07-10 Transcript Raad

In 2024 een startnotitie op te stellen waarin wordt geschetst op welke wijze en op welke termijn de autoluwe binnenstad aan de westkant van het Spaarne tussen de Bakenessegracht, liefst nog vanaf de Catherijnebrug tot de gedempte oude gracht dan de gedempte oude gracht zelf en de heilige landen verder vorm gegeven kan worden en in de begroting van 2024 een dekkingsvoorstel voor de vervaardiging van deze startnotitie te doen en gaat over tot de orde van de dag. Dan voorzitter, ik zou het ook met u hebben over structurele middelen. Wij constateren dat het college de grootste moeite heeft om zaken structureel in de begroting op te lossen. Denk aan het zojuist genoemde taakstelling voor cultuur, maar ook het langjarig onderhoud van het

48

gemeentelijk vastgoed dat in de huidige systematiek onhoudbaar is. De reserves lopen daar immers op leeg. Tegelijkertijd meent Actiepartij dat Haarlem tonnen aan inkomsten laat liggen door bijvoorbeeld de kostendekkendheid van havengelden onder de 40 procent houden. Waarom zouden we niet als gemeente streven naar 50 procent dekking? Zodat bezoekers met bootjes, die afkomen op onze rijke, maar ook kostbare voorzieningen die van Haarlem zo'n unieke toeristische trekpleister maken, dat zij ook meebetalen aan de instandhouding daarvan. Daar hebben we dan ook een motie voor gedicht. Havengelden dragen bij aan een voorzieningenniveau. Zal hem even voorlezen. Verzoekt het college alles overzien bij de begroting een voorstel te doen hoe tot een hogere kosten dekkendheid van haven vergelden kan worden gekomen zich hierbij te richten op zowel de gemoeide kosten als opbrengsten die tot het dekkingspercentage leiden, te streven naar een dekkingspercentage van 50 procent en dan ook met voorstellen te komen hoe de hogere opbrengsten structureel kunnen bijdragen het in stand houden van het lokale voorzieningenniveau, voor zover dat wordt gefinancierd vanuit de gemeentelijke begroting. Dan voorzitter, gaan we door naar, eens even kijken waar was ik gebleven? We zullen overigens ook die motie van de Partij van de Arbeid van de toeristenbelasting om die reden steunen.

Verduurzaming van vastgoed. Vorig jaar concludeerden wij in de raad dat de duurzame van het vastgoed grotendeels nog moest aanvangen. Wij denken dat daar nu een schepje bovenop moet. want we lopen in de kadernota ruim vijf ton per jaar in zijn achteruit voor de hogere energiekosten, dus dit drukt structureel op onze begroting en daarom ook een motie. Dat is nummer 20 om te versnellen in de verduurzaming van ons gemeentelijk vastgoed. Verzoekt het college middels een raadsinformatiebrief de commissie ontwikkeling aan de hand van de gebouwen lijst te informeren waar de knelpunten zitten in het beleid, welke financiële middelen benodigd zijn en welke capaciteit moet worden ingezet om te komen tot een versnelling van de verduurzaming van het gemeentelijk vastgoed en voor de begroting van dit jaar 24 te komen tot een voorstel hoe deze versnelling te implementeren. Dan het onderhoud van het vastgoed.

We lezen in een neutrale wijzigingen dat 568.000 euro vanuit reserve vastgoed, lezen we op pagina 65 dus de wethouder sport zal de wethouder vastgoed hier ongetwijfeld dankbaar voor zijn, maar er is meer, want er gaat ook 1,8 miljoen vanuit diezelfde reserve richting de incidentele onderhoudsmiddelen, maar Actiepartij heeft vorig jaar gelezen in de kader nota dat die systematiek niet houdbaar is op lange termijn dus wethouder, we hebben u vorig jaar gevraagd, laat nou eens zien hoe je langjarig die structurele onderhoudskosten in de begroting kunt opnemen. En volgens mij hebben we eigenlijk vanaf vorig jaar daar niet meer iets van over gehoord. Graag een reactie wethouder. Wat kunt u daaraan doen om ons gerust te stellen op dat vlak? Dan voorzitter, Keti Koti. Vorig jaar vroeg Actiepartij naar aanleiding van onze motie eerder gedaan het slavernijverleden van Haarlem te onderzoeken naar de stand van zaken. Ook riepen wij de vraag op of excuses dit jaar zouden moeten worden uitgebracht vanuit de stad. Wij hebben begrepen dat de burgemeester inmiddels is overladen met uitnodigingen en publicaties rondom Keti Koti en de onderzoeken, maar wij zijn eigenlijk daarmee de stand van zaken ten aanzien van het door ons gevraagde onderzoek een beetje kwijtgeraakt. Wij dachten dat dat 1 juli zou worden gepubliceerd. Graag een reactie.

Hoe zit dat nou eigenlijk? Haarlem is ongeveer inmiddels de enige overheidsinstelling in Nederland die geen excuses heeft uitgebracht. We hadden daar misschien koploper ooit in kunnen zijn. Het is niet anders, maar er liggen nu twee interessante moties voor. Een van OP Haarlem en een van de Partij voor Dieren. Beide leggen het accent wat anders wat betreft OP Haarlem. Zou inderdaad zeggen. Kijkt ernaar in de afweging van evenementen. Net zoals vier daarin zou moeten worden betrokken en andere evenementen en de motie van de Partij voor de Dieren. Wij zouden er zeggen van in dat in die eerste bullet ga er nou niet vanuit dat per se een monument komt, maar vraag om een onderzoek omdat monument of dat hier in Haarlem kan, waar dat kan en dan zou ik op beide moties graag ons logo plakken. Ter afsluiting een compliment voor de verbeterde leesbaarheid van de kadernota. Ook het feit dat de politieke discussies van een half jaar geleden terug te lezen zijn in de kadernota van nu maakt het een echte PNC cyclus en dat willen we de complimenten voor meegeven. We dienen nog een aantal moties mede in, waarbij we kijken naar realiteitswaarde. Maar ik wil

49

toch onze bingokaart nog even met u delen. Dus opletten. Nummer 13 van Trots. Die willen we misschien wel mee indienen. De sus teams nummer 26 de bijverdient premie van Jouw Haarlem, getal 33 de pleegouders van de SP, 53 meer bomen en 54 minder maaien van Partij voor de Dieren en 60 Malle Babbe van de VVD zijn allemaal bij de winnende nummers terechtkomen en de andere die daarna zijn gekomen die waren te laat ingediend. Dus dan krijgt ze nog reactie op in twee minuten en 20 seconden in de tweede termijn... De voorzitter: Dank u wel, maar er is nog een interruptie van de heer Van den Raadt. De heer Van den Raadt: Je hoeft alleen maar ja te zeggen. Kunt u zich voorstellen dat de andere een zittende partijen, een zetel partijen best jaloers zijn, want u kondigt net aan dat u voor 17 miljoen heeft kunnen indienen. Andere partijen met een zetel die mogen blij zijn als ze een motie van 30.000 euro er doorheen krijgen. De heer Van Leeuwen: Het is ook geen 17 miljoen geworden, maar u heeft ook de gelegenheid gehad om zelfs voor 40 miljoen in te dienen. De voorzitter: Goed dank u wel. Mevrouw Van Zetten, Hart voor Haarlem. Mevrouw Van Zetten: Voorzitter, ik was een beetje suf geluld hoor. Actiepartij, sorry dat ik deze woorden moet gebruiken. Voorzitter, wij beleven een bijzondere kadernota. Niet alleen is het kabinet gevallen.

