09-08 transcript commissie Beheer 8 september 2022

Die moest ik even kwijt en ik hoop dat dit ook de laatste is, mijnheer de wethouder, van u en dat we nu gewoon aan het werk gaan. Een paar dingen toch wel over de inhoud. Opgavegericht beheer dat vindt GroenLinks Haarlem prachtig. Ik dacht dat we het al jaren probeerden. In ieder geval als de raad probeerden we altijd bij ieder voorstel alles te betrekken, maar nu ligt het tenminste vast en wordt het ook op die manier ingestoken. Integraal wordt er gewerkt waarbij al het beleid met betrekking tot de openbare ruimte wordt meegenomen in het project. Dat scheelt tijd en geld en het zorgt dat het beleid ook daadwerkelijk wordt uitgevoerd. Wat een beetje jammer is, dat is toch in deze nota een beetje de structuur die gericht is op die hele nieuwe werkwijze en daarom heb ik een paar vragen, maar dat is dus meer omdat de nota niet helemaal duidelijk is op dat punt. De technische kwaliteit die is heel goed uitgelicht. De beeldkwaliteit natuurlijk ook. Daar is van gezegd: die blijft zoals die is en daar moeten we over twijfelen. Die A’tjes mogen wat mij betreft B’tjes of C’tjes of D’tjes woorden, want A is inderdaad wat groen betreft. Wat groen betreft inderdaad, dat moeten we gewoon niet te veel A zijn. De technische kwaliteit is goed uitgewerkt ook al missen we bomen als objecten waarvan de levensduur en de kwaliteit moet worden gemonitord.

Ik zal zeggen in die technische kwaliteit die we gaan monitoren moeten ook bomen worden

34

meegenomen. Kan dat? Maar de andere kwaliteiten, de functionele en de belevingskwaliteit die raken we gewoon in het verhaal een beetje kwijt. Van de functionele kwaliteit wordt zelfs gezegd dat die niet uitgangspunt is omdat die wordt voorgelegd bij het vaststellen van beleidsplannen. Maar dat is heel raar, want we willen eigenlijk een integraal plan, dus waarom wordt dat dan pas later vastgelegd bij beleidsplannen? Ik weet niet of u mij dat kan uitleggen, mijnheer de wethouder, maar ik begreep het in ieder geval niet. De functionele kwaliteit kan volgens de nota nog niet goed worden meegenomen ook omdat er nog geen meetlat is om hem aan te toetsen. Mijn vraag is dan: gaat Haarlem hier voorop lopen of gaan we afwachten? Ik hoop altijd heel erg dat Haarlem gewoon voorop gaat lopen en dat wij dan die meetlat gaan bepalen. In dit functionele beleid, in de functionele kwaliteit daar past namelijk groen ook heel goed. Groen staat op deze plaats staat naar mijn mening wel in de nota. We hoorden net dat die er niet in stond, maar het staat er wel in, maar het staat inderdaad niet zo duidelijk wat er mee bedoeld wordt en op deze plaats staat die niet, maar recreatief groen, ontspannend groen, verkoelend groen, klimaatadaptief groen. Moet je eens kijken hoeveel water een boom opneemt en op warme dagen verspreidt. Dat kan al 500 liter op een dag zijn.

Dat zijn heel belangrijke functionele kwaliteiten. Dus die moeten we ook meenemen in de functionele kwaliteit van de openbare ruimte, dus ik zou willen voorstellen, vragen of u die kunt toevoegen en of u in ieder geval in het uitvoeringsprogramma die op die manier worden meegenomen. En bij belevingskwaliteit dacht ik het maaibeleid, is al een paar keer genoemd, zou hier ook bij kunnen worden genoemd evenals bijvoorbeeld de geveltuinen en de schoonmaakacties in de openbare ruimte. Er zijn nog een paar losse vragen die ik nog wil stellen. De openbare ruimte is bovengronds en ondergronds. Dat staat ergens in het verhaal als een soort definitie. Toch wordt de riolering uitgesloten terwijl dat vaak de reden zal zijn om een weg open te breken waardoor dan meteen die hele herinrichting kan gebeuren. Financieel heeft riolering een eigen budget, dat snap ik, maar in een strategisch plan lijkt me dat ondergronds ook moeten worden meegenomen en moet worden betrokken.

Dat geldt ook over data verzamelen, want met data verzamelen denk ik net als mijn overbuurvrouw ook aan kabels en leidingen onder de grond en vaak blijkt dat onbekend is waar ze liggen waardoor we geen bomen kunnen planten en die worden niet genoemd bij de data, maar ik zou hopen, mijnheer de wethouder, dat u ze toch wil meenemen ook bij het data verzamelen, dat we gaan zorgen dat we weten waar de kabels liggen zodat wij ook weten waar we bomen kunnen planten. En dan terug naar waar ik begon, de uitvoering. Omdat de organisatie moet wennen aan het uitvoeren van zoveel projecten die we overigens nog niet hebben gezien, want die staan in het programma straks die we nog krijgen, wordt ervan uitgegaan dat we in 2023 tien miljoen minder zullen besteden dan we eigenlijk hebben voor die tijd of nodig hebben. Dat is niet ambitieus. Hoewel het misschien wel realistisch is, maar wethouder, zouden we tenminste de ambitie kunnen behouden en ernaar kunnen streven om die tien miljoen gewoon wel uit te geven aan de plannen die we in het meerjarenprogramma gaan zien en die we dit jaar nog gaan vaststellen? Want dan proberen we het in ieder geval en kunnen we daarna wel zien of het ons niet lukt omdat de ambtelijke organisatie nog niet ver genoeg is. En dan is er nog een laatste opmerking die ik nog wil maken en dat is over bijlage twee. Volgens mij moet u die veranderen.

