07-10 Transcript Raad

TRANSCRIPT VAN DE RAADSVERGADERING VAN GEMEENTE HAARLEM d.d. 10 juli 2023 1.

Opening en mededelingen De voorzitter: Dames en heren, leden van de raad, leden van het college, bezoekers, wij willen graag gaan beginnen met deze bijzondere raadsvergadering, waarin aan de orde is de Kadernota 2024 en de Voortgangsrapportage 2023. Belangrijke beleidsdocumenten voor de gemeente, dus ik open de vergadering. Ik meld u dat mevrouw Van der Windt ietsje later zich wel bij ons hoopt te voegen en volgens mij zijn we verder voltallig aanwezig.

2.

Vaststellen van de agenda De voorzitter: U heeft een agenda ontvangen. Die is redelijk overzichtelijk, heel veel onderwerpen hebben we niet. Kunt u zich in de agenda vinden? Ja? Dan gaan we die afwerken.

3.

Vaststellen Kadernota 2024 en Voortgangsrapportage 2023 De voorzitter: Dat betekent dat we beginnen met de kadernota die op 4 juli gepubliceerd is met een gewijzigde raadsnota en een addendum naar aanleiding van de rechter inzake een voorlopige voorziening. Dat is woensdag 5 juli gepubliceerd. We hebben twee vergaderavonden. Eerst bespreken we de algemene lijn vanavond en daarna donderdag dan hopen we met een tweede termijn en vervolgens vaststelling de zaak te kunnen afsluiten. U heeft spreektijd voor twee vergaderingen, dus houdt u daar alstublieft rekening mee, want het lijkt eindeloos, maar de ervaring leert dat er een moment komt waarop u denkt: hoe kan het zijn dat ik er nu al doorheen ben?

Eerste termijn raad algemene beschouwingen De voorzitter: Goed, dan wil ik graag beginnen met de raad de gelegenheid te geven om de beschouwingen over deze kadernota en naar aanleiding van deze kadernota – en wie weet wat u er nog bij betrekt – uit te spreken. Als eerste geef ik het woord aan de heer Van Kessel van de VVD. De heer Van Kessel: Dank u wel, voorzitter. Vorige week sprak ik al over het lage vertrouwen in de overheid, ook lokaal. Haarlemmers voelen zich niet gehoord en hebben niet het gevoel dat de gemeente er voor hen is. De VVD wil dat de gemeente meer levert en beter luistert, zo kan het gemeentebestuur starten met het herstel van dit vertrouwen. Daarom heeft de VVD Haarlem tien concrete voorstellen om het herstel handen en voeten te geven en onze stad verder te brengen. Eén: de storm van de afgelopen week heeft Haarlem stevig geraakt. Onze gedachten gaan allereerst uit naar de inwoonster die als gevolg hiervan is overleden. Ook danken wij de mensen die al dagen in touw zijn om de straten van Haarlem weer toegankelijk te maken. Er zijn honderden, misschien wel duizenden bomen omgeblazen en geknakt, waarbij veel openbare ruimte beschadigd is. Het is belangrijk dat we de schade zo snel mogelijk herstellen en daarom stelt de VVD voor de kadernota te amenderen door een bedrag van 1 miljoen vrij te geven uit de algemene middelen om deze bomen te herplanten.

Dan onze kinderen. De voorzitter: De heer Drost.

1

De heer Drost: Dank u voorzitter. Een suggestie voor de VVD, want op zich motie 46, ‘Kappen met bomen wordt ook gerefereerd aan vorige week, dat er heel veel bomen zijn omgegaan. Er wordt ook een voorstel gedaan om extra bomen bij te planten, dat is ook ingediend met D66, CDA, Actiepartij, Trots Haarlem, Partij voor de Dieren in de ChristenUnie. Dus u had hem ook gezien kunnen hebben. Maar mijn suggestie is, sluit daarbij aan, dan maken we gewoon een stevige mooie motie. De heer Van Kessel: Dan onze kinderen. Onze schoolgebouwen. Ja, ik hoorde geen vraag, dus ik ga gewoon door. Maar dank voor het advies. Dan onze kinderen, onze schoolgebouwen. Goed onderwijs is cruciaal voor kansengelijkheid, dat alle Haarlemse kinderen hun dromen kunnen bereiken en tegelijk ook kunnen worden wie ze willen zijn. Wij gunnen onze kinderen dit allemaal, maar tegelijkertijd moet de VVD concluderen dat ons gemeentebestuur dit de kinderen niet kan of wil geven. De openstaande rekening is 75 miljoen en daar blijft het stil. De VVD Haarlem ziet de extra investering van ruim 7 miljoen als een eerste stap en vraagt de gemeenteraad deze verhoging die in de kadernota wordt voorgesteld ook te steunen. Ik blijf nog even bij onze kinderen.

De VVD merkt in toenemende mate dat ouders en kinderen vragen waarom er zo weinig gelegenheid is om te spelen, waarom de meeste speelplekken verouderd zijn, versteend of vervuild. Speeltoestellen, sporttoestellen en schaaktafels zorgen voor fijnere buurten en daarom dient de VVD een amendement in van 1 miljoen voor buurten die samen een speeltuin in hun wijk willen aanleggen of opknappen te dekken uit de algemene middelen. We zien dit voorstel ook als een goed middel om wijken samen te brengen. De voorzitter: U heeft een interruptie van de heer Aynan. De heer Aynan: Eindelijk een ander geluid van de VVD, dat doet me deugd. Maar ook wij, samen met SP, hebben een motie ingediend om speeltuinen ook toegankelijker te maken voor kinderen, laten we zeggen met een handicap. Bent u bereid ook die te steunen en daar een deel van die 1 miljoen voor beschikbaar te stellen? De heer Van Kessel: U heeft hem nog niet ingediend? Ik heb hem wel aangekondigd gezien, dus we gaan hem lezen en we zullen uw toelichting overwegen en dan zullen we donderdag stemmen. De heer Aynan: Hij is wel degelijk naar iedereen rondgestuurd en staat ook op de website en misschien had het u gesierd als u daar een reactie op heeft. De heer Van Kessel: Dank u wel. Nee, ik zei dat die nog niet ingediend was, maar dat die wel aangekondigd was. Dus we zullen hem gaan bekijken, we zullen uw toelichting erbij horen.

Het klinkt sympathiek zoals u hem aankondigt en ik ben blij dat u ons amendement wellicht ook sympathiek vindt. De heer Aynan: Zo kent u ons toch. De voorzitter: Mijnheer Van Kessel, nog even één punt, want u refereert aan moties en amendementen. Als u ze nu indient, dan leest u ook nog het dictum. De heer Van Kessel: Voorzitter, dank u wel. Ik heb het dictum precies voorgelezen nu zoals die erin staat. Dus als u mijn tekst terugleest, … De voorzitter: Helemaal goed.

2

De heer Van Kessel: … dan is het één feest van herkenning. Dan aandacht voor de geestelijke gezondheid van onze jeugd. De psychische gezondheid van onze jeugd is zorgwekkend. Ook in gewone gezinnen zijn er kinderen met depressie of suïcidale gedachten. Dat geldt niet alleen voor de bekende doelgroepen, maar ook overal in de stad. De aandacht van de gemeente gaat toch voornamelijk naar de doelgroepen waar al trajecten voor zijn gestart en daarom dient de VVD een motie in om bij de besteding van resterende NPO-middelen extra initiatieven te nemen om jongeren te bereiken die buiten de bekende doelgroepen vallen. Dan betaalbaar wonen. De realiteit is dat er in Haarlem voor de meesten geen betaalbare plek is om te wonen. Het eerlijke verhaal is dat Haarlemse starters op de woningmarkt de keuze hebben tussen de stad verlaten of om bij de ouders op zolder te blijven. De overheid stelt hier teleur. Alleen een paar gelukkige arme Haarlemmers en een aantal gelukkige rijke Haarlemmers maken kans op een woning. Het gemeentebestuur stuurt bewust op deze tweedeling. De VVD stelt voor om de eis van 50 procent sociaal ten westen van het Spaarne los te laten. De voorzitter: Was er een interruptie? De heer Aynan: Dan is het handig als je op dat moment kan interrumperen als het aan de orde is. U stelt voor dat er twee keuzes zijn, bij de ouders op zolder of de stad verlaten.