Vertrekt mijn vriend Mark Rutte, maar met de toestroom van moties en amendementen ook veel ingediend door de coalitiepartijen, ontstaat de indruk, voorzitter, dat dit college er ook niet veel van bakt. Jongstleden mei presenteerde u met trots uw eerste volledige kadernota … De voorzitter: U heeft meteen al een interruptie. De heer Wiedemeijer. De heer Wiedemeijer: Voorzitter, die formule is altijd een winnende debatstrijd. Als je als coalitiepartij niks indient dan krijg je horen de coalitie controleert het college niet en op het moment dat je wel ideeën indient, kom je tot de conclusie het college heeft het niet goed gedaan, want zelfs de coalitiepartijen hebben ideeën ingediend. Dus als ik uw analyse volg, hebben we het per definitie niet goed gedaan. Mevrouw Van Zetten: Ik hoor geen vraag, maar kijk, ik vind het natuurlijk een zwaktebod als coalitiepartijen die uiteindelijk zijn wij hier de baas dat u alleen maar punten kunt bereiken bij het college door tientallen moties in te dienen. U kunt natuurlijk ook afspreken we doen een verzamelmotie of weet ik veel wat. Ik vind het gewoon … Ik hoorde van mijn buurman. 22 zijn wel heel erg veel. Ja. Ik heb de nummer genoemd … De voorzitter: Wiedemeijer. De heer Wiedemeijer: In dat geval hebben wij alvast een goede afspraak, want u houdt het beperkt.

Dus als wij dan voortaan samenwerken en wij komen met de ideeën, u wat minder dan vind ik dat hele goede samenwerking, maar even in alle eerlijkheid. We hebben toch gewoon een dualistisch stelsel en in januari heeft iedereen zijn ideeën naar voren kunnen brengen dus dat geldt voor iedereen en nu hebben mensen nog aanvullende ideeën. Dus wat nou precies uw fundamentele kritiek? Mevrouw Van Zetten: Dat ik in januari maar een paar seconden had gekregen van de voorzitter om idee in te bieden. De heer Wiedemeijer: U heeft er in ieder van nu nog 18 minuten. Dus ik ben erg benieuwd naar het restant.

50

Mevrouw Van Zetten: Dank u wel, mijnheer Wiedemeijer. Ik vervolg mijn betoog. Jongstleden mei presenteerde u als college uw eerste volledige kadernota. Jammer dan dat u door de uitspraak van de voorzieningenrechter daarna moest strepen in teksten en tabellen en addendum moest ons de weg wijzen en besluiten worden ook opgeschort. Het is zand in de machine te danken aan boze Haarlemmers die in actie kwamen tegen uw botte, anti auto parkeerbeleid. Bot beleid. Je kan ook zeggen in toenemende mate anti democratisch, want autoritair en van bovenop opgelegd. Maling hebbend aan inspraak en gevoelens van een groot deel van de Haarlemmers die willen voorkomen dat duizenden parkeerplaatsen gaan verdwijnen in onze straten. Bot beleid niet alleen als het gaat om het afrekenen met de automobilist via het parkeerbeleid, maar ook de omgang met bewoners en wijkraden die teveel aan belangenbehartiging zouden doen met ideeën die niet overeenkomen met het door het stadhuis gewenste beleid. Hart voor Haarlem bekruipt het gevoel dat argumenten er weinig toe doen en dat wij vanuit het stadhuis in toenemende mate voorgeschreven krijgen welke opvattingen wij mogen hebben en hoe wij ons leven moeten inrichten. Dit algemene beeld wordt ook versterkt door de verdediging en de adviezen van onze stads advocaat inzake de parkeerregulering en wat wel en niet kan doorgaan de adviezen aan het college.

Formeel zou het kunnen, maar de stadsadvocaat spreekt hier wel namens de gehele gemeenteraad dus ook namens Hart voor Haarlem. Hij vergeet hier voor het gemak of het is gewoon onwetendheid dat wij ook vertegenwoordigers zijn en vele Haarlemmers vertegenwoordigen die het niet eens zijn met uw beleid. Haarlemmers die hun auto wel belangrijk vinden, voor hun werk nodig hebben en niet in overvolle trein en bus kunnen of willen zitten, vlot de stad uit willen zonder vast te staan in uw nieuwe stadstraten. Ik vind ook dat we moeten uitkijken met deze juridisering van de politiek en voordat de stadsadvocaat namens ons op pad gaat, wij op zijn minst actief geïnformeerd mogen worden, al was het maar door onze griffier. Democratie is ook rekening houden met minderheid. Initiatief is hier ook het negeren van onze vragen over het in stemming brengen van moties en amendementen niet ingediend op de raadsvergadering van 30 maart jongstleden. Al meer dan drie maanden wachten wij op een antwoord en misschien kunnen we dat binnenkort krijgen. In de kadernota lezen we genoeg, maar Hart voor Haarlem heeft ook wat vragen. De voorzitter: De heer Van den Raadt wil u iets vragen De heer Van den Raadt: Ja, want u zegt dat u al maanden … Dat mag niet.

Voorzitter, mevrouw Van Zetten die die zegt dat ze al maanden op een antwoord wacht, maar wordt het dan wel medegedeeld waarom het zo lang duurt? Mevrouw Van Zetten: Dat vraagt u aan mij? Nou het wordt telkens uitgesteld en ik vraag telkens opnieuw en dan krijg ik een … Ok heb het laatste antwoord op het begin juli iets zou verwachten zou kunnen verwachten. Nou die datum is volgens mij al verstreken. Ik zeg niet iedereen is in deze raadzaal gelijk. Wij hebben ook wat vragen als Hart voor Haarlem wat betreft de opvang van Oekraïense vluchtelingen. Daar zijn wij helemaal voor. Dus hoeft u niet verkeerd het op te vatten. Op een paar plaatsen lezen wij dat de opvangkosten in Haarlem voor 2023 circa 21 miljoen euro bedragen en dat is bijna een derde van de jaar schrijf van het investeringsplan. Dit is een behoorlijk hoog gedrag, maar het rijk gaat het betalen, lezen wij. Maar het is wat ons betreft ook ons belastinggeld en de vraag is waarom is dat bedrag zo hoog en wordt er wel moeite gedaan om de kosten te beheersen? En dan is nog betreffen deze specifieke kosten van de opvang van Oekraïners. Ook de verbouwing van de panden aan de Meesterlottelaan en de Dreef waar zij nu nog worden opgevangen. Tegelijk zijn deze panden ook bestemd als azc.

En de vraag is dan natuurlijk waar gaan die Oekraïners dan weer naartoe? Uit antwoorden op de technische vragen van de Actiepartij blijkt dat het college ook overweegt om het pand Kampersingel te bestemmen voor minderjarige vluchtelingen. Dat vond ik verbazingwekkend. Want waarom is dat dan niet eerder gemeld. Hart voor Haarlem stelt vol prijs op transparant bestuur ook

51

gezien de discussie in Heemstede over de opvang van minderjarige vluchtelingen in een pand aan de Dreef. De vraag is natuurlijk van gaan wij nu Heemstede uit de brand helpen en komen ze in ons pand te zitten? Graag een reactie hierop. Het geheugen van de organisatie. Ja dat vind ik dan ook wel een leuk voorbeeld, want pagina 81 betreft het sleutelproject welkom in Haarlem via de Oudeweg. Dit project is nodig vanwege de recente afwaardering van de Amsterdamse vaart. Dat begrijp ik niet, want wat is dan recent? Al meer dan twaalf jaar geleden zijn daar bloembakken geplaatst door de toenmalig wethouder GroenLinks. mijn grote vriend Rob van Doorn. En de nota verkeersmaatregelen Oudeweg die was bedoeld om juist die autobereikbaarheid te verbeteren als reactie op deze afwaardering dateert uit 2012 en daarna werd de Oudeweg zelfs nog versmald. Haarlem file hoofdstad nummer een. Ik vraag me nu toch wel af hoe ver reikt het geheugen van de organisatie? En wat mij ook zorgen baart, is dat het bestuurlijk informatiesysteem dat nu een beetje op orde raakt niet verder reikt dan maart 2014 en de vraag is dan aan het college komt er nog tien jaar bij dat wij in het verleden kunnen kijken wat voor besluiten er zijn genomen. Ik zou moties in kunnen dienen.