Dat is een bijlage waarin de zes keuzes uit de omgevingsvisie worden gecombineerd met beleidsnota’s, maar die beleidsnota’s die passen bij veel meer keuzes uit de omgevingsvisie dan nu worden genoemd en daardoor krijg je er pijn in je buik van. De voorzitter: Ik dacht dat ik een interruptie zag van de heer Mohr of is die inmiddels ingetrokken? De heer Mohr: Nee, nog een hele korte als je dat toestaat. Mevrouw Schneiders, kunt u verklaren waarom uw fractie of waarom uw coalitiegenoot D66 zoveel negatiever is over deze nota dan u? Mevrouw Schneiders: Nou, dat zal een wijze van lezen zijn en misschien dat dat ook een wijze van interpretatie of van benoemen hier in de vergadering is. Nee, ik vind in de basis is het gewoon een goed

35

verhaal en een goed plan en daar moeten wij mee werken. Ik zou ook zeker niet zeggen: laten we het terugnemen, want we moeten gaan uitvoeren, we moeten aan het werk en niet gaan terugnemen van nota’s. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw De Goede van de SP. Mevrouw De Goede: Ja, dan heb ik ook nog een vraag aan u. U heeft het over de riolering gehad in samenhang eigenlijk tegen de bovengrondse ambities die we hebben en afhankelijk van de staat van de riolering, dat dat heel erg nauw samenhangt en dan vraag ik me af: is het niet beter, volgend jaar komt er dan een herberekening van het rioleringsplan, is het dan niet beter om volgend jaar af te wachten wat er dan gaat gebeuren met de ambities bovengronds? Mevrouw Schneiders: Dit is een strategische visie natuurlijk en we hopen in dat meerjarenprogramma in ieder geval al een paar dingen te kunnen doen. Het hoeft niet allemaal met de riolering samen te hangen, maar wel vaak zullen dat soort dingen samengaan. Maar om erop te wachten, ik ben helemaal niet voor wachten. De voorzitter: Dank u wel. Is er iemand voor de tweede termijn? Mevrouw Baas. Mevrouw Baas-Oud Ja, dank u wel voorzitter.

OPHaarlem erkent de hoge mate van geïntegreerd denken in de opzet van dit beheeraanpak, want alles grijpt natuurlijk wel op elkaar in en er is natuurlijk een aantal keer gezegd waar wij het wel mee eens zijn dat wachten, het is niet handig dat als je wacht tot als alles openligt en soms kun je er wel gebruik van maken, maar dat zal niet in alle gevallen zo zijn. Wij willen ons in ieder geval niet vastleggen voor acht jaar. Het voorbeeld is het ambitieniveau B voor oevers en waters. Het kan ook zo zijn dat het natuurlijk snel nodig is om dat wel op te schalen naar niveau A en welke mate van flexibiliteit zit daar dan in? Meten en monitoren is inderdaad wat ons betreft ook belangrijk. Dat is ook al een aantal keer genoemd. Ja, wij kunnen geen integrale instemming geven, maar dat betekent niet dat wij niet positief meedenken over de structuur of niet positief denken over de structuur van de beheeraanpak. Vanavond neem ik vanuit de reacties die ik heb gehoord dingen mee voor een gedetailleerdere standpuntbepaling dan dat ik nu kan geven net als de adviezen vanuit het platform Groen van onze inspreker, dus wat ons betreft dit stuk een mooi een beginnetje, maar een bespreekpunt voor ons. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel mevrouw Baas. De heer Amand, u bent voor uw bijdrage, toch? De heer Amand: Ja, dank u wel voorzitter. Ja hoor.

Ik heb natuurlijk wel een paar vragen eigenlijk en die kan de wethouder misschien snel beantwoorden. Ik heb jaren geleden al eens gezegd: je moet meer zorgen dat je vijvertjes wateropvang doet. Dat is natuurlijk nu in deze tijd zeker nodig, dus kan de wethouder daar misschien eens een reactie op geven? Dat is vraag één. Vraag twee is natuurlijk die leeft en ik krijg ik steeds in mijn mailbox ook, nieuwe goedkope boompjes krijgen water en de oude staan te verdrogen. De heer of mevrouw rijdt voorbij met het karretje. Waarom gebeurt dat? Waarom nemen we die andere bomen niet mee? Dat is een heel veel gestelde vraag bij Trots. Waarom niet? Waarom enkel aan die jonkies? Een andere is natuurlijk, het hele plan dat maaien dat is natuurlijk al een tijdje een probleem. We hebben het ook gehad op de Prins Bernhardlaan als je linksaf wil gaan de Zomervaart op, dan kon je de borden niet zien. Dat is nou gelukkig een beetje ook dankzij die wijkraad daar, toenmalige wijkraad, laat ik het even netjes zeggen, is dat een beetje veranderd, maar dat zijn kleine dingen en daar is natuurlijk de hele gemeente goed bij gebaat. Ik zou wel eens willen voorstellen: waarom gaan we niet over weer tot ouderwets seizen? Maar het schijnt ook heel moeilijk te wezen, want dat schijnt arbeidsintensief te zijn, maar het is natuurlijk wel een dingetje.

De stoeptegels dat is natuurlijk een punt daar kan ik nog wel een paar kantjes van vol schrijven, dus daar wil ik het eigenlijk niet eens meer over hebben, want daar lopen toch al een paar processen die ik volg van Haarlemmers. De andere

36

kant is natuurlijk zo, de riolen dat is natuurlijk de diameter is veel te dun en hij moet veel compacter gaan worden. Als we natuurlijk meer regenval krijgen en gaan ook de opvang van die dingen, van het water, daar wil ik de wethouder toch wel eens over horen, want dat zie ik nergens terug. Dan hebben we natuurlijk nog een dingetje ga ik daar nog over zeggen en dan schei ik er echt mee uit, het programma, het is hartstikke leuk geschreven, maar het is denk ik toch weer een toekomstverhaal en ik wacht het toch eerst eens af in de fractie ook hoe wij daar verder instaan. Wij willen toch nog wel even de wethouder de gelegenheid geven om even goed met een oordeel te komen de komende weken. Dank u. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Amand. Is er verder niemand? De heer Visser, ChristenUnie. De heer F.Visser: Dank u wel voorzitter. De strategie is goed. Werk moet werk maken en er is veel aandacht voor vergroening, ecologie, mobiliteitstransitie en energietransitie, alleen het stuk is nog iets te veel het herhalen van de omgevingsvisie. Er nog iets te weinig een plan. Er is in ieder geval meer geld nodig. Er staan uitgebreide berekeningen in, maar ik vond het lastig om een goed totaaloverzicht te krijgen.

