09-05 Inspreekbijdrage Een wijk voor iedereen

Aanpak Uitgaansoverlast Smedestraat •

Wat is de situatie tot nu toe voor de bewoners? Extreme overlast veroorzaakt door uitgaanspubliek in de vorm van o Onacceptabel hoge geluidsniveaus, zie geluidsrapport en brief GGD (bijlage 1), o Slechte luchtkwaliteit (bijlage 2), o Vandalisme, o Drugsgebruik en dealen, o Wildplassen, o Intimidatie en geweld, o Zwerfvuil (peuken, braaksel, condoms, kebab restjes en wrappers, drugs inclusief cokewrappers, glas op de stoep en fietspaden)

Reeds in juli 2022 is er een brandbrief naar de gemeente gestuurd door het bewonerscollectief 1wijk4iedereen "lawaai (zingen, schreeuwen, huilen, lachen, schelden etc) tot diep in de nacht en tot ver boven de wettelijke geluidsnormen tasten de leefbaarheid in dit relatief kleine gebied in ernstige mate aan." (Brandbrief, 15 juli 2022 )

•

Hoe is dit zover gekomen? 1) Gebrek aan handhaving, er worden geen acties genomen op overlast meldingen

Vraag 7 bewonersenquête: Denkt u dat de gemeente met de huidige vorm van "nachthoreca" voldoende rekening houdt met het woon- en leefklimaat in uw wijk? beantwoordt 100% = 45 pax van de ondervraagde met nee! Dat het oppakken van de ontvangen overlastmeldingen (tot op heden) geen actie tot gevolg heft blijkt wel uit het antwoord op vragen afkomstig uit een Woo-verzoek (Woo verzoek m.b.t. resultaten 0 – en 1- metingen, augustus 2024, 2024) 2) Geen/ weinig motivatie van de kant van de gemeente om het probleem aan te pakken (bijv. zeer late (na 3 jaar) reactie op de brandbrief die door meer dan 100 bewoners is ondertekend en in juli 2021 naar de gemeente en gemeenteraad is gestuurd. “Verzoekers hebben aangevoerd dat zij al jaren overlast ervaren van de cafés en dit is door de burgemeester niet bestreden” (Uitspraak Voorzieningenrechter, ECLI:NL:RBNHO:2023:8443) Antwoord burgemeester: “Ik wijs verzoek tot handhaving af” (Besluit verzoek om handhaving, 16 april 2024)

3) Onvoldoende rekening gehouden met belangen en gevolgen voor omwonenden bij voorstellen zoals “nachtcultuur” e.g. pilot 24 uur openingstijden. “Naar het oordeel van de voorzieningenrechter hebben verzoekers aannemelijk gemaakt dat de al bestaande overlast niet uitsluitend bij het sluiten van de cafés wordt ervaren maar dat die overlast gedurende de avond en nacht constant is. De voorzieningenrechter volgt verzoekers daarom in hun betoog dat de overlast als gevolg van de verruimde openingstijden (lees nachtontheffing) langer zal duren.” (ECLI:NL:RBNHO:2023:8443) 4) Weinig verantwoordelijkheid genomen door ondernemers. Zie o.a. weigering om mee te betalen aan z.g. susteams en het ontkennen van het bestaan van overlast of dit afschuiven op de bewoners zelf: “moet je hier maar niet wonen” “wij waren hier eerst” etc. etc. 5) Herkennen van problemen: Waarom is de Smedestraat en omgeving en uitzondering voor de doelstellingen van de burgemeester, de gemeente, de gemeenteraad en de agenda's van de verschillende politieke partijen? Bewoners horen horen vaak van gemeenteleden, politie, ambtenaren en het grote publiek:‘ Moet je maar niet in de binnenstad gaan wonen’/ ‘De Smedestraat is altijd de uitgaansstraat van Haarlem geweest’/ ‘Wat verwacht je als je naast de uitgaansstraat van Haarlem woont’ “Haarlem wil een gezonde stad voor mens en dier zijn.

De omgeving waar mensen wonen mag niet bepalend zijn voor de gezondheid. De gezondheid van Haarlemmers heeft helaas te lijden van zaken als geluidsoverlast en (ultra)fijnstof… “Het verbeteren van de luchtkwaliteit is een van de opgaven.” (Coalitieakkoord 2022 – 2026) Politie en portiers herkennen gros van overlast niet omdat er bijna iedere nacht hetzelfde geluidsniveau heerst in de Smedestraat. Continu geluidsmeten zou kunnen helpen maar wordt afgewezen door de burgemeester.