Ik laat het hierbij, want jullie hebben daar genoeg werk aan gehad en ik zie wel verder bij mijn tweede termijn of de komende dagen of er nog wat aanvulling nodig is. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Mijnheer Van den Raadt, Trots Haarlem. De heer Van den Raadt: Voorzitter, het is een unieke week, unieke dag. Kabinet is gevallen. Minister president Rutte zegt dat hij naar huis gaat. Dus ik denk ik doe een zwart T-shirtje aan, een beetje stemmig omdat het toch allemaal misschien ook treurig is. Met een vrolijke noot Bob de bouwer die zegt can we fix it? No, it’s fucked dus dat gaat niet meer gebeuren, maar nieuwe kansen, nieuwe ronde de democratie zal weer overleven. Nog uniek geval en dat is helemaal uniek is dat de eerste motie op de lijst van Trots Haarlem is. Dat is ook nog nooit gebeurd in die 13 jaar. Dank u wel. Het viel mezelf plotseling ook op. Ik denk ik sta bovenaan, hoe kan dat nou? Maar dat is ook wel een motie die mij erg hoog zit dus daar zal ik u straks meer over vertellen. Even kijken hoor. Hebben wij nog iets anders wat uniek is? Ja, iets anders wat ook uniek is, is de kaft van de kadernota. Wij hebben natuurlijk al jaren over diversiteit en hoe goed we daarmee zijn en hoe fantastisch dat allemaal moet gaan worden, maar voor het eerst hebben we een zwarte dame op de kadernota voorkant. Dat vind ik toch wel heel goed dat we dat nu eindelijk doen.

U weet dat Trots Haarlem altijd voorstander is van dat de volgende burgemeester een zwarte vrouw wordt uit de LHBTI+ gemeenschap die laag is opgeleid, zodat wij gewoon op alle vlakken voldoen aan de diversiteit. Even kijken. Wat ook uniek is en dan sluit ik het een beetje af met de unieke dingen, want het begint wel erg veel uniek te worden dat de coalitie 22 moties en amendementen indient. Normaal gesproken was er altijd kennelijk het stille akkoord. Dat zijn niet zoveel deden, want het is ook logisch, eigenlijk staat alles wat erin staat zou eigenlijk in overeenstemming moeten zijn met de coalitie, toch Actiepartij misschien nee, want Actiepartij had officieel maar vier en PvdA zeven dus dat is ongelooflijk veel, maar normaal deze alleen … De voorzitter: Interruptie. Interruptie van de heer Drost. De heer Drost: Maar pleit u dan eigenlijk voor minder debat hier en meer achterkamertjespolitiek? De heer Van den Raadt: Nee, ik zeg juist dat het uniek is en dat u dus eindelijk nu op de goede weg bezig bent, want normaal gesproken gebeurde er niks. Kwam er altijd een verrassing motie waar iedereen uit de coalitie opstond zonder dat dat werd rondgedeeld en dan was het een inkopper. Kijk ons, we hebben een punt gescoord. Nu hebben we kans om allemaal mee te doen. Dus juist complimenten aan de coalitie. Ga zo verder, jullie kunnen het. Even kijken.

Dan gaan we maar beginnen met heel saai al die moties op te lezen, want we kunnen tegenwoordig alles digitaal regelen. Donorcodicil, je paspoort aanvragen, maar moties moet je nog steeds helemaal oplezen, zodat je tenminste bijna je spreektijd kwijt bent. Dat kunnen wij in Haarlem niet

52

veranderen en dat zal ook nooit gebeuren. Goed. De eerste motie en die dus als eerste op de lijst stond. Dat verbaasde ik me dan elke keer over. Ik ga elk jaar naar Heemstede waar ze de veteranendag hebben en waar dat perfect geregeld is. Een bandje die oude muziek speelt uit de tweede wereldoorlog, de padvinders die pannenkoeken bakken, Keep them rolling die daar met allemaal legervoertuigen staan en daar dan door de stad rijden. Ik word er altijd een beetje emotioneel van als ik daar dat ritje meemaak, want dan denk ik ja we hebben er altijd over hoe belangrijk het is dat we in vrede leven en dan hebben we nu over de Oekraïne. Nou en dan heb je dus hier een stad Haarlem die eigenlijk aan veteranendag die dit jaar geloof ik helemaal niks gedaan heeft, maar dat het gewoon zo'n blamage is wat daarmee gebeurt en dat Heemstede lichtende voorbeeld is hoe het wel kan. Dus het dictum is de veteranendag wat meer allure te geven door Keep them rolling. Ik heb ze gesproken en ze zijn bereid gewoon ook naar Haarlem te rijden uit te nodigen om naar Haarlem te komen. Hetzij op de officiële dag of aansluitend aan de dag van Heemstede, want die doen het een week eerder. De volgende motie dat is de motie geef de jeugdraad een stem in de kadernota of de begroting.

Hebben we het wel over gehad toen ze kwamen inspreken, verzoekt het college met de voorstel te komen hoe de jeugdraad in de kadernota en of begroting betrokken kan worden met onderwerpen die voor hen van belang zijn, om zo deze stukken meer toekomstbestendig en van de jeugd te maken. Dan de motie … Die ga ik denk ik schrappen. Dat is de motie over dat we alles samen doen in goed overleg, niet dat ik daartegen ben, maar dat gaat specifiek over de wet verplaatsing bevolking. Ik heb wel een andere motie gemaakt en die gaat over de spreidingswet, want we hebben nu natuurlijk kabinet wat is gevallen een spreidingswet die nog nooit door de eerste kamer is gegaan en zelfs geloof ik niet door de tweede kamer. De kans dat die spreidingswet er überhaupt nu doorheen komt naar de verkiezingen dat is echt, ik gok, nul, maar in Haarlem willen we dan weer haantje de voorste zijn en zeggen kijk ons goed zijn. We gaan vooruitlopen op een wet die er nooit komt. Dus het dictum daar is niet vooruit te lopen op een wet die er waarschijnlijk nooit zal komen. Dan hebben we nog een motie over onderzoek beter en wellicht gratis OV, neem het nieuwe provinciebestuur mee. We hebben nu fantastisch nieuw provinciebestuur BBB, VVD, GroenLinks en PvdA en die hebben uitgesproken voor beter OV te willen gaan zorgen.

Dus verzoeken wij het college om met het nieuwe provinciebestuur in gesprek te gaan over hoe het of in Haarlem verbeterd kan worden of en waar er in de gemeente een proef kan komen met gratis vervoer, bijvoorbeeld voor 65-plussers en de uitkomsten met de raad te delen. Dan de motie inwoners van Haarlem krijgen na hun achttiende jaar voorrang. We horen hier elke keer we moeten bouwen, bouwen, bouwen aan de andere kant wordt er dan gezegd eigenlijk ligt dat allemaal op zijn gat, dat gaat niet lukken. We gaan wel zeggen oké 610 asielzoekers kunnen hier naartoe komen. Statushouders en die kunnen dan natuurlijk ook nog drie vier mensen meenemen dus die huizen die dan gaat bouwen die zijn sowieso al weg. Dus ik zou ook eens willen vragen om te kijken of we gewoon het op een andere manier kunnen oplossen door de doelgroepen criteria anders te gaan bekijken en dan specifiek om mensen die achttien jaar en die kunnen uit elk land komen als je maar achttien jaar in Haarlem staat ingeschreven, om die dan voorrang te geven op een eigen sociale huurwoning en voorrangsregeling urgentieregeling te starten voor inwoners van de gemeente Haarlem die achttien jaar onafgebroken in de gemeente wonen en nooit eerder zelfstandig hebben gewoond.

En tweede bullet deze categorie tot hun achtentwintigste levensjaar het recht op voorrang en urgentie te geven, zodat zij bijvoorbeeld een studie kunnen doen in een andere stad en dan kunnen terugkeren naar de gemeente Haarlem om daar een woning te betrekken. Dan de motie over parkeeroverlast biedt meerdere oplossingen dan alleen betaald parkeren. Krampachtig wordt altijd gedacht dat gereguleerd parkeren de enige oplossing is, als mensen klagen dan kunnen ze een survey krijgen van ga maar kijken wie er allemaal in je straat betaald parkeren wil krijgen. Ik heb al eerder voorgesteld dat je het ook veel anders kan aanpakken. Je kan bijvoorbeeld zeggen, laat iedereen met twee auto's gratis in zijn eigen wijk staan dat je altijd gratis in je eigen wijk staat, maar zo ga je bijvoorbeeld in een andere wijk gaat staan je 1 euro betaalt en we hoorden net al dat de toeristen in de toekomst de klos zijn, omdat ze al hogere toeristenbelasting gaan betalen. Dan zou je ook kunnen zeggen dan gaat de toerist iets meer betalen voor het