Er is nog een derde, denk ik, en dat is je uit laten buiten door huisjesmelkers. Herkent u die derde? De heer Van Kessel: Waar wilt u heen, welke vraag heeft? De heer Aynan: Nou ja, u zegt: er zijn twee keuzes. Maar volgens Jouw Haarlem zijn er drie en een van die derde is je uit laten buiten door huisjesmelkers. De heer Van Kessel: Kijk, het probleem wat ik hier probeer aan te stippen is dat er voor jongeren eigenlijk geen perspectief is op de woningmarkt. U noemt nu een derde mogelijkheid, die natuurlijk ook geen aangenaam perspectief is, hè? Dus we zijn het denk ik eens met elkaar dat dit een probleem is dat aangepakt moet worden en dat op het moment dat wij dit als overheid niet doen, of het nou lokaal of landelijk is, dan stellen wij mensen teleur, dan levert de overheid niet en zorgen we er gewoon voor dat het vertrouwen in de overheid laag is. Dat is gewoon iets wat we moeten voorkomen en daarom komen wij hier met een voorstel om die eis van 50 procent sociaal ten westen van het Spaarne los te laten. Wellicht zijn er nog een aantal andere voorstellen, ik ga nu nog met een tweede komen, maar dit is gewoon een probleem wat wij moeten aanpakken. De voorzitter: De heer Wiedemeijer. De heer Wiedemeijer: Voorzitter, dank u wel.

We hebben uw motie natuurlijk nog niet ontvangen, maar kunt u mij uitleggen welke argumenten u heeft waardoor jongeren meer vertrouwen in de politiek krijgen als we geen sociale huurwoningen meer bouwen? Want dan lijkt me de simpele consequentie dat de wachttijden voor jongeren alleen maar oplopen. Dus hoe draagt dat bij aan het herstel van vertrouwen in de politiek als we voor hun hele dure woningen aan de westkant van Spaarne gaan bouwen? De heer Van Kessel: Kijk, op het moment dat je eigenlijk alleen als optie hebt om acht jaar op een wachtlijst te gaan staan sociale huur, die wachtlijsten die alleen maar langer worden in Haarlem, waar ook dit gemeentebestuur gewoon geen oplossingen voor vindt. Op het moment dat dat de ene optie is en de andere optie is zien dat vrienden van rijke ouders wel een mooi huisje kunnen krijgen, dan doen wij gewoon iets niet goed hier. Dat is het punt wat ik hier probeer te maken. Wat wij willen aangeven is dat 50 procent sociaal

3

uiteindelijk gewoon als gevolg heeft dat dat gefinancierd wordt door 50 procent hele dure woningen en wij vinden dat de hardwerkende middeninkomens, dat daar ook betaalbare huizen voor moeten zijn. Dat betekent dat er gebouwd moet worden, daar vinden we elkaar geloof ik, maar dit probleem moet aangepakt worden. De voorzitter: De heer Wiedemeijer. De heer Wiedemeijer: Voorzitter, een vervolgvraag, want uiteindelijk komt het er gewoon op neer dat u voor een andere doelgroep kiest. Nou, dat mag, dat staat u ideologisch verder vrij. Maar we zijn natuurlijk ook al een aantal jaar bezig met plannen te ontwikkelen, hè? We hebben al drie, vier jaar allerlei ontwikkelzones vastgesteld, startnotities en u zegt eigenlijk drie, vier jaar later: weet je wat de VVD voorstelt om die plannen te versnellen, we gaan ze allemaal aanpassen. Dus nu poging twee: hoe kunt u mij overtuigen dat uw plan eraan bijdraagt dat Haarlemmers sneller een woning kunnen vinden? De heer Van Kessel: Dat is natuurlijk wel mooi, dat je vooral eigenlijk aan het wijzen bent: wie is nou de schuldige hier? U veroorzaakt hier problemen, dat is eigenlijk wat de heer Wiedemeijer nu zegt, uw voorstellen dragen niet bij aan goede oplossingen.

Het zou hem sieren dat hij zelf ook in zijn bijdrage ingaat op de rol die hij zelf heeft vervuld de afgelopen jaren en zijn partij, die al jarenlang hier in het gemeentebestuur zit en het ook niet voor elkaar krijgt om voldoende te bouwen voor jongeren. De voorzitter: De heer Wiedemeijer nog één keer. De heer Wiedemeijer: Voorzitter, even in alle eerlijkheid. Ik wilde juist vanavond niet een debat hebben van Pietje heeft dit verkeerd gedaan of Klaasje heeft dat verkeerd gegaan. Ik vraag u mij te overtuigen om argumenten aan te leveren waarom uw voorstel een goed voorstel is. Dat was mijn vraag. Ik denk dat u, en ook uw fractiegenoten zeggen meestal verstandige dingen in de commissie Ontwikkeling. Uw voorstel zorgt ervoor dat alle plannen moeten worden aangepast. Dat is een feit, dat is niet mijn opvatting. Dus hoe draagt dat bij aan een oplossing? Dat was mijn vraag. Dus welke argumenten heeft u dat uw voorstel een goed voorstel is? De heer Van Kessel: Kijk, waar het om gaat is dat we een probleem hier hebben waarin jongeren geen betaalbare woning kunnen vinden. Het verhogen van de sociale huur zorgt misschien voor een kleine groep dat zij wat sneller in plaats van in acht jaar toegang hebben tot een sociale huurwoning, maar zorgt er tegelijkertijd voor dat u aan het bouwen bent voor verder hele rijke Haarlemmers en rijke inwoners.

Dus je krijgt een probleem in je stad waar hardwerkende middeninkomens gewoon geen plek meer hebben. Dat is iets waar de VVD voor past. Wij zeggen, wij vinden dat er meer betaalbare woningen moeten zijn voor jongeren, niet alleen sociaal, maar ook gewoon in die middengroep. De voorzitter: U heeft nog één interruptie van de heer Aynan. De heer Aynan: Ik ben nu wel een beetje verwarring, voorzitter. Vorige week hadden we hier een initiatiefnemer voor 29 dure woning aan het Spaarne bij voormalig Carpetland. U was hartgrondig eens met de ontwikkelaar, want u vond dat die dure woningen nodig zijn, omdat hij ook dacht dat er 1600 wachtenden in de rij stonden. Nu hoor ik een totaal ander verhaal, nu wilt u het opnemen voor de middengroep of zoiets. Wat is er gebeurd sinds vorige week met de VVD? Lokaal dan, hè? De voorzitter: De heer Van Kessel.

4

De heer Van Kessel: Nee kijk, mijnheer Aynan, die vindt het heel mooi om vooral met het vingertje te wijzen over wie er allemaal dingen verkeerd doet. De heer Aynan: Ik stel slechts een vraag, voorzitter. De heer Van Kessel: En kan het ook niet hebben op het moment dat dat een keer over hem gezegd wordt. Dat is aan hem. Wij hebben aangegeven dat wij gewoon zien dat hier een groot probleem zit op die woningmarkt. Wij komen met voorstellen om dat te verbeteren en daar kunt u voor zijn of kunt u tegen zijn. De voorzitter: Gaat u verder. De heer Van Kessel: Dan zal ik even opnieuw moeten inloggen. De voorzitter: Iemand wil die tijd wel even opvullen. De heer Van den Raadt. De heer Van den Raadt: Voorzitter, ik had een interruptie. Ik ben het helemaal eens met de spreker dat er problemen zijn. Wij hebben ooit wel eens bedacht dat misschien het probleem zou zijn te veel doelgroepen die voorrang krijgen. We hebben nu zelf een motie gemaakt om dan één doelgroep voorrang te geven, die hebben we al meerdere keren ingediend, maar dat is dan de achttienjarige, die dus als je achttien jaar in Haarlem woont, dat je dan voorrang krijgt. Vindt u dat misschien een idee om te overwegen? De heer Van Kessel: Dank u wel, voorzitter. Onze fractie zal het zeker overwegen en donderdag hoort u wat we ervan vinden.

We willen ook graag nog eventjes uw inbreng horen, dan kunt u ons nog meer overtuigen dat we wellicht al zijn. Wonen, dat is een herkenbaar probleem hier zo. Er wordt ook veel op geïnterrumpeerd en dat is natuurlijk helemaal terecht. We hebben nog een ander voorstel, we vragen namelijk ook aandacht voor de extra eisen die we bij nieuwbouw opleggen boven de geldende bouwschriften, waardoor de bouw van woningen te duur of onrendabel wordt. Daarom stellen wij voor om de geldende bouwschriften opnieuw vast te leggen en daarin een vaste periode op te nemen waarin niet wordt afgeweken, zodat er duidelijkheid is en blijft voor de bouwers en de politiek en zo brengen wij ook de snelheid weer terug in het bouwproces. Dan mobiliteit. Haarlem, een groot probleem die niet goed is voor het vertrouwen van Haarlemmers en dat is dat Haarlem filehoofdstad van Nederland is. Het is een bewuste politieke keuze om dat zo te laten. Wat de VVD betreft investeren we niet alleen in de fiets, in de voetganger en het OV, maar ook in de doorstroming van het autoverkeer. Het college heeft al goed onderzoek gedaan naar een betere doorstroming van het autoverkeer rond de stad en niet door de stad en het is een politieke keuze om er werk van te maken.