Ik heb het gevoel dat we alleen eindresultaat krijgen, maar niet onderliggende uitgangspunten van die berekeningen en waar ik in ieder geval van schrok is de enorme onderhoudsvoorraad of beter gezegd, achterstand met het wegenonderhoud. Meer dan 120 miljoen. Dat is gigantisch. Het rapport is optimistisch over de bomen. Daar zouden we wel redelijk op dreef zijn. Maar klopt het wel gezien de talloze voorbeelden van insprekers die laten zien dat net geplante bomen een jaar later alweer dood zijn? Ook lees ik niets over de voorziene levensduur van bomen en of die bomen een grote of een kleine kruin hebben. Maar hoeveel geld gaat er eigenlijk dan komen bij de programmabegroting? Want dan horen we pas en dan weten we pas welk deel van dit plan wel of niet uitgevoerd gaat worden. Was het niet handig geweest als ze binnen dit plan een aantal scenario’s hadden dat we straks bij de begroting weten: het wordt scenario B dus dit en dit gaan we wel doen en dit en dit gaan we niet doen? Ik kan eigenlijk dit plan eigenlijk alleen maar lezen als een soort conceptplan en ik denk dat we het na de programmabegroting opnieuw moeten bespreken. Er is wel een duidelijke strategie met twaalf goede beheerprincipes.

Maar hoe nu verder? Wat is nou precies het plan? Wanneer gaan we welke acties doen en hoeveel geld komt er voor de verschillende principes beschikbaar? Want sommige principes die kan je gewoon vanaf dag één doen. Die neem je gewoon mee in het lopende werk. Sommige principes vragen uitwerking, bijvoorbeeld die functionele kwaliteitseisen, die moeten vastgesteld worden. Wanneer gaan we die als de raad krijgen? Ik mis gewoon een actieplan aan het eind en een plan zou een plan moeten zijn, dus gaan we dat in 2023 krijgen of 2024? Wanneer? En dan de uitvoering op project niveau. Dat vind ik ook niet terug. Dat snap ik ook wel. Dat is misschien nog allemaal vaag, maar er wordt verwezen naar meerjarenprogramma’s. Maar hoe gaan we daar een koppeling leggen tussen een jaarprogramma en dit plan? Want dan pas weten we of we de mijlpalen halen, of we te veel projecten doen, dus het gaat heel goed, of te weinig projecten of qua financiën of we nog goed op dreef zijn, want anders krijg je bij elk project een overschrijding en missen we op een gegeven moment het totaalplaatje en constateren we over tien jaar van: we hebben weer honderd miljoen tekort. Hoe gaan we dat nou monitoren? Dat mis ik, die koppeling.

En dan tenslotte de link met het verbrede gemeentelijke rioleringsplan, ja, ik snap dat het niet is meegenomen omdat het een aparte geldstroom is, maar daar lig juist de mogelijke kans om het te combineren en zouden we niet gewoon moeten streven naar een plan uiteindelijk? Voor de integraliteit en civiele werken, daar maakte D66 nog een opmerking over geloof ik, er wordt een voorstel gedaan om te sparen, maar ik zie nergens, of een suggestie eigenlijk, ik zie nergens het college de conclusie trekken van: we gaan inderdaad voortaan sparen voor civiele werken. Dus wat gaan we nu doen? Het is een interessante constatering, maar gaan we het nou wel of niet doen? Graag een antwoord van de wethouder.

37

De voorzitter: Dank u wel. Ik dacht dat ik mevrouw Scholten net zag voor een bijdrage. Nee? Dat had u niet? En dan de heer Dreijer voor uw bijdrage. U heeft heel weinig tijd merk ik op voorhand al. U heeft minder dan een minuut. De heer Dreijer: Nou, ik sluit me aan bij heel veel sprekers. Ik kon de gevoelens van D66 ook goed begrijpen. Dat had ik in het beginsel ook wel, maar ook daarna de gevoelens en de visie van de Actiepartij en daar zit ik ook een beetje meer aan. Ik denk dat we dit plan moeten zien als een soort visie hoe we dus gaan werken, opdrachtgericht werken en dat is goed om al die beleidsambities te koppelen. Ik moet opschieten. Er worden een aantal risico’s genoemd en D66 noemde het eigenlijk ook al. Ik mis het risico op langere doorlooptijden. Als je, hoe noem je dat, onderhoud moet plegen en je wil er eigenlijk een herinrichtingsproject van maken, dan moet je iets eerder gaan beginnen, want participatie et cetera gaan doen. Om te voorkomen dat urgentie uiteindelijk gaat zeggen van: u moet toch nu onderhoud gaan doen want u bent te laat, dan hebben we dus weer gemiste kans. Er zal een hele andere manier van denken moeten zijn om ook veel vroeger in het stadium al te beginnen met planvorming. En als je het hebt over onderhoud, groen plaatsen worden al genoemd. Die worden verbeterd.

Die worden vergroot, et cetera, dus dat is een goed punt, maar dat is allemaal in de uitvoering. Dat mag ook allemaal naar een ander plan komen en ik moet gaan stoppen want ik ben al door de tijd heen. De voorzitter: U voelde hem zelf heel goed aankomen. Dank u wel mijnheer Dreijer. Is er iemand anders die zegt: ik heb voor mijn eerste termijn … De heer Nijenhuis. De heer Nijenhuis: Ja, dank u wel voorzitter. Partij voor de Dieren ziet een aantal positieve punten in het plan. Ten eerste, het is goed dat we het beheer en onderhoud integraal gaan aanpakken. Daarnaast gaat er meer groen komen in de stad, hartstikke goed, maar meer groen zegt niets over de mate waarin het groen bijdraagt aan klimaat en biodiversiteit et cetera. Gazons bijvoorbeeld die zijn wel groen, maar hebben maar een beperkte meerwaarde voor de ecologie. Graag ik hoor ik van de wethouder ook welke soorten groen er in de openbare ruimte gaan komen. Helaas staan er ook dingen in die mij hele grote zorgen baren bijvoorbeeld drie wijken, Zijlwegkwartier, de Indische wijk en de Amsterdamse Wijk die zijn rond de negentig procent versteend, nog rond de negentig procent. Met de hete zomers die er komende jaren aankomen is dat echt een gigantisch probleem.

Er komt een enorme hittestress daar, dus ik vraag me af: hoe gaat de wethouder ervoor zorgen dat deze wijken snel en radicaal worden vergroot? Ten tweede, er wordt ontzettend veel budget verspeeld aanvegen, maaien en schoffelen. Voorzitter, dit laat weten hoe we wederom zien dat het college aangeharkte straten belangrijker vindt dan een ecologisch gezond Haarlem. Juist in tijden van een biodiversiteitscrisis moeten wij de natuur veel vaker met rust laten. Voorzitter, mondjesmaat gaan we de goede kant op, maar echte radicale vergroening en echt een ecologisch verantwoorde manier van beheren ontbreekt nog in dit plan. Tot zover, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Nijenhuis. Ik denk dat iedereen die dat wilde dan het woord heeft gehad. Dan, wethouder, heeft u een behoorlijke hoeveelheid vragen gekregen en aan u het woord. Wethouder Berkhout: Ja, dank u wel. Dank voor de vragen. Ik denk dat ik u in algemene zin even moet meenemen. Dit is een werkwijze. Dit is een voorstel voor een werkwijze, ook op basis van ik denk ook de ervaringen misschien wel vanuit u op de ervaringen die we in de stad hebben van de afgelopen jaren. De werkvoorraad, het huidige werkvoorraadonderhoud loopt op. Dat is ook niet gek. Deze stad is oud.