53

parkeren en dan krijg je zo uiteindelijk nog hetzelfde bedrag binnen, want ik weet uit het tijdperk van betaald er per minuut dat dat eigenlijk altijd de gouden regel is voor het college. Niet zozeer oplossen van problemen, maar wel dat er hetzelfde bedrag binnenkomt als waar ze op gerekend hebben. Dus vandaar het dictum draagt het college op parkeeroverlast op een eerlijke manier op te lossen zonder winstoogmerk, niet als enige oplossing voor parkeerproblemen te komen met het invoeren van betaald parkeren voor de hele wijk, maar ook alternatieven te bieden. Dan hebben we nog de motie pilot horeca langer open dan ook de fietsenstalling langer open. Dat vond ik wel opmerkelijk van de mensen die laatst kwamen inspreken uit horeca die zeiden ja, het is best raar. We hebben nu zeventien plaatsen waar je 24/7 naar de horeca kan gaan. Er wordt geklaagd over terrassen en fietsen die op de stoep staan, maar die mijnheer die zei maar waarom kan het dan dat dan die fietsen stelling om zeven uur dichtgaan of misschien ietsje later, maar in ieder geval niet 24/7 open zijn. Dus de vraag in dit dictum is aansluitend aan de langere openingstijden ook een proef te starten met langere openingstijden van de fietsenstallingen in de horeca hotspots. Klinkt zo logisch. U kunt meteen uw logo nu al insturen, ik plak het er rechtstreeks op. Even kijken.

Dan hebben we de motie die het dit keer gaat halen. Ik heb al heel goede geruchten gehoord. Dat is schaf de hondenbelasting af. We hebben nu zo'n bak met geld en we komen elke keer tot de conclusie dat die mensen met een hond alles betalen, maar daar nooit een ene moer voor terugkrijgen. Ondertussen is er meerderheid van de gemeentes is het afgeschaft. We hadden het daarnet al over Heemstede, maar ook Heemstede heeft inderdaad geen hondenbelasting dus het verzoek hier is de hondenbelasting in de gemeente Haarlem per 1 januari 2025 af te schaffen, met als voorwaarde om in 2024 te anticiperen op het wegvallen van de inkomsten van de hondenbelasting en hier mijn rekening te houden in de dekking van de begroting van 2025 en verder. En die wordt mede ingediend door Partij voor de Dieren en BVNL en dan gaan we naar een ontknoping. Dan komt hier de motie dat is natuurlijk ook zo'n goede oplossing, maar waar steeds mensen nog twijfels over hebben en over vier jaar zeggen ja dat hadden we eerder moeten doen.

We hebben daarnet al geconstateerd en dat constateren we overal dat bouwen gewoon niet meer de zoden aan de dijk zet waarop gerekend was dus zou je moeten kijken hoe je het anders kan indelen en dat is bijvoorbeeld door de statushouders en dat staat ook in het rapport, want mensen denken hoe kom je altijd aan dat soort wijsheid? Maar er is een rapport bij de gemeente bekend die heet toekomst van oost en daar zijn wat onderzoekers die dat onderzocht hebben en daar hebben een heel mooi dik rapport van geschreven en die dragen als oplossing aan dat de statushouders niet alleen maar in de sociale laagste klasse van de huur mag plaatsvinden, geplaatst mag worden, want dan komen ze allemaal in dezelfde wijk in dezelfde straat en vaak nog in hetzelfde gebouw, maar ook een sociale klasse huur daarboven, zodat die spreiding nu al verbeterd wordt en niet alleen maar als we ooit ergens in de toekomst nog eens een keer vijf huizen aan de andere kant van het Spaarne gebouwd hebben. Dan de motie waarvan de Actiepartij helemaal weg van is en dat snap ik ook wel, want dat is ook natuurlijk hartstikke goed en waar de hele binnenstad blij van wordt.

Vroeger hadden we dus susteams zodat mensen uit de horeca die naar huis liepen en dan onderweg alles kapot liepen te slopen en liepen te lallen op straat in ieder geval door zo'n team werden aangesproken van jongens kan het even wat rustiger? En meisjes en generatie x, geslacht x, ik houd van diversiteit, maar deze motie daarvan is het dictum om weer de oude susteams op te starten en zo de stad Haarlem voor bezoekers en bewoners leuk, gezellig en veilig te houden. En de vraag aan de wethouder kan zijn van hoeveel kostte dat vroeger die susteams? Gaan we dat redden met die 50 miljoen die we nog hebben liggen? Dan hebben we nog de motie duurzaam isoleren versnellen door gezamenlijke inkoop. Dat snap ik zelf niet. Ik probeer nou zelf ook mijn eigen huis te isoleren, omdat dat moet nou ja omdat het moet ik ging met mijn gasrekening van 240 naar 640. Dus na een tijdje dacht ik, ik kan nog zes banen bijnemen, maar dat gaat niet worden. Dan hoor je dat je bij sociale huur gewoon alles vergoed krijgt zonder dat je huur omhooggaat. Dan denk ik godsamme, had ik nou maar geen baan en zat ik maar in een sociale huur, want dan was het leven toch een stuk makkelijker, maar als ik een offerte laar laat doen, dan zit ik al op de 70, 80.000 euro. U mag best weten, ik verdien geloof ik 20.000 euro netto per jaar dus dat kan heel lang duren voor dat ik dat bij

54

elkaar gespaard heb. Daarom had ik het voor het idee van kunnen we niet als gemeente gewoon zeggen ik hoorde net de wethouder zeggen of dat was van D66 dat iedereen heeft een ander huis. Nou dat is niet waar. Ik woon in een wijk waar zeker 200 huizen precies, exact hetzelfde zijn. Als er nou een gezamenlijk plan komt voor inkopen. Iedereen wil daar dubbelglas, dan kan je gewoon 200 keer dubbelglas bestellen. Dat is vast veel goedkoper. Dus vandaar het dictum draagt het college op met een plan te komen waarbij bewoners aan de gemeente kunnen aangeven welke isolatie, verduurzaming maatregelen zij willen treffen en waarbij de gemeente een algemene offerte vraagt namens alle deelnemers waardoor de prijs lager zal liggen en dat iedereen sneller zal kunnen isoleren. Dan iets anders opmerkelijks een huis van de wijk wat 4,15 miljoen euro mag gaan kosten en dan hebben we het wel eens over de huiskamer van oost en die vraagt dan 30.000 euro en dan is het verschrikkelijk, want zoveel geld hebben we niet. Ik heb het even uitgerekend, als we het huis van de wijk van 4,15 miljoen niet bouwen dan kunnen we de huiskamer van oost voor de komende 138 jaar in stand houden.

Dus dat zijn natuurlijk politieke keuzes, maar dat zijn misschien soms ook keuzes waarvan je gewoon moet denken hoe kan het dat daar niet wat beter over nagedacht wordt? Daarom het dictum vraagt het college te komen waar of de huiskamer van oost iets van het budget van de huis van de wijk kan krijgen of separaat er naast ook gewoon de jaarlijkse bijdrage krijgt en waarbij het huis van de wijk als dat klaar is, kijken of de integratie of samenwerking van de huiskamer met het huis van de wijk een optie is en dekking te halen uit de algemene middelen of dus het huis van de wijk ietsje minder en de huiskamer van oost ook iets. Dan een ander probleem. Iedereen heeft het al opgemerkt mensen kunnen gewoon niet meer rondkomen, ook niet als je een tweede of derde banen bijneemt. Dat dat zet geen zoden aan de dijk. We hebben ooit bedacht dat we bij Airbnb van 60 naar 30 dagen terug moeten. Ik zou een snelle oplossing zien als mensen misschien wel iets vaker hun huis of een kamer kunnen verhuren, zodat ze in ieder geval straks wat inkomens te hebben als de winter weer begint en het prijsplafond voor de energie en het gas wordt afgeschaft. Dus daarom het verzoek het dictum tijdelijk en voorlopig eenmalig in 2024 het aantal dagen dat mensen hun kamer mogen vereren via Airbnb weer te verhogen van 30 naar 45. Dus nog niet eens terug naar 60, maar wel van 30 naar 45.

