07-06 inspreekbijdrage wijkraad Europwijk mbt Spaarnepark

WIJKRAAD EUROPAWIJK Raadscommissie: Beheer

(Beheer en onderhoud openbare ruimte, Parkeren, Mobiliteit, Vastgoed, Groen, Dierenwelzijn) Ontwikkeling (Duurzaamheid, Economie, Ruimtelijke Ontwikkeling, Erfgoed (Monumenten en Archeologie), Wonen, Toerisme, Cultuur, Grondbeleid) Samenleving (Zorg, Welzijn, Volksgezondheid, Jeugd, Onderwijs, Sport, Ouderen, Sociale Zaken, Schulden en Minima, Werk en Inkomen, Maatschappelijke Ondersteuning) Bestuur (Burger en bestuur, Openbare orde en veiligheid, Vergunningen en handhaving, Financiën/algemene dekkingsmiddelen, Bestuurszaken, organisatie en dienstverlening) Datum: 6 juli 2023 Onderwerp: Spaarnepark Inspreken vanuit de wijk(raad) Europawijk griffiebureau@haarlem.nl Geachte commissieleden, Hierbij vragen we aandacht voor een aantal onderdelen van het nieuw in te richten Spaarnepark. De opdracht was o.a.: Te onderzoeken hoe de Noord-Schalkwijkerweg kwalitatief versterkt kan worden als parkfunctie en het aantal vierkante meter gebruiksgroen kan worden vergroot. Om deze ambities waar te kunnen maken is het noodzakelijk een gebiedsvisie op te stellen voor het sportpark waar de functies sport, gezondheid, recreatie en groen een plek krijgen en duurzaam en klimaat-adaptief is ingericht. Een sportpark dat goed verankerd ligt in zijn omgeving en dat goed bereikbaar is. Waterberging Op de participatieavond van 21 maart en 24 mei jl.

zijn verschillende discussiemodellen voor een mogelijke herinrichting van het Spaarnepark gepresenteerd. Op beide data zijn ontwerpen gepresenteerd die voorzien in een grote waterberging in het Spaarnepark. De waterberging is noodzakelijk vanwege het afkoppelen van de riolering in de bestaande wijken in deze polder en de nieuwbouw. Dat is nodig door de klimaatverandering, om te voorkomen dat de riolen overstromen. Dat is gemeentelijk beleid, en een gemeentelijke verantwoordelijkheid. Het is voor de groenvoorzieningen en het koel houden van de woonwijk beter als het water infiltreert in de woonwijk i.p.v. direct wordt afgevoerd naar het laagste deel van de Romolenpolder. Veel waterruimte gaat ten koste van veel beplanting/groen en bestaande voorzieningen. Ook maakt het een zeer kostbaar ontwerp waar de huidige gebruikers niet gelukkig van worden. Waarom moet het laagste punt al het (nieuwe) water van de omliggende (nieuwe) bebouwing opvangen, is dit niet (ook) een verantwoordelijkheid van de nieuwe ontwikkelingen? En wordt sporten dan ook niet erg lastig bij extreme buien. Daarnaast geven de vele waterpartijen ook een zekere mate van onveiligheid in relatie tot spelende kinderen en hindernissen voor een open toegankelijkheid. Een deel van de waterberging kan wat ons betreft wel prima geïntegreerd worden in de buurttuin.

De duurzame teeltbedden en andere begroeiing vangen enorm veel water op. De telers en biodiversiteit zijn gebaad bij een goede waterhuishouding en dit maken we nu elk jaar beter met meer organisch materiaal/compost in de bodem. Voor een sportveld moet overtollig water snel Pagina 1 van 5

afgevoerd worden. In de buurttuin kunnen we het juist opslaan in de bodem of op een andere strategische plek om later te gebruiken (wadi/vijver). En als het Spaarnepark voor opvang van dit teveel aan water kan helpen, waarom dan niet in de vorm van vasthouden van (regen)water zoals in Heemskerk. (https://duurzaam.heemskerk.nl/water/water-opvangen-onder-de-weg). Het systeem kan neerslag snel afvoeren naar een waterberging die gebruikt kan worden in droge periodes. Of kijk naar Texel (Zoete Toekomst Texel | Boeren zelfvoorzienend op gebied van zoet water). Voor het project ‘Zoete Toekomst Texel’ wordt de komende drie jaar op twee locaties getest of regenwater vanaf het najaar in de grond kan worden opgeslagen. In de zomer wordt het water dan op een zuinige en slimme manier gebruikt om 50 tot 100 hectare aan akkers te irrigeren. Water afvoeren, maar zeker ook langer vasthouden is een actueel thema waar aan gewerkt moet worden. Demografische opbouw (Gebiedsanalyses - Samenstelling - Schalkwijk (incijfers.nl)) De herinrichting moet ook recht doen aan bewoners van Schalkwijk, U als gemeente geeft immers zelf aan dat dit project het sociaal weefsel van de stad moet versterken. Het behoud van de buurttuin is hiervoor voor Schalkwijk van groot belang.