Deze stad heeft groeispurten gekend, Schalkwijk, Haarlem Oost, en we zien dat de onderhoudsbehoefte nog zonder de ambities, zonder de extra wensen als het gaat om groen, klimaatadaptief toeneemt. Wij zijn geen Almere, wij zijn Haarlem. Wij zijn 777 jaar oud. We zien dat. We zien dat de kostenkerngetallen hebben geactualiseerd.

38

Dat hebben we ook meegegeven in 2018. Dit gaat meer geld kosten, het onderhoud. Vervolgens hebben we de afgelopen jaren ook met elkaar meegemaakt. We hebben ambities met elkaar vastgesteld door te zeggen: we staan voor grote uitdagingen, klimaatadaptatie, mobiliteitstransitie, we moeten aan de slag en dan is eigenlijk één en één is twee als wij zeggen: dat vinden wij belangrijk. Er is soms wel ongerust geweest: hoeveel geld gaat dat wel niet kosten? Hoe gaan we dat dan doen? Dan moeten alle straten op de schop. Er is een hele makkelijke manier om dat te doen. Dat is, we noemen dat soms een beetje gekscherend de beheertrein om het maar misschien beeldend te krijgen. In de komende dertig tot veertig jaar zal elke straat in deze stad aangepakt worden. Dat is de beheertrein die door al die straten heen gaat. Je zal wel gek zijn als je dan niet die opgave, de ontstening, minder parkeerplaats, meer ruimte voor fiets meepakt. Dat is precies die geest, dat idee is precies wat we hier realiseren en we hebben daar ook meteen geld voor gereserveerd voor de komende negen jaar. Behalve de reserves staan de reserve kapitaallasten maatschappelijk nut en de reserve beheer en onderhoud opgebouwd voor de grotere onderhoudsbehoefte.

Die twee, je moet me niet helemaal de techniek vragen, ik heb het bij de afdeling financiën gevraagd, het kan uit, dus dat is altijd een goede check, maar we hebben met de reserves ook een kapitaallastenconstructie waardoor we jaarlijks 10,4 miljoen tot 2031 vrijspelen. Die 10,4 miljoen is opgebouwd uit een groot deel, dus de actualisering van die onderhoudsopgave die we hebben. We hebben ook geconstateerd dat als we dit op deze manier gaan doen, werk met werk maken aan de voorkant, als die beheertrein in jouw straat stopt, dan is daar zo een tien procent extra nodig voor opgavegericht werken en daarnaast hebben we gezegd: maar dit kunnen wij nog niet als organisatie. De heer Dreijer gaf het ook nog wel even aan, dit vraagt wel wat in de werkwijze naar de voorkant doen. Dus we hebben ook voor iets minder dan acht ton vragen we u dekking voor extra medewerkers, strategisch beheerders die de vertaalslag gaan maken tussen het mobiliteitsbeleid, waar de mobiliteitstransitie te centraal staat die u heeft vastgesteld, de klimaatopgave, het groen beleidsplan bijvoorbeeld wordt ook input voor deze werkwijze, dus daar gaan we volgende maand met elkaar over spreken.

Maar om die vertaalslag te maken van het mobiliteitsbeleid naar echt een checklist voor een procesmanager hier in de straat in de schop gaat, daar heb je wel even een schakel nodig binnen deze organisatie, dus daar vragen we ook FTE voor. En daarnaast hebben we data-analisten. We moeten dit ook in de gaten houden, dus hoe gaan we… Daar kunnen we ook slimmer op sturen op die manier, dus er zit een enorme winst om de data gedreven te doen. Dus dat is het pakket, dat is eigenlijk in het idee achter dit construct om het maar zo te zeggen om opgavegericht te gaan werken en om de ambities die u als raad heeft vastgesteld in het coalitieakkoord weer te realiseren. Daar zit ook wat ons betreft de versnelling in, want op dit moment zien we eigenlijk dat het andersom gebeurt. We komen in de straat langs met de beheertrein, hebben daar geen geld met werk gereserveerd, maar bewoners, maar ook u als raad verwacht ergens wel dat wij die straat toekomstbestendig maken en dan moeten we dan nog aan de slag. Dan hebben we dan niet het geld, moeten we dan nog bij u terug, moeten we dan nog het plan aanpassen. Dat duurt langer. Dat duurt echter langer.

Dus dat zeggen we: pak dat aan de voorkant mee en dat is deze werkwijze die dat omdraait, dus daar zien wij wel, want u heeft ook het HCPP vastgesteld, het Haarlems civiel planproces, wij zien wel dat van groot onderhoud naar herinrichting inderdaad dat een aantal straten, we gaan ook, daar kom ik zo op, want daar gaan we u ook handvatten voor bieden komend jaar, het meerjarig onderhoudsplan, maar een aantal projecten zal dan dus ook een bestuurlijk proces gaan krijgen, middenimpact. Dus de straten, niet de Houtpleins van deze wereld, niet de IVORIM’s van deze wereld, waar ook trouwens een extra ambitie, een warmtenet in zit, maar die kleinere projecten die gaan wel inderdaad een bestuurlijke route in, maar daar willen we ook u meer grip in de strategische overwegingen geven met een meerjarige doorkijk: hoe gaan we dit met elkaar doen? Zodat u in positie bent. Maar dit is wel de basis. We hebben het geld, we hebben de werkwijze, we doen al het beleid wat we de afgelopen jaren hebben vastgesteld en ik ben het met mevrouw Schneiders eens, volgens mij dat moeten we zo min mogelijk doen, maar we hebben al vrij veel beleid inderdaad, maar het is ook zo zonde als dat op de plank blijft liggen en we ondertussen nog gewoon groot

39

onderhoud doen, want dat was nou eenmaal nodig en dan komen we er twee jaar later achter: oh, waarom is de Leidse buurt nog zo versteend? Nou, omdat we niet aan de voorkant meteen deze twee ambities hebben meegenomen, dus die manier van denken die pakken we hier nu op. Is er nog veel uit te werken? Ja, want we moeten nog mensen aan gaan nemen die deze vertaalslag gaan maken en we willen u in positie brengen en dat is echt iets wat we dus komend jaar gaan doen, dus dat in algemene zin en dan zegt een aantal van u: en die riolering dan? Riolering en water zitten hier nog niet in, dus het VGRP, het gemeentelijke rioleringsplan wordt eigenlijk op hetzelfde plan geactualiseerd, dus ook daar zeggen we: de riolering in Schalkwijk is bijvoorbeeld vijftig jaar oud. Dat is ook een aanleiding van IVROM, maar we zien dat ook in andere delen opdoemen. Daar willen we ook opgavegericht gaan werken, maar dat is dus … Dit is echt als de straat, de verharding in principe op is, maar deze andere stap geldt ook voor de riolering, dus dezelfde werkwijze volgt volgend jaar.