Dan nog de laatste twee moties. Dus u heeft het bijna allemaal overleefd. De motie in Haarlem houden we ons aan de wet. Dat is niet … Oh, die heb ik geloof ik daarnet gezegd. Niet vooruitlopen op de wet die er toch niet doorheen komt en dan nog voor wat hoort wat. Dat vond ik zo raar. Laatst hadden we de popschool en die zei als kleine bandje zou je niet kunnen optreden in Patronaat. Dat lukt niet. Is moeilijk. Maar allebei de instelling krijgen subsidie van de gemeente Haarlem dus het dictum daar is bij het uitdelen van subsidie ook na te denken of er verzoeken aangekoppeld kunnen worden en als pilot te nemen dat de subsidie bij het Patronaat ook de vraag of de popschool een paar keer per jaar mag optreden in Patronaat. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dat was het eind van uw bijdrage in ieder geval, want de tijd is op, maar u bent er net doorheen gekomen. Dank. Dan gaan we naar de ChristenUnie, de heer Visser. De heer Visser: Dank u wel voorzitter. Het was een stormachtige week, zowel voor de Haarlemse bomen als de nationale politiek. En gelukkig gaat hier vanavond in de raad rustiger aan toe en laten we dat vooral zo houden. Voorzitter, Haarlem staat er financieel goed voor.

We hebben zelfs miljoenen extra te vergeven al is het dan eenmalig, maar tegelijkertijd zijn nog veel opgaven waar we nog geen geld voor hebben, dus ook bij extra uitgaven moeten we kritisch blijven en ik hoor vanavond veel mooie initiatief die daar toch nog een schepje bovenop doen en het merendeel daarvan vind ik zo mooi dat we die ook van harte hebben gesteund. Voorstellen die zich richten op een socialer en duurzamer Haarlem en voorstellen die de groei van het aantal woningen ondersteunen, maar als we voorstellen stellen doen voor meer geld uitgeven, vraagt dat wel dat we tegelijkertijd ook proberen zuinig te zijn en mogelijk zaken efficiënter te maken en de schuld van de stad verder te verlagen. En dat perspectief mist de ChristenUnie nog wel in de kadernota. Zijn we wel voldoende voorbereid op de volgende financiële storm, is onze vraag. De opgave voor het onderwijs is groot. Fijn dat hier

55

nu vele miljoenen heengaan, maar er zijn er nog steeds veel schoolgebouwen die dringend aan een opknapbeurt toe zijn. We hebben nog tientallen miljoenen extra nodig. Hoe gaan we dit gat overbruggen? Veel voorstellen voor de besteding van geld kan de ChristenUnie steunen. Zo zijn we blij met alle duurzame investeringen en met geld voor project buurt bakens waarmee zeven kerkgebouwen een huis voor de wijk worden, terwijl ze tegelijkertijd een kerkelijke functie behouden. Ik ben ook blij met de komst van de combinatie toegankelijkheid, openbare ruimte. We kunnen veel bereiken met werk met werk maken, maar de ChristenUnie zou hier het coalitieakkoord nog wat letterlijker binnen nemen. Actie. In 2018 was het jaar van toegankelijkheid. Ik heb toen gewezen op de vele drempels die er nog zijn in de binnenstad bij winkelpanden. Deze drempels zijn nog niet helemaal verdwenen. Ook zijn er genoeg plekken waar de oversteekbaarheid van straten kan worden verbeterd door het verlagen van stoepranden. 2 oktober begint de week van de toegankelijkheid.

Kunnen we niet voor die tijd en lijst quick wins maken en deze dan gelijk aanpakken? Daarom de motie drempels wegweek, toegankelijkheid scheppen waarin ik het college verzoek nog dit jaar stratenmakers op pad te sturen om in een week tijd zoveel mogelijk drempels in Haarlem te ‘…’ bij voorkeur in de week van toegankelijkheid en de wethouder wil vast wel mee scheppen bij de eerste of de laatste drempel in die week. Voorzitter, in november had ik een motie om een onderzoek te doen naar de haalbaarheid van een respijthuis in Haarlem. Een plek waar zorgbehoevenden kunnen logeren, zodat hun mantelzorgers, even de mogelijkheid hebben om een paar dagen niet te moeten zorgen. De motie heeft het toen niet gehaald, maar het college voert hem nu wel uit. Chapeau. Wat ik wel mis in de rij voorstellen, is het mantelzorg compliment. Nu we eenmalig zoveel geld te besteden hebben, had dit kleine bedankje er toch wel afgekund? De ChristenUnie vindt dat een veel betere besteding dan de drie keer 85.000 euro extra die nu gereserveerd is voor het netwerk sport. 255.000 euro is wel erg veel geld om daarvan uit te geven aan ik citeer de samenwerking tussen sportorganisaties te stimuleren. Niemand zit te wachten op een nieuwe website, een nieuwsbrief, nog meer van dat soort informatievoorziening en ook nog een klankbordgroep.

Als het nu naar kleedkamers was gegaan of de aanleg van nieuwe sportvelden, dan had ChristenUnie dit extra geld volop gesteund voor de sport, maar deze kwart miljoen kan echt beter worden besteed. Daarom mijn amendement dat verdient een compliment waarin ik voorstel de maatregel versterken netwerk sport te vervangen door eenmalig mantelzorg compliment. En is het echt nodig om anderhalve ton te reserveren om sportevenement naar de stad te halen? De ChristenUnie zou dit geld liever steken in de breedtesport door het ondersteunen van onze sportverenigingen. Voorzitter, nog een mooi project waar extra geld voor komt, is het zonnewarmte net in het Ramplaankwartier. En daar ben ik blij mee. Veel inwoners doen mee, blijkt echter ook dat een groot deel van deze groep alleen zonnepanelen op het dak wil of kan als het gecombineerd wordt met een dakkapel. Bij andere huizen is zo’n dakkapel zelfs noodzakelijk. De huidige regels staan in het voorgevel dak vlak echter alleen het dakkapel toe van maximaal 50 procent breed. Dat is echter voor het integreren van zonnepanelen te smal en een stukje extra woongenot kan ook bijdragen aan het draagvlak voor de duurzaamheidsmaatregelen.

Daarom dient ChristenUnie motie zonnig vooruitzicht voor een zonkapel in samen met GroenLinks, OP Haarlem en D66 en in deze motie vragen we het college op korte termijn een voorstel voor partiële wijziging van het bestemmingsplan Rampelaankwartier in procedure te brengen en om dit mogelijk te maken hiervoor in 2023 en 24 ambtelijke capaciteit vrij te maken. In deze partiële wijziging van het bestemmingsplan de toepassing van bredere dakkapellen in het vlak toe te staan door in de bestemming regels artikel 12.2.1 punt F lid vijf te schrappen. De voorzitter: U heeft een interruptie van de heer Wiedemeijer. De heer Wiedemeijer: Voorzitter, als we nou een ding niet hebben, is het ambtelijke capaciteit. En u concludeert vrij snel dat we die hiervoor vrij moeten maken. Kunnen we niet eerst even een stapje daarvoor doen dat we kijken hoe groot het probleem is en wat die ambtenaar dan niet kunnen doen voordat we die

56

gaan vrijspelen voor wijzigen van bestemmingsplannen en dergelijken. Die mensen kunnen dan bijvoorbeeld niet aan de woning bouw werken en dergelijke. Dus gaat u nu misschien niet ietsjes te snel? De heer Visser: mijn forse kan misschien zelfs ambtelijke capaciteit vrijspelen, want anders krijgen we allemaal verzoeken om afwijking van de bestemmingsplan dat een zware toets vraagt allemaal individuele bouwaanvragen die getoetst moeten worden. Nu kan je in een keer een veegoperatie voor de hele wijk doen. Dus waarschijnlijk nog efficiënter ook. Voorzitter, ik ga verder. We moeten in Haarlem goed zorgen voor ons erfgoed. Momenteel wordt in de Waarderpolder gebouwd aan bijzonder nieuw Haarlems erfgoed, de imposante blauwe tram die ooit in Haarlem bij ‘…’ is gebouwd en jaren door de hele regio heeft rondreden, wordt tot in de kleinste details door vrijwilligers nagebouwd. Echt enorm indrukwekkend om te zien voor degene die nog niet is geweest, ik zou zeggen ga erlangs. De stichting die zich bezighoudt met de bouw, heeft mogelijkheid kregen het pand van de werkplaats aan te schaffen en zo ook de toekomst van het NZH vervoersmuseum veilig te stellen. Dit biedt ook kansen voor realisatie, daar hebben we hem weer, van een zonnepanelen dak voor een Haarlems energiecoöperatie. De vrijwilligers hebben het grootste deel van het benodigde bedrag opgebracht middels giften.