Relatief gezien zijn veel Schalkwijkers afhankelijk van een uitkering, hebben zij een laag inkomen en wordt er met name door volwassenen en ouderen te weinig bewogen. Ook is de ervaren gezondheid minder dan elders in onze stad. Eenzaamheid onder ouderen en alleenstaanden komt opvallend veel voor. In de buurttuin kunnen Schalkwijkers op een laagdrempelige manier zich ontspannen door te tuinieren en buurtgenoten te ontmoeten. Met elkaar kunnen andere activiteiten buiten worden ontplooid. De buurttuin is een belangrijke voorziening die zou moeten blijven bestaan. Verder zou het betrekken van Engelandpark een rol kunnen vervullen voor toevoegen van voorzieningen voor ouderen, bijvoorbeeld openbare Jeu de Boules banen. Maar ook kleine elementen die nu relatief veel ruimte innemen in het Spaarnepark zouden (voor een deel) in het Engelandpark gerealiseerd kunnen worden. Op deze manier versterk je ook de Groene Zoom aan de westzijde van Schalkwijk en verdeel je de intensiteit van het gebruik en versterk je de verbinding met de rest van de wijk. OV-knooppunt Haarlem Nieuw-Zuid We zijn blij dat de (ondergrondse) fietsenstalling, die onderdeel is van het OV-knooppunt, aan de noordzijde van de Schipholweg gesitueerd wordt met een entree aan de zuidzijde (noordzijde Spaarnepark).

De ondergrondse stalling heeft hiermee een directe verbinding met de bus perrons, want reizigers zullen eerder gebruik maken van een stalling als die zo dicht mogelijk bij de bus perrons ligt. Denk hierbij ook aan de reizigers met een beperking en benodigde hellingbanen. Hiermee blijft ook een groot deel van het park bespaard en kunnen bestaande (sport)voorzieningen blijven liggen. Ruimte die hard nodig is, zoals u al eerder heeft gehoord. Verbinding Kijkt U alstublieft niet alleen naar het gebied tussen de Schipholweg, Spaarne, Kamillevaart en de Belgiëlaan. Maar leg een verbinding met de andere gebieden. Zoals genoemd kan het Engelandpark (vnl. het noordelijk deel hier van) betrokken worden bij kleine sport- en speelelementen. Maar denk ook aan de Schouwbroekerplas en een mogelijke combinatie met de ontwikkeling die daar gaande is. Een combinatiemogelijkheid is bijvoorbeeld het gebruik door de kanoverenigingen. De waterkwaliteit is gelijk (en misschien zelfs beter) aan die van het Spaarne zodat er ons inziens geen risico’s bestaan ten aanzien van het gebruik van het water (met steiger) en er is voldoende ruimte.

Pagina 2 van 5

Duurzaam en bewust Denk alstublieft nog een keer goed na over de (nieuwe) inrichting van het Spaarnepark, want besluiten die nu genomen worden, moeten minimaal 10 tot 30 jaar rendabel in stand gehouden kunnen worden. Rendabel niet alleen in investering, maar ook in gebruik, beleving en leefbaarheid. We hebben al het groen wat er (nu nog) is nodig voor een gezonde toekomst. Geef ons die (groene) ruimte!

Wijkraad Europawijk Yvonne van Schie, voorzitter

Saskia Klitsie, penningmeester

Pagina 3 van 5

Stukje achtergrondinformatie Informatie KNMI Het wordt steeds duidelijker dat het klimaat verandert. Twintig jaar geleden konden we de opwarming van de aarde net aantonen in de wereldgemiddelde temperatuur, tien jaar geleden konden we de opwarming aantonen in de gemiddelde temperatuur in Nederland, en nu zien we hier zelfs al duidelijke trends in extreem weer. Die trends zijn vaak belangrijker voor ons dan verschuivingen in het gemiddelde. Extreme regen In Nederland is een duidelijke trend naar meer extreme regen, zowel in de winter als in de zomer. De trend is het sterkst in hevige onweersbuien in de zomer (Figuur 2). Ook hier geldt dat de klimaatmodellen een minder sterke trend berekenen dan de waarnemingen laten zien. Het is nog niet duidelijk wat hiervan de oorzaak is. Buurttuin als parkfunctie In het voorjaar van 2018 zijn de voormalige Young Boys terreinen voor 5 jaar In gebruik gegeven aan Vrij Waterland als natuurdomein voor de buurtbewoners van Schalkwijk. Het contract is onlangs met 3 jaar verlengd. De buurttuin heeft zich de afgelopen 5 jaar ontwikkeld van een kaal voetbalveld naar een biologische hotspot. Elk jaar komen er meer verschillende type vogels/insecten en andere dieren bij. Het gehele terrein wordt biologisch beheerd en is bedoeld om de biodiversiteit in de omgeving aan te sterken en dient als rustplaats voor de buurt.