Reactie op Document ‘Aanpak Uitgaansoverlast Smedestraat’ Allereerst willen we aangeven blij te zijn met de erkenning van de Gemeente Haarlem van de problematiek die tot dit document geleid hebben. Er zijn wat ons betreft wel enige kanttekeningen: 1.1 Achtergrond Door te suggereren dat het meer in de lente en zomer is ontstaat er een vertekend beeld. De overlast is het hele jaar rond van eenzelfde niveau. Geluids- en luchtverontreinigingsmetingen tonen dit ook aan. Wat zijn er de afgelopen jaren aan maatregelen genomen? Bewoners hebben daar naast talloze bijeenkomsten en papieren tijgers nog niets van gemerkt. 1.3 Samenwerkingspartner Heeft deze ‘schouw’ plaatsgevonden? En wat zijn de bevindingen hiervan? Fijn dat het gebeurt maar dit levert een totaal vertekend beeld op, voor de gemiddelde bezoeker van de straat is het een gezellig zooitje, kom dan op bezoek bij bewoners om te horen hoe het vanuit hun woning is. Tevens levert dit alleen anekdotes op, daarop kun je geen beleid maken. Probleem zit ‘m in het herkennen van problemen, handhavers (nog nooit gezien) en politie vinden een te hoge concentratie geluid en rook normaal, dat blijkt ook bij meldingen. Er moet een cultuur omslag plaatsvinden om problemen te herkennen.

Dat geld ook voor grensoverschrijdend gedrag, als je het niet herkend dan zie je het niet (vrij naar Cruijf) Verder pleiten we voor meten, een keer door de straat lopen geeft onvoldoende inzicht in de problematiek. De discussie overlast discussie wordt te vaak gevoerd met anekdotische voorbeelden. We pleiten verder voor een verbeterde manier van melden. Er heerst onder bewoners melding moeheid, na enkele meldingen en nul resultaat is dat niet verwonderlijk. Hoe kun je hier beleid op maken? Moet melden op een andere manier ingericht worden? Hoe betrek je bewoners in dit proces? 2.2 Publiekshekken Waneer komen de publiekshekken? Uit camerabeelden van de Smedestraat is eenvoudig te zien dat het publiek voor de uitgaansgelegenheden staat. Handhaven van portiers heeft hier alleen met ‘wil’ te maken Publiekshekken gaan alleen werken als er ook daadwerkelijk opgetreden wordt. En hoe zit het met de snackbar? Ook hier staan groepen mensen buiten en is er geen portier. 2.3 Openbare Toiletten Alle hoekjes in de straat worden gebruikt om te ‘plassen and more’ Goed dat er een openbaar toilet bijkomt maar verwacht daar geen wonderen van. Kijk ook eens goed naar de straatverlichting. Ondanks meldingen zijn er lampen stuk en worden niet vervangen. Meer licht in donkere hoeken, etc.

2.4 Afsluiting Lange Wijngaardstraat en Schoutensteeg De huidige hekken voldoen niet aan de gestelde eisen. Niet alleen zijn de hekken niet op het afgesproken tijdstip geplaatst, ook hebben de hekken de verkeerde afmetingen en duidelijk een tijdelijk karakter. Bovendien is er is nog steeds geen overeenstemming in het LWS over de sluitingstijd vanwege de openingstijden van Café Bruxelles. Een late sluitingstijd vermindert de overlast niet vóór 2 uur 's nachts. Bovendien houden hekken geen geluid tegen. Een late sluitingstijd vermindert de overlast niet vóór 2 uur 's nachts. 2.5 Inzet Sus-teams “De gemeente en de horecaondernemers investeren gezamenlijk in een pilot met Sus-teams in deSmedestraat. Een Sus-team bestaat uit vast groep particuliere beveiligers die het uitgaanspubliek proactief aanspreken op hun gedrag.” (Actieprograma Veilig en Gastvrij Uitgaan, 2024) Wat als ondernemers daar niet aan meebetalen zoals nu het geval is? Dan is dit ook niet meer dan een papieren tijger. Vraag is ook of de inzet van Susteams iets meerwaarde heeft, ook dat valt of staat bij het herkennen van de problematiek. “De bewoners merken weinig van de inzet van hosts. Ze proberen mensen aan te spreken maar het lijkt geen effect te hebben, aldus de bewoners.