Er is echter nog een klein gat overbruggen en samen met CDA dien ik daar met het amendement onderdak voor een nieuwe blauwe tram in, waarin we het college oproepen, gezien de bijzondere cultuurhistorische waarde voor Haarlem, een eenmalige subsidie te verstrekken om de aankoop van de tram werkplaats van de stichting een nieuwe blauwe tram mogelijk te maken en dit te dekken uit het budget voor cultuurlocaties. Voorzitter, dan de fiets. Volgende week stellen we een mooie nota fietsbeleid vast, maar is er wel voldoende geld voor een noodzakelijke aanpak van de infrastructuur. Het begint steeds meer te knellen op onze fietspaden en we hebben meer stallingen nodig. Het plan voor een ondergrondse stalling bij de nieuwe Groenmarkt is echt vervallen, maar ik heb nog geen alternatief gezien aan de noordzijde van het centrum. De ChristenUnie roept het college op hier werk van te maken. Zou er bijvoorbeeld geen stalling kunnen komen in de pand waar tot voor kort Bristol was gevestigd? De locatie langs de fietsroute en aan het begin van het winkelgebied lijkt in ieder geval ideaal. Voorzitter, dan de participatie. De ChristenUnie snapt dat college wil kijken naar vernieuwing van het wijkradenstelsel, maar we moeten niet oude dingen wegdoen als we het nieuwe nog niet hebben en moet het kind niet met het badwater weggooien.

Hoe wil het college de huidige wijkraden meekrijgen in het nieuwe stelsel? Want nu zien we namelijk vooral wijkraden die ermee stoppen. Voorzitter, terug naar de financiën. Wat ChristenUnie mist, zijn bezuinigingen. Er zullen niet altijd zulke goede tijden zijn zoals nu. En daarom zou eigenlijk elke wethouder elk jaar moeten kijken waar het op ieder beleidsterrein beter of efficiënter kan. En ik mis een beetje deze mindset. Een voorbeeld is de taakstelling voor accommodatiegebruik culturele instellingen, die taakstelling is er al een tijdje voor 110.000 euro per jaar en 80.000 euro ook nog voor de bibliotheek. Het college schrapt nu deze taakstellingen, maar deze komen dan vervolgens weer keihard terug in 2027. Dat is ze dus een beetje uitstellen. Waarom niet dit soort taakstellingen wel invullen? Eerder is hier niet voor niets voor gekozen en het maakt onze begroting gezonder. De ChristenUnie steun aan van harte ook de motie van de VVD om te komen met een bezuinigingen lijst. Voorzitter, op een punt is ChristenUnie het fundamenteel oneens met de kadernota, dat is het voorstel om de afvalstoffenheffing verder te differentiëren. Het klinkt logisch om vierpersoonshuishoudens meer te laten betalen dan tweepersoonshuishoudens.

Hoe groter het gezin, hoe meer afval, toch? Maar zo logisch is het helemaal niet, want er zijn heel veel gezinnen die hun afval veel beter scheiden dan tweepersoonshuishoudens en het voorstel van het college betekent voor gezinnen bovendien meer dan 20 procent verhoging van het tarief, ruim 90 euro per jaar. Dit kunnen gezinnen met maar net iets meer dan een minimuminkomen niet missen. Dit raakt hen keihard in ruil voor een paar tientjes voor tweepersoonshuishoudens. Tweepersoonshuishoudens, vaak met een dubbel inkomen en zonder lasten van de kinderen. De ChristenUnie vindt daarom dit voorstel niet sociaal en natuurlijk willen wij net als de coalitie een lagere afvalstoffenheffing, maar dat niet alleen voor de tweepersoonshuishoudens, maar voor alle

57

huishoudens, maar dan moeten we vooral zorgen voor minder restafval en dat dat scheelt aan de verbrandingsactie en dan kan de totale belasting omlaag, in plaats van dat we de lasten alleen maar anders verdelen. We zouden daarom mensen moeten belonen voor het zo goed mogelijk scheiden van het afval en dit, dit kan met diftar en ik heb nog steeds vanavond ook opnieuw geen argumenten gezien van de coalitie waarom dit niet zou kunnen. Het is succesvol in meer dan 100 gemeenten in Nederland en ik kan niet uitleggen, zeker nu we weten dat we de scheiding doelstellingen zonder diftar sowieso niet gaan halen, dus de verbrandingsbelasting gaat de komende jaren van Haarlem alleen maar omhoog, de afvalstoffenheffing zal nog verder omhoog gaan. We moeten gewoon naar diftar om die afvalstoffenheffing structureel voor elke Haarlemmer omlaag te brengen en niet alleen voor de rijke tweepersoonshuishoudens. Voorzitter, eerder is het voorstel van de afvalstoffenheffing al twee keer via een amendement teruggetrokken, omdat de raad inzag dat het voorstel niet sociaal was. Ik heb vandaag geen nieuw argument dus gehoord … De voorzitter: De heer Aerssens. De heer Aerssens: Dank u wel, voorzitter. Ik wilde graag de heer Visser interrumperen op het punt met betrekking tot de afvalstoffenheffing.

Hij noemt een aantal gemeentes waar het goed gaat, maar we hebben ook een aantal gemeentes gezien waar het heel erg fout is gegaan met de invoering van een systeem als diftar. Dus het is niet alleen maar rozengeur en maneschijn dus ik ben benieuwd hoe de heer Visser dat ziet en hoe die dat rijmt met zijn pleidooi van zojuist. De heer Visser: Er zijn gemeenten waar het minder goed is gegaan. Overigens was dat vooral in het eerste jaar en er zijn ook gemeenten die het vroegtijdig zijn gestopt. Wat ik zonde vind, want het eerste jaar is nu eenmaal wennen, maar het is meer dan 100 gemeenten in Nederland gewoon een succes. Dus volgens mij kan het gewoon het vraagt wel om zorgvuldig invoer en dat we leren van de lessen van andere gemeenten, maar wij vinden dat principe van de vervuiler betaalt met dit systeem veruit het beste en het zou u als VVD moeten aanspreken. Het leidt gewoon tot lagere belastingen in Haarlem. Volgens mij staat de VVD voor dat onderwerp altijd voorop, dus dit zou enorm moeten aanspreken. Voorzitter … De voorzitter: U heeft nog een interruptie van de heer Smit. De heer Smit: Dank u wel, voorzitter. Mijnheer Visser klopt het dat diftar veel minder wordt toegepast in grootstedelijke gebieden? De heer Visser: Het wordt ook in meerdere grote steden toegepast. Ik zeg even uit mijn hoofd Amersfoort en Arnhem, maar ik kan ernaast zitten.

Maar er zijn meerdere grote steden die het doen. Amersfoort niet. Oké, dan zit ik er eventjes naast. Sorry die heb ik even niet paraat. Voorzitter … De voorzitter: Nog even. De heer Aerssens heeft nog een reactie. Mijnheer Aerssens. De heer Aerssens: Dank u wel, voorzitter. Ik kan nu ook een aantal voorbeelden noemen van gemeente waar het is ingevoerd, waar vervolgens het afval alleen nog maar in de natuur is terechtgekomen. En als er iets is waar wij als VVD ook voorstaan, is het natuur waar je goed in kunt recreëren, waar je prettig kunt verblijven. En als dan onze natuur vol met afval komt te liggen, dan is dat iets waar keihard voor pas. De heer Visser: Ik sta helemaal aan uw kant, maar het verbaast mij dan wel dat de VVD zich jarenlang verzet tegen statiegeld op blikjes en gelukkig is dat nu eindelijk ingevoerd, want dat zorgt aantoonbaar voor minder

58

afval in natuur. En ik heb de laatste jaren veel meer blikjes natuur gezien dan restafval bij diftar gemeenten. Voorzitter, ik ga verder. De voorzitter: Op de een of andere manier trekt u het nu aan. Mijnheer Aynan. De heer Aynan: U noemt Arnhem, maar Arnhem is juist met diftar gestopt. Wist u dat? De heer Visser: Ja, ik wist dat er een gemeente was gestopt en ik heb dus kennelijk precies de verkeerde gemeente genoemd. Sorry, maar ik zal een ander gemeente opzoeken voor de twee termijn en kom ik er bij u op terug. Voorzitter, wat ons betreft moet de kadernota een breed gedragen stuk zijn en we zitten hier allemaal extra geld uit te geven. Allemaal goede doelen. Daarvan steunen wij ook het merendeel en we voegen daar vanavond en donderdag nog een aantal goede doelen aan toe. Ik zou het echt jammer vinden dat we een kadernota gaan vaststellen waar dan een zo'n controversieel onderwerp waar een belangrijk deel van de raad tegen is erin laten staan. Ik kan het helemaal niet verkopen op een moment dat we ook nog extra geld gaan verdelen, dat we op dat moment gaan zeggen we gaan aan allerlei dingen cadeautjes geven, maar we gaan gezinnen wel bijna 100 euro per jaar extra laten betalen. En nogmaals ik kan het gewoon betalen.