Daarom dient de VVD een motie in om werk te maken van de quickscan N205, uitvoering te geven aan de eenvoudige ingrepen en de gemeenteraad te voorzien van een plan over de verdere uitvoering. Dan kom ik op veiligheid, want je veilig voelen in je eigen huis, je buurt en je stad is van groot belang voor het vertrouwen in de overheid. Veiligheid ook voor onze handhavers. De VVD Haarlem is dan ook zeer verheugd dat de gemeenteraad onlangs het sein op groen heeft gezet aan de burgemeester voor het invoeren van een korte wapenstok bij de gemeentelijke handhaving en toezicht. Vraag aan de burgemeester of hij de bespreking met de driehoek en de aanvraag al heeft opgepakt. Vorige week heeft de minister van Justitie en Veiligheid ook regels vastgesteld met betrekking tot het dragen van het uniform bij politieambtenaren. Daarom in lijn daarmee zal de VVD Haarlem een motie indienen om de nieuwe kledingvoorschriften bij de politie ook te verankeren binnen de gemeentelijke handhavingsorganisatie. De grootste deuk in het vertrouwen van Haarlemmers in het gemeentebestuur is de besluitvorming over het betaald parkeren. De gemeenteraad heeft ingestemd met betaald parkeren. De inspraak gaat daarbij van tafel en het inleidend verzoek om een referendum te houden schoof de gemeenteraad aan de kant. De adviezen van de referendumcommissie en de oppositie mochten

5

niet baten. En het bezwaar van de bewoners loopt. De voorzieningenrechter kon het niet laten om aan te geven dat de gemeenteraad zich bij de afwijzing van het inleidend verzoek tot het houden van een referendum heeft bediend van onredelijke argumenten. Een hele pijnlijke tik op de vingers. De gemeenteraad hoeft niet te wachten op een uitkomst van de bezwaarcommissie, maar kan nu al besluiten om ten halve te keren en te starten met het herstel van vertrouwen. Daarom stelt de VVD voor dat de gemeenteraad besluit het inleidend verzoek over het houden van een raadgevend referendum over de Nota Uitwerking parkeerregulering alsnog in te willigen en het college verzoeken bij de verdere procedure aan te sturen op het houden van het referendum tijdens de verkiezingen van de Tweede Kamer. Dan kom ik tot de tiende zeer aan te bevelen motie en dat gaat over de financiën. Het college stelt een kader voor dat op lange termijn niet in balans is. De gemeente geeft structureel 6 miljoen meer uit dan dat er binnenkomt en de verwachting van het college is dat bij ongewijzigde omstandigheden er bij de volgende kadernota omgebogen moet worden.

De VVD stelt voor aan de gemeenteraad om onszelf meer in positie te brengen en daarom de gemeenteraad ruim voorafgaand aan de bespreking van de Kadernota 2025 een overzicht te verschaffen van de mogelijkheden om de gemeentelijke financiën te verbeteren, een zogeheten ombuigingenlijst. Op die manier kan de raad ook keuzes maken en alternatieven afwegen. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Dan gaan wij naar de heer Wiedemeijer, Partij van de Arbeid. De heer Wiedemeijer: Dank u wel, voorzitter. Voorzitter, in het fameuze lied van Boudewijn de Groot Het Spaarne wordt omschreven hoe het Spaarne zal blijven stromen. En wat er ook gebeurt, het Spaarne zal blijven stromen. Het Spaarne stroomt voorbij en blijft toch altijd hier. Het lied werpt echt een metafoor op van een stad die onder alle omstandigheden hetzelfde blijft en hoewel het een mooi lied is, is juist dat niet de bedoeling. Haarlem heeft niet de luxe om stilstand te accepteren, nu zovelen snakken naar de broodnodige verandering. Verandering waarin we samen keihard aan de slag gaan voor een betere toekomst. Een socialere stad, groenere wijken en betaalbaar wonen. De komende jaren staat Haarlem voor grote veranderingen, veranderingen die nieuwe kansen kunnen bieden. Bij deze grote veranderingen moeten we oprechte nieuwsgierigheid en empathie naar elkaar tonen.

Binnen en buiten de politiek lijken soms slechts twee kampen zichtbaar. Het ene kamp betwijfelt elke noodzaak tot verandering en houdt krampachtig vast aan de status quo. Niets doen is immers populair bij een aanzienlijk deel van de bevolking en deze emoties moeten politiek worden benut. Dat er in de tussentijd geen enkel maatschappelijk probleem wordt opgelost, is dan maar zo. En zo is een deel van de politiek vooral architect van minder draagvlak, om vervolgens het eigen gelijk te bekrachtigen met de conclusie dat er helaas geen draagvlak is. Het andere kamp snakt vaak vanuit goede bedoelingen dermate naar verandering dat zij niet genoeg empathie toont voor degenen waarvoor verandering spanning, stress en zorgen oplevert. Blind voor hun zorgen dendert de trein rap door, ondertussen bij elke halte meer mensen verliezend en achterlatend. Dit vraagt om een alternatief, een alternatief waardoor we wel verandering voor elkaar krijgen. Hierbij hebben politici een morele plicht. Een morele plicht om mensen bij elkaar te brengen, een morele plicht die verder gaat dan onze eigen populariteit in de wekelijkse peilingen of de volgende verkiezingen. Een morele plicht die inhoudt dat je kijkt naar wat je nalaat voor nieuwe generaties, voor kinderen die nu in Haarlem worden geboren, onze toekomst. Een morele plicht om draagvlak te creëren en de richting die wij in gaan te benoemen.

De voorzitter: U heeft een interruptie van mevrouw Van Zetten. Mevrouw Van Zetten: Mijnheer Wiedemeijer, u belooft verandering en stelt het voor als iets positiefs. Ik kan mij toch nog uw voorganger in het land Joop den Uyl herinneren, die wilde ook verandering voor de mensen,

6

maar dat uitte zich in een auto, een eigen huis, dat soort veranderingen en dat waren ook verbeteringen. Wat is de verbetering van uw verandering die u nu hier in Haarlem voorstelt? De heer Wiedemeijer: Voorzitter, op zich dat mijn voorganger de heer Den Uyl zou zijn is op zich opmerkelijk, want ik word deze maand 36, dus er zit wel enig leeftijdsverschil en we zitten hier in een gemeenteraad. Nu is er op zich bij de minister-president een vacature ontstaan, maar dat ambieer ik niet direct, om dat maar gelijk te stellen. Ik denk dat wij hele positieve veranderingen kunnen bewerkstelligen. Wij proberen in Haarlem de kans op een betaalbare woning te vergroten, de wijken te vergroenen. Dat zijn allemaal kansen die positief van aard zijn, dus wij willen zeker een positieve verandering hier met elkaar creëren. Voorzitter, ik ga verder. De voorzitter: De heer Van den Raadt heeft ook nog een interruptie. De heer Van den Raadt: U zegt … U niet, want ik moet via de voorzitter spreken. Maar voorzitter, mijnheer Wiedemeijer zegt dat kinderen die hier geboren worden, die moeten we positieve kansen bieden.

Voorzitter, zou mijnheer Wiedemeijer het een goed idee vinden als die kinderen dan gewoon weten dat als ze achttien worden met een voorrangsregeling ook daadwerkelijk dan in Haarlem kunnen gaan wonen? De heer Wiedemeijer: Nou, het is mooi als we die harde garantie kunnen geven, maar dat lijkt me nogal stug. We kunnen er wel alles op alles aan zetten om te zorgen dat we meer betaalbare woningen kunnen leveren en daar kom ik zo specifiek op terug op de woningnood. Voorzitter, er is een morele plicht om draagvlak … De voorzitter: U heeft toch nog een interruptie van de heer Smit. De heer Smit: Dank u wel voor het wachten. Voorzitter, mijnheer Wiedemeijer, u legt heel beeldend uit dat de trein doordendert en dat je daarmee mensen dreigt te verliezen. Vervolgens zegt u wat er allemaal moet gebeuren om die mensen er weer bij op de trein te houden. Maar mis ik nu een beetje het gevoel dat hij dat samen met de mensen doet? Want het klinkt zo alsof hij voor de mensen denkt. Mis ik dat samen, of heb ik het fout? De heer Wiedemeijer: Voorzitter, ik denk dat het een combinatie van beide is, daar wilde ik ook net naartoe gaan. Ik denk dat het er namelijk om gaat dat we elke dag opnieuw keihard werken aan draagvlak en dat doen we in interactie met de lokale bevolking.

