoorziening waar het referendum over gaat. Voorzitter, dit was mijn eerste termijn. De voorzitter: Dank u wel. U heeft nog een vraag van de heer Smit, OPH. Gaat uw gang. De heer Smit: Mijnheer Wiedemeijer, kunt u zich voorstellen dat het referendum gaat of primair gaat over de vraag of het draagvlakonderzoek hersteld moet worden. De voorzitter: De heer Wiedemeijer. De heer Wiedemeijer: Voorzitter, dan heeft in ieder geval de heer Smit al een meningsverschil met de heer Van Kessel, dus dat is dan op zich al interessant. Maar volgens mij hebben de initiatiefnemers mensen gevraagd te tekenen voor een referendum over de nota uitwerking parkeerregulering, dus het is ook wel zo zuiver dat die daarover gaat.

Immers, we kunnen niet een referendum organiseren over iets waar we mensen niet hebben gevraagd voor te tekenen, dus dat zou volgens mij een rare constructie zijn. Overigens ook strijdig met de referendumverordening waarin staat dat hij over het raadsbesluit als geheel moet gaan. En u kunt zich waarschijnlijk nog wel het vorige referendum herinneren, u was daar immers wel bij en ik niet, die ging ook over het volledige pakket, dus volgens mij is dat ook juridisch geen optie. De heer Smit: Dank u. Mevrouw Çimen: Ja voorzitter, dank u wel. We hebben het vanavond weer over het referendum. Inmiddels zijn wij een voorlopige voorziening en een advies van de bezwaarschriftencommissie verder en ligt er nog altijd een oproep van burgers om toch wel in te stemmen met het inleidend verzoek. En mijn fractie heeft de signalen luid en duidelijk gehoord en ik zal daar zo op ingaan. Als eerst wil ik nog een ander punt maken, want als ik ook terugdenk aan contacten met sommige Haarlemmers in de afgelopen maanden, maak ik mij wel zorgen, want mijn fractiegenoot en woordvoerder heeft het de afgelopen tijd flink voor de kiezen gehad vanwege zijn standpunt op dit onderwerp. En daarnaast is deze raad deze zomer geconfronteerd met een collega volksvertegenwoordiger die scheldpartijen en intimidatie niet meer trok en haar ontslag heeft ingediend. Laat dat signaal ook heel even op u inwerken.

Is dit nou echt hoe we met elkaar willen omgaan in Haarlem? En is elke … De voorzitter: Mevrouw Çimen, u heeft een interruptie van de heer Smit, OPH. De heer Smit: Mevrouw Çimen, ging dat over het referendum, of over de parkeerregulering? Mevrouw Çimen: Ja, ‘…’ De voorzitter: En u heeft ook een vraag van mevrouw Van Zetten, Hart voor Haarlem. Gaat uw gang.

11

Mevrouw Van Zetten: Nou ja, ik vroeg me ook af, het komt ineens hier zo naar voren, wij weten eigenlijk van niks en we hadden dan eerder graag op de hoogte worden gesteld. De voorzitter: Mevrouw Çimen. Mevrouw Çimen: Nou, we kunnen altijd natuurlijk met elkaar het gesprek aangaan. Ik weet ook dat u bent geïnterviewd door het Haarlems Dagblad in de zomer over, nou ja, of meer raadsleden te maken hebben gehad met intimidatie of bedreigingen. Maar ik ben zeker voorstander van het beter met elkaar bespreekbaar maken als raad. De voorzitter: Mevrouw Van Zetten. Mevrouw Van Zetten: Zo bedoel ik het niet. De voorzitter: Mevrouw Van Zetten, gaat uw gang. Mevrouw Van Zetten: Ja voorzitter, u noemt een specifiek geval waar dat wij gewoon helemaal niks van weten en dat gebruikt u nu als een soort van, ja, dat dit het klimaat tekenend is, dat het klimaat hier zo slecht is. Terwijl ik zou denken aan uw factievoorzitter van de Partij van de Arbeid had ik dan eigenlijk wel meer willen weten en dat was ons ook beloofd en ik vind het toch onprettig dat dit wordt, naar voren wordt gebracht in deze discussie. De voorzitter: Mevrouw Çimen, gaat u verder. Mevrouw Çimen: Nou, ik wil graag een opmerking maken over iets waar mijn eigen fractiegenoot ook mee te maken heeft en waar collega raadsleden ook mee te maken hebben.