Een plek waar jong en oud vrij kan bewegen of een bos bloemen, groente of fruit kan plukken. De buurttuin is altijd vrij toegankelijk van zonsopkomst tot zonsondergang. De gebruikers die samenwerken op de voormalige sportvelden zijn Stichting Vrij Waterland (inclusief de schooltuinen), de Plukweide, Stichting Ecoring, Ferm Rozemarijn, de Wereldtuin en daarnaast zijn er ruim 20 moestuinen voor inwoners van Schalkwijk die naast zorg voor de eigen moestuin, ook samen helpen zorgen voor het gehele complex. Er is een wachtlijst voor een eigen moestuin. Vrij Waterland coördineert het gebruik van de verschillende organisaties en zorgt voor algemeen beheer en onderhoud van bosranden en graspaden en bespaart daarmee kosten voor de gemeente. Deze gebruikers investeren in de grond om o.a. de biodiversiteit te vergroten. De onzekerheid van het tijdelijke karakter van het gebruik maakt het moeilijk om langere termijn investeringen te doen en daarmee de biodiversiteit te vergroten en de grond te verbeteren (bv meer vocht vasthouden). In 2022 is de gemeente gestart de diverse betrokken partijen (sportclubs, buurttuin, wijkraad en bewoners) in een participatietraject mee te nemen. Waarbij wij ook werden geïnformeerd over de ontwikkelingen bij en rondom knooppunt Haarlem Nieuw Zuid waar het sportpark volgens de gemeente deel van uitmaakt.

Medio 2022 werden wij op de hoogte gesteld van het ‘Vaststellen startnotitie gebiedsvisie Spaarnepark’, Raadstuk Nummer 2022/694399. Tekst startnotitie: “Haarlem is aan het verdichten. Hierdoor is het noodzakelijk te onderzoeken welke monofunctionele gebieden geschikt zijn om ook meervoudig gebruikt te worden. Een van deze plekken is het sportpark Nol Houtkamp aan de Noord-Schalkwijkerweg. De omgeving van het sportpark is aan het veranderen. Zo zal er aan de noordzijde een mobiliteitshub verrijzen, staan er in de nabije omgeving drie grote vastgoedontwikkelingen gepland (met circa 1.600 woningen en commercieel programma) en wordt de Europaweg heringericht naar stadsstraat. Het gebied heeft zeer veel potentie om zich door te ontwikkelen tot aantrekkelijk en hoogwaardig (sport-)park dat een nog belangrijkere rol speelt in het sociaal weefsel van de stad en een belangrijke bijdrage levert aan een gezonde leefomgeving. De ambitie om de sportvelden in de groene zoom te transformeren tot een goed verbonden Pagina 4 van 5

Spaarnepark is verder ook verankerd in de Omgevingsvisie. De raad heeft deze ambitie ook uitgesproken met de motie “Parkfunctie Noord-Schalkwijkerweg geeft Nieuw-Zuid meer lucht”. Om deze ambities waar te kunnen maken is noodzakelijk een gebiedsvisie op te stellen. In het stuk was te lezen dat de gemeente hier op deze sportlocatie nog allerlei andere 'kansen', wij lezen bedreigingen, zien. Als alle wensen en ambities, van zowel de aanwezige sportverenigingen, de wijk(bewoners en gebruikers), flora/fauna én de gemeente hier een plaats moeten krijgen dan moet de nu beschikbare ruimte aardig opgerekt worden. Op woensdag 24 mei 2023 presenteerde de gemeente twee voorkeursmodellen (model 1 en model A). De verschillen tussen de modellen zit in het zuidelijk deel van het park.

Van deze avond hebben we per mail de volgende terugkoppeling gekregen: “Kansen én zorgen We hebben veel mensen gesproken op 24 mei. En veel verschillende geluiden gehoord. Veel mensen zien de meerwaarde van deze ontwikkeling en zien graag dat het park beter en anders wordt ingericht. Er zijn ook zorgen over overlast van geluid, ‘hangplekken’, afval en sociale veiligheid. Het is belangrijk om aandacht te houden voor de hoeveelheid én de kwaliteit van het groen. Zo blijft het dat er tegelijk kansen zijn en ook zorgen voor het gebied en daar blijft de gemeente aandacht voor hebben. Ook hebben we met alle verenigingen gepraat. Op basis van alle gesprekken passen we het plan op onderdelen aan. Hoe verder Aan het einde van dit jaar neemt de gemeenteraad een besluit met welke variant voor het Spaarnepark we verder gaan. Daarvoor is het mogelijk om nog een officiële reactie te geven op het plan tijdens de inspraakperiode in september. Zodra het plan ter inzage komt te liggen sturen we u een bericht. Nadat de gebiedsvisie definitief is gaan we aan de slag met het ontwerpen van het Spaarnepak. Ook daar gaan we de omgeving bij betrekken en over informeren.”

Pagina 5 van 5