Wat dat veel belangrijker natuurlijk is, is de koppeling met klimaatadaptatie, de ontkoppeling van het riool bij waterberging, de samenhang natuurlijk die we daar moeten hanteren, dus het strategisch plan klimaatadaptatie en het geactualiseerde opgavegerichte rioleringsplan zijn hetzelfde construct waar we op deze manier op de voorkant gaan proberen die ambities te realiseren. Dus ik hoop dat dat helpt om aan te geven dat dit is de enige manier om de ambitie die u heeft te realiseren en dit is wat het college betreft ook de snelste manier, maar dat vraagt ook wat, want in het slechtste geval inderdaad, we moeten ook met elkaar kijken hoe we in het meerjarig onderhoudsprogramma ook u in positie te brengen om zo goed mogelijk te sturen, maar ook die tempo moeten kunnen bewaken, dus ik snap wel uw zorg. Herinrichting vraagt wel net wat meer, maar wij hebben gewoon uit de ervaringen van de afgelopen jaren gezien dat het niet doen en daarna dan zeggen: shit, dat hadden we wel moeten meenemen, ook heel veel tijd vraagt en ik durf wel te zeggen als we dit optimaliseren dat we hier toch sneller gaan, maar daar zijn we wel met elkaar bij. Dus dan denk ik in algemene zin. Dan ga ik nu, dan hoop ik daar flink wat vragen mee te hebben afgevangen.

De eerste vraag van de heer Mohr past dan wel: kunt u reageren op de bijdrage van mevrouw Prins? En ik zat toch even te zoeken en ik denk dat mevrouw Prins bevlogen als ze is ook wel zich zorgen maakt over het dagelijkse onderhoud, dus wat ik probeer te onderscheiden hier is dat als de beheertrein langskomt, als groot onderhoud aan de orde is en er herinrichtingen plaatsvinden, dan gaan we dit op deze manier doen met de ambities zoals wij die in de raad hebben vastgesteld. Daarnaast hebben we het dagelijks onderhoud in deze stad en natuurlijk is daar een samenhang, maar dat is wel waar we de DDO’s voor hebben waar u al langer bezorgd voor bent, dus ik denk dat het goed is om de zorgen die daar werden geuit ook te bespreken. Volgende maand staat volgens mij, volgens mij heeft de voorzitter ook aangegeven dat dat in principe in de planning staat als het op de agenda past om daar het gesprek te voeren, dus even dit is de werkwijze bij herinrichting en het dagelijks onderhoud daar komen al die vragen ook voorbij voor levensverlengend dagelijks onderhoud of hoe gaan we om met de bomen in de stad? Ik denk dat dat wel meer een plek heeft in het dagelijks onderhoud.

Weet wel dat als wij met dit plan aan de slag gaan dan zullen wij dus uiteindelijk ook grotere groei plaatsen een heel assortiment aan wensen die u volgens mij tot in den treure al een keer in het beleid heeft vastgelegd zullen we dus ook gaan meenemen bij de herinrichting om de bomen een langere groei toe te kennen. Daar zit volgens mij even het onderscheid. Bijvoorbeeld Jouw Haarlem heeft het over het ecologisch maaibeleid. Dat is dus input voor deze machinerie, voor deze werkwijze, net zoals het mobiliteitsbeleid dat is, dus dat ecologisch maaibeleid dat hebben we al, maar u bent ook een warm pleinbezoeker of uw fractievoorzitter, dat mag wel wat meer. Volgens mij slaat u daar de toon aan die de raad ook wil. Ik denk dat we daar het groen beleidsplan ook volgende maand ook een gespreksonderwerp hebben. Dat beleid waar we dus eigenlijk al best wel veel van hebben niet al te veel moeten doen, dat is input voor hoe gaan we hiermee aan de slag? Maar zo een maaibeleid zit dacht ook veel meer in het dagelijks onderhoud dan in de herinrichting. Dan even de kosten, volgens mij kunt u in het stuk wel zien heb ik net gezegd, is in principe ook heel simpel gewoon het actualiseren van kerngetallen. Het areaal, wat hebben we in bezit? Plus uiteindelijk het werk met werkinschatting die we daar hebben gemaakt. Ik kan me goed voorstellen, het prijspeil is 1 januari 2022. Wat

40

doet de afgelopen tijd? Dat is volgens mij ook iets wat we bij de begroting moeten bespreken. Hoe gaan we hier op langere termijn mee om en hoe vinden wij een werkwijze met elkaar? Stijgende grondstofprijzen of inflatie zal iets doen voor projecten. Dat heeft u ook al voorbij zien komen als het gaat om damwanden bijvoorbeeld, dus we zullen daar een werkwijze met elkaar voor moeten vinden, maar daar komt het college met een eerste al voor deze tijd met een voorstel bij de begroting. Dan heeft de Actiepartij zich nog wel zorgen gemaakt om de beeldkwaliteit. Ik denk dat dat terecht is. Ik denk dat het traditionele manier van oordelen of kijken naar de openbare ruimte, kijken of Spaarnelanden zijn werk goed doet, is het kort gemaaid en voldoet het aan het beeld kwaliteitsniveau A, B of C? Terwijl u zegt van: nee, wij willen naar ecologisch maaibeheer, wij willen naar de noodtoestand voor de biodiversiteit hebben we uitgeroepen. Het is een rommelig straatbeeld. Dat maakt niet uit of dat is ons wat waard want dat geeft een ecologisch waardevoller straatbeeld.