Mij maakt het niks uit voor mijzelf, voor mijn eigen portemonnee, maar ik maak me wel druk om de gezinnen die net boven minimum inkomen zitten en voor wie 100 euro echt heel veel is. Voorzitter, ik zie uit naar de rest van dit debat en wens college nu al veel wijsheid en zege bij het verder uitwerken van de begroting en bij besturen van onze mooie stad. Dank u wel. De voorzitter: Dank u zeer. Dan gaan wij naar Belang van Nederland. De heer Rademaker: Dank u wel, voorzitter. Als een van de laatste sprekers loop je er altijd tegenaan dat bijna alles al besproken is. Zoals de geweldige uitspraak over parkeerreferendum en de vele problemen waar Haarlemmers tegenaan lopen. Er is echter een onderwerp dat steeds maar van een kant wordt belicht en dat is duurzaamheid. De kadernota is helaas doordrenkt van klimaat gedram en de obsessie met duurzaamheid. Het lijkt erop dat het linkse college maar een agenda heeft en dat is het doordrukken van hun groene ideologie. Zonder rekening te houden met de echte behoeften en zorgen van de Haarlemmers. De gemeente Haarlem heeft de ambitie om in 2040 aardgasvrij te zijn en een circulaire stad te worden en in 2050 een klimaatbestendig stad te zijn. Daarbij komt van alles kijken, het tegenwerken van autogebruik, het bijna dwingend ontmoedigen van het eten van vlees en ga zo maar door.

We moeten ons niet verliezen in een utopische doelstellingen die de gewone burger opzadelen met hoge kosten beperkingen en bemoeienis in hun leven. In plaats daarvan moeten we kijken naar haalbare oplossingen, want laten we wel duidelijk zijn BVNL is niet tegen duurzaamheid, we begrijpen het belang van een schoner milieu. De voorzitter: Mevrouw van den Broek. Mevrouw Van den Broek: Ik begrijp niet helemaal, voorzitter, want de BVNL is voor duurzaamheid, maar al het klimaat is maar een utopie en tegelijkertijd lezen we dat er in de afgelopen zomer 61.000 doden zijn te betreuren door hittestress. Dus waar zit u nou in het spectrum? Europa. Dus ziet u wel dat echt mensenlevens verloren gaan door klimaatverandering in Europa. De heer Rademaker: Als we sowieso naar de statistiek gaan kijken dan zie je dat er in 2023 nog nooit zo weinig mensen zijn doodgaan door weersomstandigheden of wat dan ook, want daar hebben we ons allemaal heel goed tegen kunnen verdedigen. En ja, je kan voor duurzaamheid zijn en tegen de obsessie met het klimaat alles op alles zetten, je hele leven beperken om maar zo groen mogelijk te zijn, dat is wel degelijk mogelijk.

59

De voorzitter: Mevrouw Çimen. Mevrouw Çimen: Dank u wel, voorzitter. Ik was dan benieuwd, want u zegt wel van wij zijn wel voor duurzaamheid, maar dan naar haalbare oplossingen kijken. Wat zijn die oplossingen dan volgens u? De heer Rademaker: Verschrikkelijk leuk dat dat wordt gevraagd. Daarom heb ik ook twee moties ingediend en daar kom ik zo op terug. De voorzitter: Mevrouw Barten Mevrouw Barten: Toch nog even over het klimaat. Hoe kijkt u aan tegen het toegenomen aantal ernstige stormen en de doden die daarbij zijn gevallen? Zo ernstig ondanks hier nog in Haarlem en dit is aantal... De heer Rademaker: Ik vind het leuk dat u daarover begint, want de klimaatpaus Frans Timmermans heeft dat toevallig ook gedaan. En toen later stond er een artikel in de Telegraaf waar experts dat tegenspreken. En dan vind ik het gebruiken van een storm, om je eigen klimaatagenda te pushen, waar zelfs iemand is overleden in Haarlem, vind ik echt over de grens gaan. De voorzitter: Mevrouw Barten. Mevrouw Barten: Daar wil ik graag op reageren. Ik wil het niet over dit specifieke geval hebben, maar wel dat het aantal stormen, zoals wat we nu hebben gezien, deze storm dit is nog nooit eerder in de zomer voorgekomen nog nooit en dat het aantal van dergelijke stormen ernstig gaat toenemen.

Maakt u zich daarover geen zorgen, inclusief de schade die wilt gaat opleveren en de slachtoffers die daarbij gaan vallen. De heer Rademaker: Ik begrijp het niet helemaal. U begint met zeggen van ik heb het niet over een specifieke storm, terwijl u hiervoor refereerde aan de storm in Haarlem, daarna refereert u weer aan de storm in Haarlem en dan vraagt me of ik me zorgen maak. Als het heel hard stormt en ik zie bomen omvallen dan maak me wel degelijk zorgen, maar het is niet als ik ’s ochtends naar mijn werk rijd dat ik denk shit, ik draag bij aan deze storm. Even kijken hoor waar ik was gebleven. We moeten ons niet verliezen in utopische doelstellingen die de gewone burger opzadelen met hoge kosten, beperkingen en bemoeienis in hun leven. In plaats daarvan moeten we kijken naar haalbare oplossingen. Laten we wel duidelijk zijn, BVNL is niet tegen duurzaamheid, we begrijpen het belang van een schoner milieu en dan heb ik het niet over de bijna religieuze obsessie die hier in de raad heerst, maar het over met respect omgaan met onze natuur. We hebben zelfs twee moties om op een technisch verantwoorde manier Haarlem duurzamer te maken en het zorgt er ook nog eens voor dat de vaste lasten van veel Haarlemmers omlaag gaan. Echter zijn we wel tegen dwingende karakter van het huidige beleid.

Het is tijd om realistisch te zijn en een verantwoorde benadering te kiezen die rekening houdt met de financiële draagkracht van onze burgers en bedrijven. De eerste motie legt de nadruk op het verstandig investeren van ons belastinggeld. Zoals we allemaal weten, kan elke euro maar een keer worden uitgegeven. Daarom is het van groot belang dat we onze investeringen richten op maatregelen die het hoogste rendement bieden. In dit geval benadrukken we dat het niet verbruiken van energie de meest effectieve manier van besparing is. En dan het dictum verzoekt het college de hoogste prioriteit te geven aan het investeren aan investeringen en subsidies voor het isoleren van woonhuizen. De tweede motie richt ik op het verduurzamen van monumenten. Wat momenteel moeilijk te realiseren is binnen de bestaande regelgeving. We erkennen het belang van het behoud van ons cultureel erfgoed en het verduurzamen zal dan ook altijd met respect moeten zijn voor de geschiedenis van de monumenten, maar we moeten ook streven naar duurzaamheid al is het alleen maar om de bewoners van deze monumentale panden een kans te geven hun energierekening te

60

verlagen. We verwijzen naar de recent aangenomen BVNL motie in de tweede kamer, die het belang onderstreept van het verduurzamen van monumenten. Dan het dictum verzoekt het college duidelijk aan te geven hoe het voor duurzame van monumenten in Haarlem versnelt en vereenvoudigd kan worden. Dat was hem voor de eerste termijn. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. En dan tot slot mevrouw Hartman van Forum voor Democratie. Mevrouw Hartman: Voorzitter, wederom zal ik hier vanavond als laatste partij onze beschouwing geven op deze 161 bladzijden. Een boekwerk dat vooral gaat over geld waarin wij als gemeentebestuur kader zullen stellen over het beleid van 2024. Voor ons is de hoofdvraag hierbij wat zegt dit stuk ons nou eigenlijk? Er wordt een aanname gedaan die fundamenteel is voor het beleid dat we aan het voeren zijn. Namelijk geld leidt tot verbetering en dus wil je een probleem verbeteren geef je er meer geld aan uit. Zo ook de politieke invullingen die hier vanavond met de beste bedoelingen hebben gegeven. Er ligt hier een illusie onder dat geld praktisch per definitie tot een betere situatie moet leiden.