En ik wil eigenlijk ook gewoon aan de kaart stellen of dit, nou, de vraag in ieder geval voorleggen: is dit nou hoe we met elkaar willen omgaan in Haarlem? En ik hoop dat in het vervolg Haarlemmers en ook collega raadsleden niet te maken krijgen met intimidatie simpelweg omdat ze een andere mening hebben. En ik wil daarom ook vanavond een oproep doen aan ons allen hier vanavond: laten we zeker de ideeënstrijd met elkaar aangaan, maar niet de strijd met elkaar. We moeten toch ook gewoon van mening kunnen verschillen? En laten we elkaar ook een beetje heel houden, want we blijven uiteindelijk ook gewoon samen met elkaar wonen, werken en leven in deze mooie stad. Maar terug naar de inhoud. De voorzitter: U heeft een interruptie van mevrouw Van Zetten, Hart voor Haarlem. Mevrouw Van Zetten: Ja, want u heeft het dan zo over de sfeer en hoe we met elkaar omgaan, maar ik heb echt hele slechte herinneringen aan 30 maart en hoe de coalitie met de oppositie is omgegaan. En als we het dan toch over dit soort dingen hebben dan verwacht ik eigenlijk ook van D66 wel enige zelfreflectie. De voorzitter: Mevrouw Çimen, gaat uw gang. Mevrouw Çimen: Gelukkig ben ik ook aan het begin van mijn termijn en is dit een oproep en ik zeg ook we, dus daar reken ik mijzelf en mijn fractie uiteraard ook toe en ik heb het ook over buiten deze raad. Dus ik zal hier zo meteen ook op ingaan.

De voorzitter: Mevrouw Çimen, u heeft ook een interruptie van de heer Van den Raadt, Trots. Gaat uw gang.

12

De heer Van den Raadt: Ja voorzitter, ik ben helemaal eens met de D66. Is de D66 dan ook met Trots Haarlem eens dat we dan ook als raadsleden allemaal op gelijke wijze geïnformeerd dienen te worden en dat het nu opvalt dat dus sommige mensen wel iets weten en andere partijen weten dat dus niet. Met gelijk en goed met elkaar omgaan. De voorzitter: Mevrouw Çimen. Mevrouw Çimen: Volgens mij heeft u gewoon toegang tot uw collega’s die ook gewoon dingen meemaken en ook op de sociale media. En de informatievoorziening, uiteraard, we zijn allemaal gelijk dus als het college met informatie komt of iets dergelijks dan zijn we allemaal gelijk en horen we dezelfde informatiepositie te hebben. De voorzitter: Gaat u verder, mevrouw Çimen. Mevrouw Çimen: Voorzitter, terug naar de inhoud. Mijn fractie heeft de voorlopige voorziening gehoord en ook het advies van de bezwaarschriftencommissie tot zich genomen. D66 Haarlem zal daardoor het advies overnemen en alsnog instemmen met het inleidend verzoek tot het houden van een referendum en ik zal ook toelichten waarom. Voorzitter, D66 staat achter de inhoudelijke koers van ons beleid, zoals onder andere vastgelegd in de omgevingsvisie en het mobiliteitsbeleid. Maar de belangrijkste reden om toch in te stemmen met het inleidend verzoek is omdat we helemaal niet de komende twee jaar willen blijven procederen tegen stadsgenoten.