Maar om draagvlak te verkrijgen moet je ook benoemen waar je naartoe wilt, je moet ook de toekomst benoemen waar je met zijn allen naartoe wilt. Dus dat is denk ik beide. En nogmaals, daar moet je elke dag opnieuw hard aan werken. En waarom wil je dat? Om ervoor te zorgen dat er een fijn Haarlem is voor degenen na ons. De voorzitter: De heer Smit wilde nog even terugkomen op zijn interruptie. De heer Smit: Dank u wel, voorzitter. U zegt het heel mooi: dan moet je benoemen. Maar wat ik weer mis in uw woorden – en u moet me tegenspreken als het niet zo is – dat u dat vanuit uw eigen ivoren toren doet, maar weer niet samen met de mensen benoemt. Heb ik het fout, heb ik het goed? De heer Wiedemeijer: U heeft het op zich correct dat ik het zo heb benoemd, dat klopt. Voorzitter, ik ga verder. De voorzitter: De heer Smit heeft nog een laatste reactie.

7

De heer Smit: Dank u. Dan suggereert u daarmee dat u inderdaad vanuit de ivoren toren – goed bedoeld ongetwijfeld – denkt voor de mensen, in plaats van communiceert met de mensen? De heer Wiedemeijer: Voorzitter, dat is beide. Je hebt als volksvertegenwoordiger verschillende rollen. Je bent gekozen, dat betekent ook dat je moet benoemen waar je als stad naartoe wil hier samen in de gemeenteraad en die volksvertegenwoordigende rol houdt ook in dat je samen met de bevolking probeert dat doel te bereiken. Dus dat is zowel beide het geval. Voorzitter, ik ga verder. Want waarom willen we hiervoor zorgen? Zodat er een fijn Haarlem is voor degenen na ons. Een Haarlem waar wel een betaalbare woning is, waar de wijken leefbaar en groen zijn en iedereen meedoet, ongeacht je afkomst, opleidingsniveau of inkomen. Voorzitter, met deze kadernota moeten we keihard aan de slag om te bouwen aan een sociale en duurzame toekomst in Haarlem. Graag ga ik nader in op enkele thema's en hoe de kadernota daaraan bijdraagt. De PvdA doet graag enkele aanvullende voorstellen waar we gezien het jaarrekeningresultaat over 2022 ruimte zien … De voorzitter: U heeft een interruptie van de heer Aynan. De heer Aynan: Ik wachtte op een vervolgverhaal, maar dat kwam maar niet. U had het over de morele plicht om mensen bij elkaar te brengen en om draagvlak te creëren.

Maar ik hoor u eigenlijk helemaal niks concreets zeggen daarover. Of komt u daar verder nog op terug? De heer Wiedemeijer: Voorzitter, ik zal in enkele specifieke thema's erop inzoomen hoe we denken dat we de problemen waar Haarlemmers nu voor staan gezamenlijk kunnen oplossen en hoe die bijdragen aan een prettiger Haarlem waar we mee aan de slag gaan. De voorzitter: De heer Aynan. De heer Aynan: Dan ga ik hem toch even wat specifieker stellen. Als u kijkt naar hoe u bent omgegaan met de betaald parkeren en al die insprekers bij IVORIM, vindt u dan dat u de mensen bij elkaar hebt gebracht en draagvlak hebt gecreëerd? De heer Wiedemeijer: Voorzitter, zonder op elke specifieke situatie in te gaan, ik denk dat die situaties kun je wel herleiden tot die twee kampen die ik benoemde, want je zag duidelijk één kamp die gewoon zei: nou, het moet allemaal zo blijven als het is. En het andere kamp had moeite inderdaad om samen met de mensen die zorgen hadden tot oplossingen te komen. Dus die dynamiek zie je in al die oplossingen terug en dat was ook het geval bij mobiliteit. Ik hoor weinig oplossingen van de tegenstanders. Desalniettemin heb je dus een plicht – en dat is ook een dure les – om te kijken hoe je beter dat soort complexe veranderingen in de samenleving, die veel invloed hebben, beter kunt oplossen in interactie met samenleving. De voorzitter: De heer Aynan.

De heer Aynan: Dat waren natuurlijk twee hele grote dossiers. Maar anders moet hij maar mij overtuigen van de andere kant. Ik heb van de Partij van de Arbeid niet meegemaakt dat ze mensen bij elkaar brachten en draagvlak creëerden. Sterker nog, die 1200 inspraakreacties heeft hij terzijde geschoven. Ook hier, de volledige oppositie heeft u ook terzijde geschoven. En uw eigen amendement, u bent bij uw eigen gelijk gebleven. Vindt u dat van uzelf, van uw fractie, dat u dan voldoet aan die morele plicht om mensen bij elkaar te brengen?

8

De heer Wiedemeijer: Voorzitter, ik denk dat we bij elk thema altijd moeten kijken hoe we dat in de toekomst beter kunnen doen, maar het is in ieder geval onze inzet altijd geweest om te kijken hoe maatregelen op breed draagvlak kunnen rekenen. Ook het geval dat bijvoorbeeld mensen met een mindere portemonnee ook in die veranderingen mee kunnen gaan, daar hebben wij ook altijd voorstellen toe gedaan. Dat zullen we ook blijven doen, u heeft er vandaag ook weer diverse gezien, ook bijvoorbeeld bij verduurzaming straks doen wij een voorstel om te zorgen dat mensen die het minder breed hebben ook mee kunnen doen. Dus bij elke grote opgave in de samenleving proberen wij voorstellen te doen om voor zo'n breed mogelijk draagvlak te zorgen en dat zullen we straks ook op enkele thema's ook weer doen. Voorzitter, dan ga ik verder. De PvdA doet graag enkele aanvullende voorstellen waar we gezien het jaarrekeningresultaat … De voorzitter: U bent populair bij mensen die u willen interrumperen. De heer Rademaker. De heer Rademaker: Dank u wel, voorzitter. Nog even terugkomend aan het begin van uw betoog. Ik hoorde de heer Wiedemeijer spreken over twee kampen, dus het ene kamp dat wil niks doen en alles houden zoals het is, en het andere kamp wil verandering en positieve bijdrage en oplossingen.

Alleen, ik vraag me wel af, in de hele periode dat Haarlemmers hier geen woning kunnen vinden was er eigenlijk één constante factor en dat was PvdA als de grootste of een van de grootste partij. Wanneer komen die oplossingen dan? De heer Wiedemeijer: Die komen als we verhuurders als de heer Van Haga eindelijk aan banden hebben gelegd, dus daar gaan we binnenkort mee aan de slag. Voorzitter, … De voorzitter: De heer Rademaker. Mevrouw Van Zetten: Mag ik even een punt van orde maken? De heer Rademaker: Dank u wel, voorzitter. Het is natuurlijk altijd leuk om te zien dat de obsessie met mijnheer Van Haga bij de heer Wiedemeijer zich niet alleen op Twitter afspeelt, maar ook hier in de raadszaal. Als u iets wil zeggen over mijn partijleider, dan kan dat zo meteen in de pauze, maar ik zie niet in waarom dat hier in de raad moet. De heer Wiedemeijer: We kunnen ook genoeg andere verhuurders benoemen. De voorzitter: Mevrouw Van Zetten wil nog iets zeggen. Mevrouw Van Zetten: Ik vind eerlijk gezegd dat de voorzitter daar wel een punt van zou kunnen maken, want de heer Van Haga kan zich hier helemaal niet verdedigen. Ik vind het gewoon echt niet kunnen, mijnheer Wiedemeijer. De heer Wiedemeijer: Excuus, ik zal voortaan in het algemeen over commerciële verhuurders spreken, dan hebben we het daarmee opgelost. Voorzitter, ik ga graag verder met mijn betoog.