…… De bewoners ervaren nog steeds (geluids)overlast in het gebied.” (Een helpende hand, Evaluatie inzet hospitality hosts in uitgaansgebeiden in Amsterdam, maart 2024, bijlage 18) Het Haarlems Dagblad vraagt haar lezers wat zij ervan vinden: Stelling: Hekken en susteams zijn onvoldoende om overlast Smedestraat te verhelpen. Hiermee is 59% het eens en 41% oneens. (Bron, Haarlems Dagblad, juni 2024) 3.1 Extra inzet handhaving en politie Waarom zijn er geen handhavers in de Smedestraat? Hoeven zij hier niet te werken? We begrijpen dat het geen pretje is om hier te moeten werken maar het is niet fair om te suggereren dat er handhaving is terwijl die de Smedestraat vermijden. 4. Samenwerking “Er is doorlopend overleg tussen inwoners, de gemeente en horecaondernemers over de ervaren uitgaansoverlast in en rond de Smedestraat.” (Actieprograma Veilig en Gastvrij Uitgaan, 2024) Hiermee wordt gesuggereerd dat er doorlopend overleg is, wat duidt op een door de gemeente georganiseerd overleg. Dat is er niet! Overleg is tot nu toe altijd op initiatief van de bewoners geweest. We juichen dit toe maar vragen ons ook af hoe men dit gaat organiseren? Waarom is de KHN (Koninklijke Horeca Nederland een intermediare tussen horecaondermers en bewoners? Tot op heden hebben bewoners nog geen uitnodiging ontvangen. Zowel van KHN, als van

de gemeente. Het schrijven hierover naar de gemeente d.d. 4 juli bleef onbeantwoord KHN bemiddelt bij extreme klachten van omwonenden tussen horecaondernemer en de betrokken bewoner(s), en betrekt hierbij de gemeente; een uitnodiging van KHN afdeling Haarlem, dan wel de gemeente, kunnen verwachten (Actieprograma Veilig en Gastvrij Uitgaan, 2024) Wat staat er verder in het Actieprogramma 2024 - 2028 Veilig en Gastvrij Uitgaan in Haarlem? Aanpakken van geluid “meldingen van geluidsoverlast veroorzaakt door uitgaanspubliek of horecabedrijven worden gezamenlijk aangepakt. Hierbij worden de volgende acties ingezet: Handhaving en politie acteren op meldingen van geluidsoverlast op straat.” (Actieprograma Veilig en Gastvrij Uitgaan, 2024 ‘Catch 22’ behandeling van overlast klachten “Dank voor de melding. Het horecateam neemt het in behandeling. Indien de overlast zich op ma-zat voordoet na 22:30 uur, zondag na 21:00 uur mag u daarvoor de Politie bellen 0900-8844. Bij overlast op ma-zat vóór 22.30 uur en zondag tot 21:00 uur kunt u telefonisch een melding doen bij handhaving 023-5114950. (Antwoord Handhaving op overlastmelding) “Bedankt voor uw bericht. Voor klachten over uw leefomgeving (oa horeca) verwijzen wij u naar uw gemeente”.

Bij veel gemeenten kunt u uw klacht ook melden via een app, kijk op de site van uw gemeente om te zien welke app er gebruikt wordt (dit is per gemeente verschillend). (Antwoord Politie op overlastmelding) Luchtkwaliteit en rookoverlast De vraag is dan ook of de in het Actieplan genoemde maatregelen voldoende zijn om de (geluids)overlast in de Smedestraat en omliggende straten tegen te gaan. De GGD vindt er het volgende van: “U heeft aan de GGD gevraagd in hoeverre het "Actieprogramma 2024 - 2028 Veilig en Gastvrij uitgaan Haarlem" voldoende adequate acties bevat om de bestaande overlast aan te pakken. Hieronder vindt u onze reactie. De gemeente is toegevoegd aan de mailinglijst. …….“Er staat het volgende over wat er verstaan wordt onder overlast: “Het gaat hierbij om overlast die wordt veroorzaakt door uitgaanspubliek op straat, bijvoorbeeld in de vorm van luidruchtig roken op straat, luidruchtig aankomen en vertrekken en kleine opstootjes. Ook gaat het om overlast gevend gedrag in portieken in nabijgelegen straten, waaronder wildplassen, braken en seksuele handelingen.” “De ambitie is om de Smedestraat duurzamer, aantrekkelijker en leefbaarder te maken. Om deze ambitie te versterken en uit te breiden, stellen wij voor om gezondheid expliciet op te nemen als onderdeel van de doelstellingen .

Dit kan bijvoorbeeld worden gerealiseerd door het creëren van een rookvrije en stillere omgeving” (Email GGD, juni 2024)

Betreft

:

Geluidsonderzoek nulmeting Smedestraat te Haarlem

Status

:

V1b

Rapportnummer

:

2023036.R01

Datum

:

11 augustus 2023

Opsteller

:

Ing. E. Roelofsen B.Sc. R. Buitelaar

1

1. Inleiding

In opdracht van de wijkraad en een bewoner woon achtend in De Voormalige Toneelschuur te Haarlem, aan de Smedestraat gelegen naast Café Stiel’s en schuin tegenover Café du Theatre is een zogeheten nulmeting geluid uitgevoerd. Dit door circa 5 weken een klasse 1 geluidmeter te plaatsen. Bevestigd aan het raamkozijn van de bewoner in de omgeving (zie foto 1). De exacte locaties van de meter is in foto 2 te zien. Deze meting is uitgevoerd door NSG. Het doel van deze meting is het in kaart brengen van het geluidsniveau in het centrum van Haarlem die zich tijdens het uitgaan voordoet. Alsmede het creëren van een geluidsgrafiek (een zogeheten 0-meting) voordat er een proef wordt gestart in de gemeente waarbij de horeca vrij wordt gelaten in openingstijden (24-uursvergunning), deze proef start op 1 juni. Met deze meting is de huidige geluidsbelasting in beeld gebracht die in de toekomst dan vergeleken kan worden met een vervolgmeting indien er wijzigingen in het gebied zijn opgetreden die akoestisch relevant zijn. Ook is het eerste weekend gemeten van de proef om al een kleine indicatie te kunnen krijgen van wat de proef naar alle waarschijnlijkheid gaat doen.

l’s tie S fé Ca

Café du Theatre

idsm g el u

eter

e Sm s de at tra Foto 1: omgeving meetapparatuur Smedestraat te Haarlem (bron: Google maps)

Foto 2: Gevelaanzicht Smedestraat (links: Cafe Stiel’s, rechts de Voormalige Toneelschuur) (bron:

Google maps)

2. Meetmethode en -instrumenten In de periode van 26 april 2023 tot en met 6 juni 2023 is een continue geluidsmeting uitgevoerd. De geluidmetingen zijn zoveel als mogelijk verricht overeenkomstig het wettelijke Reken- en meetvoorschrift geluid 2012. De metingen zijn uitgevoerd met behulp van de volgende instrumenten: Precision Integrating Sound Level Meter (continumeter); Akoestische ijkbron De nauwkeurigheid van de geluidniveaumeter bedraagt volgens IEC 61672 klasse 1 voor de octaafband met de middenfrequentie van 63 Hz ± 1,5 dB, voor de octaafbanden met middenfrequenties van 125 tot en met 4000 Hz ± 1 dB en kan voor de octaafband met middenfrequentie van 8000 Hz +2 tot -4 dB bedragen. De akoestische ijkbron geeft een geluidniveau van 94,0 (± 0,25) dB bij 25 °C en van 94,0 (± 0,5) dB bij 0 °C of 50 °C bij een frequentie van 1000 (± 15) Hz. Zowel voor als na de geluidmetingen zijn de geluid-niveaumeters met de akoestische ijkbron gecontroleerd. Bij deze controles bleken de geluidniveaumeters goed in werking te zijn. Gedurende de metingen zijn de volgende geluidwaarden vastgesteld: -

LAeq en/of LAr,Lt: Dit is het zogeheten Langtijdgemiddeld beoordelingsniveau in de weging A. Dit is het geluid zoals dat gemiddeld door mensen wordt waargenomen; LAmax: Dit is het maximale geluidniveau wat incidenteel optreedt (ook wel piekgeluid genoemd); LCeq: Dit is het zogeheten Langtijdgemiddeld beoordelingsniveau in de weging C. Dit is het geluid van lage tonen zoals dat gemiddeld door mensen wordt waargenomen.

Daarbij opgemerkt dat hoe groter het verschil tussen de meetwaarde in dB(A) en dB(C) hoe meer lage tonen in het geluid zit.

3

3. Meetresultaten In de periode van 26 april tot en met 6 juni 2023 heeft de meting plaats gevonden. Onderstaande grafieken geven een overzicht van meetwaarden weer die tijdens genoemde periode zijn gedaan. Daarbij zijn telkens de volgende waarden weergegeven: • • •

Gemiddelde meetwaarde in dB(A) en dB(C) over de gehele meetperiode van 26 april t/m 6 juni (grafiek 1). Gemiddelde meetwaarde in dB(A) en dB(C) over een etmaal in het weekend voor het ingaan van de proef (grafiek 2). Gemiddelde meetwaarde in dB(A) en dB(C) over een etmaal in het weekend na het ingaan van de proef (grafiek 3).

Daarbij dienen de volgende zaken te worden toegelicht: 1) De specifieke tijd van de meting is van (start) 26 april 14:00 uur tot (einde) 6 juni 11:00 uur. 2) Bewoner heeft naast de geluidsmeter een camera opgehangen. Dit kan duidelijkheid brengen door bij de geluiden de beelden erbij te houden. 3) Hoewel er tussen grafiek 2 en 3 weinig verschil zit als gekeken wordt naar de gemiddelde dB waarde over het etmaal, valt wel duidelijk te zien dat er na het ingaan van de proef er nog veel langer in de nacht overlast veroorzaakt wordt. 4) Als gekeken wordt naar de nachtperiode (van 23:00u tot 7:00u) is duidelijk te zien dat er vrijwel iedere nacht overlast is van uitgaanspubliek. Met waardes van tussen de 60 dB(A) en 80 dB(A) als gemiddelde op de gevel (grafiek 4). 5) Er valt bij alle grafieken te zien dat er een duidelijke trend zichtbaar is in het feit dat de nachtperiodes luider zijn dan de dagperiode. Ofwel het uitgaanspubliek is veel luider aanwezig dan de mensen die overdag zich door de binnenstad van Haarlem bewegen. 6) In grafiek 5 is te zien dat in de nacht van 6 op 7 mei van 23:00u tot 7:00u een gemiddeld geluidsniveau van 68,4 dB(A) is gemeten. Wat vooral opvalt is dat de pieken die daarboven uitschieten met een max. van 87 dB(A) veroorzaakt worden door zeer hard schreeuwend uitgaanspubliek.