D66 wil wel graag tienduizend woningen, meer groen, schone lucht en een toegankelijke en leefbare stad voor elkaar boksen voor alle 160.000 Haarlemmers die deze stad rijk is. En ik ben het eens met de collega van de VVD dat het vanavond om meer gaat dan alleen parkeren en een referendum en wij hopen dat het instemmen met het inleidend verzoek voor een referendum helpt om het gesprek met de stad weer over de inhoud te laten gaan en daarom stemt mijn fractie hier alsnog mee in. Want we zijn elkaar onderweg wel verloren en daar heeft mijn partij ook een aandeel in en ik hoop dat we het goede gesprek in het vervolg weer kunnen opstarten. De voorzitter: Mevrouw Çimen, u heeft een interruptie van de heer Smit, OPH. De heer Smit: Mevrouw Çimen, wanneer bent u volmondig achter de tienduizend woningen gaan staan? Mevrouw Çimen: Bij het vaststellen van het coalitieakkoord. De voorzitter: U heeft ook een interruptie van de heer Van den Raadt, Trots Haarlem. De heer Van den Raadt: Ja, met terugwerkende kracht, vindt u niet dat u gewoon meteen voor het referendum had kunnen zijn in plaats van nu pas als de rechter er wat van vindt? De voorzitter: Mevrouw Çimen.

Mevrouw Çimen: Nee, het is ook voortschrijdend inzicht wat hier nu plaatsvindt maar wij staan natuurlijk wel achter de inhoudelijke koers die wij met elkaar hebben en die hebben wij ook geprobeerd te overtuigen, of in ieder geval te onderbouwen. Maar ja, ik ben ook niet doof voor de geluiden die daarna zijn ontstaan. Dus ja, daar heb ik kennis van genomen en daar hebben we het over gehad met elkaar in de fractie. De voorzitter: U heeft uw termijn afgerond of gaat u nog verder, mevrouw Çimen? Ja, gaat u maar verder, ja.

13

Mevrouw Çimen: Voorzitter, ik heb wel nog een paar vragen. We hebben in Haarlem een raadgevend of een advies gevend referendum en onze referendumverordening heeft het over het houden van een referendum over voorgenomen besluiten. Er is alleen al een besluit natuurlijk genomen door deze raad en kan het college uitzoeken en in een notitie aangeven hoe we hier als raad nu mee om moeten gaan als we in september, als we 28 september wel gaan instemmen, dat is nog even afhankelijk van de positie van de raadsleden, want we gaan daarmee wel tegen onze eigen referendumverordening in. Dus graag een reactie. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Çimen: Voorzitter, ja, ik ben nog niet klaar hoor. De voorzitter: Nee? Gaat uw gang, gaat u verder. Mevrouw Çimen: Voorzitter, als een meerderheid van deze raad instemt met het inleidend verzoek en de benodigde handtekeningen worden gehaald voor het houden van een referendum wil ik wel benadrukken dat we de vraag of de vragen aan Haarlemmers niet moeten versmallen tot een simpele ja nee vraag. Zoals ik net ook al aangaf, het reguleren van parkeren is wat ons betreft een knop waar we aan draaien om die woningen en dat groen en die schone lucht en die toegankelijke stad te realiseren. En als we dan inderdaad advies gaan vragen aan Haarlemmers, laten we dan ook echt om advies gaan vragen hoe we die doelen het beste kunnen gaan bereiken.

En wij hopen dat de referendumcommissie onze oproep ook betrekt in hun eventuele advies aan de raad. Voorzitter, ik wil ook graag een verzoek doen aan de griffie om alvast na te denken over de informatievoorziening aan stemgerechtigde Haarlemmers. Een folder bij het stembiljet of op de website, ik zeg maar wat, als er wel een referendum gaat worden gehouden en de raad hier ook tijdig over te informeren in het vervolg. En dan tot slot voorzitter, het zal wel ondergesneeuwd raken maar wat in alle frustratie in de afgelopen tijd lijkt te worden vergeten, is het waarom. We hebben in Haarlem te maken met een wooncrisis, een klimaatcrisis, we worden als raad en college door Haarlemmers op de vingers getikt dat we meer groen moeten behouden en opleveren. We hebben te maken met vervuilde lucht. We worden al jaren op de vingers getikt door belangenorganisaties om die stad toegankelijker te maken voor ouderen, mensen in een rolstoel, mensen met de visuele beperking of ouders met kinderwagens. Dat alles en het aantal Haarlemmers groeit in de komende jaren. Actie is en blijft noodzakelijk. Ja en dan zegt de voorzieningenrechter en ook de bezwaarschriftencommissie tegen ons: ja, ik hoor wat je zegt, maar het is niet urgent genoeg. Ja, dat vind ik wel ingewikkeld.