We zien ruimte voor aanvullende uitgaven. Nadat alle fracties in januari een idee konden inbrengen zien we veel van deze ideeën terug, niet alleen van de Partij van de Arbeid, maar ook van andere partijen. Complimenten voor het college voor het verwerken daarvan. Over de kadernota die er ligt kunnen we dan ook alvast enthousiast zijn. Dan ga ik verder graag met een aantal specifieke thema's. Een stad om in te wonen, dat is voor veel Haarlemmers een grote uitdaging. De wooncrisis is en blijft vooralsnog onverminderd groot. De bouwplannen in de Haarlemse ontwikkelzones worden steeds verder uitgewerkt en vorderen, maar dit blijft de komende jaren grote inzet vragen om ervoor te zorgen dat al die plannen echt resultaat opleveren en Haarlemmers echt meer kans

9

hebben op een woning. En dat terwijl de bouw het steeds lastiger heeft door hoge rente, gestegen bouwkosten en bijvoorbeeld stikstof. In de kadernota staat een beperkt bedrag aangekondigd om de bouw aan de gang te houden. Ook heeft het Rijk een startbouwimpuls aangekondigd. Beide regelingen zijn echter beperkt in omvang. In de jaarlijkse rapportage over de Haarlemse bouwcijfers die afgelopen week in de commissie Ontwikkeling zijn besproken wordt dan ook gewaarschuwd dat de ambities in het coalitieakkoord onder grote druk staan. Als raad kunnen we nu lastig inschatten welke financiële inspanningen nodig zijn om de bouwambities wel te realiseren, maar mogelijk is er een substantiële extra investering nodig om de ambities wel te realiseren. Gezien de ruimte aan incidentele middelen, zegt de PvdA, het gaat er niet zozeer om direct hoeveel extra geld er nodig is, maar om onze doelen te halen. Meer kans op een betaalbare woning is essentieel, daarom dient de PvdA, mede namens D66, Actiepartij en de ChristenUnie de motie in ‘Voorkom de Haarlemse bouwdip’.

Het dictum: roept het college op aan de hand van diverse scenario's inzichtelijk te maken welke investeringen komende jaren mogelijk nodig zijn om de gestelde ambities omtrent de bouw van betaalbare woningen te realiseren; deze scenario's voor de behandeling van de begroting 2024 te bespreken in de commissie Ontwikkeling en eventuele aanvullende incidentele financiële impulsen te dekken uit de algemene middelen en dusdanig te verwerken in de begroting; daarbij een transparant afwegingskader op te stellen voor het verstrekken van aanvullende financiële bijdragen vanuit de gemeente op projectniveau met als uitgangspunt dat deze projecten wordt vastgehouden aan de spelregels zoals vastgelegd in het gemeentelijk woonbeleid. Voorzitter, daarnaast dient de PvdA nog een amendement in om de ontwikkeling van de woningvoorraad goed te monitoren. Het amendement ‘Grip op groei en effect’ samen met de ChristenUnie. Hierbij het besluit toe te voegen aan de huidige indicator per saldo toegevoegde woningen en het aantal woningen in de bruto plancapaciteit. Voorzitter, dan ga ik verder met het volgende belangrijke thema … De voorzitter: Interruptie van de heer Bruch. De heer Bruch: Dat is mooi, mijnheer Wiedemeijer, ik hoor een aantal voorstellen om de woningbouw in ieder geval in tempo te houden.

Maar het is toch ook zo dat bijvoorbeeld het Dantuma-terrein niet bebouwd wordt vanwege uw eis van 40-40-20, dat er 250 sociale huurwoningen rond de Koepel niet gebouwd worden, omdat steeds de parkeernormen veranderen? Gaat u daar ook nog wat aan doen? De heer Wiedemeijer: Voorzitter, volgens mij staat het Dantuma al wat langer leeg al voordat die regels er waren, dus ik zie niet direct dat causaal verband. Maar wellicht kan de wethouder daar zo op ingaan, dan zie ik dat als een vraag van u zijn kant op. Voorzitter, een groene stad. Om tot een groene, duurzame stad te komen is felgroen en felrood beleid nodig. Felgroen in zijn ambities om de klimaatcrisis daadkrachtig aan te pakken en felrood door het sociale karakter. Iedereen kan meedoen, ook als je wat minder verdient dan anderen. In de kadernota zien we nu wel veel groenbeleid: een extra impuls voor meer bomen, vergroening van schoolpleinen, verduurzaming van de sportvoorzieningen, een bijdrage aan het warmtenet in het Ramplaankwartier. Er staan een hoop verstandige extra uitgaven bij die de PvdA steunt. Maar is het ook felrood? Dat is voer voor discussie. Zo staat er een subsidie voor regentonnen.

Is dit doelmatig, kunnen degenen die een regenton aanschaffen dit niet prima zelf betalen zonder subsidie van de gemeente? Er is een broodnodige extra impuls van 1 miljoen voor de woningcorporaties om woningen met een slecht energielabel te verduurzamen. Een goed initiatief. Naar oordeel van de PvdA staat dit echter niet in verhouding tot de extra uitgaven die grotendeels landen bij de enigszins beterbedeelde Haarlemmers. Om de balans te herstellen en te zorgen voor felgroen en felrood beleid … De voorzitter: U heeft een interruptie van de Visser, ChristenUnie.

10

De heer F. Visser: Vindt u het felrood dat de afvalstoffenheffing voor gezinnen met 20 procent omhooggaat, vindt u dat sociaal? De heer Wiedemeijer: Voor een andere groep gaat het omlaag en dat is een groep die alleenstaand is en ook minder gebruik maakt van de voorzieningen. Het is een lastig onderwerp, maar volgens mij is er een goede balans in het specifieke voorstel gevonden. De heer F. Visser: Nou ja, u heeft het over felgroen en felrood en volgens mij is dit juist precies het onderwerp waar die twee dingen bij elkaar kunnen komen. Als we dus mensen stimuleren om hun afval goed te scheiden – felgroen – kunnen we ook die afvalstoffenheffing omlaag brengen. Maar in plaats daarvan gaat u de afvalstoffenheffing voor gezinnen duurder maken, terwijl u ook had kunnen kiezen om gewoon per kilo of per zak te betalen. U weigert dat te doen, terwijl het in honderd gemeenten in Nederland enorm succesvol is. Waarom gaat u de afvalstoffenheffing voor gezinnen met zeker 90 euro per jaar verhogen, vindt u dat sociaal? De heer Wiedemeijer: Voor een andere groep gaat die omlaag, dus u moet wel het hele verhaal vertellen. De heer F. Visser: U gaat het dus voor bijvoorbeeld rijke inkomens met twee inkomens zonder kinderen, gaat u het een paar tientjes goedkoper maken en voor mensen die net boven het minimum zitten met drie kinderen gaat u het 90 euro duurder maken.

Vindt u dat sociaal? De heer Wiedemeijer: Voorzitter, volgens mij worden er nu heel veel dingen tegelijk. U begon net alweer over diftar, volgens mij loopt daar nog een onderzoek naar, dus dat wachten we dan even af. Kijk, in principe, u pakt er één ding uit, maar de meeste mensen hebben gewoon hoe groter de gezinssamenstelling is ook hoe hoger het inkomen. Dus ja, wij vinden het eerlijk dat hoe groter de huishoudsamenstelling, dat je dan ook iets meer bijdraagt. Om een voorbeeld te geven, waarom moet ik als alleenstaande net zoveel betalen bijna als iemand met vijf kinderen? Het is veel logisch dat daar differentiatie in ontstaat. Maar wij vinden het voorstel wat er nu ligt gebalanceerd. De voorzitter: De heer Aynan. De heer Aynan: Ik kom terug in mijn eigen termijn, maar nu eventjes. U zegt: hoe meer kinderen. hoe meer inkomen. Maar het is toch ook zo dat hoe meer kinderen, hoe meer uitgaven? De heer Wiedemeijer: Op het moment dat ik had gezegd: hoe meer kinderen, hoe meer inkomen is het natuurlijk wel een vrij eenvoudige manier om je inkomen te vergroten. Dus dat heb ik niet gezegd, dat zou wel een hele slimme manier zijn om heel snel rijk … De heer Aynan: Dat waren uw eigen woorden, hoor. De heer Wiedemeijer: Maar goed, ik ben benieuwd naar uw bijdrage. Wij vinden het een eerlijk voorstel zoals het er nu ligt.