Dit is geen uitzondering, dit gebeurt vrijwel elke nacht langs de gehele meetperiode, zie hierbij ook de grafieken 6 en 7. Uit deze grafieken (6 en 7) blijkt dat het gemiddelde geluid tussen 02:00 uur en 04:30 uur een geluidniveau heeft van 85 dB(A). Het maximale geluidniveau (piekgeluiden) bedraagt in deze periode 89 dB(A).

4

4. Grafieken geluidmetingen Hieronder zijn de grafieken weergegeven van de waarden per meetperiode. Een en ander zoals dat is vastgelegd en zoals deze binnen de monitoringtool Munisense zijn gerapporteerd.

Grafiek 1: meetwaarden over gehele meetperiode.

Grafiek 2: meetwaarden van vrijdag 12-5 7:00u t/m zaterdag 13-5 7:00u

5

Grafiek 3: meetwaarden van vrijdag 2-6 7:00u t/m zaterdag 3-6 7:00u

Grafiek 4: Meetwaarde van zaterdag 6-5 23:00u t/m zondag 7-5 7:00u.

6

Grafiek 5: Meetwaarde van vrijdag 5-5 23:00u t/m zaterdag 6-5 7:00u.

Grafiek 6: Meetwaarde gemiddeld geluidniveau van 02:00 uur tot 04:30 uur zondag 30-4-2023.

Grafiek 7: Meetwaarde maximaal geluidniveau (pieken) van 02:00 uur tot 04:30 uur zondag 30-4-2023.

7

Grafiek 8: Meetwaarde maximaal geluidniveau (pieken) van gedurende de gehele meetperiode 26-4 t/m 7-6-2023 De hoogste waarde die is gemeten bedraagt LAmax = 112 dB(A), daarnaast treden regelmatig uitschieters op die liggen tussen 90 en 100 dB(A).

Grafiek 9: Meetwaarde maximaal geluidniveau (pieken) van gedurende een momentopname tussen woensdag en zondag

Beschermingsniveau/geluidnormen Het beschermingsniveau tegen geluidhinder is geregeld in Afdeling 2.8 Geluidhinder van het Activiteitenbesluit. Het Activiteitenbesluit geeft doelvoorschriften voor geluid. De voorschriften zijn doorgaans van toepassing op een bedrijf als geheel en niet op afzonderlijke activiteiten. Er staat niet voorgeschreven welke specifieke geluidsmaatregelen genomen dienen te worden, maar wat het maximaal toegestane geluidniveau is bij ‘gevoelige gebouwen’ (waaronder woningen). Het gaat om de volgende geluidnormen: De geluidsnormen in afdeling 2.8, artikel 2.17 Activiteitenbesluit zijn : 07:00–19:00 uur 19:00–23:00 uur 23:00–07:00 uur LAr,LT op de gevel van gevoelige ge- bouwen 50 dB(A) 45 dB(A) 40 dB(A) LAr,Lt in in- en aanpandige gevoelige gebouwen 35 dB(A) 30 dB(A) 25 dB(A) LAmax op de gevel van gevoelige ge- bouwen 70 dB(A) 65 dB(A) 60 dB(A) LAmax in in- en aanpandige gevoelige gebouwen 55 dB(A) 50 dB(A) 45 dB(A) Het overtreden van de geluidnormen is een overtreding van artikel 2.17 Activiteitenbesluit en artikel 18.2 Wet milieubeheer

8

5. Vergelijking met andere steden Op basis van meerdere door ons uitgevoerde geluidmetingen in o.a. Amsterdam (nabij Leidseplein), Dordrecht (nabij Grote Markt), Amersfoort (nabij Hof) kan worden geconcludeerd dat het geluidniveau in de Smedestraat te Haarlem gemiddeld hoger is dan op deze andere locaties. Dit geldt ook voor de vastgestelde piekgeluiden in Haarlem.

6.