Want het VN-verdrag handicap, er werd ook al een aantal keer aan gerefereerd door onze collega van de VVD om maar een voorbeeld te noemen, het is niet dwingend, want je hebt formeel nog beleidsvrijheid. Nou, als ik met deze argumentatie kom aanzetten in de volgende commissie samenleving als we het over toegankelijkheid hebben, nou, dan is de Fabriciuszaal denk ik te klein. Dan is de Fabriciuszaal denk ik te klein. Voorzitter, Haarlemmers willen actie en een gevoel van urgentie bij bestuurders. En terecht, want ook in Haarlem woedt een ware strijd om de ruimte en niet alles kan. Maar D66 heeft nog altijd die ambitie om die leefbare, inclusieve en groene wijken voor elkaar te boksen ‘…’ De voorzitter: Mevrouw Çimen, u heeft nog een interruptie eerst van de heer Van den Raadt volgens mij. Ik dacht, ik laat u even uw verhaal nu afmaken, maar de heer Van der Raadt gaat uw gang. Nou, u mag uw zin afmaken, gaat uw gang. Mevrouw Çimen: En deze doelen staan wat D66 betreft nog altijd als een paal boven water, want onze stad moet nog een tijd mee, ook voor de volgende generaties. Dank u wel. De voorzitter: Dan de heer Van den Raadt, Trots Haarlem, gaat uw gang.

14

De heer Van den Raadt: Ja voorzitter, even een vraag. Ik ken D66 altijd een supereerlijke partij dus daarom stel ik deze vraag aan D66. Is er, want ik krijg sterk de indruk dat de coalitiepartijen nu onderling hebben afgesproken akkoord te gaan met het referendumverzoek, maar dan wel als alle punten aan bod moeten komen. We hebben gezien bij de vorige keer referendum dat er toen negentien punten aan bod moesten komen en dat gaat faliekant mislukken. Dus is de tactiek nu dat het is afgesproken en dat het over zoveel mogelijk punten moet gaan om eigenlijk tegenstrijdigheden te creëren, waardoor de opkomst misschien niet hoog is of tegenstrijdig ja of nee wordt. Mevrouw Çimen: Nou, daar kan ik wel inderdaad duidelijk over zijn. Wij hebben natuurlijk met elkaar als coalitie afgesproken, in ieder geval van tevoren besproken: wat gaan we doen? Dus om dat met elkaar te bespreken. Er is geen afspraak over de manier waarop we het referendum gaan organiseren of welke vragen wij zouden stellen, dat is overigens ook niet aan ons. Er komt een advies vanuit die referendumcommissie. En ik heb daar een vraag over gesteld, in ieder geval een oproep toe gedaan. En dat is mijn oproep, dus dat is wat het is. De voorzitter: Dank u wel mevrouw Çimen. De heer Van den Raadt: Ja voorzitter, maar ik hoor natuurlijk wel … De voorzitter: Mijnheer Van den Raadt, via de voorzitter.