Maar goed, ik ga graag verder, want volgens mij doe ik een voorstel waar u het ook mee eens bent en ik denk de ChristenUnie ook als mede-indiener, dus dan kunnen we het toch positief vervolgstapje geven. Voorzitter, om die balans te herstellen willen we graag de bijdrage in de verduurzaming van de sociale huur vergroten van 1 naar 3 miljoen euro. Daarmee kunnen er meer sociale huurwoningen worden verduurzaamd, waarbij ook nog eens geen huurverhoging tegenover staat bij isolatie. Huurders in een slecht geïsoleerde woning gaan na isolatie dan tientjes op vooruit, zo becijferde onderzoeksbureau TNO. Daarom dient de PvdA mede namens, ik kondigde het al aan, ook de ChristenUnie, GroenLinks, Actiepartij en het CDA

11

het amendement ‘In maximaal tweeduizend extra labelstappen naar energiezuinige en gasvrije huurwoningen’. Daarmee worden de bedragen gewijzigd in 2023, ’24, ’25 en ‘26 gezamenlijk 2 miljoen extra – ik doe even een compactere versie. Voorzitter, de dekking geschiedt uit de algemene middelen in de … De voorzitter: U heeft nog interrupties. De heer Bruch. De heer Bruch: Voorzitter, even een vraag aan de heer Wiedemeijer, want die geeft dus aan, heel goed idee hoor natuurlijk om die woningen extra te isoleren. Maar de woningcorporaties hebben een tijdje terug hier verteld dat ze dat niet voor elkaar gaan krijgen. Hoe wilt u dan dat probleem oplossen? De heer Wiedemeijer: In alle eerlijkheid echt een goede vraag. Hoe wij daarnaar hebben gekeken is dat je zegt: er is toch wel wat aanlooptijd nodig om die extra middelen uit te geven, dus wij hebben het grootste gedeelte ook geplaatst in een jaarschijf wat verderop in de tijd, zodat de verhuurders meer tijd hebben om met de huurders plannen tot verduurzaming uit te werken. Daarmee verwachten we dat het extra geld op dat moment wel uitgegeven kan worden. De voorzitter: Dank u wel. Dan nog een interruptie van de heer Van den Raadt. De heer Van den Raadt: Voorzitter, ik hoor dat het een goed idee is dat mensen in een sociale huurwoning isolatie van hun huis krijgen.

Daar ben ik het helemaal mee eens, dat hoorden we ook toen de woningbouwcorporaties aanwezig waren. Maar wat ik me toen wel afvroeg, dat was dus als je dus net niet in een sociale huurwoning zit, maar gewoon werkt en belasting betaalt en misschien 100 euro per maand meer overhoudt, dan kan je we alles zelf betalen. Nou hebben wij een motie klaarliggen om dan in ieder geval gezamenlijke inkopen via de gemeente te regelen, zodat het iets goedkoper wordt. U zegt daarnet: een miljoen uitdelen aan mensen die toch al hartstikke rijk zijn. Ja, niet iedereen die werkt is rijk, dat vergeet u misschien. Maar vindt u dat niet een goed idee dat we dan ieder geval zorgen dat dat miljoen misschien naar beneden kan doordat we gezamenlijk gaan inkopen en dat die mensen die dan niet net die geluksvogels zijn die in een sociale huurwoning zitten, dat die dan tenminste ook nog een keertje hun huis kunnen isoleren? De heer Wiedemeijer: Voorzitter, ik vind het altijd leuk, als je een van de eersten bent gaat iedereen altijd vragen: wat vindt u van mijn motie? Dan zijn er inmiddels al zeventig ingediend. Ik ga met veel belangstelling naar uw motie kijken. Ik heb hem nog niet gezien, dus daar kan ik nu niet zoveel zinnigs over zeggen, maar ik ben benieuwd. Voorzitter, ik ga verder met Haarlem als sociale stad.

Haarlem is een sociale stad, maar dit staat onder grote druk nu zovelen lastig rondkomen en de boodschappen en de huur moeilijk, niet kunnen betalen. Daarom is het zo van belang dat het bestaansminimum fors wordt verhoogd, zoals recentelijk ook geadviseerd aan het kabinet – toen was het ook nog eens een missionair kabinet. Voorzitter, in de kadernota zien we een reeks aan goede voorstellen die bijdragen aan een sociale stad, zoals de toevoeging van de wijkaanpak sociaal domein in Meerwijk en de huisvesting van kwetsbare jongeren. Eerder werd hier een motie met Trots – ik maak toch een bruggetje vanuit uw vraag, mijnheer Van den Raadt – aangenomen voor gratis OV-tickets. De PvdA dient hier nu een vervolg op, waarbij we nu weten – dank ook voor de beantwoording hoeveel het kost – waarbij minima dan allemaal vier gratis tickets krijgen. Daarom dienen we de motie in mede namens de Actiepartij ‘Rijdend richting gelijke kansen, gratis OV-kaartjes voor HaarlemPashouders’. Hierbij verzoeken wij het college in de begroting eenmalig middelen beschikbaar te stellen uit de algemene middelen voor het verstrekken van vier gratis OV-kaartjes aan HaarlemPashouders in Haarlem; te streven naar de gehanteerde voorwaarden gesteld door de VRA voor het verstrekken van gratis OV-kaartjes. Voorzitter, … De voorzitter: Dank u wel. U heeft ook hierop een interruptie van de heer Van den Raadt.

12

De heer Van den Raadt: Voorzitter, ik hoorde daarnet dat als je hele grote gezinnen had, dat je dan voordeel had. Maar als je dan een gezin met tien mensen hebt en je krijgt vier kaartjes, dan lijkt het me net niet uitkomen. Maar is het niet misschien een beter idee dat u kijkt, want het wordt altijd – en daar word ik persoonlijk eigenlijk wel een beetje sikkeneurig van – het is altijd de minima. Maar kunt u niet gewoon beter kijken, een objectief kader nemen dat als iedereen die al zijn vaste lasten heeft betaald en die houdt dan bijvoorbeeld een bepaald bedrag over, dat die mensen allemaal hetzelfde worden behandeld? Want het is altijd die tweedeling tussen sociale minima en dan de rest van de wereld, die dan zogenaamd rijk is, maar die mensen zijn helemaal niet rijk. De heer Wiedemeijer: U heeft helemaal gelijk, daarom moet de belasting op arbeid ook omlaag. Maar waar we nu wel naar hebben gekeken is dat je een eenvoudig voorstel kunt doen waar een doelgroep makkelijk die tickets aan kan worden verstrekt. Eerder in Amsterdam was het op aanvraag, dat was niet een enorm succes, toen kon er niet worden getoetst op welk inkomen de aanvragers had. Dus dit is een manier waardoor met weinig ambtelijke capaciteit een doelgroep kan worden geholpen.

Voorzitter, eerder dit jaar besprak de commissie Samenleving het nieuwe diversiteit- en inclusiebeleid, waarvan de PvdA blij is dat het er komt. De voorzitter: Ook de heer Aynan heeft nog een interruptie. De heer Aynan: Toch even terug, want u zegt: er zijn steeds meer mensen die het moeilijker hebben om rond te komen. En toch doet u tegelijkertijd het voorstel om de afvalstoffenheffing met tientallen euro's te verzwaren. Is dat niet een beetje tegenstrijdig? De heer Wiedemeijer: Voorzitter, volgens mij is er ook voor minima een regeling voor vrijstelling van een aantal heffingen, dus volgens mij is dat ook antwoord op uw vraag. De voorzitter: De heer Aynan. De heer Aynan: Dat is juist het hele probleem. We zien dat steeds meer mensen net boven het minimum – en daarom zijn hier geloof ik ook goede voorstellen om naar 150 procent te gaan – die krijgen het steeds moeilijker. Dus daarom de vraag: is het niet tegenstrijdig dat u ook voor die groep aan lastenverzwaring gaat doen? De heer Wiedemeijer: Nee, want voor een andere groep is er dan een lastenverlichting. Er zijn ook alleenstaanden met een laag inkomen, dus het moet tegen elkaar opwegen en wij vinden die balans eerlijk. De heer Aynan: Voorzitter? De voorzitter: De heer Aynan, laatste interruptie op dit punt.

De heer Aynan: Begrijpt de heer Wiedemeijer mijn vraag niet, of doet hij alsof hij het niet begrijpt? De heer Wiedemeijer: Ik begrijp uw vraag prima en ik heb mijn antwoord gegeven. De heer F. Visser: Voorzitter? De voorzitter: De heer Visser nog een keer.

