09-08 Inspreekbijdrage H. Prins mbt Strategisch Beheerplan Openbare Ruimte

Advies Strategisch Beheerplan Openbare Ruimte 5 september 2022

Advies voor een groener Haarlem Advies aan: raadscommissie beheer, gemeenteraad Contactpersoon voor dit advies: Ton Belderok belderok@xs4all.nl, Hilde Prins hildeprins@hetnet.nl en Chris Brunner brunner@xs4all.nl Het Platform Groen heeft met belangstelling kennis genomen van het Strategisch Beheerplan Openbare Ruimte. Tegelijkertijd betreuren we dat het platform in het voortraject niet de kans heeft gekregen om mee te denken en daarom pas zo laat in het besluitvormingstraject advies kan uitbrengen. Belangrijk plan voor het toekomstig beheer Het Platform Groen stemt van harte in met de fundamentele wijziging in de aanpak van het beheer die in dit plan wordt voorgesteld: van sober en functioneel in stand houden naar functiegericht beheer. Wij zijn ook blij dat in dit plan de nieuwe opgaven van de recent vastgestelde Omgevingsvisie Haarlem 2045 direct een vertaling krijgen naar het beheer, zij het helaas voor een belangrijk functie van het groen onvolledig (zie hierna). Het beoogde functiegerichte beheer sluit nauw aan bij ons advies over het nieuwe DDO groen dat wij bij dit advies voegen.

In het bijzonder stemmen wij in met de constatering volgens het strategisch plan: • dat functiegericht beheer om een andere organisatie vraagt, zoals: o Werken met één meerjarenprogramma; zowel korte- als lange termijnplanning; o Data op orde brengen; o Werk met werk maken, synergiën benutten etc. o Bewoners betrekken; o Werken met onzekerheden; • dat het huidige budget voor het groenonderhoud en beheer substantieel tekort schiet (volgens het plan: € 1,7 miljoen/jaar). Gebrek aan aandacht voor natuur en biodiversiteit en gezondheid Wij constateren evenwel dat het groen er in de beschrijvingen van het plan nogal eenzijdig/mager aan bod komt: • De beschrijving op blz. 12 beperkt zich in feite tot buurtgroen (gazons, heesters, vaste planten, plantenbakken en bomen). Samenhangende parken/groengebieden en ecologische waarden ontbreken. • Ernstiger vinden we dat in de hoofdtekst (met name hoofdstuk 3 ‘Opgaven openbare ruimte’, afgeleid uit de Omgevingsvisie) natuur en biodiversiteit geheel ontbreken. In de huidige biodiversiteitscrisis vinden we dat een belangrijke omissie van dit plan. • Ook de doelstelling van een gezonde leefomgeving wordt in het plan zeer matig beschreven. De omgeving waar mensen wonen, werken, recreëren, onderwijs volgen, verzorgd worden etc. heeft immers invloed op de gezondheid.

Doel moet zijn een leefomgeving te realiseren die als prettig wordt ervaren en uitnodigt tot gezond gedrag en zo min mogelijk druk op gezondheidszorg. Begin nu al met functiegericht onderhoud en daarop afgestemd beheer Bijzonder jammer is dat de strategie (hoofdstuk 4 van het plan) – in strijd met de eigen visie – het accent opnieuw legt op beheer gericht op beeldkwaliteit. Functiegericht beheer wordt afhankelijk gesteld van ‘meetlatten’ die volgens het plan nog moeten worden ontwikkeld. Gevreesd moet Platform Groen – adviesraad van burgerdeskundigen – adviseert de gemeente Haarlem gevraagd en ongevraagd over alle aspecten van het groen. Secretaris: Sjoerd Andela sandela@haarlem.nl

1

worden dat een functiegericht beheer daarmee naar een onbestemde toekomst wordt geschoven. Juist voor het groen zijn er op onderdelen wel degelijk al (of zeer binnenkort) dergelijke meetlatten beschikbaar. Wij verwijzen in dat kader naar het nieuwe Groenbeleidsplan, de beheerplannen voor parken en groengebieden en het nieuwe maaibeleid. Dus, maak voor het groen expliciet nu al een begin met functiegericht beheer! Twijfels over berekening budget groen In het plan wordt terecht geconstateerd dat het onderhoudsbudget voor groen verhoogd moet worden willen we de doelstellingen van beleid en collegeprogramma realiseren. Op grond van een aantal praktische ervaringen heeft het platform echter twijfels over de juistheid van de uitgevoerde berekeningen. We noemen de volgende constateringen: • Levensduur van bomen en plantsoenen: De technische staat van de plantsoenen is nog onbekend en moet daarom spoedig in beeld worden gebracht. Voor de technische staat van bomen gaat het plan waarschijnlijk uit van de uitgevoerde boom veiligheidscontrole BVC. Bij onderzoek naar de resterende levensduur van bomen bij bouw en herinrichtingsprojecten bleek echter soms meer dan de helft van de bomen nog slechts een resterende levensduur te hebben van minder dan 15 jaar. Slecht groeiende bomen zijn duurder in onderhoud en beheer dan gezonde bomen en ze leveren minder ecosysteemdiensten.

Investeer daarom in het levensduur verlengen of vervangen van de slecht groeiende bomen. • Onvoldoende op levensduur afgestemde aanleg van groen: De praktijk leert ons helaas dat bij de aanleg van groenvoorzieningen en het veelal in de beginfase benodigde extra beheer (o.a. water geven!) veelal onvoldoende wordt afgestemd op de gewenste levensduur. Het onderhoud is daarna extra duur om de vereiste beeldkwaliteit te krijgen. Als dat niet lukt is eerder vervanging, grootonderhoud of heraanleg noodzakelijk waardoor ook de gemiddelde beheerkosten hoger zijn. • Beheerkosten monumentale parken en ecologische gebieden: Een verantwoord beheer van deze gebieden is aanzienlijk meer in dan een optelsom van gazon, heesters en bomen. Het budget voor het beheer van deze gebieden dient te worden bepaald op basis van beheerplannen die nog niet voor alle grote gebieden aanwezig zijn.

Platform Groen – adviesraad van burgerdeskundigen – adviseert de gemeente Haarlem gevraagd en ongevraagd over alle aspecten van het groen. Secretaris: Sjoerd Andela sandela@haarlem.nl

2