Ik wil even mevrouw Çimen zeggen dat ze door haar tijd heen is dus dat geen beantwoording meer mogelijk is. Mevrouw Van Zetten: Punt van orde maken. De voorzitter: Mevrouw Van Zetten, gaat uw gang. Mevrouw Van Zetten: Nou, dit is een belangrijk onderwerp waar wij nu met zijn allen over praten en het zou echt wel heel raar zijn als juist de mensen van de coalitie, die uiteindelijk deze ellende hebben veroorzaakt, geen antwoord kunnen geven op een paar vragen. En ik vind dat u daar wel wat coulanter in kunt zijn. De voorzitter: Nou ja, we hebben voor de volledige commissietijd, hebben we de spreektijd ingedeeld. Dat heeft u ook van tevoren kunnen zien dus u kon uw bijdrage er ook op afstemmen. Ik ga zo even kijken of het echt de discussie helemaal te niet doet als we geen spreektijd meer hebben. Ik geef even het woord aan de heer Aynan. De heer Aynan: Ja voorzitter, daar ben ik het mee eens want ik heb echt een hele belangrijke vraag juist vanwege die een na laatste zin van mevrouw Çimen. En deze commissie is juist bedoeld voor debat, omdat we het straks niet in de raad over hoeven te doen.

De voorzitter: De heer Van Kessel was ook al door zijn spreektijd, mevrouw Çimen is erdoorheen, de heer … Mevrouw Van Zetten: Voorzitter, gaan we nu al zo beginnen? De voorzitter: Wat zegt u? Mevrouw Van Zetten: We hebben niet eens insprekers gehad, er is tijd genoeg, het is pas tien over acht.

15

De voorzitter: Ja nee precies, maar er is dus al een enorme … Ik ga als u daarom vraagt dan kijken wij daar serieus naar en we zullen drie minuten opplussen bij de tijd die er nu is, zodat er wat meer discussie kan zijn. Dus ik hoop dat u hiermee rondkomt in die drie minuten en dat het de discussie ten goede zal komen. We waren gebleven bij de beantwoording dan door mevrouw Çimen denk ik van de vraag van de heer Van den Raadt. Die heeft u beantwoord, dan was het … De heer Aynan, gaat uw gang. De heer Aynan: Dank u wel voorzitter. Mevrouw Çimen, ik kan u volgen in uw redenatie over het volgen van advies van de bezwarencommissie, dat volgt u, maar aan het eind zegt u: maar we zijn het er inhoudelijk niet mee eens. Dat vind ik een rare, want het advies is dat juist al die argumenten, dat die niet geldig zijn. En u zegt, nou, we nemen het advies over maar de argumenten vinden we juist wel geldig. Dus wat is het nou, mevrouw Çimen? De voorzitter: Mevrouw Çimen, D66. Mevrouw Çimen: Nou, daar wil ik wel helder over zijn, dus ik ben wel blij met deze vraag. Kijk, wat de bezwaarschriftencommissie heeft gezegd en de voorzieningenrechter eigenlijk ook was: de uitzonderingsgrond is die urgentie aantonen in onze referendumverordening. Als er iets urgents aan de hand is, dan mag er worden afgeweken van het houden van een referendum.

Wij hebben met elkaar gesteld: dit is daadwerkelijk urgent. Dus ik hou de lijn, ik vind die lijn … Nee, maar even serieus, ik bedoel ik vind het niet lacherig maar ik vind dat dus wel dusdanig ernstig en urgent, dus ik sta nog steeds achter mijn eigen inhoudelijke standpunt dat we actie moeten ondernemen. Tegelijkertijd ben ik er ook van doordrongen, want de bezwaarschriftencommissie zegt eigenlijk: ja, u moet dan met nog meer argumentatie of nog betere argumentatie komen. Ja, dit is wat ik heb en dit is wat ik heb verkondigd op 30 maart en de debatten ertussen en vanavond ook weer, maar dan kom ik tekort volgens die bezwaarschriftencommissie. Nou, dan ga ik instemmen met het advies of het advies overnemen want meer dan dit heb ik niet in de aanbieding. Maar ik blijf er nog steeds bij dat er een crisis gaande is op het gebied van wonen, op het gebied van klimaat en toegankelijkheid. De heer Aynan: Voorzitter, dat is juist … Ja, dank u wel voorzitter. Dat is juist de essentie in uw argumentatie geweest, 30 maart. U vond het zo urgent en zowel de rechter als de bezwarencommissie die zeggen: nou nee. En dan ga ik ze citeren: is van oordeel, de commissie, dat verweerder niet voldoende heeft gemotiveerd waarom er sprake is van dringende redenen om geen referendum te houden.