Ik denk die discussie, ik wil wel zeggen dat ook juist dat functioneel beheer, ik denk dat we er bij het groen beleidsplan even wat dieper op in kunnen gaan, want juist wij gaan daar dus wel handvaten bieden om daar op een andere manier niet te zeggen van: Spaarnelanden, u doet u werkt niet goed, u maait niet kort, terwijl we eigenlijk zeggen: je moet juist niet zo kort maaien, want dat is in lijn. Het is nog wel een spanningsveld. Het is ook de makkelijkste manier om te oordelen of een opdrachtgever zijn werk goed doet, maar het is niet meer wat u wilt, dus ik denk dat we dat eventjes moeten bespreken volgende maand hoe we hier modus in vinden, maar we hebben hier wel deels een antwoord. De voorzitter: Ik zie dat u een interruptie heeft van mevrouw Scholten van Jouw Haarlem. Mevrouw Scholten: Dank u wel voorzitter. Kunt u iets misschien concreter maken wanneer platform Groen bijvoorbeeld dan wordt meegenomen? Want ik hoor mevrouw Prins eigenlijk zeggen: wij krijgen onze informatie niet. Ik snap, dit is geen een-tweetje, maar ik googelde even en dat was in 2020 ook al zo, dus waar bevinden zij zich dan op dit planproces? Want zij hebben wel degelijk waardevolle input. Wethouder Berkhout: Nee, dat laatste ben ik met u eens.

Ik ga ook binnenkort zelf als nieuwe wethouder vergroening en openbare ruimte kennismaken met platform Groen, dus ik denk dat het ook heel goed is om met elkaar om dat even van dat hele platform te horen: waar zitten de zorgen en de wensen en hoe sluit dat aan bij de organisatie? Ik ben overigens niet van mening dat het platform Groen bij alle beleidsstukken van de gemeente betrokken moet zijn of dit soort werkwijzen, dus het is even zoeken. Dit is eigenlijk een constructief punt eigenlijk had ik het idee, maar ik ga heel graag met platform Groen in gesprek, dat wij hier in lijn werken met de wens van platform Groen. Wij creëren namelijk een modus waarin die ambities gaan worden gerealiseerd, maar ik denk dat een eerste moment om even in eerste hand aan te horen, dus los van deze vergadering, waar lopen jullie nou tegenaan? En dan ook even te horen van de organisatie: hoe werkt dit in de praktijk? Dus ik neem het ter harte om dat even persoonlijk ook aan te gaan horen. Dus dat kan ik even op dit moment toezeggen. Even kijken, dus dat heb ik gezegd. Even kijken hoor.

De PvdA, volgens mij wij hebben dus inderdaad wel de werkvoorraad redelijk scherp als u het over het onderhoud voor de stoepen et cetera had, dus wij weten wel, laten we zo zeggen, als wij dit niet met elkaar besluiten eigenlijk dat we op deze manier gaan werken, dus de investering van tien miljoen per jaar via dit construct en de werkwijze om echt te versnellen en op deze manier te gaan werken, dan is de stevige werkvoorraad, door meerdere partijen in de raad ook gezegd voor de verharding, als je die niet op tijd weggezet kan worden en dan wordt dat achterstallig onderhoud. Dan wordt dat als het om bruggen gaat, dan wordt dat zorgelijk, dus we moeten echt wel aan de slag. We hebben het goed in de smiezen, maar deze werkwijze gaat ons helpen om te zorgen dat het een gezonde maar stevige werkvoorraad is en niet doorschiet naar achterstallig onderhoud. Verder zocht u even … Ik zat even te zoeken. Wat ik denk wat niet verstandig is, is bijvoorbeeld, en daarom hebben we het ook een beetje uit elkaar getrokken, als de rioleringsvervangingsopgave kunnen we redelijk plannen, om de vijftig jaar

41

zien we dat. Een straat heeft een andere looptijd, dus dat zijn wel parallelle sporen, dus we moeten wel ergens zoeken, dat moet je wel goed managen. Je moet wel op het nuttige moment herinrichten, dus dat is ook denk ik dat moet ik ook nog leren als nieuwe wethouder hoe dat allemaal in zijn werk gaat, dus wij zoeken een optimale manier om werk met werk te maken als dat zich voordoet, maar je gaat niet je hele huis verbouwen als je een lamp moet vervangen. Daar zit ergens een soort afweging, dus we kunnen ook kijken en hoe we dat afstemmen waardoor je wat langer de levensduur wil verlengen en dagelijkse onderhoud moet doen. Volgens mij zit daar een bepaalde afstemming hoe je dat kan rekken. Wat ik zelf een mooie vond en wat ik hoop dat we met deze werkwijze bijvoorbeeld ook kunnen doen, ook initiatieven vaker een plek geven. Als wij meer grip krijgen op een meerjarig overzicht van wanneer bijvoorbeeld speeltuinen, ik noem maar wat, voor groot onderhoud … Daar hadden we laatst nog een vraag over van een wijk die hadden allemaal ideeën van hoe ze het speeltuintje of het speelplein in hun wijk konden gaan aanpassen, maar eigenlijk, de onderhoudsbehoefte is er pas over vijf tot tien jaar. Dat is zonde. Dan lig teleurstelling op de loer.

Tegelijkertijd hebben we in deze stad heel veel speeltuinen zegt deze vader, dus er zijn sowieso een paar die wel voor onderhoud in aanmerking komen. Wat is nou mooier als je weet dat het over twee jaar gebeurt en dan met de buurt in gesprek gaat? Dan kunnen we dat meteen ook meenemen. Zo een soort werkwijzen wordt handiger als je een overzicht hierop krijgt. De voorzitter: Ik zie dat u een interruptie heeft van mevrouw Roodhuizen van Partij van de Arbeid. Mevrouw Roodhuizen: Ja, dank u wel voorzitter. Heldere uitleg. Wat eigenlijk mijn punt was om even terug te komen op dat verhaal over een lamp en een huis verbouwen, als je enkel een lamp moet vervangen ga je niet je hele huis verbouwen, maar ga je de lamp vervangen als je het huis niet hoeft te verbouwen? Dat was eigenlijk een beetje mijn vraag. Wethouder Berkhout: Nee, sowieso dus, dus daar zit ook het spanningsveld tussen dagelijks onderhoud en groot onderhoud of herinrichting. Laten we daar ook gewoon met elkaar even slim in kijken, dus dat eens, want dan lopen we het risico. Nee, volgens mij zit daar wel een onderscheid. Dat zit ook in deze werkwijze. We krijgen nog domeinplannen. Dit wordt verder uitgewerkt en ik vind het ook een hele logische lijn die verder … Als het kleinschalig is dan moet je niet de hele straat op de schop gooien, maar we weten dat uiteindelijk het grootschaliger wordt.