Bevindingen NUL-meting

Op basis van de uitgevoerde NUL-meting kan worden geconcludeerd dat het geluidniveau in de Smedestraat erg hoog is in de late avond en de nacht, met gemiddelde waardes van 60 dB(A) en daarboven. Voor wat betreft de piekgeluiden is de omgeving als zeer luid te beschrijven, vooral in de periode tussen 02:00 uur en 04:30 uur. In deze periode komt het geluidniveau zeer frequent boven de 85 dB(A) uit. Dit soort hoge luidniveaus, dag in en dag uit, heeft zeker gevolgen op de gezondheid1 van mensen. Dat is dan vooral op het gebied van de slaapverstoring. Want dit is niet incidenteel, maar langdurig en (bijna) dagelijks.

1 Langdurige blootstelling aan geluid is zeer ongezond, het zorgt voor: ernstige hinder, slaapverstoring, Stress, Hoge bloeddruk, Hart- en vaatziekten tot eerder overlijden. Zie o.a. de rapporten van de WHO “Environmental Noise Guidelines for the European Region”, oktober 2018 en het RIVM rapport “Motie Schonis en de WHO-richtlijnen voor omgevingsgeluid”, juni 2020.

9

Retouradres: Postbus 5514, 2000 GM Haarlem

De heer de Bruin Morinnesteeg 66 (woning gelegen aan de Smedestraat) 2011RH Haarlem

datum kenmerk e-mailadres telefoonnummer onderwerp

30 november 2023 2023-201 Leefomgeving@vrk.nl 023-5159500 Geluidsoverlast Smedestraat Haarlem

Geachte heer de Bruin, In verband met geluidsoverlast in de Smedestraat te Haarlem heeft u contact gezocht met GGD Kennemerland voor advies en gezondheidskundige duiding. Geluidsonderzoek De Nederlandse Stichting Geluidshinder (NSG) heeft in verband met geluidsoverlast in en rond de Smedestraat in Haarlem een geluidsonderzoek uitgevoerd ter hoogte van de Voormalige Toneelschool in de Smedestraat. De opdrachtgever van het geluidsonderzoek zijn de wijkraad en één van de bewoners. Door omwonenden van de Smedestraat wordt namelijk geluidsoverlast en hinder ervaren van het uitgaanspubliek op straat gedurende de avond en nacht. De geluidsmeting is uitgevoerd met een klasse 1 geluidsmeter en heeft plaatsgevonden van 26 april 2023 tot en met 6 juni 2023. Uit het onderzoek van NSG blijkt dat gedurende de onderzoeksperiode vrijwel iedere nacht (23:00 – 07:00) waarden tussen de 60 dB(A) en 80 dB(A) als gemiddelde op de gevel zijn gemeten. Tussen 02:00 en 04:30 werd een gemiddeld geluidsniveau van 85 dB (A) gemeten gedurende de onderzoeksperiode. Geluid en gezondheid Geluid in de leefomgeving heeft invloed op de gezondheid. Ongewenst geluid in de leefomgeving, rondom de woning, kan hinder en slaapverstoring veroorzaken. Langdurige slaapverstoring leidt tot vermoeidheid, verminderd functioneren overdag, concentratiestoornissen en mogelijk lichamelijke effecten ten gevolge van stress.

Dit alles heeft een negatief effect op de gezondheid en het welbevinden. De belangrijkste voorspeller voor hinder is het geluidsniveau, maar ook nietakoestische factoren hebben invloed op de mate van hinder, zoals de houding ten opzichte van de bron en de verwachting van de geluidsituatie in de toekomst. In dit geval is het duidelijk dat (een groot deel van) de bewoners negatief staan ten opzichte van de bron (de cafés/uitgaanspubliek) en doordat er geen uitzicht is op verbetering, neemt de gevoeligheid voor hinder toe. Slaapverstoring door geluid treedt op vanaf 40 dB (A) en neemt sterk toe vanaf 50 dB (A). Dat is de reden dat voor omgevingsgeluid van weg-, railverkeer en bedrijven een gezondheidskundige richtwaarde tot en met 40 dB (A) Lnight op de gevel wordt gehanteerd. Specifiek voor geluid afkomstig van uitgaanspubliek bestaat er geen gezondheidskunde richtwaarde, maar ook hier geldt dat vanaf 40 dB (A) slaapverstoring kan optreden.