En u zegt: nou, we vinden dat er juist wel dringende redenen zijn, maar we gaan wel akkoord dus, maar dat kan niet allebei. Of u gaat akkoord met een referendumverzoek en daarmee dus ook de argumenten volgend van de commissie, of u gaat niet akkoord en blijft bij de argumentatie van 30 maart. De voorzitter: Mevrouw Çimen. Mevrouw Çimen: Je kan prima een verschil van inzicht hebben. Ik heb alleen niet meer argumentatie dan ik al heb aangevoerd. Dus ik erken nu ook: ja, dit is wat ik in de aanbieding heb en ik heb nog steeds geen oplossing voor die wooncrisis op een andere manier, ik heb nog steeds geen op een andere manier een oplossing voor die toegankelijkheid verbeteren. Maar als de bezwaarschriftencommissie tegen mij zegt: u komt te kort met uw redenering, dus kom of met een betere redenering of neem het advies over. Nou, dan moet ik het advies overnemen. De voorzitter: Dank u wel. Dan, u heeft nu twee keer geïnterrumpeerd, ik wil graag … De heer Rademaker BVNL had nog … Wat zegt u? U wilt termijn. Dan geef ik u nu het woord voor uw termijn, gaat uw gang.

16

De heer Rademaker: Dank u wel voorzitter. De afgelopen jaren is er een kloof ontstaan tussen het bestuur en de inwoners van onze mooie stad, een kloof die gevoed wordt door het bestuur dat in vele opzichten los lijkt te staan van de realiteit van vele Haarlemmers. Haarlem wordt al jaren geteisterd door een links elitair grachtengordelbestuur, een bestuur dat in de ogen van vele Haarlemmers steeds verder afdwaalt van de daadwerkelijke noden en zorgen van haar inwoners. Een bestuur dat keer op keer aan de macht blijft. En hoe komt dat, omdat veel van de hardwerkende Haarlemmers het vertrouwen in de gemeentepolitiek zijn verloren en dus niet zijn gaan stemmen. Het verlies van vertrouwen bleek volkomen terecht door het afgewezen verzoek om een referendum te houden over de nota uitwerking parkeerregulering. Dit verzoek was niet zomaar een willekeurige actie, het was de reactie van Haarlemmers, een signaal van een groep mensen die jarenlang het gevoel hebben gehad dat er niet naar hen werd geluisterd. En wat deed de coalitie? In plaats van dit signaal serieus te nemen, werd het verzoek zonder blikken of blozen afgewezen. De boodschap bleek duidelijk: mond houden, wij weten wat beter voor jullie is.

De vraag waar we vandaag voor staan is duidelijk: gaan we de adviezen van de commissie bezwaarschriften overnemen, of blijft de coalitie de Haarlemmer negeren? Belang van Nederland pleit voor het serieus nemen van deze bezwaren en het herstellen van het vertrouwen van de Haarlemmers in hun bestuur. Gelukkig hebben de PvdA en D66 al aangegeven dat ze zijn gedraaid, niet dat ze ook maar iets anders konden nadat een van hun argumenten, het misbruik maken van het VN-gehandicaptenverdrag was. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Wie kan ik dan het woord geven? Mevrouw Van den Broek, Partij voor de Dieren, gaat uw gang. Mevrouw Van den Broek: Ja, dank u wel voorzitter. Voorzitter, we zijn inmiddels maanden verder en veel Haarlemmers zullen nog steeds met verbazing naar dit hele referendumdossier kijken. Voor de Partij voor de Dieren was de balans vrij eenvoudig op te maken: na het advies van de referendumcommissie, de uitspraak van de rechter en het advies van de commissie voor bezwaarschriften is het duidelijk dat de raad zich aan haar eigen gestelde regels moet houden, te weten de referendumverordening. Wij zijn blij dat het juridische spel vandaag ophoudt en wat ons betreft kan het referendum dus doorgang vinden.