Pak dan meteen alles mee, maar daar zit inderdaad een scheidslijn. Even kijken. Dan GroenLinks. We hadden liever vijf pagina’s gezien. U begon daarna toch dat u dingen miste, dus daar raakte ik u even kwijt, maar goed, dat kan natuurlijk. En even kijken, volgens mij heb ik in ieder geval ook het rioleringsverhaal uitgelegd, de data. U maakt zich even zorgen, neem dan ook meteen de kabels in de ondergrond mee. Dat snap ik, want we hebben behoorlijk in de binnenstad in ieder geval een behoorlijke spaghetti onder de grond, dus dan weet je meteen waar je wel iets kan planten of niet. Hoe ik het mee krijg is zit dat in het landelijk systeem, maar is dat inderdaad, volgens mij die koppeling met data en ook de FTE die we daarvoor ter beschikking stellen moet dat heel makkelijker inzichtelijk maken in die projecten, want daar zit ook inderdaad een winst denk ik als het gaat om werk met werk of in ieder geval een inzicht wat je kan doen. Ik had even niet scherp, u zegt tien miljoen minder, is dat ook een minder grote ambitie? Ik krijg even niet scherp waar u dat vandaan haalde.

Dat zijn we zeker niet van plan, dus er komt dus tien miljoen per jaar bij, want de onderhoudsvoorraad loopt op en we doen daar ook nog eens werk met werk voor iets minder dan een miljoen per jaar, dus volgens mij gaan we juist meer uitgeven en is dit een manier om ook alle ambities, dus de versnelling realiseren, want we moeten ook aan de bak voor het realisatiepercentage van de projecten in de openbare ruimte en dit is ook een van de middelen om dat te doen. In een keer goed. Maar daarnaast hebben we ook een aantal andere instrumenten, dus het is niet de bedoeling, maar misschien kunt u mij verhelderen in de tweede termijn of nu. Tweede termijn.

42

Mevrouw Schneiders: Pagina 56 figuur 6.3. Nou ja, daar staat een verhaaltje, daar staat uitleg bij dat er tien miljoen af wordt getrokken volgens mij., Maar misschien heb ik het … Even kijken, op pagina 57. Wethouder Berkhout: Ja, ik zie het ook. Ik zou willen voorstellen … Volgens mij is dat niet de bedoeling, dus is daar een antwoord voor. Mocht u zeggen: dat wil ik toch even scherp hebben, dan stel ik voor dat hij toch even technisch gesteld wordt, dus ik probeer u de grote lijn mee te geven. Volgens mij is dat niet te bedoeling. We gaan extra geld uitgeven om te versnellen, dus misschien kunnen we die technisch … Mevrouw Schneiders: Precies. Er staat daar dan min tien. Het wordt uitgelegd. Wat ik voorlas is onze organisatie groeit langzaam om meer tegelijk aan te kunnen, groeit te langzaam om meer tegelijk aan te kunnen en daarom gaan we in 2023 maar tien miljoen minder doen, want we krijgen het niet voor elkaar. Als je dat al bij voorbaat doet, dan is het niet heel erg ambitieus vond ik. Dus die zin die staat daarbij. Ik vraag het nog even technisch. Wethouder Berkhout: Ik denk dat het goed is om het technisch na te vragen.

Kijk, ik denk wel, maar dan neem ik al een voorschot op de begroting, wij zien natuurlijk wel vaak dat wij een stevig IP … Of u stelt dat vast, soms wel honderd miljoen per jaar en we hebben al een paar jaar op rij dat we zien dat er dan uiteindelijk veertig miljoen is gerealiseerd. De voorzitter: Dat u uw microfoon niet uitzet. Wethouder Berkhout: Ik ben ook al door mijn tijd heen. Ik moet wat korter. Maar stel het technisch en dan kan het ook nog in de raadsbehandeling terugkomen. Dus ik denk, volgens mij voor de ChristenUnie was in principe blij met het werk met werk maken, had wat vragen met de financiën. Ik hoop dat ik daar deels antwoord op heb gegeven en volgens mij moeten we dat MJ Boor zoals dat wordt genoemd, echt, dat is een instrument wat ik voor u, ik hoop daar echt volgend jaar mee te komen juist zodat we beiden wat meer grip krijgen en zo ook kunnen sturen op de programmering de komende jaren. Volgens mij, zeg ik dat als exraadslid, een langgekoesterde wens van deze commissie om wat meer overzicht te krijgen op de programmering in de stad, dus dat gaan we op deze manier doen. De voorzitter: U heeft een interruptie van de heer Visser van ChristenUnie. De heer F.Visser: Het gaat me niet zozeer om grip, maar ook om een link met dit plan. Dus zijn we nog op koers? Want dan pas weet je: gaat het ook financieel goed? En die brug mis ik.

Wethouder Berkhout: Ja, nee, dus volgens mij, kijk, wij hebben natuurlijk standaard gewoon de P&C-cyclus om te monitoren: gaat het goed of niet? Wat ik hiermee gaat doen is ik wil u als commissie beheer ook in positie gaan brengen, dus in eerste instanties zoals met het HCPP ook is beloofd komt er een overzicht voor de voorbereiding van de projecten die volgend jaar starten, maar volgend jaar willen we eigenlijk dit uitbouwen dat we zeggen: dit is eigenlijk het meerjarig overzicht van projecten zoals we het voor ons zien. Tuurlijk, als je dat jaarlijks doet krijg je ook een soort van: wat hebben we geleverd achtig instrument, maar daar wil ik graag nog even zelf wat meer gevoel bij krijgen. Zo een product komt naar u toe hoe u daar het best in positie bent en wat wij kunnen leveren, maar ik denk, die wens om te zien dat: geven we genoeg geld uit? Liggen we op koers? Dat moeten we daarin gaan behandelen denk ik. Nou, volgens mij heb ik daarmee de meeste vragen beantwoord, voorzitter.