Uit het onderzoek blijkt dat de geluidsbelasting 20 tot 40 dB (A) hoger ligt dan de richtwaarde van 40 dB (A). Overigens wordt deze richtwaarde in stedelijk gebied zelden gehaald, gemiddeld gesproken is de geluidsbelasting in de nacht in de stad tussen de 40-60 dB (A), afhankelijk van de locatie. Conclusie en advies Op basis van de resultaten van het geluidsonderzoek van NSG hebben omwonenden een aanzienlijk risico op het ontstaan van gezondheidsklachten zoals hinder en slaapverstoring door geluidsoverlast. De geluidsniveaus zijn zodanig hoog dat wij de situatie op de Smedestraat als onacceptabel beschouwen. Uit een enquête onderzoek uitgevoerd door een van de omwonenden blijkt dat er op dit moment al gezondheidsklachten worden gerapporteerd. De GGD pleit voor een acceptabel geluidsniveau in de woonomgeving om zo de gezondheid van de bewoners van de Smedestraat in Haarlem te beschermen. Hierbij zijn maatregelen aan de bron het meest effectief. De overdrachtsmaatregelen die al door bewoners zijn genomen (in de vorm van o.a. voorzetramen) blijken niet afdoende. Wij adviseren gemeente Haarlem maatregelen te nemen om de geluidsbelasting door uitgaanspubliek in de Smedestraat te verlagen tot een stedelijk gemiddeld geluidsniveau. Bij vragen kunt u contact opnemen met de ondergetekende. Met vriendelijke groet, D. Mersch, Adviseur Milieu en Gezondheid Afd.

leefomgeving GGD Kennemerland Veiligheidsregio Kennemerland,

Kopie aan: De heer V. Walman, Beleidsadviseur OOV, Gemeente Haarlem De heer M. Plantaz, Beleidsmedewerker Omgevingskwaliteit, Afdeling Omgevingsbeleid Gemeente Haarlem

Retouradres: Postbus 5514, 2000 GM Haarlem

De heer de Bruin Morinnesteeg 66 (woning gelegen aan de Smedestraat) 2011RH Haarlem

datum kenmerk e-mailadres telefoonnummer onderwerp

20 maart 2024 2023-201 Leefomgeving@vrk.nl 023-5159500 Gezondheidskundige duiding meetresultaten Sodaq Air 335

Geachte heer de Bruin, U bent deelnemer van Hollandse Luchten. Hollandse Luchten is een burgermeetnetwerk met meetgroepen op verschillende locaties in Noord-Holland. Het doel van Hollandse Luchten is om met behulp van burgerwetenschap een context te creëren waarin bewoners, overheden, experts en bedrijfsleven samen kennis opbouwen, dialoog voeren en handelingsperspectieven verbeteren voor een gezonde fysieke leefomgeving. U maakt onderdeel uit van de meetgroep in Haarlem en meet met behulp van sensortechnologie (Sodaq Air nr. 335) de fijnstof concentraties (PM 2.5). De sensor Sodaq Air nr. 335 hangt buiten aan de gevel naast uw slaapkamerraam op de 1e verdieping. Uw appartement bevindt zich in de Smedestraat te Haarlem, naast Café Stiel’s en schuin tegenover Café du Theatre. Gasten van beide cafés roken buiten op straat. Met de sensordata wilt u aantonen hoeveel fijnstof van deze sigarettenrook langs uw slaapkamerraam komt. U heeft aan de GGD gevraagd om duiding te geven bij de resultaten van de meting. Fijnstof Fijnstof is een verzamelnaam voor deeltjesvormige luchtverontreiniging die klein genoeg zijn om ingeademd te worden. Er is geen drempelwaarde bekend waaronder geen gezondheidseffecten optreden. Door kortdurende piekblootstelling kan men last krijgen van hoesten of benauwdheid, of een branderig gevoel in de ogen.

Mensen met bestaande luchtwegaandoeningen of hart- en vaatziekten zijn extra gevoelig voor de gezondheidseffecten van fijnstof. Deze effecten zijn omkeerbaar. Langdurige blootstelling aan lage concentraties fijnstof kan (blijvende) gezondheidsklachten veroorzaken. Van vermindering van de longfunctie tot verergering van luchtwegklachten en longaandoeningen zoals astma, COPD en longkanker. Ook neemt het risico op hart- en vaatziekten en vroegtijdige sterfte toe. Er zijn diverse bronnen die bijdragen aan luchtverontreiniging. Denk daarbij aan wegverkeer, industrie, houtstook, scheepvaart, vuurwerk, maar ook sigarettenrook en rook van elektronische sigaretten (vapes) kan lokaal bijdragen aan de luchtkwaliteit, zeker ook binnenshuis.