Maar wij zouden het allerliefst willen, waar wij het allerliefst op zouden willen inzetten is om met de initiatiefnemers te kijken hoe we dit proces zodanig kunnen vormgeven dat elke Haarlemmer goed geïnformeerd een afgewogen keuze kan maken. En dat hoeft niet per se met een referendum, maar dat zou ook kunnen met een burgerberaad en een preferendum. Schrijver en cultuurhistoricus David van Reybrouck heeft daar een heel interessant artikel over geschreven. Het burgerberaad bestaat uit een proces waarbij een groep gelote burgers zich met behulp van experts gaat buigen over een bepaald thema en daarna voorstellen doet aan het college. Een preferendum kun je vergelijken met een stemwijzer, waarmee je op verschillende voorstellen en ideeën rond het thema parkeren scores kunt geven en daarna ook nog eens prioriteit kunt geven aan welke voorstellen je extra belangrijk vindt. Die voorstellen kunnen dus het resultaat zijn van een burgerberaad, want dat zou je als eerste stap kunnen doen en die voorstellen komen dus van burgers. En die kun je vervolgens voorleggen aan de gehele Haarlemse bevolking in een preferendum. Bijvoorbeeld, je geeft een score op het voorstel dat de maximale afstand van een auto tot een huis vijftig meter mag zijn, een score hoe belangrijk je een toegankelijke stoep vindt of een groenstrook voor je deur. Je scoort en je prioriteert, om het zo maar te zeggen.

Uiteindelijk kun je dan van al die individuele voorkeuren samenbrengen tot een lijst van gedeelde prioriteiten. Geen slecht idee voor het parkeerbeleid, dat wat ons betreft meer verdient dan een voor of een tegen. Ik hoop dat de initiatiefnemers dat met mij eens zijn. De Partij voor de Dieren zou er groot voorstander van zijn om dit met een expert voor te leggen aan de initiatiefnemers en uiteraard horen we ook graag hoe de raad hierin staat. Dank u wel.

17

De voorzitter: Dank u wel. Wie kan ik dan het woord geven? De heer Linder, ChristenUnie. Gaat uw gang. De heer Linder: Dank u wel, mevrouw voorzitter. Het verdient uiteraard geen schoonheidsprijs als een bezwaarcommissie, rechter moet ingrijpen in de politiek. Maar goed, het is maar zo. Al in ons verkiezingsprogramma hebben wij duidelijk gemaakt dat wij tegen een adviserend referendum zijn, want we zijn voor een betrouwbare overheid en een slechts adviserend referendum waarbij de uitkomst voor de, wat de uitkomst van de overheid kan genegeerd worden, zien wij niet als een bijdrage voor een, ja, voor een betrouwbare overheid. Dus wij denken ook: goh, als op een gegeven moment, stel de opkomst is heel laag of ‘…’ wij negeren op een gegeven moment het referendum, de schade is vele malen groter dan dat we nu al hebben. Maar goed, ook hebben wij toen al gezegd dat de argumenten van de coalitie dun waren, de uitspraak van de rechter komt dus voor ons niet als een verrassing. Echter zijn wij nu van mening dat de indieners een kans moeten krijgen om het referendum aan te vragen en we hopen dat er ook zodanig een opkomst is dat het ook een goede uitslag wordt waar we echt ook iets mee kunnen in die zin, waar ook de politiek mee aan de slag gaat. Want als we dat niet gaan doen dan hebben we echt de poppen aan het dansen. De voorzitter: Dank u wel.