Op kleinschalige, concrete zaak is dat nog wel het geval als een stoep slecht begaanbaar is, laat je een nieuwe leggen en is je probleem in ieder geval tijdelijk opgelost, maar het is wel erg makkelijk om te zeggen dat het goed is dat meer geld naar beleidsveld X gaat, terwijl dit weinig zegt over de invulling van dit geld. Meer investeringen in schoolgebouwen zijn belangrijk, maar zorgen niet per se voor inhoudelijk beter onderwijs. Ook in de jaarstukken hebben we gezien dat ondanks er meer handhaving was, wat ook een investering was, dit niet tot minder, maar ook tot meer overlast heeft kunnen leiden. Terug naar het uitvoeren van beleid, wat dus in onze ogen niet hetzelfde is als het besteden van geld. Het is dan ook voor ons logischer om zowel invulling aan als kritiek te geven op beleid en de daadwerkelijke plannen dan aan wat financiële posten. Laten we beginnen met de duurzaamheidsbegroting waarin de ambities van Haarlem nog hoger zijn dan de landelijke. Zelfs al zou je onderschrijven dat het mogelijk is om het CO2 reductie een temperatuurverschil te bewerkstelligen en dat dit inderdaad kan, omdat landen zoals China die duizend kolencentrales niet bijbouwen, zou ons deugend stapje extra een temperatuur vermindering teweegbrengen van ongeveer 0,00014 graad.

Het is hier duidelijk dat het hier om symboolpolitiek gaat, want een daadwerkelijk voelbare verandering is hier niet te herkennen. Dan de zorg door schaalvergroting … De voorzitter: U heeft een interruptie van de heer Dreijer. De heer Dreijer: U heeft het over een gemiddeld temperatuur mondiaal, maar weet u wel dat de zaken die we hier in Haarlem doen er wel degelijk een temperatuur verlaging gaat teweegbrengen van misschien wel tientallen graden, zoals de heer Aynan heeft gezegd? Mevrouw Hartman: Dat vind ik wel bijzonder ambitieus, voorzitter. De heer Dreijer: Het is gewoon bekend als er veel meer groen in staten staat dat daar een gigantisch temperatuurverschil zou zijn als er geen bomen staat en dat is evident in de stad dus het heeft wel degelijk zin. Mevrouw Hartman: Voorzitter, ik ben niet tegen bomen. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Barten. Mevrouw Barten: Ik ben wel benieuwd. Ik heb u dat punt volgens mij wel vaker horen maken van die verwaarloosbare impact die wij hebben, maar hoe kijkt u er dan tegenaan als je al die kleintjes bij elkaar

61

optelt? Want als elk land of elke provincie of elke stad er zou vanuit gaan hoe klein de impact maar is, gaat iemand dan ooit nog wel eens wat doen? Mevrouw Hartman: Voorzitter, dit is alsnog als je dit optelt voor het land zelf, echt een verwaarloosbaar bedrag … Verandering en zeker als je dit ten opzichte van landen zoals China, wat ik zeg die duizend kolencentrales bij gaan bouwen, het heeft echt werkelijk geen enkele impact. De voorzitter: Mevrouw Barten. Mevrouw Barten: Op het moment dat alle landen zo zouden denken of dat alle regio's in China die zo groot als Nederland zijn dat zouden denken dan zou de impact inderdaad heel klein zijn, maar nogmaals als je al die regio's en landen bij elkaar optelt, kom je natuurlijk samen wel op een doelstelling, zoals is afgesproken in Parijs. Vindt u dan niet dat landen zich daarna zou moeten zouden moeten houden? Mevrouw Hartman: En dit is waarom ik dit symboolpolitiek noem, het is niet voelbaar. De voorzitter: Gaat u verder. Mevrouw Van den Broek. Mevrouw Van den Broek: Voorzitter, ik vroeg me af of Forum voor Democratie wel zich realiseert dat de CO2 uitstoot per gemiddelde Nederlander vele malen hoger is dan iemand in China, of überhaupt de gemiddelde wereldburger. Dat je daardoor misschien een extra verantwoordelijkheid zou voelen om extra bij te dragen,, want onze CO2 uitstoot is by far bovengemiddeld.

Dus dan moet je ook wat extra stappen zetten om daar een bij te dragen. Mevrouw Hartman: Volgens mij moeten mensen gewoon lekker zelf weten wat ze gaan uitstoten en dan hoeven wij daar niet op te steunen. Mag ik ve… De voorzitter: Mevrouw Van den Broek. Mevrouw Van den Broek: Dus feitelijk is het ikke, ikke, ikke en de rest kan stikken? Als ik het even vrij mag vertalen. Mevrouw Hartman: Voorzitter, ik word een beetje moe van deze discussie. Mag ik verder met mijn betoog? Goed de zorg, wel een concreet punt. Door schaalvergroting en overkoepelende organisaties is het aandeel aan bureaucratie flink toegenomen. Er is meer hiërarchische verantwoording en daarmee meer papierwerk. Forum voor Democratie wil dat juist kleinschalig hebben. Wanneer je geld uitgeeft aan de zorg, zit er een verschil in of je dat naar de zoveelste manager laat vloeien of gewoon naar het uitvoerend personeel. Inhoudelijk beleid definieert wederom de uitkomst meer dan geld. Het zou wel het geval moeten zijn dat datgene waar we geld aan uitgeven terug wordt gezien door de Haarlemmer, dat zij zien waar hun belastinggeld naartoe gaat en daar de vruchten van plukken. Volgens Forum voor Democratie zou ook ons beleid toegespitst moeten zijn op de kerntaken, namelijk het realiseren van goede en persoonlijke zorg, de straat begaanbaar en veilig houden en het bouwen van deugende en toekomstbestendige woningen.

Daarbij willen we de lokale economie zo sterk mogelijk hebben door onze projecten door lokale bedrijven te laten uitvoeren, onze ondernemers zo vrij mogelijk te laten om te ondernemen en vooral door de koopkracht van onze burgers te verhogen. Er zijn in de kadernota een aantal inflatiecorrectie toegepast op de ozb, met een stijging van 3,9 procent, de rioolheffing met 7,3 en afvalstoffenheffing die met 8,1 procent stijgt. Dat is natuurlijk een inflatiecorrectie vanuit het oogpunt van de gemeente, maar laten we vooral niet vergeten dat

62

de Haarlemmer zelf vooral de lasten van de inflatie draagt, gezien alles in het leven duurder wordt. Als reactie hierop zullen wij met een amendement komen om deze stijgingen bij de kadernota niet door te voeren en de eventuele gevolgen hiervan aan onze financiële zijde te dekken vanuit het overschot aan incidentele middelen. Gezien we toch de capaciteit niet hebben om het daadwerkelijk uit te geven. Dat is namelijk de reden dat we het überhaupt overhouden, kunnen we het maar beter direct of indirect terug laten vloeien naar de burger. Het op de plank laten liggen, lijkt ons niet wijs in tijden van zulke hoge inflatie. Algemeen beschouwend op deze kadernota stellen wij dus dat cijfers zonder concreet context niet zoveel zeggen desalniettemin is het wel belangrijk voor onze controlerende taak dat we financiële kaders stellen. Zo kunnen we achteraf in ieder geval toetsen of het geld wat we hebben geïnvesteerd wel of niet zaken heeft verbeterd. En wanneer dat niet het geval is, dan kunnen we daar lessen uithalen en het de volgende keer anders doen. Ik ben in ieder geval blij om te horen dat er vanavond en ook donderdag veel, inmiddels meer dan 80, concrete plannen door middel van moties worden ingediend. Daar kunnen we namelijk inhoudelijk wel wat van vinden. Die gaan we dus even rustig doorlezen.