Meetresultaten De data van uw sensor is te raadplegen via de website van Hollandse Luchten. Voor de duiding van de data hebben wij gekeken naar de meetperiode van begin oktober 2023 tot en met eind januari 2024. De meetresultaten tonen dat er vaak wekelijks meerdere fijnstof pieken (gemeten in uurgemiddelde) zijn, met waarden oplopend tot meer dan 150 µg/m3 (uurwaarden) met een maximale uurwaarde van 196 µg/m3 op 23 oktober 2023, zie onderstaande afbeelding. De meeste pieken treden op in de nachtperioden. Ter illustratie: de wettelijke jaargemiddelde grenswaarde voor PM2,5 is 25 µg/m³ per jaar; de WHO advieswaarde is 5 µg/m³ voor PM2,5 (ook jaargemiddeld). Er zijn geen grens- of advieswaarden voor uur- of etmaalgemiddelden voor PM2,5. Tabaksrook De verhoogde fijnstof concentraties lijken afkomstig te zijn van de tabaks- of vaperook van de rokende personen onder het slaapkamerraam. Bij het roken van (e-)sigaretten komt, naast andere schadelijke stoffen, namelijk fijnstof vrij. Bij het openen van het (slaapkamer)raam is het mogelijk dat een deel van deze verontreiniging in de woning komt en er in bepaalde mate sprake is van meeroken. Meeroken is ongezond. Bij meeroken worden mensen naast fijnstof ook blootgesteld aan andere schadelijke stoffen, waaronder nicotine. Daarnaast kan rookoverlast erg hinderlijk zijn.

De hoeveelheid fijnstof die bij het openen van het raam in de woning komt, kan op de basis van deze data niet worden ingeschat. Gezond binnenmilieu Voor een gezond binnenmilieu wordt aangeraden om een woning continu te ventileren en regelmatig te luchten. In uw geval wordt het continu ventileren bemoeilijkt door de aanwezigheid van de rokers onder uw raam en de daarbij optredende verhoogde fijnstof concentraties en geurhinder. Daarnaast neemt geluidshinder toe bij het openen van het raam (zie brief GGD “Geluidsoverlast Smedestraat Haarlem”, 30 november 2023). Onvoldoende ventilatie in de woning is ongezond. Rookvrije omgeving De GGD pleit voor een rookvrij omgeving en sluit daarmee aan bij de landelijke ambitie “Een rookvrije generatie in 2040” zoals opgenomen in het Nationaal Preventieakkoord. We gaan graag het gesprek aan om aan deze ambitie verdere invulling te geven.

Met vriendelijke groet,

Derek Mersch Adviseur milieu & gezondheid, team Leefomgeving GGD Kennemerland

Bijlage Meetresultaten

Figuur 1: meetresultaten van de Sodar Air 335 in de Smedestraat te Haarlem, totale meetperiode

Figuur 2: meetresultaten van de Sodar Air 335 in de Smedestraat te Haarlem, oktober 2023

Figuur 3: meetresultaten van de Sodar Air 335 in de Smedestraat te Haarlem, november 2023

Figuur 4: meetresultaten van de Sodar Air 335 in de Smedestraat te Haarlem, december 2023

Figuur 5: meetresultaten van de Sodar Air 335 in de Smedestraat te Haarlem, januari 2024

Actieprogramma 2024 - 2028 Veilig en Gastvrij uitgaan Haarlem Derek Mersch <derek.mersch@vrk.nl> 3 juni 2024 om 13:13 Aan: Cees De Bruin <c.de.bruin57@gmail.com> Cc: Lonneke Haans <lonneke.haans@vrk.nl>, Viktor Walman <vwalman@haarlem.nl>, Jeroen Zeedijk <jzeedijk@haarlem.nl>

Beste heer de Bruin, U heeft aan de GGD gevraagd in hoeverre het "Actieprogramma 2024 - 2028 Veilig en Gastvrij uitgaan Haarlem" voldoende adequate acties bevat om de bestaande overlast aan te pakken. Hieronder vindt u onze reactie. De gemeente is toegevoegd aan de mailinglijst. Dit actieprogramma (Aanpak uitgaansoverlast Smedestraat 2024) gaat, zoals ook omschreven in de inleiding, met name over veiligheid en overlast. Er staat het volgende over wat er verstaan wordt onder overlast: “Het gaat hierbij om overlast die wordt veroorzaakt door uitgaanspubliek op straat, bijvoorbeeld in de vorm van luidruchtig roken op straat, luidruchtig aankomen en vertrekken en kleine opstootjes. Ook gaat het om overlast gevend gedrag in portieken in nabijgelegen straten, waaronder wildplassen, braken en seksuele handelingen.” De ambitie is om de Smedestraat duurzamer, aantrekkelijker en leefbaarder te maken. Om deze ambitie te versterken en uit te breiden, stellen wij voor om gezondheid expliciet op te nemen als onderdeel van de doelstellingen . Dit kan bijvoorbeeld worden gerealiseerd door het creëren van een rookvrije en stillere omgeving. De genoemde maatregelen lijken bij te kunnen dragen aan de vermindering van geluids- en rookoverlast. Een algehele gedragsregel dat roken niet is toegestaan zou interessant kunnen zijn om te verkennen voor de Smedestraat.

Aandachtspunt is dat het belangrijk is om maatregelen te evalueren en in gesprek te blijven gaan met betrokkenen. Met vriendelijke groet,

Derek Mersch Adviseur Milieu en Gezondheid Team Leefomgeving GGD Kennemerland