Wie mag ik dan het woord geven? De heer Drost, GroenLinks, gaat uw gang. De heer Drost: Ja, dank u wel voorzitter. Ja voorzitter, soms zijn keuzes eigenlijk best wel makkelijk. GroenLinks kiest bijvoorbeeld voor een groener Haarlem, voor een stad waar we betaalbare woningen kunnen bouwen en een stad waar straten zijn die niet helemaal volstaan met auto's, maar waar ook ruimte is om de stoep te gebruiken, er ruimte is om te spelen en te fietsen. En dat punt, daar zijn we natuurlijk nog lang niet. Een groot deel van Haarlem heeft nou eenmaal smalle straten, dus meer ruimte zal er ook niet bijkomen. De voorzitter: Mijnheer Drost, u heeft een interruptie van de heer Van den Raadt, Trots Haarlem. De heer Van den Raadt: Ja, even voor de duidelijkheid. U bent dus ook tegen elektrische auto's? De voorzitter: De heer Drost. De heer Drost: Het gaat er niet om wat voor, hoe het wordt aangedreven, het gaat om de ruimte die het inneemt. Dus we hebben een stad met beperkte ruimte, niet alles kan en daarom koersen we daar ook op en daarom de keuzes die we ook maken. En dat is natuurlijk niet iets waar we dit jaar mee begonnen zijn. Zo heeft de raad bij de omgevingsvisie gekozen om ruimte te creëren voor klimaatadaptatie ten koste van ruimte voor de auto.

Een aantal jaar geleden, nou, twee jaar inmiddels, heeft de raad het nieuwe mobiliteitsbeleid vastgesteld en hierin hebben we aangegeven dat gereguleerd parkeren en een vergunningsplafond worden ingezet op plekken met een hoge parkeerdruk. Er werd ook net al even naar gerefereerd. Die nota parkeerregulering die sluit wat ons betreft daar ook op aan. Het was onder andere deze uitzonderingsgrond waarom GroenLinks met een aantal andere partijen het verzoek tot een referendum over het ontwerp raadsbesluit heeft afgewezen. En natuurlijk vanavond, er worden allemaal dingen bij gehaald waar het nu over gaat, maar uiteindelijk als je het helemaal plat slaat gaat het natuurlijk over het advies van de bezwarencommissie naar aanleiding van een aantal bezwaren die bij de gemeente zijn ingediend en is natuurlijk de grote vraag: is GroenLinks naar aanleiding van deze adviezen inhoudelijk van mening veranderd? En het korte antwoord is daarop eigenlijk: nee. Zo vinden we dat de bezwaarcommissie niet afdoende overtuigend heeft neergezet waarom dit nou een significante beleidswijziging zou zijn. Immers staat het vergunningsplafond en reguleren met hoge parkeerdruk staat al in het mobiliteitsbeleid. Dit punt is ook aangedragen op de hoorzitting maar daar wordt ook verder niet ingegaan op dat punt in het procesdossier van de bezwarencommissie.

18

De voorzitter: Mijnheer Drost, u heeft een interruptie van de heer Van Kessel, VVD. Gaat uw gang. De heer Van Kessel: Ja, er wordt steeds verwezen naar eerder beleid, maar dat zijn vaak wel visies die vol met allerlei ideeën staan. En op het moment dat je dat op een onderdeel voor een referendum zou willen halen, ja goed, dan gaat het niet want je gaat het hele stuk leg je dan voor in een referendum. Dus het is toch logisch dat op het moment dat het gaat over het punt waar de mensen een referendum over willen hebben dat je het dan indient? Dus is het niet, net zoals de voorzieningenrechter en alle commissies hebben aangegeven, dat dit dus niet het moment was om een referendum te houden, maar dat juist deze nota dat is. De voorzitter: De heer Drost. De heer Drost: Nee, dat is niet wat ze hebben aangegeven, ze hebben aangegeven dat het een significante beleidswijziging is ten opzichte van eerder beleid en ik probeerde aan te tonen of te benoemen dat wij dat verschil niet zien. Ik denk dat je ook moet respecteren het proces wat daarin is doorlopen. Er zijn ook heel veel Haarlemmers geweest die bij het mobiliteitsbeleid iets heeft gevonden, dat hebben we ook gewogen als raad en vervolgens hebben we daar een keuze in gemaakt. En die keuze was dus: reguleren hoge parkeerdruk en een vergunningsplafond. Ik dacht even vervolgvraag, maar dan ga ik verder, helemaal goed.