43

De voorzitter: Ik hoop het. Anders zult u het vast wel gaan horen in de tweede termijn. Is er behoefte aan een tweede termijn? De heer Amand van Trots Haarlem. De heer Amand: Dank u wel voorzitter. Ja, de wethouder heeft nog niet alle vragen beantwoord. Ik heb gevraagd over de diameter van de riolen. Hij is geloof ik acht centimeter en ik vraag nog over de wateropvang, want we hebben regen nodig en de opvang van water. Is hij nog van plan om iets te creëren in Haarlem? We hadden vroeger mooie vijvertjes, maar krijgen we dat weer terug? Gaat u daar eens een mooi antwoord op geven. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Amand. Dit is de tweede termijn, dus ik ga eerst even de rest langs om te kijken daar. Ik zie mevrouw Roodhuizen, Partij van de Arbeid. Mevrouw Roodhuizen: Ja, dank u wel voorzitter. Ondanks dat het niet direct met het plan te maken heeft ben ik wel benieuwd wat de wethouder vindt van het idee om muurschilderingen en oud muurreclame een nieuw leven in te blazen. De voorzitter: Dank u wel. De heer Van den Berg, D66. De heer Van den Berg: Dank u voorzitter. Dank, wethouder, voor het meenemen in de visie hierop. U heeft mij in ieder geval voor een groot gedeelte gerustgesteld, maar u heeft ook niet al mijn vragen beantwoord. Ik had in ieder geval een vraag over het cijfer zeven, wat u daarvan vindt dat de ambitie is. Ik had gehoopt dat u die onthouden had.

Voor de rest had ik een vraag over de civiele kunstwerken hoe die gefinancierd gingen worden. Dat was mij niet helemaal duidelijk. En goed, u heeft verder uitgelegd. Nee, ik heb geen vragen meer. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Van den Berg. Mevrouw De Goede, SP. Mevrouw De Goede: Ja, ik wilde even ingaan op de opmerking van de heer Visser. Die had het over dat het een gemiste kans zou zijn als we niet hier de rioleringsplannen integraal zouden meenemen. Ik vind het een zeer goed idee dat we dat allemaal in een overzicht dan eigenlijk krijgen, niet twee aparte plannen. De voorzitter: Dank u wel mevrouw De Goede. Mijnheer Mohr, Hart voor Haarlem. De heer Mohr: Ja, dank u wel. Misschien een vraag naar het welzijn van de wethouder. Is de wethouder inmiddels hersteld van de knock-out die coalitiegenoot D66 vanavond uitdeelde? De voorzitter: Dank u wel. Verder nog iemand in de tweede termijn? Nee? Dan wethouder Berkhout, aan u het woord. Wethouder Berkhout: Ja, dan begin ik bij de heer Amand over de diameter van de riolen.

Nee, alle gekheid, maar kijk, we gaan uiteindelijk in dat VGRP, de actualisering van het rioleringsplan gaan we waarschijnlijk wel voor die keuze staan voor die rioleringsbuizen moet waarschijnlijk wel groter worden, want we moeten hevige regenbuien kunnen opvangen, maar daar zit natuurlijk ook weer een heel verhaal aan vast van hoe zorgen we dat er zoveel mogelijk daarnaast wordt opgevangen, zoveel mogelijk waterberging en dat kan in alles uiten. We hebben natuurlijk een voorschot genomen uit het strategisch plan klimaatadaptatie. We zijn ook heel praktisch aan de slag geweest met een groene dakensubsidie om maar zoiets te zeggen. Alle beetjes helpen. Ik denk toch echt dat juist beide worden verder uitgewerkt, dus zowel het rioleringsplan als het strategisch plan klimaatadaptatie krijgt een vervolg in het uitvoeringsplan, dus ik denk dat we daar een heel terecht thema,

44

dus daar gaan we echt uitvoerig overkomen te spreken. Dan, PvdA, muurschilderingen moet ik toch echt bij de wethouder cultuur laten, dus dat valt niet onder openbare ruimte. Het zijn wel vaak hele mooie muurschilderingen als je dat van de wethouder wil horen. Ik denk dat echt sommige delen van Haarlem of andere steden worden daar enorm veel mooier van en volgens mij hebben we daar ook hele mooie voorbeelden in de stad, maar dat is toch echt iets wat volgens mij meer bij cultuur hoort. Maar goed, we kunnen even kijken, maar dat zit niet in dit pakket als werk met werk maken. Eventjes kijken. Dan het rioleringsplan, SP, dat moet ook wettelijk apart. Dat zal u ook misschien, het wordt gedekt uit de rioolheffing. Dat is een van de categorieën van de woonlasten. Dat wordt nog wel een stevig gesprek, want waarschijnlijk staan we wel geconfronteerd voor hogere kosten, maar dat moet je eigenlijk betalen voor een rioolheffing, dus daarmee is het ook echt wettelijk een ander voorstel dan even dit in een voorstel gieten waar we de dekking uit de gemeentelijke begroting halen. Mevrouw De Goede: Dank u wel voor de informatie. Wethouder Berkhout: Dat ter verduidelijking. En het vervangen van kunstwerken dat zit hier niet in. Dat krijg ik mee omdat het ongeveer een keer per honderd jaar is, dus dan zit dat niet in deze cadans.

De heer Van den Berg: Het is een keer per honderd jaar voor alle kunstwerken. Af en toe een kunstwerk, ik blijf het een gek woord vinden, een civiel kunstwerk wat dan wel vervangen moet worden. Wethouder Berkhout: Ja, nee, dit is even waar u het van mij mee moet doen, maar als u zegt: dat vind ik niet tevreden, dan stel ik ook hiervoor nog even technisch na te vragen. Dank u wel. De voorzitter: Dat was alles wat u …? Wethouder Berkhout: Ik ben perfect hersteld van de … Nee, maar kijk, volgens mij, ik hoop, dat verwoordde ik ook in de tweede termijn, dat de toelichting … Ik kan me die eerste zorg wel even voorstellen. U zette het wel stevig aan, maar goed, dat mag in het politieke debat, maar eventjes van: wat gaat dit doen. U triggerde mij ook om het wat uitgebreider te vertellen, dus ik kan wel zeggen dank daarvoor dan. De voorzitter: Dank u wel. We constateren dat u niet knock-out bent gelukkig en dan zijn we aan het einde van dit punt gekomen. Ik begrijp dat er nog een aantal vragen zijn die eventueel technisch uitgevraagd kunnen worden en dan is mijn vraag: hoe gaat dit stuk naar de raad? Hamerstuk, hamerstuk, steunverklaring, spreekpunt. Hamerstuk, stemverklaring hoor ik nu. Bespreekpunt? Bespreekpunt. Nou, dan wordt het een bespreekpunt. Dat hoop ik ook niet, maar dat is aan de raad dan. Prima. 11.

Sluiting De voorzitter: Dan zijn we daarmee aan het einde gekomen van deze vergadering. Dank allemaal voor uw aanwezigheid en bijdrage en fijne avond. Ik sluit de vergadering.

45