13

De heer F. Visser: Ik wil hier toch even een feit corrigeren, want de PvdA heeft het hier over alleenstaanden. Feit is dat in het voorstel het voor alleenstaanden helemaal hetzelfde blijft. Alleenstaanden krijgen niet tientjes korting zoals de PvdA net beweert, het enige wat gebeurt is dat tweepersoonshuishoudens, vaak met dubbele inkomens die het juist vaak goed hebben, dat die een paar tientjes korting van de PvdA krijgen en dat de gezinnen die vlak boven het minimum zitten, die dus niet voor kwijtschelding in aanmerking komen, dat die 90 euro per jaar extra moeten betalen. Dat zijn de feiten en mijn vraag is nogmaals: vindt de PvdA dit sociaal? De heer Wiedemeijer: Voorzitter, ik vind het altijd een mooie debattechniek als iemand zegt dat ik iets heb beweerd dat ik niet heb beweerd, waar ik me vervolgens dan zelf mag tegen verdedigen. Ik heb die cijfers van u, u ziet het vast voor u, maar dat zijn allemaal feitelijke vragen, die plaats ik dan even door naar de wethouder die daarover gaat, want ik heb dat hier niet voor mij, dus dat antwoord blijf ik u schuldig. Voorzitter, wij zijn blij dat het diversiteit- en inclusiebeleid er komt. De PvdA miste echter nog gendergelijkheid. Hierop werd toen geantwoord dat er meer middelen nodig zijn. Bij deze goed nieuws voor de wethouder, als de motie van de PvdA wordt aangenomen mag u die bij de begroting toevoegen.

Zodoende de motie ‘Maak van gendergelijkheid een speerpunt’. Verzoekt het college: gendergelijkheid op te nemen als speerpunt; concrete acties en maatregelen om gendergelijkheid te bevorderen in kaart te brengen en waar mogelijk uit te voeren; bij de begroting incidenteel een bedrag van 25.000 extra per jaar toe te voegen aan de post Programma inclusie en diversiteit dat neerkomt op 75.000. Voorzitter, dan verder met de speeltuinen. Dan zie je toch, dat is wel mooi van het betoog van de VVD, dit gedeelte zal ik een beetje moeten aanpassen. Sterker nog, we komen denk ik mooi bij elkaar uit. Ik had namelijk de volgende tekst: speeltuin een belangrijke rol in de wijk waar kinderen fijn kunnen spelen. In de huidige kadernota is er nog geld over van voorgaande jaren om een aantal speeltuinen op te knappen. De PvdA ziet dat er nog veel speeltuinen zijn die opgeknapt kunnen worden. Nieuwe toestellen en verduurzaming van de panden. En ik had nu – maar dat gaan we dan een beetje aanpassen – is het college bereid voor de begroting een nadere inventarisatie te maken hoe andere speeltuinen ook nog een zet in de goede richting kunnen krijgen? Graag een toezegging, anders overwegen we een motie in de tweede termijn. Maar laat ik daar dan van maken dat we die van de VVD bekijken en kijken hoe we dat een beetje bij elkaar kunnen brengen, en misschien ook nog met Jouw Haarlem en de SP.

Voorzitter, ik ga verder met een bruisende stad. Evenementen dragen bij aan een bruisende stad, voor Haarlemmers zelf en voor bezoekers. Eerder dit jaar bespraken we al dat veel evenementen behoefte hebben aan hulp, omdat ze het lastig hebben. Evenementen waar Haarlemmers al vele jaren trots op mag zijn en de PvdA graag overeind houdt, zoals het Houtfestival en Bevrijdingspop. De PvdA is ook blij dat we hen de komende jaren kunnen steunen. We stellen ook voor om hier het jaar 2026 aan toe te voegen, zodat we een jaar extra steun kunnen bieden. De PvdA is echter wel verbaasd dat hier in de kadernota uit het niets heel expliciet een nieuw evenement wordt uitgelicht. Uit technische vragen blijkt dat het evenement vier tot wel 100.000 euro behoeft. De PvdA zegt hier nu geen harde nee tegen, maar vindt wel dat we in het nieuwe evenementenbeleid dan de keuze moeten maken waarbij het extra geld in eerste instantie wel er is om de evenementen die er al zijn overeind te houden en pas daarna nieuwe initiatieven. Daarom dienen we het amendement in met mede-indiener Actiepartij ‘Haarlemse evenementen in de schijnwerper’. De tekst heb ik al voldoende gezegd. Voorzitter, bij een bruisende stad past ook een bloeiende culturele sector. De PvdA is enthousiast over de stappen die hierin worden gezet.

De pilot met 24-uursvergunningen is in gang gezet en in deze kadernota hebben krachtige investeringen in het Slachthuis, de Schuur en een start voor een depot, waar nu eindelijk actie volgt na lang praten. Ik ga verder met burger en bestuur. Een van de ideeën die wij hebben hoe we mensen beter bij elkaar kunnen brengen is voor het budget in de buurt, zoals bijvoorbeeld het leefbaarheidsbudget en Schalkwijk aan Zet. De voorzitter: De heer Aynan.

14

De heer Aynan: Voorzitter, wilt u alstublieft wat attenter zijn? Want ik mis elke keer het punt, omdat u … We zitten ook ver van elkaar. Maar in uw rijtje, waar overigens wij ons ook gewoon in kunnen vinden, missen we de Pletterij. Die is ook al jaren op zoek naar huisvesting, naar uitbreiding. Kan de PvdA zich daar iets bij voorstellen? De heer Wiedemeijer: Voorzitter, de heer Aynan heeft gelijk dat daar een oplossing voor moet gevonden. Dus dat is zeker waar, er is nog een budget voor kleine instellingen. De voorzitter: De heer Aynan. De heer Aynan: Slaan we die over, deze kadernota, of gaan we daar iets voor betekenen? De heer Wiedemeijer: Dat geld staat er gewoon nog in, het geld voor de kleine instellingen is er gewoon nog, dus volgens mij kan er gewoon nog een oplossing gevonden worden. De heer Aynan: Een vervolgvraag, voorzitter. Volgens mij komt het geld voor de Schuur ook gedeeltelijk daarvandaan. We hadden ook de toezegging gekregen van de wethouder dat ze met een nieuw voorstel zou komen aangaande de Schuur. Ik heb niks gezien, of ik heb het over het hoofd gezien hoor, dat kan ook. De heer Wiedemeijer: Nou, dan kan ik bij deze als het goed is goed nieuws brengen, maar ik ga ervan uit dat zij dat zo nog zelf herbevestigt. Het budget is uiteindelijk aangepast en het geld voor de kleine instellingen is weer uitgekomen op het oorspronkelijke bedrag van 5 miljoen.

Dus volgens mij gaat dat prima. Ik ga verder met budget voor de buurt, zoals bijvoorbeeld het leefbaarheidsbudget en Schalkwijk aan Zet. Hier kunnen bewoners zelf kiezen wat ze het beste vinden voor hun buurt. Er volgt een nadere notitie in het najaar, blijkt uit technische vragen. De PvdA doet bij deze een warm pleidooi voor initiatieven uit de stad en moedigt het college aan hier incidenteel een extra impuls aan te geven. Dit idee hebben ook in januari ingebracht, maar we wachten even de behandeling in het najaar af. Voorzitter, de financiën. Op korte termijn is er ruimschoots incidenteel geld. Op lange termijn staan de gemeentelijke financiën door onduidelijkheid over de bijdrage van het Rijk onder grote druk. Daar moeten we kijken naar onze eigen structurele inkomsten om onze voorzieningen te blijven financieren. De toeristenbelasting is sinds 2019 niet herijkt. Voor de PvdA zijn toeristen meer dan welkom, maar is een eerlijke bijdrage aan de gemeentelijke financiën wel gewenst, zoals Haarlemmers zelf ook jaarlijks een klein beetje meer betalen aan lokale belastingen en heffingen. Hiermee kan een aantrekkelijke stad worden bekostigd, met cultuur, evenementen en aantrekkelijke openbare ruimte voor bewoners en bezoekers. Er wordt nu een herijking van de toeristenbelasting aangekondigd.

De PvdA dient een motie in om per 2025 de toeristenbelasting structureel op te hogen met 500.000 euro. Dit betekent dat voor een hotelovernachting, waar in 2019 zeven euro werd geïnd en in 2025, zes jaar later, nog geen negen euro wordt geïnd. Dat is een verhoging van 1,75 euro in zes jaar tijd. Zo levert toerisme een eerlijke bijdrage aan de structurele inkomsten van de gemeente Haarlem. Daarom dienen we de motie in ‘Verhoog de toeristenbelasting’. De voorzitter: De heer Blokpoel. De heer Blokpoel: Dank u, voorzitter. Mijnheer Wiedemeijer doet net alsof het een kleine stap is. 2025, maar negen euro om een nachtje in Haarlem te overnachten. Weet hij ook hoeveel het nu is momenteel, twee jaar voordat u over dat bedrag praat? De heer Wiedemeijer: Het is zeven euro sinds 2019.

15

De heer Blokpoel: Het is 5 euro nog altijd en voor de bezoekers is het dus … Kijk, de wethouder zegt het ook, mijnheer Wiedemeijer, dank u wel, wethouder. Dat betekent dus dat u in twee jaar tijd de toeristenbelasting bijna gaat verdubbelen naar negen euro. Denkt u dat dat onze hoteliers, de ondernemers helpt, denkt u dat dat de horeca helpt, de detailhandel? Alle bezoekers dat die naar Haarlem komen en allemaal: o, ik hou nog veel geld over, dat besteed ik in de stad? De heer Wiedemeijer: Voorzitter, dan zit zowel ik ernaast als u, want het is een verhoging van 25 procent. Dus hij gaat dan niet van vijf naar negen euro, maar dan is het 25 procent boven vijf euro. Het is namelijk een verhoging van 25 procent van alle inkomsten in zes jaar tijd. De heer Blokpoel: Dan valt het mee. Alsnog een forse verhoging van 25 procent, maar ik reageerde uiteraard op u negen euro. De heer Wiedemeijer: Nou fijn, dan zorgt de verwarring in cijfers voor de conclusie dat de verhoging uiteindelijk wel meevalt. Voorzitter, … De heer Blokpoel: Dat zei ik uiteraard niet. De heer Wiedemeijer: Het viel te proberen. Ik ga verder met sport en dan over D-Squad. D-Squad is een streetdancegroep van meiden onder de veertien jaar van de dansschool T.W.O. – als ik het goed zeg – T.W.O.Dance uit Schalkwijk. Ja, dit vraag echt veel van mijn hipheid.

Dit jaar werden ze Nederlands kampioen en eindigden ze op de derde plaats bij het EK. Net als vorig jaar hebben deze meiden zich gekwalificeerd voor WK Streetdance in Blackpool in de UK. Een prestatie waar we als Haarlem trots op mogen zijn, ware het niet dat DSquad zich dit jaar waarschijnlijk wederom niet kan laten zien op het WK, dit omdat meedoen aan het WK uit eigen zak betaald moet worden en de omgeving van deze meiden onvoldoende financiële middelen heeft. Om deze reden lukte het vorig jaar niet om mee te doen op het WK. De PvdA Haarlem vindt dat bij de ontwikkeling van kinderen en jongeren talenten en vaardigheden doorslaggevend zouden moeten zijn en niet de grootte van de portemonnee van hun ouders. Daarom vraagt het college om een toezegging te doen om maximaal 10.000 euro uit de algemene meedelen beschikbaar te stellen, zodat het WK voor deze meiden wel veilig wordt gesteld. Anders overwegen we een motie in de tweede termijn. Voorzitter, ik ga naar een afronding. Hierbij sluit ik graag de eerste termijn af. We hopen op steun voor onze ideeën en zijn benieuwd naar de ideeën van andere partijen, zodat we samen het verschil kunnen maken voor onze bewoners. Om samen voor een betere toekomst te zorgen, om samen keihard aan de slag te gaan voor een betere toekomst, om samen verandering wel voor elkaar te krijgen.

En stiekem om het ongelijk van Boudewijn de Groot te bewijzen. Het Spaarne stroomt, maar niet alles blijft hetzelfde. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan gaan we naar de Partij voor de Dieren. En overigens wijs ik u erop dat bij dit tempo, als iedere partij er even lang over doet inclusief interrupties – want het ligt niet alleen aan de partij die spreekt – dan zijn we over vijfenhalf uur door de eerste termijn. Gaat uw gang, mevrouw Van den Broek. Mevrouw Van den Broek: Ik ga mijn best doen. Dank u wel, voorzitter. Zaterdag 1 juli 2023, locatie het Frans Hals Museum. Muziek, emotie, verbinding en leren van onze geschiedenis kwamen hier samen bij de herdenking en viering van Keti Koti. De eerste keer in Haarlem. De burgemeester en minister Ollongren spraken mooie en betekenisvolle woorden over deze zwarte bladzijde in onze geschiedenis, de erkenning hiervan en ook het ongemak dat het naar boven brengt. Maar minstens zo belangrijk ging het over het hier en nu, en de toekomst, en over wat voor samenleving we met elkaar willen vormen. Gelijkwaardigheid in plaats van boven de ander staan, rechten voor iedereen in plaats van rechteloos zijn, respect in plaats van racisme.

16

Het is een gesprek dat we niet alleen op 1 juli moeten voeren, maar waar we ons dagelijks bewust van moeten zijn. Het onderzoek naar de exacte rol van de gemeente Haarlem bij de slavenhandel en betrokkenheid bij de slavernij loopt nog, maar wat de Partij voor de Dieren betreft blijven we in de tussentijd niet stilzitten. Wij gaan ervan uit dat de gemeente haar excuses zal aanbieden aan eenieder die door deze geschiedenis geraakt is. We dienen een motie in waarin we verzoeken tot de oprichting van een slavernijmonument en ondersteuning van een jaarlijkse herdenking en viering van Keti Koti. De motie is opgesteld door ons commissielid Yuri Zandwijken, wiens overgrootvader nog tijdens de slavernij in Suriname werd geboren en voor wie afgelopen 1 juli een diepe betekenis had. Het bijzondere is dat juist hij de link legt naar onze hedendaagse omgang met dieren in de bio-industrie, waarin het superioriteitsgevoel, het uitbuiten en het economische gewin boven alles nog aan de orde van de dag zijn. Het is onze hoop dat het denken ook hierin zal veranderen en dat dat geen 227 jaar zal duren. We dienen twee moties in die ons laten leren van het verleden, stappen zetten naar een inclusief en gelijkwaardig heden en een tolerante en respectvolle samenleving in de toekomst. Eerste motie, ‘Slavernijmonument, een jaarlijkse herdenking en viering Keti Koti’.

Het dictum luidt: verzoekt het college om met maatschappelijke partners, zoals stichting Keti Koti Haarlem, Koloniaal Haarlem, Bureau Discriminatiezaken Kennemerland en de nazaten van tot slaaf gemaakten tot een volwaardig Haarlems slavernijmonument te komen en hier budget voor vrij te maken bij de programmabegroting 2024-2028 in november en in faciliterende en samenwerkende houding in gesprek te gaan, zodat Keti Koti jaarlijks in Haarlem kan plaatsvinden en dit te financieren uit de meerjarige incidentele cultuurmiddelen in ieder geval tot en met 2027. Het is mede ingediend door PvdA en ChristenUnie en wellicht goed om te melden dat Bureau Discriminatiezaken en Stichting Comité 30 juni 1 juli hier positief tegenover staan. De tweede motie luidt: verzoekt het college het Zwart Manifest als handleiding mee te nemen voor de zwarte emancipatie in het diversiteitsbeleid en met een actieplan te komen om anti-zwart racisme tegen te gaan en emancipatie te bevorderen. Voorzitter, verder met de kadernota en de financiële koers voor 2024. Daarbij is er dit jaar extra ruimte, maar liefst 49 miljoen aan incidentele middelen die zo goed mogelijk dienen te worden ingezet. De voorzitter: U heeft een interruptie van mevrouw Van Zetten.

Mevrouw Van Zetten: Ik vraag me af, wat verstaat u onder zwart racisme? Heb je ook wit racisme? Hoe zit dat, gaan we met kleuren werken, en leidt dat juist niet tot meer discriminatie? Mevrouw Van den Broek: Nee, het is een manifest, ik zal het u doorsturen. Zwart Manifest wat omgaat inderdaad met racisme in de breedste zin van het woord, maar het is vooral gericht op etniciteit en ras. Mevrouw Van Zetten: Dus ouwe vrouwen vallen daar niet onder? Mevrouw Van den Broek: Nee, in dit geval niet. Voorzitter, de Partij voor de Dieren ziet het aantal crises toenemen voor zowel natuur, mens en dier. Alle drie merken in toenemende mate de gevolgen van klimaatverandering. Droge, hete voorjaren en zomers zorgen voor hittestress, verdorde parken en tuinen. Hoosbuien veroorzaken ondergelopen straten, overstroomde riooloverstorten waardoor vissen sterven en de waterkwaliteit verslechtert. Het ver-van-mijn-bed-show-gehalte begint hier al af te nemen en nagenoeg iedereen voelt, ziet en herkent dat het klimaat steeds sneller en steeds ingrijpender aan het veranderen is. Een van de grootste uitstoters van CO2 is het broeikasgas methaan. De veeteelt draagt hier voor 10 procent aan bij in Nederland. Niet alleen dus voor de productie van vlees, maar ook van die van zuivel.